ژنرال کین: هر توافق تازهای تنها به معنای تمدید حیات جمهوری اسلامی است
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن، ژنرال جک کین، معاون پیشین رییس ستاد کل ارتش آمریکا، هشدار داد که اکنون زمان مذاکره نیست و هر توافق تازهای تنها به معنای تمدید حیات جمهوری اسلامی است.
ژنرال جک کین یکشنبه ۱۲ بهمن در گفتوگویی تلویزیونی با فاکسنیوز به مواضع دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، درباره مذاکره با جمهوری اسلامی و واکنش متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس پرداخت و تاکید کرد حکومت اسلامی، از نظر سیاسی، اقتصادی و نظامی، ضعیفتر از هر زمان دیگری در چهار دهه گذشته است و اکنون فرصتی تاریخی برای تضعیف ساختار قدرت در ایران است.
موضع متحدان عرب ایالات متحده
ژنرال کین در ابتدای سخنان خود به مواضع کشورهای عربی همپیمان آمریکا اشاره کرد و گفت میان آنچه این کشورها در عرصه عمومی اعلام میکنند و آنچه در پشت پرده انجام میدهند تفاوت جدی وجود دارد.
به گفته او، برخی دولتهای عربی در ظاهر خواهان کاهش تنش هستند، اما در محافل خصوصی میپذیرند که اگر ایالات متحده اقدامی انجام ندهد، جمهوری اسلامی ممکن است از وضعیت کنونی قویتر بیرون بیاید.
او تاکید کرد که اظهارات علنی این کشورها باید «با احتیاط» تفسیر شود، زیرا برخی اقدامات عملی آنها نشان میدهد نگرانی عمیقی نسبت به آینده نفوذ منطقهای تهران دارند.
در همین رابطه وبسایت اکسیوس ۱۱ بهمن گزارش داد شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، در یک جلسه خصوصی در واشینگتن هشدار داد اگر دونالد ترامپ تهدیدهای خود علیه ایران را عملی نکند، جمهوری اسلامی ممکن است از این وضعیت «قویتر» و «جسورتر» خارج شود.
به نوشته اکسیوس، او تاکید کرد عقبنشینی آمریکا پس از هفتهها تهدید نظامی پیام ضعف ارسال میکند و میتواند به تقویت موقعیت حکومت ایران بینجامد.
همزمان با استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه، گزارشهایی از تلاش ترکیه، مصر و قطر برای انجام دیداری بین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا، در آنکارا و نیز انتقال اورانیوم غنیشده ایران به ترکیه منتشر شده است.
وبسایت آکسیوس بهنقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ از چند کانال به جمهوری اسلامی پیام داده که برای دیدار و مذاکره بر سر یک توافق احتمالی آمادگی دارد.
این وبسایت همچنین بهنقل از دو منبع منطقهای، نوشت که ترکیه، مصر و قطر در حال تلاش برای هماهنگی برگزاری نشستی میان استیو ویتکاف و عباس عراقچی در پایتخت ترکیه تا اواخر هفته جاری هستند.
یک مقام از یکی از این سه کشور به آکسیوس گفته است: «این روند در جریان است. ما تمام تلاش خود را میکنیم.»
این سه کشور که پیشتر با دولت ترامپ در دستیابی به توافق آتشبس غزه همکاری کرده بودند، اکنون بهدنبال آغاز مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه هستند.
پیشنهاد انتقال اورانیوم غنیشده به ترکیه
در همین حال، روزنامه واینت گزارش داده است که ترکیه در چارچوب تلاشهای تازه برای میانجیگری میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، احتمال میزبانی از اورانیوم غنیشده ایران را مطرح کرده است؛ پیشنهادی که یادآور ایدههایی است که در مذاکرات هستهای گذشته نیز مطرح شده بود.
به گزارش منابع مطلع و به نقل از مقامهای ترکیه، آنکارا در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن، اورانیوم غنیشده ایران به خاک ترکیه منتقل شود.
یک مقام ارشد ترکیه نیز به روزنامه هاآرتص گفته است آنکارا ممکن است پیشنهاد دهد تمام اورانیوم غنیشده ایران، از جمله حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، به ترکیه منتقل شود، با این تضمین که این مواد به ایران بازگردانده نشود.
براساس این گزارش، این پیشنهاد در بحبوحه گفتوگوها درباره احتمال آغاز مذاکرات جدید بر سر برنامه هستهای ایران مطرح شده است.
ترکیه پیشتر نیز طرحهای مشابهی ارائه کرده بود. در سال ۲۰۱۰، ترکیه، برزیل و جمهوری اسلامی توافقی امضا کردند که بر اساس آن قرار بود ایران ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۳.۶۷ درصد را به ترکیه منتقل کند و در مقابل، میلههای سوخت هستهای برای اهداف تحقیقاتی دریافت کند. این توافق اما پس از مخالفت اعضای کلیدی آژانس بینالمللی انرژی اتمی کنار گذاشته شد.
