تصاویر ماهواره‌ای از ساخت سقف جدید بر تاسیسات هسته‌ای نطنز و اصفهان خبر می‌دهند

خبرگزاری آسوشیتدپرس جمعه ۱۰ بهمن، بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت «پلنت لبز» نوشت جمهوری اسلامی در سایت‌های هسته‌ای نطنز و اصفهان اقدام به احداث سقف بر روی ساختمان‌های آسیب‌دیده کرده است. این ساختمان‌ها در جریان جنگ ۱۲روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی هدف حملات هوایی اسرائیل و سپس آمریکا قرار گرفتند.

به گزارش آسوشیتدپرس این نخستین نشانه فعالیت عمده در این مراکز از زمان آن حملات است.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، پنج‌شنبه شب در مراسم نمایش مستندی درباره همسرش ملانیا به خبرنگاران گفت در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود ارتش آمریکا را تقویت کرده و اکنون «گروهی از نیروهای ایالات متحده» به سمت ایران اعزام شده‌اند. او ابراز امیدواری کرد که نیازی به استفاده از این نیروها نباشد.

ترامپ همچنین افزود آمریکا در حال حاضر «ناوگان بزرگ و قدرتمندی» را به سوی ایران اعزام کرده است و تاکید کرد: «اگر مجبور به استفاده از آن‌ها نباشیم، عالی خواهد بود.»

تلاش برای پنهان‌سازی فعالیت‌ها

سقف‌های جدید امکان مشاهده مستقیم آنچه در داخل این ساختمان‌ها می‌گذرد را از ماهواره‌ها سلب می‌کند؛ موضوعی که در شرایط فعلی تنها ابزار نظارتی جامعه بین‌المللی بر وضعیت تاسیسات هسته‌ای ایران به شمار می‌رود.

جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه اجازه دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سه سایت فردو، نطنز و اصفهان را نداده است.

کارشناسانی که این تصاویر را بررسی کرده‌اند، بازسازی کامل تاسیسات را محتمل نمی‌دانند. به گفته آندریا استریکر، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در واشینگتن، این اقدامات احتمالا با هدف «بررسی این موضوع است که آیا دارایی‌های کلیدی، از جمله ذخایر محدود اورانیوم با غنای بالا، از حملات جان سالم به در برده‌اند یا نه.»

استریکر افزود تهران می‌کوشد بدون آنکه اسرائیل یا آمریکا متوجه شوند، به هر آنچه از این مواد باقی مانده دسترسی پیدا کند.

اهمیت نطنز و اصفهان در برنامه هسته‌ای

پیش از آغاز جنگ خرداد ماه، ایران دست‌کم سه سایت اصلی هسته‌ای داشت. نطنز در حدود ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران قرار دارد و مرکز اصلی غنی‌سازی اورانیوم به شمار می‌رود.

بر اساس اعلام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی جمهوری اسلامی در این مرکز اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند؛ سطحی که فاصله فنی اندکی با غنای ۹۰ درصدی مورد نیاز برای سلاح هسته‌ای دارد.

تاسیسات اصفهان نیز بیشتر محل تولید گاز اورانیوم برای تزریق به سانتریفیوژهاست. سومین سایت، فردو، در ۹۵ کیلومتری جنوب غربی پایتخت در زیر کوه قرار دارد و در جریان حملات نیز هدف بمب‌افکن‌های سنگرشکن بی‌۲ ایالات متحده قرار گرفت.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، پیش‌تر اعلام کرده بود در سایت نطنز ساختمان اصلی در سطح زمین که با عنوان «کارخانه غنی‌سازی سوخت آزمایشی» شناخته می‌شد، در جریان حمله ۲۳ خرداد اسرائیل «از نظر عملیاتی» از کار افتاده و به سالن‌های زیرزمینی محل استقرار آبشارهای سانتریفیوژ نیز «خسارت جدی» وارد آمده است.

تصاویر جدید نشان می‌دهد جمهوری اسلامی از آذر ماه ساخت سقف بر این ساختمان را آغاز و تا پایان همان ماه آن را تکمیل کرده است.

در اصفهان نیز ساخت سقفی مشابه در نزدیکی بخش شمال‌شرقی سایت در اوایل دی‌ ماه پایان یافت. هم‌زمان، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد برخی تونل‌های منتهی به کوه در نزدیکی این سایت با خاک پر شده‌اند. اقدامی که به گفته کارشناسان برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر حملات موشکی انجام می‌شود.

بر پایه تصاویر ماهواره‌ای، ایران به عملیات حفاری در منطقه «کوه کلنگ گزلا» در چند صد متری جنوب حصار پیرامونی مجتمع نطنز ادامه داده است؛ پروژه‌ای که از سال ۲۰۲۳ آغاز شد. افزایش توده‌های خاک ناشی از این حفاری‌ها نشان می‌دهد این فعالیت‌ها همچنان جریان دارد و ارزیابی‌ها حاکی از آن است که تهران در حال احداث یک تاسیسات هسته‌ای زیرزمینی جدید در این محل است.

بازسازی هم‌زمان برنامه موشکی

گزارش آسوشیتدپرس همچنین به فعالیت‌های تازه در مجتمع نظامی پارچین اشاره می‌کند؛ جایی که سایت موسوم به «طالقان ۲» پس از تخریب در حمله هوایی اسرائیل در مهر ۱۴۰۳ در حال بازسازی است.

به گفته موسسه علوم و امنیت بین‌المللی، این مرکز پیش‌تر محل آزمایش‌های انفجاری مرتبط با تحقیقات تسلیحات هسته‌ای بوده است.

این موسسه سوم بهمن از ساخت یک «پوسته ضخیم بتنی» عظیم پیرامون تاسیسات طالقان ۲ در مجموعه نظامی پارچین خبر داد.

لوئیس اسمارت، تحلیلگر موسسه جینز، می‌گوید بازسازی در سایت طالقان ۲ «با سرعت بسیار بالا» در حال انجام است و هدف آن افزایش مقاومت در برابر نفوذ و بمباران است.

گزارش‌ها از فعالیت‌های پنهانی موشکی و هسته‌ای جمهوری اسلامی در حالی منتشر می‌شود که مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ۳۰ دی نسبت به نامعلوم بودن سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد متعلق به جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرد هشدار داد ادامه این وضعیت در بلندمدت قابل پذیرش نیست.

آمریکا پیش‌تر با تکرار شروط سه‌گانه خود تاکید کرده بود جمهوری اسلامی باید برنامه هسته‌ای و غنی‌سازی اورانیوم را به‌طور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکی‌اش را بپذیرد.