ایراناینترنشنال
با افزایش شدید قیمت و کمیاب یا نایاب شدن بسیاری از اقلام دارویی، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال میگویند باوجود نیاز به داروی تخصصی و درمان تایید شده پزشکی، در مراجعه به داروخانهها با پیشنهاد استفاده از داروهای گیاهی و روشهای موسوم به طب سنتی مواجه شدهاند.
روایت شهروندان و همچنین هشدارهای نهادهای صنفی حوزه دارو نشان میدهد قیمت برخی داروها طی ماههای گذشته تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
شرایط برای بیماران خاص از جمله مبتلایان به سرطان، بیماران پیوند عضو، مبتلایان به اختلالات روانپزشکی، صرع و بیماریهای مزمن، وخیمتر از دیگران توصیف میشود؛ بیمارانی که یا دارویشان پیدا نمیشود یا هزینه تهیه آن به دهها و حتی صدها میلیون تومان رسیده است.
شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال میگویند در شهرهای مختلف ناچارند در یک روز به ۱۰ تا ۱۵ داروخانه مراجعه کنند تا شاید بتوانند داروی مورد نیازشان را پیدا کنند؛ جستوجویی که در بسیاری موارد بینتیجه میماند و برخی را به سمت بازار آزاد و بازار سیاه دارو سوق داده است.
در این میان، شماری از شهروندان میگویند با توصیههایی حتی از سوی برخی داروخانهها مواجه شدهاند که به جای داروهای تخصصی، سراغ داروهای گیاهی و طب سنتی بروند.
این در حالی است که پزشکان برای بیماران، دوز مشخصی از داروهای تخصصی و آزمایششده تجویز میکنند و جایگزینی آنها با روشهای غیرتخصصی میتواند روند درمان را مختل کند.
شهروندی ساکن تهرانسر در پیامی به ایراناینترنشنال با اشاره به «عقبگرد به نیم قرن پیش»، گفت: «انسولین نوراپید دانهای ۹۰۰ هزار تومان شده و قرص مُداسین هم اصلا پیدا نمیشود. به داروخانه مراجعه کردم اما گفتند از داروهای گیاهی استفاده کنید.»
شهروند دیگری نیز با اشاره به بیماری مادرش نوشت: «مادرم فشار خون دارد و باید روزی دو قرص دیلتیازم ۶۰ مصرف کند. هر بار به چندین داروخانه در تهران سر میزنم شاید بتوانم یک ورق پیدا کنم، اما نیست که نیست.»
او افزود: «واقعا به عصر حجر برگشتهایم؛ باید با دارو و غذاهای سنتی درمان کنیم. یک شیشه آبغوره جایگزین قرص فشار خون شده است.»
گرانی و کمبود گسترده دارو
گرانی و کمبود دارو در حالی ادامه دارد که بسیاری از شهروندان میگویند حتی در صورت پیدا شدن دارو، توان خرید آن را ندارند.
برخی نیز تاکید میکنند به دلیل پرداخت نشدن مطالبات داروخانهها از سوی بیمهها، بسیاری از داروها تنها بهصورت آزاد عرضه میشوند.
شهروندی از گیلان در پیامی گفت وضعیت دارو در این استان «افتضاح» شده و حتی «یک کدئین ساده هم در داروخانهها پیدا نمیشود»، چه برسد به داروهای تخصصیتر مانند سرترالین یا داروهای روماتیسم مانند ایموترکس.
شهروند دیگری که مبتلا به اختلال دوقطبی است، میگوید داروهای اعصاب و روان «بهشدت گران و نایاب شدهاند» و این وضعیت تاثیر منفی مستقیمی بر روند درمان او گذاشته است.
پیشتر شماری از شهروندان و کارکنان داروخانهها به ایراناینترنشنال گفته بودند افزایش قیمت و همچنین کمبود داروهای اعصاب مانند آسنترا، سرترالین و کلونازپام، بسیاری از بیماران را ناچار به حذف یا تغییر روند درمان کرده است.
از سوی دیگر بر اساس گزارش شهروندان، قیمت یک بسته آسنترا ۵۰ در اواسط اردیبهشت به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و دوز ۱۰۰ آن در بازار کمیاب است. هزینه ماهانه دارو با این دوز برای یک بیمار، حدود شش میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.