در اواخر سال ۲۰۱۵ نیز، در چارچوب توافق هستهای، روسیه حدود ۱۱ هزار کیلوگرم اورانیوم کمغنیشده ایران را تحویل گرفت. در ماههای اخیر، مسکو اعلام کرده در صورت دستیابی به توافقی جدید، آمادگی دارد باقیمانده اورانیوم غنیشده ایران را نیز نگهداری کند.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بار دیگر روز جمعه تاکید کرد مسکو همچنان آماده است در چارچوب هر توافقی در آینده، اورانیوم غنیشده ایران را تحویل بگیرد.
به گفته یک مقام ترکیه، آنکارا معتقد است ممکن است این کشور از نظر واشینگتن گزینهای قابلاعتمادتر از روسیه برای نگهداری این مواد باشد؛ موضوعی که به روابط نزدیک رجب طیب اردوغان با دونالد ترامپ نسبت داده شده است.
جمهوری اسلامی تاکنون بهطور علنی به این پیشنهاد واکنشی نشان نداده است.
مواضع تهران و واشینگتن
بهنوشته آکسیوس، مقامهای کاخ سفید میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره حمله به جمهوری اسلامی را نگرفته و همچنان راهحل دیپلماتیک را باز میداند. با این حال، به گفته مقامهای آمریکایی، مشخص نیست علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به دیپلماتهایش اجازه خواهد داد به توافقی تن دهند که از نظر واشینگتن قابل قبول باشد.
به گفته منابع آکسیوس، قطر، مصر و ترکیه همزمان با هر دو طرف در تماس هستند و تلاشهای خود را هماهنگ میکنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگویی که یکشنبه ۱۲ بهمن از شبکه سیانان پخش شد، گفت «کشورهای دوست» در حال تلاش برای ایجاد اعتماد میان تهران و واشینگتن هستند. او این تلاشها را «سازنده» توصیف کرد.
عراقچی افزود: «اگر تیم مذاکرهکننده آمریکا همانطور که آقای ترامپ گفته عمل کند و به دنبال یک توافق منصفانه و عادلانه باشد که تضمین کند ایران به سلاح هستهای دست نمییابد، امکان گفتوگوی دیگری وجود دارد.»
دیدارهای منطقهای
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، شنبه برای ساعاتی در تهران حضور یافت و با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و از نزدیکان خامنهای، دیدار کرد. لاریجانی پس از این دیدار در شبکه اجتماعی ایکس نوشت «شکلگیری چارچوب مذاکرات در حال پیشرفت است».
همچنین عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، شنبه در تماس تلفنی با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، از او خواست با برگزاری دیدار با مقامهای دولت ترامپ موافقت کند.
یک روز پیش از آن، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، میزبان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی بود و با او درباره محل و دستور کار احتمالی نشستی با مقامهای کاخ سفید گفتوگو کرد.
واکنش تهران
با این همه، علی خامنهای یکشنبه در یک سخنرانی بار دیگر مواضعی تند اتخاذ کرد و گفت: «آمریکاییها بدانند که اگر این دفعه جنگی راه بیندازند، این جنگ، جنگ منطقهای خواهد بود.»
او در سخنرانی خود هیچ اشارهای به مذاکرات نکرد.
ساعاتی بعد دونالد ترامپ، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اظهارات علی خامنهای و تهدید او به آغاز «جنگ منطقهای» گفت: «چرا چنین حرفی نزند؟»
او افزود آمریکا بزرگترین مجموعه ناوهای جهان را در فاصله چند روزه از منطقه مستقر کرده است.
ترامپ ابراز امیدواری کرد که توافقی با جمهوری اسلامی حاصل شود، اما همچنین هشدار داد در صورت عدم توافق، «خواهیم دید که آیا او درست میگفت یا نه».
از سوی دیگر ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، پس از بازگشت از سفری محرمانه و از پیش اعلامنشده به واشینگتن، با یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل دیدار و گفتوگو کرد.
او روزهای جمعه و شنبه برای گفتوگو با دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره سناریوهای حمله احتمالی آمریکا به ایران، به واشینگتن سفر کرده بود.
والاستریت ژورنال در گزارشی به نسل زد پرداخته که دیگر حاضر نیست آینده خود را به یک حکومت دینی واگذار کند. این روزنامه با اشاره به اینکه این نسل در جریان انقلاب ملی ایرانیان به خیابانها آمد، سرکوب خونین آنها و حتی شلیک تیر خلاص به نوجوانان را گزارش کرده است.
والاستریت ژورنال یکشنبه ۱۲ بهمن در گزارشی نوشت اعتراضات سراسری ایران در زمستان امسال، پس از پیوستن گسترده نوجوانان و جوانان، به چالشی بیسابقه علیه موجودیت حکومت جمهوری اسلامی تبدیل شد.
این گزارش که با استناد به گفتوگو با خانوادههای قربانیان و فعالان حقوق بشر تهیه شده، از گستره سرکوبی خونین پرده برمیدارد که هنوز ابعاد کامل آن روشن نشده است.
پرویز افشاری، پدر سام افشاری، به وال استریت ژورنال گفت آخرین پیامهای پسرش را ۱۷ دی با این مضمون دریافت کرده است: «فردا میخواهم به اعتراضات بروم، ولی به مامان نگو.»
