ایراناینترنشنال
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از افزایش چشمگیر قیمت داروهای بیماران مبتلا به سرطان، انسولین و همچنین مکملهای دارویی از ابتدای اردیبهشت سال جاری است. بررسی حدود ۲۰۰ قلم دارو نشان میدهد این افزایش قیمت به ۳۸۰ درصد هم رسیده است.
به گفته چند داروخانهدار در ایران، بهای حدود ۵۰۰۰ قلم دارو با برندهای مختلف، تغییر قیمت داشته است و هر روز هم داروی تازهای به این فهرست اضافه میشود.
علاوه بر این گرانی، شهروندان در هفتههای گذشته بارها بر کمیاب شدن شماری از داروهای بیماران خاص در داروخانههای شهرهای ایران تاکید کردند.
در یک نمونه، به گفته یک شهروند، در بیمارستان رجایی بهعنوان مرکز قلب تهران، کمبود قرص «پلاویکس» گزارش شده است.
پیشتر هم اطلاعاتی از کمبود اقلام حیاتی پزشکی و طیف وسیعی از داروها مانند ویزیپک برای سیتیاسکن، مهارکننده پلاکت خون پلاویکس و داروهای اعصاب ونلافاکسین و ریتالین، به ایراناینترنشنال رسیده بود.
دارو دو برابر گرانتر از نرخ رشد دلار
علی جعفریان، جانشین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هشتم اردیبهشت «کمبود جدی» دارو را رد کرد و افزایش قیمت دارو را متاثر از تورم عمومی و نوسان بهای ارز آزاد خواند.
او با اشاره به حذف ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۴، گفت حدود ۷۰ درصد از قیمت تمامشده دارو به نرخ ارز آزاد وابسته است که اثر مستقیمی بر بازار دارویی دارد.
بررسی ۴۶ قلم دارو نشان میدهد این داروها در این بازه زمانی بهطور میانگین ۱۰۷ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
به گفته یک پزشک، هزینه داروها به اندازهای بالا رفته که بسیاری از بیمارها دیگر توانایی خرید داروهایشان را ندارند.
او بهعنوان نمونه اشاره کرد هر بسته داروی مرتبط با تشنج که قبل از عید ۵۰۰ هزار تومان بود، از پایان فروردین با قیمت یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به فروش میرسد.
افزایش قیمت انسولین و داروهای خاص
قیمت برخی داروهای ضروری از قبیل انسولین برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۱ و ۲، بیش از سه برابر افزایش داشته است.
تمام انسولینهای قلمی ایرانی از ۲۰۵ هزار تومان ناگهان به ۶۴۰ هزار تومان افزایش قیمت داشتهاند.
رشد بازالین، انسولین گلین، انسولین ویتاسپالن و انسولین رپیدسولین حدود ۲۱۲ درصد بوده است.
قیمت انسولینهای خارجی مثل نوومیکس و نوورپید حدود ۲۷۱ درصد افزایش داشته و از ۲۴۰ هزار تومان به ۸۹۰ هزار تومان تغییر کرده است.
داروی بیهوشی عمومی پروپوفول یک درصد نیز با حدود ۱۲۲.۴ درصد افزایش، از ۱۶۵ هزار تومان به ۳۶۷ هزار تومان رسیده است.
افزایش قیمت برخی داروهای بیماران خاص هرچند از نظر میزان رشد کوچکتر از سایر داروهاست، اما با توجه به قیمت بالایشان، همین تفاوتهای اندک هم چند میلیون تومان هزینه اضافه به فرد تحمیل میکنند.
ریتوکسیماب ۱۰۰ میلیگرم که آنتیبادی مونوکلونال برای درمان لنفوم، سرطان خون و برخی بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید است، با حدود ۱۱.۳ درصد افزایش، از ۲۶ میلیون و ۱۴۹ هزار تومان به ۲۹ میلیون و ۹۹ هزار تومان رسیده است.
قیمت دوز بالاتر و ۵۰۰ میلیگرمی همین دارو، از ۱۲۶ میلیون و ۱۹۸ هزار تومان به ۱۴۰ میلیون و ۴۳۶ هزار تومان افزایش یافته است.
تراستوزوماب، داروی هدفمند (آنتیبادی مونوکلونال) برای درمان سرطان پستان نیز درصد رشد مشابهی داشته است.
قیمت این دارو با حدود ۱۱.۳ درصد افزایش، از ۱۴۱ میلیون و ۸۸۷ هزار تومان به ۱۵۷ میلیون و ۸۹۶ هزار تومان رسیده است.
بررسی ایراناینترنشنال روی اقلام داروهای گران شده نشان میدهد بِواسیزوماب تزریقی، داروی ضدسرطان (آنتیبادی مونوکلونال) که رشد تومور را مهار میکند، با حدود پنج درصد افزایش، از ۱۳۸ میلیون و ۹۷۸ هزار تومان به ۱۴۵ میلیون و ۹۷۷ هزار تومان رسیده است.
