پایگاه خبری رویداد۲۴ گزارش داد شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی با ارسال نامهای به مدیران مسئول رسانهها، از آنها خواسته اظهارات «شاذ» و «خارج از سیاستهای اعلامی» سخنرانان تریبونهای رسمی را بازنشر نکنند.
بر اساس این گزارش، شورای عالی امنیت ملی از رسانهها خواسته ضمن خودداری از انتشار، بازنشر یا بازتاب اظهارات «چهرهها، افراد دارای عنوان یا سخنرانان تریبونهای رسمی» که «بیانات شاذ و خارج از سیاستهای اعلامشده، غیرهمسو با مصالح ملی و بینالمللی کشور» دارند، به اظهارات «وحدتشکنانه» این افراد «وزن و ضریب» ندهند.
رویداد۲۴ نوشت این اطلاعیه «طبق معمول» برای مدیران مسئول و صاحبان رسانهها ارسال شده است.
در بخشی از این اطلاعیه که رویداد۲۴ آن را منتشر کرده، نامی از امامان جمعه برده نشده است. با این حال، اصلیترین تریبون در جمهوری اسلامی که میتواند مصداق طرح «اظهارنظرهای شاذ» باشد، نماز جمعه است.
این رسانه در گزارش خود مثالهایی از اظهارات جنجالی امامان جمعه آورده است. بهعنوان نمونه به اسفند ۱۴۰۳ اشاره شده، زمانی که با وجود منع مذاکره با واشینگتن از سوی علی خامنهای و «غیرشرافتمندانه» و «غیرهوشمندانه» خواندن آن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد نهتنها اختیار مذاکره، بلکه اختیار «توافق با آمریکا» نیز از سوی رهبر جمهوری اسلامی به او داده شده است.
رویداد۲۴ نوشت با این حال، خطبههای نماز جمعه در آن زمان به تریبونی برای مخالفت با مذاکرات بدل شد.
این گزارش به خطبههای احمد علمالهدی، نماینده خامنهای در مشهد، اشاره کرد که برجام را «لعنتی» خواند و گفت: «اگر کسی ایرانی باشد و غیرت ایرانی داشته باشد، نمیپذیرد که دست خود را خالی کند و در گوشهای بنشیند و کاسه گدایی دست بگیرد.»
آیا امامان جمعه خودسر عمل میکنند؟
ساختار نماز جمعه در ایران از ابتدای تاسیس حکومت و تحت رهبری روحالله خمینی و علی خامنهای، همواره بهطور دقیق از سوی دو رهبر جمهوری اسلامی مهندسی شده و آنها بهطور مداوم عملکرد آن را تحت نظر دارند.
در دوران خامنهای، سازماندهی امامان جمعه وارد مرحله جدیدی شد.
۸۵۰ امام جمعه در سراسر ایران خطبههای خود را با بولتنهای هفتگی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور که اعضای آن منصوب شخص خامنهای هستند، هماهنگ میکنند.
امام جمعه مراکز استانها که نماینده ولیفقیه در آن استان نیز به شمار میروند، همگی از سوی شخص خامنهای منصوب میشوند.
علاوه بر اینها، شورای سیاستگذاری ائمه کشور از طریق معاونتهای خود، بهویژه دو معاونت نظارت و جذب، بهطور دائم عملکرد ائمه جمعه حتی در روستاها را زیر نظر دارد.
غضنفرآبادی یکشنبه ۲۳ شهریور گفت لایحه صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت برای بانوان در صورت طرح در مجلس، با مخالفت جدی نمایندگان روبهرو نخواهد شد.
او اضافه کرد: «در حال حاضر تعداد زنان موتورسوار اندک است و طبیعتا خطرات کمتری متوجه آنان است. نگرانی ما این است که در صورت صدور گسترده گواهینامه، آمار زنان دچار حوادث منجر به جرح یا فوت افزایش یابد.»
ششم شهریور، کاظم دلخوش، معاون تقنینی معاونت پارلمانی ریاستجمهوری، از ارسال لایحهای به مجلس خبر داد که بر اساس آن، تبصره ماده ۲۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی اصلاح و امکان صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان فراهم میشود.