چهار روز بعد، خانواده جسد او را در سردخانهای در شهر کرج یافتند. سام که تازه ۱۷ ساله شده بود، یکی از نوجوانانی بود که در جریان انقلاب ملی ایراانیان به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی جان باختند.
به گفته پدرش، خانواده ابتدا تصور میکردند سام بازداشت شده است. اما مسئولان محلی اعلام کردند نام او در فهرست بازداشتیها نیست. خانواده شروع به جستجو در بیمارستانها کردند. در نهایت یک پزشک به آنها گفت سام با اصابت گلوله به پشت سرش در وضعیت بحرانی بستری شده بود، اما نیروهای امنیتی او و چند بیمار دیگر را با خود بردند.
خانواده سپس به سردخانهها مراجعه کردند و پیکر سام را پس از چهار روز در کاور جسد یافتند؛ با آثار اصابت گلوله دوم، که نیمی از صورتش را متلاشی کرده بود. سام مجروح با شلیک تیر خلاص به قتل رسیده بود.
پیشتر نیز مستنداتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که از شلیک «تیر خلاص» به مجروحان در جریان انقلاب ملی ایران حکایت داشت.
بر اساس گزارشهایی از کرج، اهواز و زنجان، نیروهای امنیتی پس از تیراندازی به معترضان، با محاصره بیمارستانها و مراکز درمانی مانع انتقال مجروحان میشدند و برخی زخمیها را از داخل بیمارستان ربوده و هدف شلیک دوباره قرار میدادند.
شاهدان عینی از کرج گفتند ماموران در جریان اعتراضات ۱۹ دی بهطور مستقیم به سوی زخمیها شلیک کردند و اجازه امدادرسانی ندادند. پیامهای رسیده از اهواز نیز حاکی است ماموران به معترضان میگفتند «حکم تیر خلاص» دارند.
مرکز اسناد حقوق بشر ایران هم گزارش داد یک معترض مجروح، سه روز از ترس شلیک تیر خلاص نیروهای امنیتی در کیسه مخصوص حمل اجساد پنهان شد تا سرانجام خانوادهاش او را در کهریزک پیدا کردند.
همچنین به گفته رییس یکی از بیمارستانهای زنجان، دستکم ۱۴ پیکر با آثار اصابت گلوله به سر و نشانههای تیر خلاص به این مرکز منتقل شدند.
افشاری به والاستریت ژورنال گفت: «پسرم میتوانست آینده این کشور را بسازد. این حکومت بچههایی را میکشد که فقط آزادی میخواهند.»
سام عاشق شنا کردن بود و در کرج زبان انگلیسی و آلمانی میخواند و قصد داشت برای ادامه تحصیل در رشته فناوری اطلاعات به آلمان نزد پدرش برود. به گفته پدرش تماسهای ویدیویی واتساپ میان آنها گاهی هفتهای سه بار انجام میشد و سام تنها فرزند او بود.
او افزود: «پسرم فقط آزادی میخواست. این حکومت به جای گوش دادن، با گلوله پاسخ او را داد.»
نسلی که به خیابان آمد
بر اساس دادههای سازمان ملل، حدود ۴۲ درصد جمعیت ایران زیر ۳۰ سال سن دارند. این نسل نخستین گروهی است که با دسترسی گسترده به اینترنت و شبکههای اجتماعی رشد کرده و بیش از هر زمان دیگری با جهان خارج ارتباط داشته است.
این ویژگی، به نوشته والاستریت ژورنال نسل زد ایران را به گروهی بدل کرده است که دیگر محدودیتهای اجتماعی و بنبست اقتصادی را نمیپذیرد.
والاستریت ژورنال گزارش داد اعتراضات ابتدا با مشارکت بازاریان و در واکنش به سقوط شدید ارزش پول ملی آغاز شد و مقامهای جمهوری اسلامی با وعده اصلاحات اقتصادی کوشیدند آن را مهار کنند.
اما اعتراضات، پس از ورود گسترده نسل زد، از مطالبات اقتصادی فراتر رفت، شعارها تغییر کرد و به انقلابی ضدحکومتی تبدیل شد، حاکمیت در پاسخ با سرکوبی سریع و گسترده واکنش نشان داد.
بهنوشته والاستریت ژورنال، در شب ناپدید شدن سام اینترنت در بیشتر مناطق ایران قطع شد. برای هفتهها ارتباطات بهشدت محدود بود و انتقال اطلاعات با دشواری انجام میشد. بسیاری از گزارشها تنها از طریق استارلینک یا سیمکارتهای خارجی به بیرون از کشور منتقل شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر اعلام کرد: «بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران» که در جریان آن، دستکم دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند ایرانی در ۱۸ و ۱۹ دی عمدتا به دست نیروهای سپاه پاسداران و بسیج به قتل رسیدند، «با دستور شخص علی خامنهای» صورت گرفت.
این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند بیش از ۳۱۰۰ نفر کشته شدهاند و بدون ارائه مدرک، این مرگها را به «اقدامات تروریستی» نسبت دادند.