علاوه بر داروهای اعصاب و روان، بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، قیمت طیف گستردهتری از داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی نیز، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
فردی مبتلا به اِیدیاچدی به ایراناینترنشنال گفت داروی ویاس ۵۰ را ماه گذشته یک میلیون تومان خریده اما این ماه، پس از سه روز جستوجو در داروخانههای تهران، قیمت ۳۰ قرص به دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده بود.
یک بیمار مبتلا به صرع هم در پیامی نوشت: «قبلا پک ششتایی دارویم را در شیراز ۲۵۰ هزار تومان میخریدم. یک ماه پیش شد ۷۵۰ هزار تومان و حالا به دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.»
فشار مضاعف بر بیماران خاص
در میان پیامهای رسیده، وضعیت بیماران خاص و خانوادههای آنان از همه بحرانیتر توصیف میشود؛ بیمارانی که قطع یا تاخیر در مصرف دارو، میتواند مستقیما جان آنها را تهدید کند.
شهروندی درباره کمبود داروی بیماران پیوند عضو نوشت: «قرص راپامیون نزدیک سه ماه است نایاب شده و هیچکس، حتی سازمان غذا و دارو، پاسخگو نیست؛ ۴۸ ساعت عدم مصرف این دارو میتواند به رد عضو پیوندی منجر شود.»
شهروند دیگری با اشاره به وضعیت پدرش که به سرطان مبتلاست، نوشت از ابتدای اردیبهشت بیمه تکمیلی بازنشستگان و کارگران ذوبآهن اصفهان قطع شده است.
او با اشاره به متاستاز بیماری پدرش، افزود: «برای هر ۲۰ روز، ۱۳۰ میلیون تومان دارو نیاز داریم، در حالی که حقوق بازنشستگی پدرم تنها ۱۷ میلیون تومان است.»
گزارش سایر شهروندان نیز نشان میدهد هزینه داروهای سرطان جهش قابل توجهی داشته است.
یک شهروند در پیامی گفت داروی اربیتوکس از حدود پنج میلیون تومان به ۲۵ میلیون تومان برای هر ویال رسیده و برای هر جلسه شیمیدرمانی حدود شش ویال از این دارو نیاز است.
شهروند دیگری نیز یادآوری کرد یک جعبه قرص مدیسن برای درمان نقرس را که قیمت رسمی آن ۳۶۰ هزار تومان بوده، به دلیل نبود در داروخانهها، در بازار آزاد پنج میلیون تومان خریده است.
افزایش قیمت داروهای عمومی و خدمات درمانی
افزایش قیمتها تنها به داروهای تخصصی محدود نشده و داروهای عمومی و خدمات درمانی را نیز دربر گرفته است. در یک نمونه، شهروندی نیز به قیمت ۸۴۰ هزار تومانی واکسن کزاز اشاره کرد.
به گفته یک شهروند، قیمت مسکنهایی مانند نوافن، ریفن و آسیفن از ۳۰ هزار تومان برای هر ورق ۱۰تایی به ۶۸ هزار تومان رسیده است.
مخاطب دیگری هم گفت چند ماه پیش قطره بتامتازون را نهایتا ۷۰ هزار تومان میخرید اما اکنون همان دارو به ۱۴۰ هزار تومان رسیده است.
همزمان، هزینه خدمات تشخیصی و درمانی نیز افزایش یافته است.
شهروندی از اصفهان گفت هزینه سونوگرافی آندومتریوز که پیش از عید حدود دو میلیون تومان بود، اکنون به شش میلیون تومان رسیده است.
در کنار گرانی دارو، برخی شهروندان از وضعیت بیمارستانها نیز انتقاد دارند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیامی نوشت: «ابتدا باید دستکم ۶۰ درصد هزینه فاکتور را به حسابداری پرداخت کنید تا بیمار را بستری کنند.»
وزارت امور خارجه هند، جمعه ۲۵اردیبهشت، افزود که دو کشور در جریان این سفر، همچنین توافقنامههایی درباره ذخایر راهبردی نفت و تأمین گاز نفتی مایع (الپیجی) امضا کردهاند.
