میدلایستآی: ترامپ به ایران پیام داده است که به تفاهمنامه بازنمیگردد
وبسایت میدلایستآی چهارشنبه ۱۸ شهریور به نقل از دو منبع نزدیک به دولت جمهوری اسلامی گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از طریق مقامهای پاکستان و قطر به تهران پیام داده است که به تفاهمنامه پیشین میان تهران و واشینگتن بازنخواهد گشت.
بر اساس این گزارش، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، ۲ شهریور در سفر به تهران این پیام ترامپ را به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرد: «من به تفاهمنامه بازنمیگردم.»
سه روز بعد، مقامهای ارشد قطر از جمله نخستوزیر این کشور نیز به ایران سفر کردند و همین پیام را منتقل کردند. بر اساس منابع میدلایستآی، مقامهای جمهوری اسلامی به طرفهای پاکستانی و قطری گفتهاند تنها تفاهمنامه موجود را میپذیرند و حاضر به توافق دیگری نیستند.
میدلایستآی گزارش داد یک هیات دیگر قطری نیز ۱۵ شهریور بهطور اعلامنشده به تهران سفر کرد. علی الثوادی، وزیر مشاور قطر، ریاست این هیات را بر عهده داشت و بار دیگر پاسخ ترامپ مبنی بر خودداری از بازگشت به تفاهمنامه را به تهران منتقل کرد.
به گفته این دو منبع، جمهوری اسلامی نیز بار دیگر به مقامهای قطری اعلام کرد از تفاهمنامه موجود صرفنظر نخواهد کرد و بر مبنای یک متن جدید مذاکره نمیکند.
بر اساس این گزارش، عمان و قطر در تلاشاند بنبست میان تهران و واشینگتن را باز کنند و تفاهمنامه را با اصلاحاتی احیا کنند.
به گزارش سیانان در روز چهارشنبه ۱۸ شهریور، تحلیل تصاویر ماهوارهای از سوی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نشان میدهد فعالیتهای عمرانی در کلنگ گزلا طی سال جاری میلادی «بهوضوح افزایش یافته است».
تحلیلگران این اندیشکده احتمال میدهند تاسیسات زیرزمینی کلنگ گزلا بهعنوان پناهگاهی امن برای برنامه هستهای جمهوری اسلامی طراحی شده باشد.
کوه کلنگ گزلا در نزدیکی مجتمع هستهای نطنز و حدود ۲۲۵ کیلومتری جنوب تهران قرار دارد. این سایت مدتهاست مورد توجه نهادهای اطلاعاتی قرار گرفته است و مکانی احتمالی برای حفاظت از فعالیتهای آینده برنامه هستهای تهران به شمار میرود.
اطلاعات اسرائیل نیز حاکی از آن است که حکومت ایران ممکن است در چارچوب برنامه غنیسازی اورانیوم، در پی انتقال سانتریفیوژها به این سایت باشد.
تاسیساتی دور از دسترس بمبهای کنونی
بهگفته تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، نفوذ به این کوه گرانیتی حتی با «سنگینترین بمبهای غیرهستهای» پنتاگون نیز دشوار است.
سیانان گزارش داد کوه کلنگ گزلا تنها تاسیسات هستهای ایران نیست که احتمال میرود تسلیحات نسل کنونی توانایی انهدام آن را نداشته باشند.
بر اساس این گزارش، نشانههایی از تلاش واشینگتن برای یافتن راهی بهمنظور حمله به چنین تاسیساتی وجود دارد.
کمی پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی»، یکی از مدیران نهادی کمتر شناختهشده در پنتاگون که مامور مقابله با سلاحهای کشتار جمعی است، توجیهنامه اضطراری قراردادی به ارزش ۱.۲ میلیون دلار را امضا کرد.
هدف این قرارداد، تعمیر یک «تاسیسات آزمایشی زیرزمینی ویژه» در میدان موشکی وایت سندز در نیومکزیکو بود.
قرار بود در این مکان یک «آزمایش شلیک واقعی برای ارزیابی توانمندیهای محرمانه در برابر تهدیدهای نوظهور و فزاینده» انجام شود.
طبق اسناد موجود، «آمادهسازی سریع آزمایش» باید بهدلیل صدور «یک دستورالعمل فوری امنیت ملی» ظرف دو تا سه هفته تکمیل میشد.