به گفته سازمان «فعالان حقوق بشر در ایران» دستکم ۱۲۴ نفر از جانباختگان زیر ۱۸ سال بودهاند. این در حالی است که بر اساس گزارش والاستریت ژورنال برآورد گروههای دیگر نشان میدهد حدود نیمی از قربانیان متعلق به نسل زد بودهاند.
خانواده سه نوجوان دیگر نیز داستانهایی مشابه روایت کردهاند. یکی از آنها، پسر ۱۶ سالهای از کرمانشاه است که به خانوادهاش گفت «به کتابخانه میرود»، اما هرگز بازنگشت.
دیگری، ربین مرادی، بازیکن ۱۷ ساله فوتبال است که هنگام ترک زمین بازی با خانوادهاش تماس گرفت و گفت قصد دارد در راه بازگشت به اعتراضات بپیوندد. جسد او چهار روز بعد در سردخانه کهریزک تهران پیدا شد.
نوجوان دیگری به نام امیرعلی حیدری، چند روز مانده به تولد ۱۸ سالگیاش، در کرمانشاه در اعتراضها شرکت کرد. به گفته یک خویشاوند پس از گریز از کشور که شاهد قتل امیرعلی بوده است، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ابتدا به سینه او شلیک کردند و سپس با قنداق تفنگ امیرعلی را تا سر حد مرگ زدند.
هالی داگرس، پژوهشگر موسسه واشینگتن، در این ارتباط به وال استریت ژورنال گفت: «جوانان ایرانی میدانند ممکن است با گلوله روبهرو شوند، اما باور دارند آیندهشان ارزش جنگیدن دارد. آنها میخواهند بخشی از جهان باشند، آزادانه خودشان را بیان کنند و با کرامت زندگی کنند.»
گزارش والاستریت ژورنال تاکید میکند که ابعاد کامل این سرکوب خونین هنوز روشن نشده است و با وجود محدودیتهای ارتباطی، روایتها بهتدریج از داخل ایران بیرون میآید. آنچه تاکنون آشکار شده، تصویری است از نسلی که برای آیندهای متفاوت به خیابان آمد و با سرکوبی بیسابقه روبهرو شد.
در روزهای اخیر، روایتهای متعددی از بازداشت خشن کودکان و نوجوانان در تهران و اطراف آن منتشر شده است؛ بازداشتهایی که خانوادهها و معلمان از آن با عنوان «ربایش» یاد میکنند و میگویند با خشونت، ارعاب، بیخبری چندروزه و محرومیت از ابتداییترین حقوق قانونی همراه بوده است.
«اگر شیشه نمیشکست، نمیفهمیدم بچهام را بردهاند»
یکی از مادران به ایراناینترنشنال گفت صبح روز امتحان، فرزندش از مقابل خانه ربوده شده است. به گفته او، اگر شیشه ورودی ساختمان شکسته نمیشد، ممکن بود اصلا متوجه بردن کودکش نشود. این مادر میگوید حدود ۱۰ مرد تنومند که خود را مامور معرفی میکردند، با خشونت فرزندش را بردند.
او افزود: «بچهام گریه میکرد و داد میزد مامان نجاتم بده. پدرش را زدند و به من گفتند خفه شو و تهدید کردند اگر ادامه بدهم، بچه دیگرم را هم میبرند.»
به گفته این مادر، ماموران در پاسخ به این سوال که فرزند ۱۷ سالهاش را کجا میبرند، گفتهاند «اوین». با این حال، این خانواده پس از چهار روز مراجعه به نهادهای مختلف، تنها یک پاسخ شنیدهاند: «اینجا نیست.»
او گفت مقابل زندان اوین از یکی از نگهبانان پرسیده آیا خودش فرزند دارد یا نه و نگهبان پاسخ داده است: «شرمنده، خیلی از ما هم خبر نداریم.»
کودک ۱۴ ساله و وعده «آزادی سریع»
در روایت دیگری، یکی از بستگان یک کودک ۱۴ ساله به ایراناینترنشنال گفت خانواده بهشدت ترسیدهاند و به وعده بازجوها درباره «آزادی سریع» دل بستهاند. او میگوید حتی پس از نشان دادن ویدیوهای اعتراف اجباری، خانواده همچنان امیدوار است که فرزندشان بهزودی آزاد شود.
بهگفته این منبع، این کودک مبتلا به اوتیسم است و فعالیتهای روزمرهاش به بازیهای رایانهای و موسیقی محدود بوده است. مادر این کودک پس از شنیدن خبرهای مربوط به صدور احکام اعدام، دچار اضطراب شدید شده و مدام میپرسد چه باید بکند.
وکیلی که اجازه ورود به پروندهها را ندارد
یک وکیل دادگستری نیز به ایراناینترنشنال گفت بارها برای پذیرش وکالت دانشآموزان و کودکان بازداشتشده مراجعه کرده، اما هیچیک از درخواستهایش پذیرفته نشده است.
بهگفته او، در برخی پروندهها کودکان به اتهامهایی مانند «حمل سلاح سرد» و «تخریب اموال عمومی» متهم شدهاند و در مواردی بدون حضور وکیل و حتی بدون اطلاع خانواده بازجویی شدهاند.