در بیانیه وزارت امور خارجه هند آمده است: «دو طرف بر تعمیق همکاریهای صنعتی دفاعی و همکاری در زمینه نوآوری و فناوری پیشرفته، آموزش، رزمایشها، امنیت دریایی، دفاع سایبری، ارتباطات امن و تبادل اطلاعات توافق کردهاند.»
پیش از این سفر، منابع هندی به رویترز گفته بودند که مودی احتمالا درباره قراردادهای بلندمدت تامین انرژی گفتوگو خواهد کرد و همچنین بهدنبال جلب حمایت برای گسترش ذخایر راهبردی نفت هند خواهد بود.
تقویت روابط دفاعی و انرژی امارات و هند در شرایطی صورت میگیرد که در جریان جنگ اخیر، روابط تهران و ابوظبی به شدت تیره شد و جمهوری اسلامی حملات پهپادی و موشکی را علیه تاسیسات نفت و انرژی امارات انجام داد.
همچنین روزنامه والاستریت ژٰورنال ۲۱ اردیبهشت بهنقل از منابع آگاه خبر داد که امارات متحده عربی بهطور مخفیانه حملاتی علیه جمهوری اسلامی انجام و در یکی از این حملات در ماه آوریل پالایشگاه نفتی جزیره لاوان ایران را هدف قرار داده است.
در حالی که هند، امارات و جمهوری اسلامی عضو بریکس هستند، وزارت امور خارجه هند جمعه در پایان نشست سالانه وزیران امور خارجه این گروه در دهلی نو به جای انتشار بیانیه مشترک، بیانیهای به عنوان رییس نشست صادر کرد و اعلام کرد میان برخی اعضا درباره وضعیت خاورمیانه اختلاف نظر وجود دارد.
بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی بازارهای جهانی انرژی را متلاطم و حملونقل و تجارت در سراسر منطقه را مختل کرده است.
تاثیر خروج امارات از اوپک بر کمک به هند
با تصمیم امارات برای خروج از اوپک در ماه گذشته، انتظار میرود ظرفیت تولید این کشور افزایش یابد و به واردکنندگانی مانند هند کمک کند.
طبق توافق نفتی اعلامشده در روز جمعه، احتمال افزایش ذخیرهسازی نفت خام شرکت دولتی نفت ابوظبی «ادنوک» در هند تا سقف ۳۰ میلیون بشکه وجود دارد. این شرکت در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که این توافق همچنین امکان ذخیرهسازی نفت خام در فجیره امارات را بهعنوان بخشی از ذخایر راهبردی هند بررسی میکند.
شرکت «ادنوک» همچنین اعلام کرد که گسترش تامین و فرصتهای تجاری گاز نفتی مایع (الپیجی) با شرکت «ایندین اویل کورپوریشن» را بررسی خواهد کرد.
سلطان احمد الجابر، مدیرعامل و مدیر اجرایی «ادنوک»، گفت: «مقیاس و مسیر رشد هند، آن را به یکی از تعیینکنندهترین بازارهای انرژی عصر ما تبدیل کرده است. با شتاب گرفتن تقاضا همزمان با رشد سریع جمعیت، اهمیت مشارکت انرژی میان امارات و هند بیش از پیش حیاتی میشود.»
نگاه امارات و هند به روابط نزدیک عربستان و پاکستان
امارات متحده عربی سومین شریک تجاری بزرگ هند است. دهلی نو و ابوظبی در ماه ژانویه قراردادی سه میلیارد دلاری برای خرید گاز طبیعی مایع (الانجی) امارات از سوی هند امضا کرده بودند. همچنین نامهای برای همکاری در جهت شکلگیری یک مشارکت راهبردی دفاعی میان دو کشور امضا شد.
این توافقها پس از آن صورت گرفت که پاکستان، رقیب دیرینه هند، سال گذشته توافق دفاعی متقابلی با عربستان سعودی امضا کرد.
پاکستان به میانجی اصلی میان واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگی تبدیل شده که با حملات ایالات متحده و اسرائیل به جمهوری اسلامی در نهم اسفند آغاز شد. همچنین پاکستان برای تقویت دفاع عربستان سعودی پس از آنکه این کشور هدف صدها حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفت، اقدام کرده است.
ریاض ماه گذشته اعلام کرد که سه میلیارد دلار دیگر برای کمک به پاکستان در پوشش بازپرداخت بدهی اسلامآباد به امارات ارائه خواهد کرد.
