لارنس نورمن، خبرنگار والاستریتژورنال، با اشاره به تماس روز چهارشنبه عباس عراقچی با وزرای خارجه سه کشور اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی به اروپا پیشنهاد تازهای داده تا از فعال شدن مکانیسم ماشه جلوگیری کند اما به سختی موثق و معتبر است.
او اشاره کرد که این پیشنهاد به سختی موثق و معتبر است. نورمن نوشت به گفته یک منبع مطلع، «سه کشور اروپایی پیشنهاد اخیر ایران را از نظر محتوا ناکافی میدانند، زیرا در آن خواستههایی بسیار گسترده مطرح شده؛ از جمله تمدید یا حتی لغو کامل قطعنامه ۲۲۳۱، در ازای اعلام نیت از سوی ایران، اما بدون هیچ اقدام ملموس در طرف ایرانی.»
این منبع افزود که سه کشور اروپایی «همچنان متعهد به دیپلماسی هستند و آمادهاند در هر زمان با ایران وارد گفتوگو شوند، از جمله در نشست هفته آینده مجموع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک.»
این دو وکیل دادگستری در این نامه که پنجشنبه ۲۷ شهریور نوشته شده است، با استناد به قانون آیین دادرسی کیفری و قواعد بینالمللی رفتار با زندانیان، از تعللهای مکرر در اعزام درمانی این وکیل زندانی انتقاد کرده و از نهادهای صنفی وکلا خواستهاند تا حصول نتیجه پیگیری موثر کنند.
نویسندگان نامه با یادآوری اینکه نقوی از ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ در زندان اوین محبوس است، تاکید کردهاند که با وجود «مکاتبات و مراجعات متعدد» به مراجع قضایی و مسئولان زندان، اقدام موثری برای درمان او انجام نشده و وضعیت بیماریهایش تشدید یافته و غیرقابل تحمل شده است.
آنها با اشاره به قوانین داخلی، اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق حقوق مدنی و سیاسی و «قواعد حداقل استاندارد برای رفتار با زندانیان» (ماندلا) تاکید کردهاند که صیانت از جان زندانیان، تکلیف مسلم قوه قضاییه و سازمان زندانهاست.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان در ایران، بهویژه افرادی با اتهامات سیاسی، و زیر پا گذاشته شدن حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها منتشر شده است.
در این سالها شماری از زندانیان در ایران جان خود را در زندان از دست دادهاند و جمهوری اسلامی مسئولیتی در قبال مرگ آنها که به دلیل اعمال فشار، شکنجه و ارائه ندادن خدمات پزشکی رخ داده، نپذیرفته است.
نجفی و فقیهی با اشاره به اینکه نقوی به بیماری حاد پروستات مبتلاست، از شکستگی و آسیب در مهرههای هفت، ۹، ۱۰ و ۱۱ ستون فقرات رنج میبرد و پرونده پزشکیاش نشان میدهد نیازمند جراحی و درمان است، نوشتهاند امکانات بیمارستانی، اتاق عمل و کادر پزشکی متخصص در اوین وجود ندارد و استمرار تعلل، جان این وکیل بیمار را در معرض خطر قرار داده است.
دو وکیل زندانی در ادامه با طرح این پرسش که چرا با وجود اطلاع از وخامت حال نقوی، بهداری زندان گزارش لازم را به رییس زندان و قاضی اجرای احکام ارائه نکرده و ارجاع به پزشکی قانونی انجام نشده، نوشتهاند: «چه باید رخ دهد تا مقامات قضایی و مسئولان زندان به این یقین برسند که درمان فوری زندانی مبتلا به بیماریهای جدی، در مراکز درمانی خارج از زندان، ضرورت انکارناپذیر دارد؟»
آنها بیتفاوتی صنفی را «نازیبنده» خوانده و با تاکید بر مسئولیت جمعی برای حفظ جان همکار بیمار خود، از کانونهای وکلا و مرکز امور وکلا خواستهاند از قوه قضاییه و سازمان زندانها توضیح بخواهند و «تا حصول نتیجه مطلوب» مراقبتها را ادامه دهند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر فروردینماه در بیانیهای هشدار داد جمهوری اسلامی از دیرباز سیاست محرومسازی زندانیان از درمان، بهویژه در خصوص زندانیان سیاسی را در پیش گرفته تا آنها را «مجازات و مجبور به سکوت» کند.
این بیانیه تاکید کرده بود که طبق حداقل معیارهای سازمان ملل، جلوگیری از ارائه مراقبتهای درمانی به افراد تحت بازداشت میتواند «مصداق شکنجه و دیگر بدرفتاریها» باشد.