نگهداری در سولهها و آزادی با وضعیت نامناسب
بر اساس اظهارات خانوادهها و وکلا، تعدادی از کودکان نه در زندان یا بازداشتگاههای رسمی، بلکه در سولههایی در اطراف تهران و در شرایط نامناسب نگهداری شدهاند.
بسیاری از آنها نمیدانستند چه اوراقی را امضا میکنند و برخی نیز بدون امضای هیچ سندی به خانواده تحویل داده شدهاند؛ کودکانی که اغلب از نظر روحی و جسمی در وضعیت مناسبی نبودهاند.
روایت رسمی و واقعیت میدانی
در همین حال، وزیر دادگستری جمهوری اسلامی اعلام کرده است که تعدادی از نوجوانان ۱۶ تا ۱۸ ساله بازداشتی در «کانون اصلاح و تربیت» نگهداری میشوند. او همچنین مدعی شده عمده کودکان پس از تعیین تکلیف آزاد شدهاند.
با این حال، یکی از خانوادهها گفت فرزند ۱۶ سالهشان پس از یک هفته بیخبری، در سولهای در اطراف تهران پیدا شده و تنها پس از پرداخت بیش از یک میلیارد تومان نقدی آزاد شده است. این دختر نوجوان، دو روز بعد بهدلیل عفونت خونی بیهوش شده و هماکنون در بخش مراقبتهای ویژه بستری است.
بازداشت در مدرسه؛ «انگار دنبال قاتل زنجیرهای بودند»
یک معلم پایه یازدهم یکی از مدارس تهران به ایراناینترنشنال ماموران یک دانشآموز را با فریاد و عربدهکشی از داخل مدرسه بازداشت کردهاند.
بهگفته او، اجازه تماس با خانواده داده نشده و ماموران تهدید کردهاند در صورت مقاومت، همه دانشآموزان را بازداشت میکنند؛ رفتاری که باعث حمله عصبی یکی از دانشآموزان شده است.
این معلم پرسید: «براساس کدام قانون، یک کودک را با چشمبند و این میزان خشونت از مدرسه میبرند؟»
نگرانی فعالان حقوق کودک از وضعیت بازداشت و پس از آزادی
فعالان حقوق کودک با ابراز نگرانی جدی نسبت به این بازداشتها تاکید میکنند که شیوه برخورد با کودکان و نوجوانان بازداشتشده، با موازین حقوق کودک—چه در قوانین داخلی و چه در تعهدات بینالمللی ایران—همخوانی ندارد.
به گفته آنها، بازداشت خشن، بیخبری خانوادهها، محرومیت از وکیل و نگهداری در اماکن نامعلوم، نهتنها امنیت کودکان در دوران بازداشت را به خطر میاندازد، بلکه پیامدهای سنگین و ماندگاری بر سلامت جسمی و روانی آنان پس از آزادی برجای میگذارد؛ پیامدهایی که میتواند زندگی این کودکان و خانوادههایشان را برای همیشه تحت تاثیر قرار دهد.
همزمان با افزایش تنشها و بالا گرفتن گمانهزنیها درباره نزدیک شدن زمان حمله نظامی آمریکا به جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل از سفر ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش این کشور به آمریکا خبر داد.
ارتش اسرائیل یکشنبه ۱۲ بهمن اعلام کرد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در واشینگتن با مقامهای ارشد نظامی و امنیتی آمریکا دیدار کرد.
این دیدار با هدف ارائه اطلاعات محرمانه، بررسی گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی و ارزیابی پیامدهای احتمال ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک میان واشینگتن و تهران انجام شد.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند در این سفر گروهی از فرماندهان ارشد ارتش دفاعی اسرائیل زمیر را همراهی کردند و این سفر بدون اعلام قبلی انجام شده است.
مقامهای اسرائیلی میگویند سطح هماهنگی نظامی میان اسرائیل و واشینگتن در هفتههای اخیر افزایش یافته است؛ موضوعی که همزمان با بررسی گزینههای احتمالی آمریکا برای اقدام نظامی علیه ایران صورت میگیرد.
به گفته این منابع، اسرائیل انتظار دارد در صورت تصمیم آمریکا برای حمله، از پیش در جریان قرار گیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر اعلام کرد جمهوری اسلامی در حال «گفتوگوی جدی» درباره امکان دستیابی به توافق است. او در عین حال تاکید کرد هرگونه توافق باید به «حذف کامل توان هستهای جمهوری اسلامی» منجر شود.
ترامپ همچنین از استقرار یک ناوگان عظیم نظامی آمریکا در منطقه خبر داد؛ اقدامی که نشانهای از افزایش فشار نظامی ارزیابی میشود.
نگرانی از توان موشکی جمهوری اسلامی
مقامهای امنیتی اسرائیل هشدار دادهاند تهدید تهران تنها به برنامه هستهای محدود نمیشود.
بهگفته منابع ارشد دفاعی اسرائیل، جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه، توان موشکی خود را بهطور قابل توجهی گسترش داده و اکنون قادر است حملات هماهنگ و گسترده با موشکهای بالستیک انجام دهد.