سه منبع آگاه به سیانان گفتند برنامهریزی برای این آزمایش با جنگ ایران ارتباط داشت. هدف این آزمایش احتمالا یافتن راهی برای حمله به عمیقترین تاسیسات زیرزمینی جمهوری اسلامی و شبیهسازی حملات آمریکا به برخی سایتهای اتمی بود.
۱۳ شهریور، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد ایالات متحده ممکن است بهزودی تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ گزلا در ایران را هدف قرار دهد.
او پیشتر در تیرماه نیز دو بار هشدار داده بود این سایت ممکن است هدف حملات سنگین ایالات متحده قرار گیرد.
محدودیت بمبهای سنگرشکن در جنگ ۱۲ روزه
در جریان جنگ ۱۲ روزه، سه سایت هستهای نطنز، فردو و اصفهان هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند.
یکی از فرماندهان ارشد ارتش آمریکا سال گذشته گفت حمله به تاسیسات اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، تنها ورودیهای این مجموعه زیرزمینی را مسدود کرد.
بهگفته او، پنتاگون به این نتیجه رسیده بود که بمب سنگرشکن موجود با نام «نفوذگر مهمات انبوه» توانایی انهدام این تاسیسات را ندارد.
سیانان افزود ارتش آمریکا در حال ساخت بمب «نفوذگر نسل آینده» است تا جایگزین بمب سنگرشکن کنونی شود و توانایی هدف قرار دادن تاسیسات مدفون در اعماق بیشتر را داشته باشد.
بر پایه سوابق قراردادهای فدرال، شرکت «پیت کانستراکشن» ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ برآورد هزینه عملیات آزمایشی را ارائه کرد و یک روز بعد قرارداد را به دست آورد.
بهگزارش سیانان، فعالیتها در بخش دورافتادهای از میدان موشکی وایت سندز تا اواخر اسفند ادامه یافت و توده خاک حاصل از حفاری بهتدریج بزرگتر شد. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد این مرحله از عملیات در آن زمان متوقف شد.
یک ارزیابی زیستمحیطی نشان میدهد سایت آزمایشی وایت سندز مانند کوه کلنگ گزلا در دل سنگهای گرانیتی ساخته شده است.
سیانان نتوانست بهطور مستقل تایید کند که آزمایش موردنظر انجام شده است.
ادامه برنامهریزی برای حمله به تاسیسات زیرزمینی
یک منبع آگاه گفت ارتش آمریکا طرحهایی عملیاتی برای حمله به کوه کلنگ گزلا در اختیار دارد.
سیانان در ادامه گزارش داد تلاشها برای تدوین طرحهایی با هدف وارد کردن ضربهای تعیینکننده به تاسیسات زیرزمینی ایران همچنان ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، بخشهایی از وزارت دفاع آمریکا بهتازگی نشست فشردهای برای برنامهریزی درباره این موضوع برگزار کردهاند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس سهشنبه ۱۷ شهریور گزارش داد که پیشنویس قطعنامه آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل عدم پایبندی این کشور به تعهدات منع اشاعه هستهای آماده شده اما هنوز به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه نشده است.
پیشنویس قطعنامهای که آسوشیتدپرس آن را مشاهده کرده و رویترز نیز پیشتر درباره آن گزارش داده بود، از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، میخواهد: «این قطعنامه و قطعنامههایی را که پیشتر تصویب شدهاند مطابق با مقررات مربوطه در اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به تمامی اعضای آژانس و همچنین شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارسال کند.»
این معترض که به دلایل امنیتی، هویت و محل زندگیاش محفوظ است، گفت علاوه بر درد و عوارض جسمی، هزینههای سنگین درمان و نگرانیهای امنیتی، فشار زیادی بر او و خانوادهاش وارد کرده است.
به گفته او، خانواده برای تامین هزینههای درمان، ناچار به فروش خودروی خود شده است.
۲۳ جراحی و ادامه درمان برای بازسازی پا
شدت آسیب ناشی از اصابت گلوله به پای این معترض به اندازهای است که پزشکان برای ترمیم بخشهای آسیبدیده، ابتدا از پیوند عضله و سپس از پیوند پوست استفاده کردهاند.
این معترض مجروح به ایراناینترنشنال گفت: «حدود یک ماه از مرحله پیوند پوست گذشته و قرار است دستگاه الیزاروف که در ابتدای درمان روی پایم نصب شده بود، بار دیگر برای حدود سه ماه روی پا قرار بگیرد.»