اِمیسیزوماب ۱۵۰ میلیگرم تزریقی به منظور پیشگیری از خونریزی در بیماران هموفیلی نوع اِی، با حدود شش درصد افزایش، از ۲۰۹ میلیون و ۲۹۷ هزار تومان به ۲۲۱ میلیون و ۸۳۹ هزار تومان رسیده است.
دوز پایینتر و ۶۰ میلیگرمی همین دارو، از ۸۳ میلیون و ۷۰۷ هزار تومان به ۸۶ میلیون و ۴۰۸ هزار تومان افزایش قیمت داشته است.
یکی از بیشترین رشدهای قیمتی در این فهرست مربوط به فیلگراستیم تزریقی است که داروی محرک تولید گلبول سفید برای بیماران شیمیدرمانی و کمبود نوتروفیل محسوب میشود.
این دارو با حدود ۱۰۴ درصد افزایش و رشد نزدیک به دو برابری قیمت، از سه میلیون و ۲۴۳ هزار تومان به شش میلیون و ۶۲۰ هزار تومان رسیده است.
پیشتر یک شهروند با اشاره به افزایش قیمتهای دارو در طول سه ماه، به ایراناینترنشنال گفت: «همسرم سرطان دارد که متاستاز شده. داروی تدروکس را هر ۲۱ روز باید زد؛ دو دوز اول را ۶۵ میلیون، دو دوز دوم را ۹۰ میلیون و دوز پنجم را ۱۱۴ میلیون تومان خریدم.»
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال در یک ماه اخیر نیز حاکی از افزایش شدید قیمت داروها و کمبود اقلام حیاتی پزشکی و طیف وسیعی از داروها از اعصاب و روان تا قلب و پارکینسون است.
بررسی فهرست تغییر قیمتها در یک داروخانه نیز نشان میدهد ویال خوراکی سیتیکولین سدیم که داروی نوروپروتکتیو برای بهبود عملکرد مغز، سکته و اختلالات شناختی است، با حدود ۳۷ درصد افزایش، از ۱۲۸ هزار و ۴۸۰ تومان به ۱۷۶ هزار تومان رسیده است.
اِی.اِس.اِی کلوپیدوگرل، داروی ضدپلاکت برای پیشگیری از لخته خون و سکته قلبی، نیز با حدود ۱۱۶.۷ درصد افزایش، از سه هزار تومان به شش هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
میانگین ۹۰ درصدی افزایش قیمت چند داروی عمومی
درصد افزایش قیمت در داروهای عمومی و عمدتا بدون نسخه، بسیار بالاتر است.
یک نمونه از این تغییرات چشمگیر مربوط به پویدون آیداین ۱۰ درصد در حجم ۲۵۰ میلیلیتر است.
این بتادین مایع برای ضدعفونی پوست و زخم، با حدود ۱۶۱.۲ درصد افزایش قیمت، از ۹۴ هزار و ۵۶۰ تومان به ۲۴۷ هزار تومان رسیده است.
شربت فروگلوبین، بهعنوان مکمل آهن برای درمان کمخونی، حدود ۸۲.۲ درصد افزایش قیمت داشته و از ۲۹۷ هزار تومان به ۵۴۱ هزار تومان رسیده است.
شربت فرو ول چایلد با کارکرد درمان یا پیشگیری از کمخونی کودکان، با حدود ۳۲.۶ درصد افزایش، از ۴۳۱ هزار و ۲۰۰ تومان به ۵۷۲ هزار تومان رسیده است.
مکمل تقویت و کاهش التهاب مفاصل پرفلکس پلاس۹۵ درصد، محلول مینوکسیدیل ۵ درصد برای درمان ریزش مو و طاسی آندروژنیک، حدود ۴۱.۷ درصد و قرص کرومیوم ۲۰۰ میکروگرم بهعنوان مکمل کرومیوم برای کنترل قند خون و کمک به کاهش وزن، حدود ۱۲۹.۲ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
افزایش چشمگیر قیمت مکملها
در فهرست تغییر قیمت اقلام دارویی یک داروخانه که ایراناینترنشنال آن را بررسی کرده، بیشترین افزایش مربوط به گروه ویتامینها و مکملهای دارویی است.
ساشه رد جینسنگ ۵۰۰ میلیگرم بهعنوان مکمل افزایش انرژی، قوای جسمانی و تقویت سیستم ایمنی، حدود ۳۸۰ درصد افزایش و رشد ۴.۸ برابری قیمت داشته است.