به گفته دلخوش، این تبصره صدور گواهینامه موتورسیکلت را صرفا به مردان محدود کرده و واژه «زنان» در متن قانون ذکر نشده است.
او افزود در شرایط فعلی، حوادث رانندگی برای زنان موتورسوار تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرد و این موضوع خطرات مالی جدی برای همه استفادهکنندگان از معابر ایجاد میکند.
پلیس راهور: قانون از زنان موتورسوار حمایت نمیکند
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور فراجا، ۲۳ شهریور عدم برخورداری از پوشش بیمهای را یکی از مهمترین پیامدهای موتورسواری بدون گواهینامه دانست.
حسینی گفت: «افرادی که بدون گواهینامه اقدام به رانندگی میکنند، در صورت تصادف هیچگونه حمایت بیمهای نخواهند داشت و باید شخصا خسارتهای احتمالی را جبران کنند.»
او تاکید کرد تا زمان تعیین تکلیف لایحه صدور گواهینامه برای بانوان، زنان نباید اقدام به موتورسواری کنند: «شخصا امیدوارم تکلیف این موضوع هرچه سریعتر روشن شود، اما تا آن زمان بانوان نباید پشت موتور بنشینند، زیرا در شرایط فعلی قانون آنها را بدون گواهینامه محسوب میکند و هیچ حمایتی از سوی قانون در صورت حادثه وجود نخواهد داشت.»
خودداری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی از صدور گواهینامه برای زنان به استناد ملاحظات مذهبی و در پی مخالفتهای حامیان حکومت، طی سالهای اخیر با انتقادهای گستردهای از سوی افکار عمومی و کنشگران حقوق زنان مواجه شده است.
سومین سالگرد قتل مهسا بار دیگر موجی از یادبودها، اعتراضها و تاملات اجتماعی و سیاسی را به همراه داشته است.
جعفر پناهی، کارگردان، صدیقه وسمقی، دینپژوه، زهرا رهنورد، از رهبران محصور «جنبش سبز»، پانتهآ بهرام و کتایون ریاحی، دو بازیگر ممنوع از کار، هر یک بخشی از حقیقت این سه سال را روایت کردند.
پناهی: بعد مهسا نسلی برخاست که تصمیم گرفت دیگر سکوت نکند
جعفر پناهی، کارگردان سرشناس و زندانی سیاسی پیشین، یکشنبه ۲۳ شهریور با انتشار پستی در اینستاگرام، ۲۵ شهریور را یادآور «حقیقتی» خواند که با «خون مهسا» آشکار شد.
او افزود: «مهسا امینی دختری ساده بود، اما جانش را که گرفتند، پردهای از دروغ کنار رفت و نسلی برخاست که تصمیم گرفت دیگر سکوت نکند.»
به گفته پناهی، جمهوری اسلامی با کشتار و ارعاب میخواست سکوت را حاکم کند، اما «فریادی بزرگتر پژواک پیدا کرد» و از آن روز، هیچ چیز مثل قبل نیست؛ چرا که خون مهسا و صدها تن دیگر اجازه نمیدهد که هیچ چیز عادی به نظر برسد.
این زندانی سیاسی پیشین افزود: «مهسا نمرده است؛ او در هر نگاهِ سرکش، در هر قابی که سانسور را میشکند، در هر فریادی که آزادی میطلبد، زنده است. او در نگاه دخترانی که موهایشان را به باد سپردهاند نفس میکشد. ۲۵ شهریور یادآور این است که ما به عقب باز نمیگردیم.»
وسمقی: مهسا جرقه یک جنبش تاریخی بود
وسمقی ۲۳ شهریور با انتشار ویدیویی در صفحه اینستاگرام خود، کشته شدن مهسا را نه یک حادثه تراژیک، بلکه «جرقهای» خواند که باعث ظهور و درخشش «جنبشی تاریخی» شد.
او گفت این جنبش، زنان را به متن آورد و به جامعه فهماند که زنان دیگر حاشیهنشین نیستند.
به باور وسمقی، جنبش «زن، زندگی، آزادی» فراتر از مساله حجاب است، چرا که مهمترین دستاوردش این بود که زنان قدرت خود را نشان دادند و توانستند فکر جامعه را تغییر دهند.