گایتان بروئل، رییس مرکز ملی سینمای فرانسه، گفت این تصمیم جایگاه فرانسه را بهعنوان «قلب تپنده تولیدات مشترک بینالمللی» و «سرزمینی پذیرای خالقان آثار هنری از سراسر جهان، بهویژه آنهایی که در کشور خود امکان فعالیت ندارند»، نشان میدهد.
وبسایت رادیو فرانسه نیز با تمجید از فیلم «یک تصادف ساده» گزارش داد این اثر «آمیزهای از طنز و تراژدی» به شمار میرود و داستان شهروندان عادی را بازگو میکند که تنها نقطه مشترکشان تجربه شکنجه و بازداشت در «رژیمی است که در آن خودسری حکمفرماست».
بر اساس این گزارش، «یک تصادف ساده» بهصورت مخفیانه، با امکانات محدود و بازیگرانی ساخته شد که خطرات واقعی را به جان خریدند.
این فیلم سوم خردادماه برنده نخل طلای جشنواره سینمایی کن شد.
پناهی با دریافت جایزه خرس طلایی برلین، نخل طلای کن و شیر طلایی ونیز، به یکی از معدود فیلمسازانی تبدیل شد که موفق به کسب سهگانه معتبر سینمایی شدهاند؛ افتخاری که پیش از او تنها کارگردانانی چون میکلآنجلو آنتونیونی، رابرت آلتمن و آنری-ژرژ کلوزو به آن دست یافته بودند.
«ایران هرگز نخواست پناهی نمایندهاش در اسکار باشد»
وبسایت رادیو فرانسه در ادامه گزارش خود نوشت: «این جایزه نقطه عطف مهمی برای کارگردانی محسوب میشود که در کشورش دو بار طعم زندان را چشید و پس از دریافت این جایزه نیز به ایران بازگشت. او با وجود همه تهدیدها و خطرات، از تبعید خودخواسته سر باز زد.»
با وجود جایگاه جهانی پناهی در طول ۳۷ سال فعالیت هنری، این چهره سرشناس سینمای ایران تاکنون هرگز در رقابتهای اسکار حضور نیافته بود.
فیلیپ مارتن، بنیانگذار کمپانی «فیلمهای پلئاس» و یکی از تولیدکنندگان «یک تصادف ساده»، در همین رابطه گفت: «تنها راه حضور در رقابتهای اسکار معرفی شدن از سوی یک کشور است و ایران هرگز نخواسته که جعفر پناهی نماینده این کشور باشد.»
او افزود: «این فیلم حامل پیامی بهشدت سیاسی است و هرچه بیشتر طنینانداز شود، بیشتر دیده شود و دربارهاش گفتوگو شود، بهتر خواهد بود.»
سال گذشته نیز آلمان فیلم «دانه انجیر معابد» ساخته محمد رسولاف، کارگردان برجسته منتقد جمهوری اسلامی را بهعنوان نماینده خود در بخش «بهترین فیلم بلند بینالمللی» جوایز سینمایی اسکار برگزیده بود.
انتقاد از نقش بنیاد فارابی در انتخاب نماینده ایران در اسکار
کانون فیلمسازان مستقل ایران (IIFMA) در نامهای به آکادمی اسکار، خواستار بازنگری جدی در روند پذیرش فیلمها از کشورهایی با حکومتهای استبدادی شد.
این نهاد نسبت به نقش بنیاد فارابی در فرآیند انتخاب فیلمها به نمایندگی از ایران برای اسکار ابراز نگرانی کرد و هشدار داد این روند بهطور ناخواسته به «نهادهای سانسورگر» مشروعیت میبخشد و «صداهای مستقل و متکثر» سینمای ایران را، چه در داخل کشور و چه در میان دیاسپورا، بهویژه پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی» نادیده میگیرد.
کانون فیلمسازان مستقل ایران با اشاره به تصمیم فرانسه برای معرفی «یک تصادف ساده» بهعنوان نماینده این کشور در اسکار افزود اثر پناهی باید «نماینده صدای آزاد مردم باشد، نه روایتهای وابسته به حکومت؛ از همین رو، این فیلم نماینده فرانسه در اسکار خواهد بود، نه ایران».
کانون فیلمسازان مستقل ایران از سال ۲۰۲۳ کارزاری را با هدف تغییر سیاستهای اسکار در قبال کشورهایی که با سانسور و سرکوب مواجه هستند، آغاز کرده است.
غضنفری در گفتوگو با ایران۲۴، گفت که مجلس قبلی (مجلس یازدهم) هشت شکایت علیه روحانی به دستگاه قضایی ارسال کرد.
او خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، گفت که «طبق قانون»، ملزم بوده به این شکایات «خارج از نوبت» رسیدگی کند.
این نماینده مجلس ادامه داد: «آیا حسن روحانی محاکمه شد؟ مجازات شد یا نشد؟ اگر شد توضیح بدهید و اگر نشد هم توضیح بدهید که چرا محاکمه و مجازات نشده است.»
او گفت که در این شکایات برخی از اتهامات علیه روحانی «در حد اتهام افساد فیالارض» بود که در قوانین قضایی جمهوری اسلامی، برای آن مجازات اعدام در نظر گرفته شده است.
پرونده فرشهای سعدآباد
غضنفری گفت که دولت ابراهیم رئیسی نیز یک پرونده دیگر علیه روحانی به دستگاه قضایی فرستاد که مربوط به «سرقت ۴۸ تخته فرش نفیس کاخ سعدآباد» بود و متهم ردیف اول آن نیز خود روحانی است.
اردیبهشت ۱۴۰۳، در حالی که در پرونده چای دبش، یک وزیر رئیسی به حبس محکوم و دیگری برای پاسخ احضار شده بود، روزنامه دولت از پیگیری سرقت ۴۸ تخته فرش کاخ سعدآباد بهوسیله آقازادههای دوران ریاستجمهوری روحانی خبر داد.
در آن زمان، دفتر روحانی اعلام کرد این استراتژی دولت رئیسی برای منحرف کردن افکار عمومی است.
غضنفری گفت که روحانی در زمان ریاستجمهوری خود «از صدها نفر شکایت کرد» و در قوه قضاییه به همه این شکایات رسیدگی شد «اما اگر کسی علیه روحانی شکایت کند، پرونده کنار گذاشته میشود».
او افزود در فضای مجازی «۸۰۰ هزار نفر درخواست محاکمه روحانی را امضا کردند.»
انتقاد از «برجام سراپا خسارت»
غضنفری در بخش دیگری از صحبتهای خود از توافق هستهای جمهوری اسلامی با قدرتهای جهانی که در دوران ریاستجمهوری روحانی امضا شد، انتقاد و آن را «برجام سراپا خسارت» توصیف کرد.
در شرایطی که روحانی در هفتههای اخیر در اظهارات متعدد خواستار گفتوگوی جمهوری اسلامی با غرب از جمله آمریکا شده، غضنفری گفت که از روحانی میخواهد «سکوت کند و در منزل خود استراحت کند و وارد برخی مسائل نشود».
او با اشاره به برجام افزود: «ایشان به اندازه کافی به کشور خسارت وارد کردهاند. وقتی برخوردی با او نمیشود، زبانش باز میشود و از موضع بدهکار به طلبکار از نظام تبدیل میشود و بلبلزبانی میکند.»
انتقاد این نماینده مجلس در شرایطی است که سه کشور اروپایی امضاکننده برجام، روند فعالسازی مکانیسم ماشه را که در این توافق در نظر گرفته شده، علیه جمهوری اسلامی آغاز کردهاند.
یکی از شروط غرب برای فعال نشدن مکانیسم ماشه، الزام حکومت ایران به فراهم آوردن دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ذخایر اورانیوم غنیشده است.
حکومت ایران تنها تا پایان سپتامبر (هشتم مهر) فرصت دارد که با غرب به توافق برسد و از بازگشت تحریمهای سازمان ملل جلوگیری کند.
روحانی اخیرا چه گفته است؟
روحانی در هفتههای گذشته چندین بار در زمینه مسائل روز اظهار نظر کرده و خواستار کاهش تنش با آمریکا و مذاکره با غرب شده است.
او ۹ شهریور در جمع مشاوران خود گفت: «روابط را با اروپا، همسایگان و شرق و غرب، حتی تنش با آمریکا را اگر میتوانیم کاهش دهیم؛ اگر به نفع منافع ماست، چه اشکالی دارد؟ اشکال ندارد که بر ما لازم و واجب است.»
روحانی ادامه داد: «باید رابطهمان را با دنیا تقویت کنیم. هر کس که آماده مذاکره است، اگر مذاکره را به نفع کشور و منافع ملی و امنیت ملی دیدیم، حرف بزنیم.»
او به درگیریهای نظامی اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل اشاره کرد و افزود: «حساب اسرائیل جداست و اگر آمریکا نخواهد، عملا چیزی نیست.»
روحانی ۲۳ مرداد نیز در نشستی با مشاوران خود به بررسی شرایط پس از جنگ ۱۲ روزه پرداخت و مذاکره با آمریکا را «لازم و واجب» توصیف کرد.