قرص مکمل ورزشی برای مردان وِلمن اسپورت، مکمل تقویت باروری و سلامت اسپرم در مردان وِلمن کانسپشن و قرص مکمل مولتیویتامین مردانه وِلمن به ترتیب حدود ۱۴۱.۷ درصد، ۱۱۵.۶ درصد و ۹۰ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
وِلوومن، نسخه زنانه این مکمل مولتیویتامین عمومی، با حدود ۸۸.۸ درصد افزایش قیمت به ۳۳ هزار و ۲۲۰ تومان رسیده است.
مکمل تقویتی شربت زینک + ویتامین سی +کمپلکس ویتامین برای تقویت ایمنی، انرژی و سلامت عمومی با حدود ۲۸۶ درصد افزایش به ۴۵۶ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است که این تغییر قیمت حاکی از رشدی حدود چهار برابر است.
شربت مکمل آهن لیپوزومال + اسید فولیک + ویتامین ب۱۲، با جذب بالا برای درمان یا پیشگیری از کمخونی، با حدود ۴۴.۵ درصد افزایش از ۴۷۱ هزار و ۹۰۰ تومان به ۶۸۲ هزار تومان رسیده که حاکی از رشدی حدود ۱.۵ برابری است.
قیمت برند دیگری از همین شربت آهن با حدود ۶۳.۶ درصد افزایش از ۳۶۳ هزار تومان به ۵۹۴ هزار تومان رسیده است.
شربت مکمل مولتیویتامین و مواد معدنی برای کودکان میم اورنج با حدود ۸۹.۵ درصد افزایش قیمت، از ۲۰۹ هزار تومان به ۳۹۶ هزار تومان رسیده است.
پیشتر پیامهایی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میداد هزینه یک سرماخوردگی ساده شامل خرید چند ورق آنتیبیوتیک و سرم، به حدود دو میلیون تومان رسیده است.
شربت مکمل تعادل الکترولیتها و سلامت عضلات پتاسیم مگنزیوم سیترات + ویتامینها با حدود ۴۳.۵ درصد افزایش قیمت، از ۳۷۱ هزار و ۸۰۰ تومان به ۵۳۳ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
شربت مکمل کلسیم و ویتامین اوستئوکر با حدود ۱۰۹.۵ درصد افزایش از ۲۳۱ هزار تومان به ۴۸۴ هزار تومان رسیده است.
قرص مکمل سلنیوم آنتیاکسیدان برای تقویت ایمنی و سلامت تیروئید ۲۰۸ درصد، قرص مکمل تقویتکننده مفاصل، غضروف و سلامت استخوان «جوینتیس» حدود ۱۸۳ درصد، مکمل کلسیم+ ویتامین دی و مواد معدنی برای تقویت استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان «اوستئوکر» حدود ۱۵۵ درصد، نرمژل ویتامین ای برای سلامت پوست، مو و سلولها ۱۲۸.۳ درصد، کپسول ویتامین ای نیز ۱۲۵ درصد و قرص مکمل زیبایی، پوست، مو و ناخن«پرفکتیل تریپل اکتیو» ۸۵.۷ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
بر اساس این فهرست، شربت ویتامین دی-۳ با حدود ۲۱۹.۴ درصد افزایش و رشد قیمتی نزدیک به ۳.۲ برابری، از ۹۸ هزار و ۲۱۰ تومان به ۳۱۳ هزار و ۷۲۰ تومان رسیده است.
کپسول اس-آدنوزیل-ال-متیونین، مکمل موثر بر افسردگی، خلقوخو، سلامت کبد و مفاصل، با حدود ۹۱.۲ درصد افزایش از ۳۷ هزار و ۴۰۰ تومان به ۷۱ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
مکمل زینک گلوکونات+ ویتامین سی حدود ۲۸۰ درصد، مکمل مخصوص قبل از بارداری پرگناکر کانسپشن ۸۸.۹ درصد، قرص جوشان ویتامین سی ۵۰۰ میلیگرم ۷۹.۶ درصد، ساشه موسیلیوم با کارکرد ملین برای درمان یبوست و تنظیم گوارش، ۴۴.۸ درصد و کپسول امگا-۳ هزار میلیگرم بهعنوان مکمل سلامت قلب، عروق، مغز و کاهش التهاب، ۴۵.۱ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
مکملهای ورزشی برای تامین انرژی، عضلهسازی، ریکاوری ورزشی و بدنسازی نیز در بازه زمانی کوتاهی با افزایش قیمت چشمگیر روبهرو شدهاند.
پودر پروتئین وی با حدود ۷۳.۳ درصد افزایش قیمت به هفت میلیون و ۶۸۷ هزار تومان رسیده است.
پودر کربوهیدرات نیز حدود ۵۹ درصد افزایش بها داشته و قیمت آن از یک میلیون و ۶۲۶ هزار و ۲۴۰ تومان به دو میلیون و ۵۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان رسیده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