وزارت امور خارجه هند همچنین جمعه از سرمایهگذاریهای پنج میلیارد دلاری امارات متحده عربی خبر داد و به توافقهای پیشین از جمله خرید ۶۰ درصد سهام بانک «آربیال» از سوی «امیراتس انبیدی» به ارزش سه میلیارد دلار در سال گذشته، و سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری شرکت «آیاچسی» ابوظبی در پروژه «سمّان» اشاره کرد.
ما سالهاست با افزایش مداوم قیمتها در تقریبا همه جنبههای زندگی روبهرو بودهایم؛ افزایشی که نه بهصورت مقطعی، بلکه بهشکل روزانه، هفتگی و گاه حتی لحظهای خود را نشان داده است. در این میان، آنچه آرامآرام تغییر کرده، فقط قیمتها نبوده، بلکه شکل و کیفیت زندگی نیز دستخوش دگرگونی شده است.
سفره بسیاری از خانوادهها بهتدریج کوچکتر شده و هر بار بخشی از خریدها یا نیازهای معمول از آن حذف یا کمتر شده است؛ از حذف گوشت و برخی مواد غذایی اصلی گرفته تا عقبانداختن درمان، صرفنظر کردن از ضرورتها و حتی لغو سفرهای خانوادگی که زمانی بخشی عادی از زندگی محسوب میشدند.
شاید سالها پیش کمتر کسی تصور میکرد که پس از گذشت یک دهه، حتی عادیترین هزینهها و ابتداییترین اقلام خوراکی نیز تا این اندازه دچار تغییر شوند؛ از نان و تخممرغ گرفته تا شیر، پنیر و سایر نیازهای روزمره. اما این تغییرات نه بهصورت ناگهانی، بلکه تکهتکه رخ دادهاند؛ حذفهایی کوچک اما مداوم که بهمرور سبک زندگی افراد را تغییر دادهاند.
کاهش سفرها، محدود شدن تفریحات، حذف برخی خریدها، کمتر شدن رفتوآمدهای خانوادگی و دوستانه، و حتی تغییر در نوع مهمانیها و شکل ارتباطات اجتماعی از جمله این موارد هستند. در بسیاری از موارد، افراد برای جبران فشارهای اقتصادی به چندشغله شدن روی آوردهاند؛ وضعیتی که زمان استراحت، کیفیت روابط خانوادگی و سلامت روان را بیش از پیش تحت تأثیر قرار داده است.
بهتدریج، بسیاری از انتخابهای ساده روزانه نیز تحت تاثیر گرانی و بیثباتی اقتصادی قرار گرفتهاند؛ از نوع تفریح و تغذیه گرفته تا شیوه کار و سبک زندگی.
در چنین شرایطی، آنچه بیش از همه قابل توجه است، نه فقط تغییر در هزینهها، بلکه تغییر در محدوده زندگی روزمره است؛ گویی دایره زندگی افراد کوچکتر شده و بسیاری از تجربههای معمول اجتماعی و فردی بهتدریج کمرنگ یا حذف شدهاند.
در کنار اینها، ناامنی اقتصادی نوعی فشار پایدار و فرساینده ایجاد کرده که بهآرامی در بافت زندگی رسوخ کرده است. شاید بتوان گفت بسیاری از افراد، بهشکلی مستقیم یا غیرمستقیم، تجربه زیستن در چنین شرایطی را داشتهاند؛ تجربهای که در آن، زندگی نه در قالب بحرانهای ناگهانی، بلکه در قالب فرسایش تدریجی و تغییرات مداوم بازتعریف شده است.
بازتولید ناامنی و اختلال در ساختار روان جمعی
در چند دهه اخیر، جامعه با تورم مزمن و بیثباتی اقتصادی مداوم روبهرو بوده است. دادههای رسمی نشان میدهند که در دهه اخیر نرخ تورم بارها بین ۳۰ تا ۵۰ درصد نوسان داشته و قدرت خرید خانوادهها بهشدت کاهش یافته است.
همزمان، نرخ بیکاری رسمی در محدوده ۷ تا ۱۰ درصد گزارش میشود؛ روندی که در کنار گسترش فقر و شکلگیری فقیران جدید نشان میدهد نهتنها گروههای فرودست، بلکه طبقه متوسط نیز بهطور فزایندهای در معرض ناامنی معیشتی قرار گرفته است.