الیزاروف نوعی سیستم تثبیت خارجی استخوان است که با حلقههای فلزی، میلهها و سیمها امکان جابهجایی تدریجی بخشهای استخوان را فراهم میکند و از جمله در موارد تخریب شدید یا از دست رفتن بخشی از استخوان به کار میرود.
این معترض گفت در بخشی دیگر از روند درمان، برای چند ماه دستگاه وکیوم به زخم او متصل بوده تا به تشکیل بافت جدید کمک کند.
با این حال، حدود شش ماه پس از مجروحیت، بهدلیل عفونت، آسیب عصبی و بیحسی پا، پزشکان ناچار شدند بخشی از بافت ترمیمشده را دوباره بردارند و پیوند عضله انجام دهند.
او گفت: «با وجود تمام این جراحیها هنوز خانهنشین هستم. متاهلم و در این مدت برای تامین هزینههای درمان با مشکلات زیادی روبهرو بودهایم. از کسانی که امکان کمک داشتند درخواست کمک کردم، اما در نهایت با سختی زیاد و حتی فروش خودرو، تلاش کردیم هزینهها را تامین کنیم و زندگیمان را حفظ کنیم.»
ایراناینترنشنال گزارشهای متعددی دریافت کرده که نشان میدهند بسیاری از معترضان مجروح بعد از گذشت ماهها، همچنان با مشکلات حاد در درمان و تامین هزینههای آن روبهرو هستند.
خطرات امنیتی برای درمان در بیمارستان
نگرانی از مراجعه به بیمارستان بهدلیل خطرات امنیتی، گریبانگیر بسیاری از معترضان مجروح بوده و شماری از آنان را ناچار کرده است به درمانهای مخفیانه یا درمان در خانه روی بیاورند.
این معترض مجروح نیز با اشاره به این نگرانیها گفت: «پس از یکی از جراحیها، بهدلیل حضور گسترده ماموران در اورژانس، پزشک کمک کرد بیمارستان را ترک کنم.»
او افزود: «در برگه پذیرش هم علت مراجعه را تصادف نوشته بودند. در نهایت پزشکم من را به تهران رساند و جراحیها ادامه پیدا کرد. واقعا نمیدانم چطور باید از کادر درمان تشکر کنم؛ همکاری زیادی کردند و تلاش کردند اتفاق دیگری برایم نیفتد.»
روایت ۱۸ دی؛ از شلیک ساچمه تا رها شدن در کوچهای تاریک
این معترض در شرح مجروح شدنش به دست ماموران امنیتی در شامگاه ۱۸ دی گفت نیروها ابتدا با ساچمه به سوی معترضان شلیک کردند و پس از آن، گلوله جنگی از فاصله نزدیک به پای او اصابت کرد.
او افزود: «تمام بدنم پر از آثار ساچمه است. گلوله از فاصله نزدیک به پایم خورد. وقتی تیر خوردم، با وضعیت بسیار بدی من را روی زمین میکشیدند. آن شب را هیچوقت فراموش نمیکنم.»
به گفته او، پس از زخمی شدن، ماموران به او ناسزا گفتند و تلاش کردند لباسهایش را از تنش خارج کنند.
او افزود: «شلوارم را محکم گرفته بودم و آنها با پوتین به دستهایم ضربه میزدند. تمام بدنم کبود شده بود و حتی فکر میکردم دندهام شکسته است.»
این معترض با اشاره به اینکه ماموران او را سوار موتورسیکلت کرده بودند، گفت: «یکی از آنها گفت اینجا نزن، ببرش بالاتر. من فکر کردم منظورش این است که میخواهند تیر خلاص بزنند. از شدت ترس بیهوش شدم.»
او گفت که پس از به هوش آمدن، خود را در کوچهای تاریک دیده است: «اول فکر میکردم مردهام. بعد یک زن و مرد سالخورده من را پیدا کردند. برای من مثل فرشته بودند و کمک کردند به بیمارستان برسم.»
این شهروند درباره دلیل حضورش در اعتراضات گفت: «آن شب مثل بسیاری دیگر بیرون رفتم و میدانستم ممکن است جانم را از دست بدهم، اما برای من مساله ایران بود.»
عفو بینالملل در گزارش خود خواستار «تحقیق مستقل و بیطرفانه» درباره این حملات شد.
بر اساس یافتههای گزارش سهشنبه ۱۷ شهریور این سازمان حقوق بشری، استفاده از سلاحهای انفجاری با اثر گسترده در مناطق پرجمعیت، به کشته و مجروح شدن غیرنظامیان و تخریب گسترده ساختمانهای غیرنظامی منجر شده است.