یک مقام اسرائیلی به کاننیوز گفت: «اسرائیل نمیتواند با تهدید موشکی ایران کنار بیاید» و هر پاسخ موثر باید هم زیرساختهای هستهای و هم سامانههای پرتاب موشک را هدف قرار دهد.
در این رابطه روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پنتاگون سامانههای پدافند هوایی بیشتری برای حفاظت از اسرائیل، نیروهای آمریکایی و متحدان عرب خود در منطقه مستقر میکند.
بر اساس این گزارش، ایالات متحده علاوه بر ناوشکنهای مجهز به رهگیری موشکی و ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، یک سامانه تاد و چند سامانه پاتریوت را به پایگاههای خود در اردن، کویت، بحرین، عربستان سعودی و قطر منتقل کرده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهند هفته گذشته یک سامانه پاتریوت به پایگاه العدید قطر افزوده شده است.
در ادامه فضای پرتنش میان جمهوری اسلامی، اسرائیل و آمریکا، رسانههای حکومتی ایران به شایعات درباره کشته شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران واکنش نشان دادند.
علیرضا تنگسیری یکشنبه در نخستین اظهارنظر علنی خود پس از انتشار این شایعات گفت «دشمنان در حال جنگ رسانهای» هستند و از مردم خواست «وحدت» خود را حفظ کنند.
این واکنش پس از آن مطرح شد که شنبه گزارشهایی از وقوع انفجار در بندرعباس و کشته شدن تنگسیری در این حادثه منتشر شد. خبرگزاری تسنیم و مقامهای جمهوری اسلامی با رد این اخبار اعلام کردند انفجار ناشی از نشت گاز بوده است. حادثهای که در آن دو نفر جان باختندند و ۱۳ نفر زخمی شدند.
این تحرکات در ادامه سفر هفته گذشته رییس اطلاعات نظامی اسرائیل، به واشینگتن انجام شد؛ سفری که طی آن او با مقامهای پنتاگون، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و کاخ سفید دیدار کرد.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، محور اصلی این گفتوگوها برتری هوایی بر فراز ایران با توجه به تجربه عملیات «طلوع شیران» بود؛ عملیاتی که در آن اسرائیل ظرف ۴۸ ساعت بر بخشهایی از غرب ایران برتری هوایی به دست آورد.
در همین راستا، فرمانده سنتکام نیز هفته گذشته به اسرائیل سفر کرد و با ایال زمیر دیدار داشت. بنا بر گزارش رسانههای اسرائیلی، این گفتوگوها بر آمادگیهای دفاعی در صورت حمله احتمالی آمریکا به ایران و احتمال شلیک موشکهای بالستیک به سوی اسرائیل متمرکز بود.
در سیو ششمین روز انقلاب ملی ایرانیان، ایرانیان خارج از کشور بار دیگر به خیابانها آمدند و همبستگی خود را با مردم معترض اعلام کردند. همزمان علی خامنهای، دیکتاتور تهران، درباره احتمال جنگ گفت آمریکاییها بدانند که اگر این دفعه جنگی راه بیندازند، این جنگ، جنگ منطقهای خواهد بود.
کارزار همبستگی ایرانیان خارج از کشور با هدف بازتاب صدای انقلاب ملی ایران و جلب حمایت بینالمللی، در سراسر جهان ادامه دارد.
ایرانیان یکشنبه ۱۲ بهمن در شهرهایی اروپا دست به تظاهرات زدند.
همچنین ایرانیان مقیم آدلاید استرالیا یکشنبه راهپیمایی گستردهای برگزار کردند. آنها مقابل پارلمان ایالت استرالیای جنوبی سرود «ای ایران» را خواندند.
در داخل ایران، به گزارش کانال تلگرامی دانشجویان پیشرو، دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، یکشنبه ۱۲ بهمن در اعتراض به بازداشت اعضای کادر درمان و در واکنش به مرگ مشکوک دو دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تهران تجمع کردند.
رضا رئیسکرمی، رییس دانشگاه علوم پزشکی تهران، صبح ۱۲ بهمن در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا از درگذشت دو دانشجوی رشته پزشکی در کوی دانشگاه علوم پزشکی تهران در شب گذشته خبر داد و گفت: «دانشگاه علوم پزشکی تهران در اینباره بیانیهای صادر کرده است، اما در حال حاضر علت دقیق حادثه مشخص نیست و موضوع در دست بررسی قرار دارد.»
همزمان، مطهره گونهای، زندانی سیاسی پیشین، در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نام این دو دانشجو را فرهاد سالاری و عرفان طاهرخانی اعلام کرد و نوشت: «چه جانهایی، چه جوانهایی، چه زندگیهایی… همهمان در بهت و ناباوری فرو رفتیم، آنقدر که این دو رفیق پرانرژی بودند.»
دستکم ۳۲ نفر از اعضای کادر درمان بازداشتشدهاند
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال دستکم ۳۲ نفر از اعضای کادر درمان بازداشتشدهاند و از وضعیت پرونده آنان اطلاعی در دست نیست.