اگرچه در ماههای اخیر بهدلیل شرایط جنگی و تحولات سیاسی، دسترسی به آمارهای دقیق با محدودیتهایی همراه بوده، اما شواهد میدانی نشان میدهد که فشارهای اقتصادی نهتنها کاهش نیافته، بلکه بهطور قابلتوجهی تشدید شده است.
هزینههای بالای زندگی، بیکاری، کمبود گسترده دارو و خدمات درمانی از مهمترین نشانههای این وضعیت به شمار میروند.
در چنین شرایطی، بحران اقتصادی به تجربهای مداوم از ناامنی، فرسودگی و اضطراب تبدیل شده است؛ تجربهای که هم زندگی فردی و هم ساختارهای اجتماعی را تحت تاثیر قرار داده و ظرفیت جامعه برای برنامهریزی و آیندهسازی را بهطور جدی تضعیف کرده است.
این وضعیت، فراتر از کاهش درآمد، نوعی فشار روانی ساختاری ایجاد میکند. شواهد علمی نشان میدهند که اضطراب ناشی از بیثباتی، ناامنی معیشتی و فقدان کنترل بر زندگی، ارتباط مستقیمی با افزایش اختلالات اضطرابی، افسردگی و فرسودگی روانی جمعی دارد.
این فشار نه بهصورت یک شوک ناگهانی، بلکه بهشکل مستمر، ابعاد گوناگون زندگی را تحت تاثیر قرار میدهد. در اینجا، اقتصاد به یک تجربه زیسته بدل میشود؛ فرد در این بستر نهتنها نگران کاهش ارزش پول، بلکه نگران از دست رفتن موقعیت اجتماعی، هویت فردی و کنترل بر آینده خود است. یافتههای پژوهشی نشان میدهند که بیثباتی بلندمدت به اضطراب فراگیر، کاهش ظرفیت تصمیمگیری و اختلال در تنظیم هیجانات میانجامد.
مطالعات همچنین نشان میدهند که سیستم عصبی افراد در این شرایط، بهطور مداوم در وضعیت هشدار قرار دارد. این وضعیت توانایی پردازش مسائل پیچیده را کاهش داده و تمرکز ذهنی را به نیازهای کوتاهمدت و بقا محدود میکند. در نتیجه، ظرفیتهایی مانند خلاقیت، همدلی، آیندهنگری و مشارکت اجتماعی بهشدت تضعیف میشوند.
دادههای آماری گویای آن است که فشار اقتصادی مزمن، پیامدهای جمعی عمیقی ایجاد میکند؛ از جمله کاهش اعتماد به نهادهای اجتماعی، تضعیف سرمایه اجتماعی و ناتوانی در حل مسائل جمعی. به بیان دیگر، نابسامانی اقتصادی نهتنها زندگی فردی، بلکه سلامت روان جامعه را نیز بهطور سیستماتیک فرسایش میدهد. در نتیجه، تورم چالشی روانی و ساختاری است که پایههای هویتی جامعه را هدف قرار میدهد.
در چنین شرایطی، افزایش رفتارهای پرخاشگرانه، خشونتهای خانگی، نزاعهای خیابانی، سرقت و گسترش دیگر آسیبهای اجتماعی مانند اعتیاد و طلاق را میتوان از پیامدهای مستقیم این فشار مستمر دانست.
فقر، پیامد نابسامانی اقتصادی، بحران فردیت و هویت
فقر، فراتر از یک پدیده مادی یا فقدان دارایی، تجربهای روانی، عمیق و مستمر است که زندگی را از درون تحت فشار قرار میدهد.
فردی که درگیر تامین نیازهای اولیه مانند مسکن، غذا و درمان است، تمام توان روانی خود را صرف مدیریت اضطراب روزمره میکند. در این شرایط، دیگر فرصتی برای برنامهریزی بلندمدت، شکوفایی خلاقیت، یادگیری یا مشارکت اجتماعی باقی نمیماند؛ وضعیتی که به فرسایش فردیت و کاهش عاملیت انسان تعبیر میشود.