تاکید روحانی بر مذاکره با آمریکا در حالی صورت میگیرد که بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه، پیش از این در جلسهای خصوصی به مدیران رسانههای چاپی و آنلاین گفته است کاخ سفید پیامهای تهران برای از سرگیری مذاکرات را نادیده میگیرد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دوم شهریور با انتقاد از مدافعان مذاکره مستقیم با ایالات متحده تاکید کرد «باطن قضیه دشمنی آمریکا» با مسائلی چون مذاکره مستقیم «حل نشدنی» است.
خامنهای گفت که «عوامل صهیونیسم» و «عوامل آمریکا» قصد دارند «بین مردم اختلاف ایجاد کنند و چندصدایی در کشور به وجود بیاورند».
بر اساس این گزارش، نام کرک در فاصله زمانی ۱۹ تا ۲۶ شهریور بیش از شش هزار بار در رسانههای رسمی ایران، روسیه و چین ذکر شده است.
مکنزی صادقی، سردبیر بخش هوش مصنوعی و نفوذ خارجی نیوزگارد، در همین رابطه گفت این روایتهای هدایتشده به سیل ادعاهای نادرست در شبکههای اجتماعی پس از کشته شدن کرک دامن زد و بهطور مستقیم در خدمت رقبای خارجی ایالات متحده قرار گرفت.
او افزود عملیات سایبری این کشورها با هدف «ایجاد هرج و مرج و شکاف در میان شهروندان آمریکایی» انجام میشود.
به گفته صادقی، هرچه جریانهای خارجی بتوانند بلافاصله پس از وقوع یک رویداد خبری مهم سردرگمی و بیاعتمادی بیشتری ایجاد کنند، تشخیص واقعیت و یافتن مرجع قابل اعتماد برای شهروندان دشوارتر خواهد شد.
او ادامه داد: «اگر شهروندان نسبت به نهادهای قضایی، روزنامهنگاران یا نهادهای دموکراتیک دچار تردید شوند، توان این نهادها برای اقدام و اطلاعرسانی در شرایط بحرانی تضعیف خواهد شد.»
کرک که از حامیان سرسخت دونالد ترامپ و اسرائیل به شمار میرفت، ۱۹ شهریور در پی تیراندازی در یکی از دانشگاههای ایالت یوتا جان خود را از دست داد.
از آن زمان، گمانهزنیها و روایتهای متعددی درباره تایلر رابینسون، عامل این حمله، و انگیزه او از این جنایت مطرح شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بامداد ۲۷ شهریور در پیامی ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس، کرک را «مردی بزرگ» خواند و تاکید کرد او «شایسته احترام است نه دروغپردازی».
او با انتقاد از «تئوریهای بیاساس آنلاین» که اسرائیل را مسئول ترور این فعال راستگرا میدانند، افزود این روایتها احتمالا از سوی افرادی مطرح میشوند که «از قطر پول دریافت میکنند».
نمونههایی از کارزار روایتسازی نادرست
نیوزگارد در ادامه گزارش خود نوشت گروههای وابسته به جمهوری اسلامی روایتهای نادرستی درباره کشته شدن کرک منتشر و اسرائیل را متهم کردند که ترور او را در واکنش به مخالفت این فعال محافظهکار با حمله نظامی آمریکا به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه طراحی کرده است.
بر اساس این گزارش، ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، دست به انتشار چندین «تئوری توطئه» در ارتباط با انتقادهای کرک از اسرائیل زده است.
نیوزگارد افزود گروههای نزدیک به کرملین نیز به شایعهای در پیامرسان تلگرام دامن زدند مبنی بر اینکه نام کرک پیش از ترور در فهرست یک پایگاه داده اوکراینی که چهرههای طرفدار روسیه را معرفی میکند، قرار داشته است.
در روزهای اخیر، کارزار عملیات نفوذ روسیه با عنوان «استورم-۱۶۷۹» ویدیویی جعلی در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته که این تصور را به وجود میآورد که اوکراینیها از کشته شدن کرک ابراز خوشحالی کردهاند.
نیوزگارد همچنین مواردی از انتشار اطلاعات نادرست از سوی حسابهای وابسته به چین در شبکه اجتماعی ایکس شناسایی کرد که از کمک مالی رابینسون به کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۰ خبر دادهاند.
صادقی در مصاحبه با پولیتیکو هشدار داد: «بهطور کلی رسانههای دولتی روسیه، ایران و چین از ترور کرک برای پیشبرد منافع ژئوپولیتیک خود بهرهبرداری کردهاند.»