مهسا امینی ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ به دست نیروهای گشت ارشاد بازداشت شد و مورد ضرب و شتم قرار گرفت. او سه روز پس از دستگیری در اثر شدت جراحات وارده در بیمارستان کسری تهران جان خود را از دست داد.
در پی این رویداد تجمعات اعتراضی در تهران و بسیاری از نقاط ایران راه افتاد و جنبشی اعتراضی با شعار «زن، زندگی، آزادی» در سراسر کشور شکل گرفت.
حرکتی تاریخی که به گفته وسمقی با آگاهی زنان گره خورده و بازگشتی ندارد: «امروز مردان بسیاری مدافع حقوق زنان شدهاند، معتقدند جنسیت نباید عامل تبعیض باشد و برابری به گفتمان مسلط جامعه تبدیل شده است.»
این دینپژوه نشان دادن اهمیت حقوق فردی انسان را از دیگر دستاوردهای جنبش خواند و گفت با این اعتراضات «حقوق انسان و حقوق بشر» باز هم به متن آمد.
او در عین حال هشدار داد برای تداوم این مسیر، تنها شعار کافی نیست و جامعه نیازمند «کار جدی فکری، تئوری و تولیدات هنری و اندیشهای» است.
پیشتر نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، نیز در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت جنبش «زن، زندگی، آزادی» هنوز زنده است و زنان عاملیتی یافتهاند که تحولات عمیقی را در بطن جامعه ایجاد کرده است.
بهرام: نام مهسا یادآور آغاز دورانی تازه است
پانتهآ بهرام، بازیگر ممنوع از کار، در آستانه سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی با بازنشر سخن پدر او در شبکههای اجتماعی نوشت: «نام تو یادآور آغاز دورانی تازه است. روزگاری که خودمان با دلیری و ترس و سرکشی و خشم و خون و گاهی دیوانگی، ساختیم، درود بر دخترها.»
امجد امینی، پدر مهسا، پیشتر با انتشار پستی در اینستاگرام یادآوری کرده بود سهشنبه ۲۵ شهریور سومین سالگرد قتل حکومتی دخترش خواهد بود.
انتشار این پست با واکنش گسترده در شبکههای اجتماعی روبهرو شد و شمار قابل توجهی از کاربران آن را نشاندهنده برگزاری مراسم یادبود مهسا امینی در تاریخ ذکرشده دانستند.
ایرانیان شماری از کشورها شنبه ۲۲ شهریور در دهها شهر به مناسبت سومین سالگرد کشته شدن مهسا تجمع اعتراضی برگزار کردند.
رهنورد: مرگ مهسا شلاقی بر وجدان ملت بود
زهرا رهنورد، از رهبران جنبش سبز که همچنان در حصر خانگی به سر میبرد، در پیامی به مناسبت این سالگرد، به جایگاه زنان ایرانی در ساختار تبعیضآمیز جمهوری اسلامی اشاره کرد.
در پیام او آمده است: «زنان ایران با همه تواناییها و استعدادهایشان، جزو سرکوبشدهترین زنان جهان هستند؛ زیرا حکومت با قوانین تبعیضآمیز و فرهنگ واپسگرا، آنان را در بنبست قرار داده است.»
رهنورد کشته شدن مهسا امینی را «شلاقی بر وجدان ملت» توصیف کرد و ادامه داد: «جنبش مهسا بیداری پایانناپذیری را برای ملت تداوم بخشیده که امید به آیندهای عاری از ظلم، تبعیض و عقبماندگی را نوید میدهد.»
او یادآور شد که کشته شدن صدها تن، پر شدن زندانها و چشمها و بدنهای مجروح در جریان این اعتراضات، زخمهایی نیست که فراموش شوند.
در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، دستکم ۵۵۱ معترض، از جمله ۶۸ کودک، کشته شدند.
در جریان این اعتراضات هزاران نفر نیز بازداشت شدند، برخی به اعدام و دهها تن به احکام حبس طولانیمدت محکوم شدند.