فشار اقتصادی مزمن باعث اختلال جدی در عملکرد شناختی میشود. افرادی که در شرایط ناامن زیست میکنند، دچار افت تمرکز، ضعف حافظه و کاهش قدرت تصمیمگیری میشوند. این وضعیت که نتیجه مستقیم ساختارهای اجتماعی است، بهتدریج کل روان جمعی جامعه را تحت تأثیر قرار داده و ظرفیت توسعه را محدود میکند.
مطالعات نشان میدهند که:
۱- پایگاه اقتصادی و اجتماعی پایین با افزایش اضطراب و افسردگی در تمامی سنین همراه است؛
۲- فقر مزمن باعث کاهش عملکردهای شناختی، از جمله تمرکز و حافظه میشود؛
۳- سوءتغذیه ناشی از فقر با اختلالات خلقی و مشکلات روانتنی مرتبط است.
فرسایش فردیت و تثبیت در حالت بقا، پیامدهای اجتماعی بالایی دارد. افراد در چنین شرایطی تحریکپذیرتر شده، واکنشهای هیجانی شدیدتری نشان میدهند. این وضعیت، هم آسیبپذیری فرد را افزایش میدهد و هم زمینه را برای شکلگیری خشم فروخورده و اضطراب فراگیر فراهم میسازد.
در این میان، نقش کار و اشتغال بسیار کلیدی است. کار در زندگی، بیش از ابزاری برای درآمد، هویت فردی را تثبیت و احساس کفایت و تعلق ایجاد میکند. اما با گسترش بیکاری یا ناامنی شغلی، این پیوند آسیب میبیند و فرد دچار گسست هویتی میشود؛ وضعیتی که در آن جایگاه اجتماعی و توان مدیریت زندگی از دست میرود. این بحران، ساختار روانی فرد را بهشدت فرسوده میکند.
یکی از پیامدهای روانی گسست هویتی، پدیده جابهجایی خشم است. زمانی که فرد قادر نیست خشم خود را متوجه منبع واقعی فشار کند، آن را به سمت نزدیکترین افراد، مانند اعضای خانواده، اطرافیان و همکاران منتقل میکند. در نتیجه، محیطهایی که باید پناهگاه روانی باشند، به کانون تنش و پرخاشگری تبدیل میشوند.
در کنار این شرایط، شواهد میدانی از کاهش دسترسی به خدمات درمانی و دارویی حکایت دارند؛ بهویژه کمبود داروهای روانپزشکی که در شرایط جنگی و بحرانی، در دسترسترین راهکار برای مدیریت اختلالات خواب، کاهش استرس و تنظیم نوسانات خلقی به شمار میروند.
فقدان این داروها در کنار کمبود اقلام دارویی مرتبط با بیماریهای مزمن و لاعلاج، فشار را بر گروههای آسیبپذیر تشدید کرده و ابعاد تازهای به بحران معیشتی افزوده است. در واقع، ناتوانی در تامین دارو، فرد را در مواجهه با فشارهای محیطی کاملا بیدفاع و درمانده میگذارد؛ وضعیتی که حس رهاشدگی و طردشدگی را در میان آسیبپذیرترین لایههای جامعه بازتولید میکند و افراد را در وضعیتی ناپایدار معلق میگذارد.
پیامدهای روانی و اجتماعی، از فرسایش خانواده تا انسداد آینده
تداوم بیثباتی اقتصادی و فرسایش معیشتی، در بستری از بحرانهای انباشته شکل گرفته است؛ بحرانی که اگرچه در ابتدا ساختاری بود، اما با وقوع شرایط جنگی، ابعاد آن شدیدتر شده است.
اگرچه در ظاهر برخی تنشها فروکش کردهاند، اما ناامنی نسبت به آینده و ترس از بازگشت دوباره بحران، در کنار فقر و بیکاری، زندگی را به سطحی از اضطراب مزمن رسانده است. در چنین شرایطی، پیامدها تنها در سطح فردی باقی نمیمانند، بلکه ساختار خانواده و پیوندهای اجتماعی را نیز فرسوده میکنند.