حملات به سه محله تهران
در حمله شامگاه ۱۰ اسفند به میدان نیلوفر در مرکز تهران، دستکم ۲۰ غیرنظامی کشته شدند.
حدود ساعت ۹ شب، زمانی که رستورانها و کافهها باز بودند، کلانتری ۱۰۴ عباسآباد در خیابان عشقیار مستقیما هدف قرار گرفت. ساختمانهای مسکونی، مغازهها و دیگر اماکن غیرنظامی تا فاصله حدود ۱۰۰ متری، آسیب گسترده دیدند.
در حمله ۱۸ اسفند به محله رسالت در شرق تهران، دستکم ۱۶ غیرنظامی کشته و دهها نفر مجروح شدند. حدود ساعت دو و نیم بعدازظهر، یک پایگاه بسیج هدف قرار گرفت و چهار ساختمان، از جمله ساختمان مسکونی «پلاک ۱۲»، بهشدت آسیب دیدند یا تخریب شدند.
به گفته یک شاهد، دستکم ۱۳ غیرنظامی، شامل سرایدار و ۱۲ عضو یک خانواده، در این ساختمان کشته شدند. شواهد نشان میدهد «پلاک ۱۲» احتمالا جدا از پایگاه بسیج هدف قرار گرفته است.
در حمله ۲۲ اسفند به جوادیه در جنوب تهران نیز دستکم پنج عضو یک خانواده کشته و دهها نفر مجروح شدند. حوالی ظهر، بخشهایی از کلانتری ۱۱۷ در خیابان قربانی و ساختمانهای اطراف آن تخریب شد. آثار انفجار تا فاصله بیش از ۵۰ متری امتداد یافت و به ساختمانهای مسکونی و تجاری آسیب شدید وارد کرد.
در بررسی عکسی منتشرشده از محل حمله به جوادیه، کارشناسان تسلیحاتی عفو بینالملل قطعاتی را مطابق با بخش حاوی واحد هدایت GPS مهمات JDAM تشخیص دادند. این کیتها در آمریکا ساخته میشوند و نیروهای آمریکا و اسرائیل از آنها استفاده میکنند.
عفو بینالملل ۲۹ خرداد هشدار داد یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، اگر حقوق بشر و جبران خسارت قربانیان را نادیده بگیرد، میتواند به پوششی برای ادامه سرکوب و مصونیت از مجازات تبدیل شود.
کارشناسان مستقل سازمان ملل نیز همان روز هشدار دادند هر چارچوبی که به وضعیت حقوق بشر در ایران نپردازد، از اساس ناقص است و خواستار گنجاندن توقف اعدامها، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه و حفاظت از فضای مدنی در توافق نهایی شدند.
احتمال وقوع جنایت جنگی
آگنس کالامار، دبیرکل عفو بینالملل، پیامدهای این حملات برای غیرنظامیان را «ویرانگر و کاملا قابل پیشبینی» توصیف کرد.
به گفته او، شمار کشتهشدگان، گستردگی تخریب، زمان حملات و نبود هشدارهای موثر، نشاندهنده «کوتاهی نگرانکننده ائتلاف آمریکا و اسرائیل در رعایت تعهدات خود برای به حداقل رساندن آسیب به غیرنظامیان» است.
کالامار هشدار داد حملات بررسیشده ممکن است بدون تمایز میان اهداف نظامی و غیرنظامی انجام شده و مصداق جنایت جنگی باشند.
او خواستار بررسی مستقل، بیطرفانه، موثر و شفاف شد و از آمریکا و اسرائیل خواست به همه حملات غیرقانونی پایان دهند و همه اقدامات ممکن را برای جلوگیری و به حداقل رساندن آسیب به غیرنظامیان انجام دهند.
همین تعهدات درباره حملات تلافیجویانه ایران نیز صدق میکند.
در بخش دیگری از گزارش، وضعیت حقوقی کلانتریها بررسی شده است. پلیس معمولا در حقوق بینالملل «بشردوستانه غیرنظامی» محسوب میشود، مگر آنکه در نیروهای مسلح ادغام شده یا مستقیما در درگیریها مشارکت داشته باشد.
از آنجا که پلیس ایران بخشی از ساختار گستردهتر نیروهای مسلح است، کلانتریها ممکن است اهداف نظامی محسوب شوند.
آمریکا و اسرائیل انجام مشخص این سه حمله را تایید نکردهاند.