انتقاد کتایون ریاحی از فراموش شدن هنرمندان معترضان
کتایون ریاحی، بازیگر، با اشاره به برگزاری جشن روز ملی سینما در ایران و اقدام برخی هنرمندان حاضر در این رویداد برای یادآوری تنها چند بازیگر زن ممنوع از کار، در اینستاگرام خود نوشت: «قاعده این بازی را همه میدانند؛ یا با ما هستید، یا بر ما... اصول حذف هم دو راه دارد: بدنام کردن یا از یاد بردن.»
او با انتقاد از فضای قطبی و حذفگرایانه موجود تاکید کرد آینده از آن نسل جوانی است که این قواعد را نمیپذیرد: «کافی است نور را دنبال کنند، مثل گل نیلوفر آبی.»
ریاحی در پایان نوشت: «ما همچنان هستیم و در تنهایی بیشتر رشد میکنیم، زیرا که چشم به آیندهای روشن دوختهایم.»
این بازیگر سینما و تلویزیون بهدلیل حمایت از اعتراضات مردمی بازداشت و محاکمه شد.
او آبان ۱۴۰۲ در واکنش به خبر ممنوعالتصویری خود و تعداد دیگری از بازیگران زن، در اینستاگرام نوشت: «شرافتم اجازه کار در سینمای امروز را نمیدهد؛ شما کی باشید؟»
ریاحی از جمله دهها بازیگر زن ایرانی بود که پس از قتل حکومتی مهسا امینی و در همراهی با اعتراضات سراسری پس از آن در شهریور ۱۴۰۱، بدون حجاب اجباری در اماکن و برنامههای هنری عمومی حاضر شد.
مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب، در یک گفتوگوی ویدیویی با برنامه «سپهر سیاست» خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به اظهارات «برخی افراد» که مدعی «تحمیل تصمیمها» به خامنهای هستند، صراحتا واکنش نشان داد.
او در بخشی از این برنامه که شنبه شب، ۲۲ شهریور منتشر شد، گفت کسانی که «رهبری نظام» را یک «رهبری منفعل و رهبری که میشود هر چیزی را به او تحمیل کرد یا اشراف ندارد و گزارشهای غلط به او میدهند» توصیف میکنند، یا از اساس «رهبری را نشناختهاند» و یا «از سر ناآگاهی» است «با قصد و غرض» این توصیفها را بیان میکنند.
او تاکید کرد: «در شرایط کنونی، رهبری خود مهمترین عنصر و عمود خیمه قدرت کشور است.»
این عضو دفتر رهبر جمهوری اسلامی، در ادامه به تشبیه شرایط فعلی و خامنهای به شرایط «امام علی» یا «امام حسن» پرداخت و گفت، آن دو شخصا گفتند که مسائلی به آنها تحمیل شد، اما خامنهای چنین چیزی نگفته است.
فضائلی ادامه داد خامنهای دارای «عقلانیت انقلابی» است و ادامه داد او «عقلانیت انقلابی را واقعبینی در کنار آرمانگرایی» توصیف میکند.
او با انتقاد از برخی وفاداران جمهوری اسلامی گفت: «اگر کسی فقط به آرمانها توجه کند و واقعبینی نداشته باشد، دچار تندروی میشود. همانطور که اگر کسی آرمانها را فراموش کند و تسلیم واقعیتها شود، دچار کندروی و تفریط میشود.»
از ۲۳ خرداد و پس از حمله اسرائیل به فرماندهان و مراکز حساس جمهوری اسلامی، برخی وفاداران جمهوری اسلامی در جناح اصولگرا، که از سوی اصلاحطلبان «تندرو» خطاب میشوند، جریان اصلاحطلب را به تحمیل تصمیمات و ارائه گزارشهای خلاف واقع به رهبر جمهوری اسلامی متهم کردند.
این جریان به ویژه پس از آتشبس، قوت گرفت. ۱۴ تیر، عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح گفت طرحی «بیچاره کننده» برای حمله به اسرائیل به دستور خامنهای آماده شده بود که با آتشبس فرصت اجرایش فراهم نشد.