خانواده بهعنوان نخستین نهاد تنظیمکننده امنیت روانی، در این وضعیت از نقش حمایتی خود فاصله گرفته و به فضایی تنشزا تبدیل میشود. در نتیجه، الگوهای ارتباطی دگرگون شده و ظرفیت همدلی و حل تعارض میان اعضا بهطور قابل توجهی کاهش مییابد. کودکان نیز از این قاعده مستثنا نیستند؛ تجربه کودکی آنها بهجای ثبات، با نوعی ناامنی همراه شده که آثار آن بر رشد روانی وهیجانیشان در بلندمدت باقی خواهد ماند.
در نهایت باید گفت آنچه امروز با آن روبهرو هستیم، فراتر از یک بحران معیشتی، فرآیندی است که سلامت روان جمعی و توان جامعه برای حفظ انسجام و معنا را هدف قرار داده است. تداوم این وضعیت، جامعه را میان فشارهای اقتصادی و تلاش برای حفظ هویت فردی و انسانی معلق نگه میدارد؛ وضعیتی که بازسازی آن، نیازمند توجه فوری به ترمیم روانِ رنجور جامعه و محافظت از بنیانهای روانی است.
* مقاله حاضر بر پایه دادهها و گزارشهای رسمی و پژوهشهای معتبر تدوین شده است. دادههای آماری مربوط به تورم، بیکاری و شاخصهای معیشتی از مرکز آمار ایران و بانک مرکزی ایران استخراج شدهاند و اطلاعات مرتبط با فقر، پیامدهای روانی–اجتماعی و سلامت روان جمعی از منابع بینالمللی معتبر، از جمله World Bank، UNDP و WHO، گرفته شده است.
تایانی جمعه ۲۵ اردیبهشت در جریان جلسه پرسش و پاسخ در مجلس سنا، به پرسش مارکو لومباردو، سناتور حزب آزیونه، درباره مساله صدور اجازه اقامت در ایتالیا برای مخالفان جمهوری اسلامی در صورت عدم تمدید گذرنامه از سوی حکومت ایران پاسخ داد.
او تاکید کرد که دولت ایتالیا در حال بررسی راهحلهای عملی برای حمایت از شهروندان ایرانی مقیم این کشور است؛ بهویژه هزاران نفری که گذرنامههایشان منقضی شده یا بهزودی منقضی خواهد شد.
بهگفته او، وزارت کشور ایتالیا در حال ارزیابی پیامدهای حقوقی این مساله، هم در سطح پروندههای فردی و هم در چارچوب کلی قوانین موجود، با هدف یافتن راهحلی سریع و موثر است.
بررسی تمدید مجوز اقامت ایرانیان
تایانی همچنین اعلام کرد که به تمام دفاتر امنیت عمومی در سراسر کشور دستور داده شده درخواستهای تمدید مجوز اقامت ایرانیان را بهصورت موردی بررسی کنند و در عین حال امنیت همه شهروندان ساکن ایتالیا، چه ایرانی و چه غیرایرانی، تضمین شود.
او با محکوم کردن سرکوبهای جمهوری اسلامی گفت که حکومت ایران همچنان همان حکومتی است که اعتراضات مسالمتآمیز مردم، بهویژه جوانان، را با خشونت سرکوب کرده است و امروز نیز این روند با اعدام مخالفان ادامه دارد.
تایانی تاکید کرد که همانگونه که با مجازات اعدام در هر کشوری مخالف است، با اجرای آن در ایران نیز مخالف است.
وزیر امور خارجه ایتالیا همچنین از قصد دولت برای مطرح کردن این موضوع در سطح اتحادیه اروپا خبر داد تا حمایت از ایرانیانی که ناچار به فرار از سرکوب شدهاند، تقویت شود.
پیشتر دولت کانادا در بیانیهای اعلام کرد که برخی از تدابیر ویژه برای حمایت موقت از اتباع ایرانی را تمدید میکند.
بر اساس این اقدامات، افرادی که دارای مجوز کار معتبر صادرشده در تاریخ ۲۸ فوریه سال گذشته میلادی یا پیش از آن هستند، میتوانند برای تمدید آن درخواست دهند. این اقدامات تا ۳۱ مارس سال آینده میلادی اعتبار خواهند داشت و هزینههای استاندارد رسیدگی به درخواستها اعمال میشود.