درخواست تحقیق و پاسخگویی
در پایان گزارش، بر ضرورت آتشبس پایدار و پاسخگویی درباره «حملات غیرقانونی آمریکا و اسرائیل به ایران که ناقض منشور سازمان ملل متحد هستند» و نیز همه موارد نقض حقوق بینالملل بشردوستانه تاکید شده است.
لئون پانهتا، وزیر دفاع پیشین آمریکا، ۱۵ شهریور هشدار داد «جنگ ایران» احتمالا دستکم شش ماه دیگر ادامه خواهد یافت و ممکن است به «جنگی بیپایان» مانند عراق و افغانستان تبدیل شود.
عفو بینالملل همچنین از آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی خواست کمیسیون بینالمللی حقیقتیاب بشردوستانه را برای بررسی موارد احتمالی نقض جدی این حقوق، از جمله حملات به زیرساختهای انرژی، دعوت کنند.
این گزارش بر بررسی تصاویر ماهوارهای، راستیآزمایی ۶۰ ویدیوی منتشرشده، اظهارات رسمی مقامها و مصاحبه با دو نفر در داخل ایران استوار است.
نامههای عفو بینالملل به مقامهای آمریکا و اسرائیل در ۲۶ تیر و به مقامهای جمهوری اسلامی در ۹ مرداد نیز تا زمان انتشار گزارش بیپاسخ ماندهاند.
این روزنامه چهارشنبه ۱۸ شهریور نوشت جمهوری اسلامی برای حفظ جریان تجارت در میانه جنگ و محاصره دریایی، بیش از گذشته به ارزهای دیجیتال روی آورده و محدودیتهای حاکم بر نقلوانتقال ارزهای خارجی را کاهش داده است.
حکومت ایران که مدتهاست از نظام مالی جهانی کنار گذاشته شده، سالها برای کنترل منابع ارزی، موانع سنگینی پیش روی واردکنندگان و صادرکنندگان قرار داده است.
مقامهای قضایی جمهوری اسلامی برآورد میکنند این محدودیتها باعث شده است کسبوکارها بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد اظهارنشده در داخل و خارج از ایران انباشته کنند.
با این حال، فعالان اقتصادی، افراد نزدیک به حکومت و تحلیلگران میگویند بانک مرکزی در ماههای اخیر بیسروصدا معاملهگران را تشویق کرده است برای کمک به اقتصاد بحرانزده ایران، منابع مالی خود را از هر طریق ممکن به کشور بازگردانند.
با تشدید بحران اقتصادی در ایران، نرخ ارزهای خارجی در بازار آزاد ۱۸ شهریور به روند صعودی خود ادامه داد و دلار با ثبت رکوردی تازه از ۲۳۳ هزار تومان فراتر رفت. این رقم در مقایسه با روز گذشته از رشد ۲.۲ درصدی حکایت دارد.
قیمت یورو از ۲۷۱ هزار تومان و بهای پوند بریتانیا نیز از ۳۱۵ هزار تومان فراتر رفتند.
استفاده تهران از تتر و بیتکوین برای دور زدن تحریمها
فایننشالتایمز در ادامه به نقل از منابع آگاه گزارش داد فعالان اقتصادی اکنون میتوانند از ارزهای دیجیتال، بهویژه تتر و بیتکوین، برای تسویه معاملات برونمرزی از طریق صرافیهای رمزارزی ایران استفاده کنند.
در چارچوب سیاست جدید جمهوری اسلامی، معاملهگران اجازه دارند ارزهای خارجی را بهجای نرخهای مورد تایید دولت، در بازار آزاد مبادله کنند.
صادرکنندگان نیز میتوانند درآمد خود را مستقیما صرف تامین مالی واردات کنند و دیگر ملزم نیستند آن را از مسیر نظام رسمی ارزی عبور دهند.
یکی از مدیران اقتصادی نزدیک به حکومت گفت بانک مرکزی دیگر نمیپرسد پول با چه روشی به کشور منتقل شده است.
به گفته او، این رویکرد سهلگیرانه از زمان آغاز جنگ در اسفندماه رواج بیشتری یافته و دریافت ارز دیجیتال در ازای صادرات، اکنون به روشی معمول تبدیل شده است.
در ماههای گذشته، مقامهای آمریکایی کوشیدهاند دسترسی تهران به شبکههای مالی مبتنی بر رمزارز را محدود کنند.