جریان اصولگرا، دولت اصلاحطلب مسعود پزشکیان و عباس عراقچی را به ضعف در مقابل اسرائیل و جلوگیری از اجرای آتشبس متهم کردند.
پیش از آن نیز در جریان مذاکره با آمریکا در حالی که خامنهای بیشتر آن را «غیر شرافتمندانه و غیر هوشمندانه» توصیف کرده بود، دولت را متهم کردند به خامنهای برای آغاز مذاکره فشار آورده است.
اکنون، در حالی که اسرائیل و آمریکا به مراکز حساس هستهای جمهوری اسلامی حمله کرده است، دولت در تلاش است با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافقی برای بازگشت بازرسان عمل کند. این توافق که به « توافق قاهره» مشهور شده، با وجود قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» در شرایطی منعقد شد که مجلس شورای اسلامی در تعطیلات است.
در حالی که برخی اصولگرایان، دولت را به تحمیل تصمیم به خامنهای متهم میکنند، سخنان فضائلی نشان میدهد تصمیمات و عقبنشینیهای پیدرپی جمهوری اسلامی به واسطه دولت و وزارت امورخارجه، با نظر و تصمیم رهبر جمهوری اسلامی اتخاذ شده است؛ تصمیماتی که منتقدان جمهوری اسلامی، آن را عقبنشینی و ضعف، اما عضو دفتر خامنهای آن را «عقلانیت انقلابی آقا» مینامند.
رضایی این نامه که یکشنبه ۲۳ شهریور منتشر شد را با یاد و خاطره تمامی جانباختگان و با تاکید بر آرمان «رسیدن به ایرانی آباد و آزاد» آغاز کرد و گفت این روزها با خاطره خیابانها، مشتهای گرهکرده و فریاد «نه به جمهوری اسلامی» گره خورده است.
او با اشاره به سومین سال حبس نصر آزادانی، خطاب به بازیکن پیشین سپاهان و تراکتورسازی گفت: «میتوانستی مانند بسیاری دیگر، بازیکنی باشی که زمین فوتبال را به هر قیمتی به وطن ترجیح دهد، اما تو شرافت و اخلاق را انتخاب کردی مثل وریا غفوری و نشان دادی که وفاداری به میهن از هر افتخاری بالاتر است.»
این زندانی سیاسی پادشاهیخواه آزادی را «گرانبهاترین موهبت» خواند و یادآوری کرد نصر آزادی «نه» گفتن تمامقد به استبداد، «آری» محکم به آزادی و «شرافت» را انتخاب کرد.
نصرآزادانی که آبان ۱۴۰۱ و در جریان خیزش انقلابی در اصفهان دستگیر شده بود، ابتدا پس از محاکمه در پرونده معروف به «خانه اصفهان» به اعدام محکوم شد.
او پس از اعتراض گسترده داخلی و در جوامع بینالمللی، به ۲۶ سال حبس محکوم شد.
در این پرونده مجید کاظمی، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی، اعدام شدند.
رضایی در نامه خود علاوه بر کشتهشدگان اعتراضات مانند محمد حسینی، محمدمهدی کرمی، مهسا موگویی، مهران سماک و کیان پیرفلک، به پخشان عزیزی، زندانی سیاسی، اشاره کرد که در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارد.
او در پایان این نامه خطاب به نصر آزادانی افزود: «امیر عزیز، برادر نازنینم، وطنمان خیلی زود از چنگال دژخیمان رها خواهد شد... این روزهای سخت را تاب بیاور. بدان که یادت همیشه با ماست و فردا از آن ماست.»
مهسا امینی ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ به دست نیروهای گشت ارشاد بازداشت شد و مورد ضرب و شتم قرار گرفت. او سه روز پس از دستگیری در اثر شدت جراحات وارده در بیمارستان کسری تهران جان خود را از دست داد.
در پی این رویداد، تجمعات اعتراضی ابتدا در تهران و سپس در بسیاری از نقاط ایران شکل گرفت.
در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، دستکم ۵۵۱ معترض، از جمله ۶۸ کودک، کشته شدند.
در جریان این اعتراضات هزاران نفر نیز بازداشت شدند، برخی به اعدام و دهها تن به احکام حبس طولانیمدت محکوم شدند.