۲۴ هزار ایرانی شاغل یا محصل در ایتالیا
لومباردو در پرسش خود گفته بود: «ما وظیفه داریم از این افراد محافظت کنیم و امنیت شهروندان ایرانی مقیم ایتالیا را که در فعالیتهای عمومی علیه رژیم شرکت میکنند، تامین کنیم. تعداد شهروندان ایرانی مقیم ایتالیا به دلایل تحصیلی و کاری ۲۴ هزار نفر است.»
او این پرسشها را مطرح کرد: «آیا درست است که در سفارتها و کنسولگریهای ایران، فهرستهای سیاه از ایرانیانی وجود دارد که به فعالیتهای ضد دولتی متهم شدهاند و تنها به این دلیل که آزادانه و با شجاعت مخالفت خود را با رژیم بیان میکنند، به عنوان "مزدوران داخلی" طبقهبندی میشوند؟آیا درست است که این افراد در معرض خطر عدم تمدید گذرنامههای خود قرار دارند و این موضوع خودشان و خانوادههایشان را در معرض تهدید، باجگیری یا خطر مرگ قرار میدهد؟»
مقامات قوه قضاییه جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر از توقیف اموال دهها نفر از مخالفان حکومت خبر دادند.
پیشتر نیز دادستان کل کشور از دستور قضایی برای توقف تنظیم وکالتنامههای انتقال اموال ایرانیان خارج از کشور در سامانه «میخک» خبر داده بود.
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، اواخر فروردین تاکید کرد در مصادره اموال «عناصر محکوم» نباید هیچ مماشاتی صورت گیرد و این روند باید با «دقت و سرعت» انجام شود.
بر اساس این گزارش، زمیر در این سفر با مقامهای اماراتی، از جمله محمد بن زاید آل نهیان، رییس این کشور، دیدار و گفتوگو کرده است.
این خبر پس از آن منتشر شده که دفتر نخستوزیری اسرائیل شامگاه چهارشنبه اعلام کرد نتانیاهو در اوج جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، سفری مخفیانه به امارات متحده عربی داشته و با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات، دیدار کرده است.
بر اساس بیانیه دفتر نتانیاهو، این سفر به یک «پیشرفت تاریخی» در روابط دو طرف منجر شده است. این دفتر جزئیات بیشتری درباره زمان دقیق سفر یا توافقهای احتمالی ارائه نکرد.
یک مقام ارشد امارات متحده عربی در گفتوگو با پایگاه خبری واینت اعلام کرد انتشار خبر سفر بنیامین نتانیاهو به این کشور در جریان جنگ ایران، نقض توافقات میان دو طرف بوده است.
او افزود دو طرف متعهد شده بودند این سفر محرمانه باقی بماند.
قبل از آن، با این حال، وزارت امور خارجه امارات متحده عربی با انتشار بیانیهای گزارشها درباره سفر نتانیاهو به ابوظبی را رد کرده و گفته بود ادعاها درباره «سفرهای اعلامنشده» بیاساس است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، وزارت امور خارجه امارات تاکید کرده بود هیچ سفر اعلامنشدهای از سوی نخستوزیر اسرائیل به این کشور انجام نشده است.
اما این تکذیب با واکنش چهرههای نزدیک به نتانیاهو روبهرو شد. زیو آگمون، سخنگوی وقت و رییس دفتر موقت نخستوزیر اسرائیل، در پیامی در فیسبوک نوشت که شخصا در این «سفر تاریخی» همراه نتانیاهو بوده است؛ سفری که به گفته او «تا امروز کاملا محرمانه» باقی مانده بود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنشی شدید امارات را به «همدستی با اسرائیل» متهم کرد و هشدار داد تهران این اقدامات را بیپاسخ نخواهد گذاشت.
عراقچی بامداد پنجشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت جمهوری اسلامی از سفر ادعایی نتانیاهو به ابوظبی اطلاع داشته و این موضوع پیشتر از سوی نهادهای امنیتی حکومت ایران به رهبران جمهوری اسلامی منتقل شده بود.
امارات متحده عربی و اسرائیل از زمان امضای «توافق ابراهیم» در سال ۲۰۲۰ روابط رسمی دیپلماتیک برقرار کردهاند، اما جنگ اخیر و افزایش تنشهای منطقهای، روابط کشورهای عربی با اسرائیل را با فشارهای تازهای مواجه کرده است.
