به گزارش نیویورکتایمز، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است؛ گزینههایی که فراتر از طرحهایی است که او چند هفته پیش و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
به گفته چند مقام آمریکایی، این سناریوها از وارد آوردن آسیب بیشتر به تاسیسات هستهای و موشکی ایران تا تضعیف یا حتی کنار زدن رهبر جمهوری اسلامی را دربر میگیرد.
این مقامها که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، به نیویورکتایمز گفتهاند گزینههای جدید حتی احتمال اجرای یورش نیروهای ویژه آمریکا به برخی سایتها در داخل ایران را شامل میشود؛ آن هم در شرایطی که اعتراضات اخیر، دستکم در مقطع کنونی، با سرکوب شدید مهار شده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ از حکومت ایران خواسته است غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل و دائمی متوقف کند، از ذخایر هستهای خود ـ از جمله بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده نزدیک به سطح تسلیحاتی ـ صرفنظر کند و حمایت از گروههای نیابتی در منطقه، از جمله حماس، حزبالله و حوثیهای یمن را پایان دهد. همچنین محدودیت شدید بر برنامه موشکهای بالستیک ایران، بخشی از مطالبات آمریکا عنوان شده است؛ محدودیتی که عملاً توان ایران برای هدف قرار دادن اسرائیل را از میان میبرد.
نیویورکتایمز مینویسد ترامپ تاکنون مجوز اقدام نظامی صادر نکرده و همچنان احتمال راهحل دیپلماتیک را منتفی نمیداند.
این در حالی است که یک مقام کاخ سفید در پاسخ به ایراناینترنشنال گفت که ترامپ اعلام کرده امیدوار است نیازی به اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی نباشد، اما در عین حال تاکید کرده است که حکومت ایران باید «پیش از آنکه دیر شود» به توافق تن دهد.
بر اساس این اظهارات، ريیسجمهوری آمریکا همچنین پیشتر بهصراحت درباره پیامدهای احتمالی برای جمهوری اسلامی در صورت کشتار معترضان هشدار داده و تاکید کرده است که تهدیدهای او جدی است. این مقام کاخ سفید گفته است ترامپ با اجرای «عملیات چکش نیمهشب» و «عملیات عزم مطلق» نشان داده که به گفتههای خود پایبند است.
به گفته این منبع، اعلام اخیر ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه ۲۵ درصدی علیه هر کشوری که با ایران تجارت کند، در کنار تحریمهای تازه علیه جمهوری اسلامی، نشان میدهد ريیسجمهوری آمریکا مجموعهای گسترده از ابزارها و گزینهها را برای برخورد با ایران در اختیار دارد.
به نوشته نیویورکتایمز، برخی مقامهای دولت اذعان کردهاند که علنیکردن تهدیدهای نظامی با هدف واداشتن تهران به مذاکره بوده است. با این حال، رییسجمهوری آمریکا در روزهای اخیر حتی سناریوی «تغییر حکومت» را نیز در محافل داخلی مطرح کرده است.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است که یکی از پرریسکترین گزینهها، اعزام مخفیانه نیروهای کماندویی آمریکا برای نابودی یا آسیبزدن جدی به بخشهایی از برنامه هستهای ایران است که در حملات هوایی خرداد گذشته آسیب ندیدهاند. گزینه دیگر، مجموعهای از حملات به اهداف نظامی و رهبری ایران است که میتواند بیثباتی گستردهای ایجاد کند و زمینه را برای کنار رفتن یا تضعیف علی خامنهای فراهم آورد؛ سناریویی که در آن، آینده سیاسی کشور و جانشین احتمالی رهبر همچنان نامشخص است.
این گزارش تاکید میکند ترامپ در عین حال نسبت به اعزام نیروهای زمینی تردید دارد و بارها به عملیات ناموفق سال ۱۹۸۰ در دوران جیمی کارتر برای نجات گروگانهای آمریکایی در ایران اشاره کرده است. به گفته مقامهایی که با او گفتوگو داشتهاند، آن شکست تاریخی همچنان در محاسبات رییسجمهوری نقش بازدارنده دارد.
از نگاه نیویورکتایمز، اسرائیل نیز در حال فشار آوردن برای گزینهای دیگر است: مشارکت مستقیم آمریکا در حمله دوباره به برنامه موشکهای بالستیک ایران؛ برنامهای که بنا بر ارزیابیهای اطلاعاتی، ایران پس از جنگ ۱۲روزه تا حد زیادی بازسازی کرده است. در مقابل، مقامهای ایرانی هشدار دادهاند هرگونه حمله آمریکا را اقدام جنگی تلقی کرده و با پاسخ شدید، از جمله هدف قرار دادن تلآویو، واکنش نشان خواهند داد.
این گزارش همچنین به افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه اشاره میکند. ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» به همراه ناوشکنهای موشکانداز در دریای عرب مستقر شده و جنگندههای اف-۱۵، اف/ای-۱۸ و اف-۳۵ در فاصله عملیاتی از ایران قرار دارند. سامانههای پدافند هوایی پاتریوت و تاد نیز برای حفاظت از نیروهای آمریکایی به منطقه منتقل شدهاند و بمبافکنهای دوربرد آمریکا در وضعیت آمادهباش بالاتری قرار دارند.
در جمعبندی نیویورکتایمز آمده است که در درون دولت ترامپ هنوز اجماعی درباره هدف نهایی هرگونه اقدام نظامی علیه ایران وجود ندارد؛ چه عقبانداختن برنامه هستهای، چه مهار توان موشکی و چه تلاش برای تغییر ساختار قدرت. در عین حال، پرسشهای جدی حقوقی درباره انجام حملهای گسترده بدون مجوز کنگره نیز همچنان بیپاسخ مانده است.