آمریکا ۱۶ مرداد صرافیهای ارز دیجیتال مرتبط با شبکه قمار جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
اهمیت رمزارزها برای حکومت ایران در شرایط کنونی
جمهوری اسلامی سالهاست با استفاده از ابزارهایی مانند ارزهای دیجیتال، سازوکاری برای دور زدن تحریمها ایجاد کرده است.
با این حال، تلاش برای یافتن مسیرهای جایگزین بهمنظور حفظ معاملات برونمرزی، در شرایط کنونی فوریت بیشتری یافته است.
آمریکا که ماههاست بنادر جنوبی ایران را در محاصره دارد، فشار اقتصادی برای انزوای هرچه بیشتر تهران را افزایش داده و شرکای تجاری جمهوری اسلامی را به تحریم تهدید کرده است.
واشینگتن تاکنون در چارچوب کارزار «طرد اقتصادی»، از تحریم یک بانک مصری، یک بانک ترکیهای و شماری از شرکتهای مرتبط با صنعت هوانوردی ایران خبر داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین به اشخاص و شرکتهایی که با استفاده از داراییهای دیجیتال با جمهوری اسلامی معامله میکنند، هشدار داده است.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر بهدلیل سوءمدیریت، فساد ساختاری، سیاست خارجی تنشآفرین جمهوری اسلامی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و محدودیتهای تجاری و مالی ناشی از تحریمهای بینالمللی، با افت فزاینده ارزش پول ملی مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، جهش تورم و افت قدرت خرید، تامین نیازهای روزمره را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده و فشارهای معیشتی را افزایش داده است.
عقبنشینی بانک مرکزی از سیاستهای سختگیرانه
به گزارش فایننشالتایمز، پیش از جنگ، صادرکنندگان نفت و سایر کالاها موظف بودند بخش بزرگی از درآمدهای ارزی خود را به ایران بازگردانند و آن را در سامانهای دولتی به نرخ رسمی بفروشند. این نرخها اغلب بهمراتب پایینتر از قیمت ارز در بازار آزاد بودند.
این روزنامه نوشت این سازوکار سبب شد بسیاری از صادرکنندگان منابع مالی خود را در خارج از کشور نگه دارند یا بدون اظهار رسمی به ایران بازگردانند.
ذبیحالله خداییان، رییس سازمان بازرسی کل کشور، پیشتر اعلام کرد بیش از ۲۰ هزار شخص حقیقی و حقوقی به تعهدات خود برای بازگرداندن حدود ۹۴ میلیارد یورو عمل نکردهاند.
هرچند صرافیهای کشورهای همسایه همچنان مسیر اصلی انتقال درآمد کسبوکارهای ایرانی به داخل کشور به شمار میروند، بانک مرکزی با کاهش محدودیتها کوشیده است راههای بیشتری برای بازگرداندن دستکم بخشی از این منابع فراهم کند.
علیرضا بزرگمهری، عضو هیاتمدیره انجمن تحول دیجیتال ایران، تایید کرد بانک مرکزی از سختگیری در نظارت بر صرافیهای ارز دیجیتال کاسته و دیگر بر اجرای کامل مقررات خود «اصرار ندارد».
او افزود حجم معاملات صرافیهای رمزارزی ایران افزایش یافته است، اما بعید به نظر میرسد این بازار بتواند پاسخگوی نیازهای گسترده اقتصادی کشور باشد.
میلیاردها دلار گردش رمزارز از مسیر ایران
فایننشالتایمز نوشت تتر، ارز دیجیتالی که ارزش آن به دلار آمریکا پیوند خورده است، در معاملات خارجی ایران نقشی ویژه دارد.
شرکت تتر در ماه آوریل، ۳۴۴ میلیون دلار از این رمزارز را در کیف پولهایی مسدود کرد که مقامهای آمریکایی آنها را مرتبط با بانک مرکزی جمهوری اسلامی میدانستند.
بر اساس دادههای شرکت «تیآرام لبز»، در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار ارز دیجیتال از طریق ایران جابهجا شد.
به گزارش فایننشالتایمز، ایران همچنین طی سالهای گذشته با بهرهگیری از انرژی ارزان داخلی، از استخراج بیتکوین درآمد کسب کرده است.
شرکت تحلیل بلاکچین «الیپتیک» برآورد میکند ۴.۵ درصد از کل استخراج بیتکوین جهان در ایران انجام میشود.
به گفته این شرکت، استخراج بیتکوین به جمهوری اسلامی امکان داده است تحریمها را دور بزند و صدها میلیون دلار دارایی دیجیتال برای تامین هزینه واردات به دست آورد.