بر پایه این گزارشها، پزشکانی که در شهرهایی چون قزوین، رشت، تبریز، مشهد و گرگان به درمان مجروحان پرداختهاند، بازداشت یا ناپدید شدهاند و خانوادههایشان تحت فشار قرار گرفتهاند تا درباره وضعیت آنها سکوت کنند.
خامنهای: اگر جنگ شود، این بار منطقهای خواهد بود
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، یکشنبه درباره احتمال جنگ گفت که اگر آمریکا علیه جمهوری اسلامی جنگ کند « این بار جنگ، منطقهای خواهد بود.»
خامنهای گفت: «اینکه گاهی صحبت جنگ میکنند و از هواپیما و ناو و اینها صحبت میکنند، حرف جدیدی نیست. در گذشته هم آمریکاییها بارها در حرفهایشان تهدید میکردند و میگفتند همه گزینهها روی میز است؛ ازجمله گزینه جنگ.»
او افزود: «ملت ایران را از این چیزها نباید ترساند، مردم ایران با این تهدیدات، تحت تاثیر قرار نمیگیرند. ما شروعکننده نیستیم و نمیخواهیم به کشوری حمله کنیم اما ملت ایران در مقابل کسی که حمله و اذیت کند، مشت محکمی به او خواهد زد.»
دیکتاتور تهران تهدید کرد: «البته آمریکاییها بدانند اگر جنگی راه بیندازند، اینبار جنگ منطقهای خواهد بود.»
او انقلاب ملی ایرانیان را «فتنه شبیه کودتا» خواند.
عزل مدیر شبکه افق پس از توهین مجری به کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان
مدیر شبکه افق صداوسیمای جمهوری اسلامی، نزدیک به سپاه پاسداران، پس از توهین یکی از مجریان این شبکه به نحوه نگهداری پیکر کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان عزل شد.
پیشتر ویدیو پخششده از شبکه افق، وابسته به سپاه پاسداران، نشان میداد که مجری با لحنی تمسخرآمیز و حرکاتی اغراقشده، نگهداری پیکر کشتهشدگان در «کانتینر» و «یخچال» را به یک سوال تبدیل کرده است.
احضار و تهدید خانواده خبرنگاران ایرانی خارج از کشور از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی
دادبان، یک مرکز مشاوره و آموزش حقوقی ویژه کنشگران، گزارش داد نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در روزهای اخیر اقدام به احضار و تهدید اعضای خانواده شماری از خبرنگاران، روزنامهنگاران و فعالان سیاسی و حقوق بشری ایرانی خارج از کشور کردهاند.
بنا بر اطلاعات رسیده به دادبان، نهادهای امنیتی، از جمله وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه، به این افراد گفتهاند از رابطه خانوادگی خود برای پایان دادن به فعالیت این فعالان و روزنامهنگاران استفاده کنند.
یک منبع مطلع در این زمینه به دادبان گفت که ماموران اطلاعاتی و امنیتی به ویژه به پدر و مادرها گفتهاند که در تماس با فرزندان خود میبایست آنها را وادار به توقف فعالیت و حتی ترغیب به بازگشت به ایران یا همکاری با نهادهای امنیتی کنند؛ در غیر این صورت، محدودیتهای جدی برای خانواده آنها در ایران ایجاد خواهد شد.
به گفته این منبع مطلع، ماموران اطلاعاتی و امنیتی به خانوادهها گفتهاند که در صورت تداوم فعالیت عضو خانواده آنها، محدودیتهایی از جمله توقیف گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور علیه خانواده آنها در ایران اعمال خواهد شد.
قالیباف: ارتش کشورهای اروپایی «گروه تروریستی» محسوب میشوند
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران از سوی اتحادیه اروپا گفت: «طبق قانون اقدام متقابل، ارتش کشورهای اروپایی گروه تروریستی محسوب میشوند و عواقب این اقدام به عهده اتحادیه اروپا خواهد بود.»
قالیباف یکشنبه در نطق پیش از دستور خود در مجلس گفت: «اروپاییها با تلاش برای ضربه زدن به سپاه که خود بزرگترین مانع در برابر گسترش تروریسم به اروپا بود، به پای خود شلیک کردند و یک بار دیگر با اطاعت کورکورانه از آمریکاییها، علیه منافع مردمشان تصمیم گرفتند.»
او همچنین گفت کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره اخراج وابستگان نظامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا رایزنی و این موضوع را با وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیگیری خواهد کرد.
سپاه پاسداران که پس از انقلاب ا برای حفاظت از جمهوری اسلامی تاسیس شد، بخشهای وسیعی از اقتصاد و نیروهای مسلح ایران را در کنترل خود دارد.
۹ بهمن، وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافق کردند که سپاه پاسداران را در کنار گروههایی چون دولت اسلامی (داعش) و القاعده در فهرست سازمانهای تروریستی این اتحادیه قرار دهند. این اقدام تغییر رویکرد اروپا نسبت به جمهوری اسلامی را نشان میدهد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سرکوب نمیتواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در واقع در مسیر نابودی خود گام برمیدارد.»
