به گزارش وبسایت خبری اکسیوس، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، در یک جلسه توجیهی خصوصی در واشینگتن گفته است اگر ترامپ تهدیدهای خود علیه ایران را عملی نکند، جمهوری اسلامی در نهایت از این وضعیت «قویتر» و «جسورتر» خارج خواهد شد.
به گفته چهار منبع حاضر در این نشست که با اکسیوس گفتوگو کردهاند، خالد بن سلمان تاکید کرده است عقبنشینی آمریکا پس از هفتهها تهدید نظامی، پیام ضعف ارسال میکند و میتواند به تقویت موقعیت حکومت ایران منجر شود. این موضعگیری، به نوشته اکسیوس، چرخشی معنادار نسبت به مواضع علنی اخیر عربستان است که بر پرهیز از تشدید تنش و یافتن راهحل دیپلماتیک تاکید داشت.
اکسیوس مینویسد این تغییر لحن، همچنین با هشدارهایی که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، سه هفته پیش در تماس با ترامپ درباره خطر جنگ منطقهای مطرح کرده بود، در تضاد قرار دارد؛ هشداری که یکی از عوامل تعویق حمله احتمالی آمریکا به ایران عنوان شده بود.
بر اساس این گزارش، خالد بن سلمان که برادر ولیعهد و از نزدیکترین افراد به اوست، در شرایطی به واشینگتن سفر کرده که منطقه خود را برای اقدام نظامی احتمالی آمریکا و پاسخی که تهران آن را «بیسابقه» توصیف کرده، آماده میکند. در همین حال، ترامپ دستور تقویت گسترده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را صادر کرده، هرچند مقامهای کاخ سفید میگویند هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده و گزینه دیپلماسی روی میز است.
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیم و جدیای میان واشینگتن و تهران جریان ندارد و ایران تمایلی به پذیرش شروط حداکثری آمریکا نشان نمیدهد. یک مقام حوزه خلیج فارس نیز گفته است اختلاف اصلی بر سر نوع توافق است و فعلاً نشانهای از نزدیکشدن دیدگاهها دیده نمیشود.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که خالد بن سلمان روز پنجشنبه در کاخ سفید با مارکو روبیو، پیت هگست، استیو ویتکاف و رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا دیدار کرده و محور اصلی گفتوگوها احتمال حمله آمریکا به ایران بوده است.
با این حال، به نوشته اکسیوس، موضع علنی ریاض همچنان محتاطانه باقی مانده است. ولیعهد عربستان در تماس اخیر خود با رییس دولت جمهوری اسلامی ایران گفته بود عربستان اجازه استفاده از حریم هواییاش برای حمله به ایران را نخواهد داد و مقامهای سعودی نیز بر احترام به حاکمیت ایران و ترجیح راهحل دیپلماتیک تاکید کردهاند.
اکسیوس در عین حال گزارش میدهد که خالد بن سلمان در دیدار غیرعلنی دیگری با کارشناسان اندیشکدهها و نمایندگان سازمانهای یهودی، صریحتر سخن گفته و تاکید کرده است اگر آمریکا پس از هفتهها تهدید دست به اقدام نزند، این امر تنها به جسورتر شدن جمهوری اسلامی منجر خواهد شد. او در عین حال گفته است که پس از دیدارهایش در واشینگتن، همچنان تصویر روشنی از راهبرد نهایی دولت ترامپ در قبال ایران ندارد.
در جمعبندی، اکسیوس مینویسد منطقه در وضعیتی «دوگانه» قرار گرفته است: حمله آمریکا به ایران میتواند پیامدهای خطرناکی بههمراه داشته باشد، اما خودداری از آن نیز ممکن است به تقویت جایگاه جمهوری اسلامی بینجامد؛ معادلهای که به نظر میرسد در محاسبات جدید ریاض وزن بیشتری یافته است.
این در حالی است که یک منبع مطلع به ایراناینترنشنال گفته است علی لاریجانی تهدید کرده در صورت حمله آمریکا، سفارتهای آمریکا در عربستان، قطر و امارات هدف قرار میگیرند.
در ادامه تشدید تنشهای منطقهای، یک منبع مطلع در دولت مسعود پزشکیان به ایراناینترنشنال گفت لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هفته گذشته با مقامهای کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی تماس گرفته و هشدار داده است در صورت حمله آمریکا به ایران، تهران سفارتخانههای ایالات متحده در این کشورها را هدف قرار خواهد داد.
پنجشنبه ۹ بهمن نیویورکتایمز گزارش داد که رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است؛ گزینههایی که فراتر از طرحهایی است که او چند هفته پیش و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
به گفته چند مقام آمریکایی، این سناریوها از وارد آوردن آسیب بیشتر به تاسیسات هستهای و موشکی ایران تا تضعیف یا حتی کنار زدن رهبر جمهوری اسلامی را دربر میگیرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