در حالی که پیشتر آمریکا، کانادا و استرالیا، سپاه پاسداران را یک گروه تروریستی اعلام کردهاند، هنوز بریتانیا دست به چنین اقدامی نزده است.
کین با مرور سیاست روسایجمهوری پیشین آمریکا در قبال ایران گفت از زمان استقرار جمهوری اسلامی در دهه ۱۹۸۰، هفت رییسجمهوری آمریکا با این حکومت مواجه بودهاند، اما در مقاطعی که شهروندان آمریکایی کشته شدند، هیچ واکنش جدی نشان ندادند. به طور روشن اوباما و بایدن ضعیفترین برخورد را با این حکومت داشتند.
او افزود: «همه آنها شاهد بودند که رژیم ایران توانایی خود را برای سلطه بر منطقه افزایش میدهد، از نیروهای نیابتی حمایت میکند و در مسیر تضعیف و نابودی اسرائیل حرکت میکند.»
به گفته کین، تنها استثنا در این میان، سیاستهای ترامپ بود که با کشته شدن قاسم سلیمانی و ضربه به برنامه هستهای جمهوری اسلامی همراه شد؛ اقدامی که به باور او، در چارچوب جنگ ۱۲روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را ماهها عقب انداخت.
امکان مذاکره در شرایط کنونی
ژنرال کین گفت مذاکرات هستهای در سالهای گذشته، بهویژه پنج سال قبل، میتوانست منطقی باشد، مشروط بر آنکه سه محور اساسی توقف کامل غنیسازی اورانیوم، محدودیت جدی برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه را در برمیگرفت.
به گفته او، اگر چنین توافقی در آن زمان حاصل میشد، میتوانست زمینهای برای ارزیابی رفتار آینده تهران فراهم کند. اما در شرایط کنونی، هر توافق تازهای تنها به معنای تمدید حیات جمهوری اسلامی است.
او تاکید کرد: «امروز توافق با جمهوری اسلامی یعنی پرتاب یک طناب نجات برای رژیم.»
انقلاب ملی ایرانیان و «فرصت تاریخی»
کین بخش مهمی از سخنان خود را به انقلاب ملی ایران اختصاص داد و گفت معترضان اهمیتی به توافق هستهای نمیدهند و مطالبات آنها اساسا سیاسی و معیشتی است.
او افزود بر اساس برآوردهای موجود، دهها هزار نفر در جریان سرکوب اعتراضات کشته شدهاند و در برخی ارزیابیها این رقم ممکن است به حدود ۳۰ هزار نفر برسد. به گفته او، این سطح از خشونت نشان میدهد که بقای رژیم بهطور جدی به خطر افتاده و همین وضعیت، یک «فرصت تاریخی» ایجاد کرده است.
کین گفت این فرصت میتواند از طریق یک اقدام نظامی هدفمند به شرایطی منجر شود که رژیم در مسیر فروپاشی قرار گیرد.
او افزود اسرائیل نیز به همین دلیل بهدنبال اقدامی قاطع است.
احتمال گسترش درگیری در منطقه
در بخش دیگری از مصاحبه، مجری فاکسنیوز به نگرانیها درباره واکنش احتمالی جمهوری اسلامی در صورت حمله نظامی اشاره کرد و پرسید آیا این واکنش میتواند به خارج از خاورمیانه، حتی اروپا یا خاک آمریکا، گسترش یابد یا نه.
کین در پاسخ گفت آمریکا نیروها و تجهیزات خود را به دو دلیل به منطقه منتقل کرد.
او توضیح داد هدف نخست، تقویت توان دفاعی برای مقابله با تلافی احتمالی است و در این چارچوب، سامانههای پدافند هوایی دریایی، زمینی و هوایی در منطقه مستقر شدهاند و هدف دوم افزایش توان تهاجمی برای هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی و موشکی و همچنین شبکه صادرات نفت جمهوری اسلامی است؛ شبکهای که به گفته کین، بهشدت به چین وابسته است.
او افزود تمرکز اصلی بر مقابله با موشکهای بالستیک و کوتاهبرد خواهد بود؛ تسلیحاتی که میتوانند پایگاههای آمریکا و اسرائیل را هدف قرار دهند.
ژنرال کین در جمعبندی سخنان خود تاکید کرد تصور شکلگیری یک جنگ منطقهای گسترده یا گسترش درگیری به خارج از خاورمیانه با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
او گفت: «این رژیم تنها سایهای از گذشته خود است. هنوز توان موشکی دارد، اما بخش زیادی از تهدیدهایش مبتنی بر لفاظی است، نه توان واقعی.»
به گفته او، دستگاههای اطلاعاتی و نظامی آمریکا تمرکز خود را بر ظرفیتهای واقعی جمهوری اسلامی گذاشتهاند، نه بر شعارها و تهدیدهای تبلیغاتی.
بر اساس اظهارات ژنرال کین فشار نظامی و بهرهگیری از ضعف ساختاری جمهوری اسلامی میتواند معادلات منطقهای را برای دههها تغییر دهد؛ مسیری که به باور او، ترامپ آن را یک «فرصت استراتژیک» میبیند و در پی تحقق آن است.