آیا یک پناهنده ایرانی‌-بریتانیایی می‌تواند نخستین رهبر «زن» کلیسای انگلستان شود؟

پاپ لئو در میان ده‌ها هزار نفر در میدان سن‌پیتروی واتیکان، به‌طور رسمی به‌عنوان دویست‌وشصت‌وهفتمین رهبر کلیسای کاتولیک و حاکم دولت‌شهر واتیکان در مراسم عشای ربانی در فضای باز منصوب شد.

در میان جمعیت، حاضران با تکان دادن پرچم‌های آمریکا و پرو، او را به‌عنوان نخستین پاپ منتسب به کشورهایشان ستودند. این پاپ ۶۹ ساله که زاده شیکاگوست، سال‌های زیادی را به‌عنوان مبلغ دینی در پرو سپری کرده و تابعیت این کشور را نیز دارد.

جمعیت با شعارهایی همچون «زنده‌باد پاپ» و «پاپا لئونه» (نام او به زبان ایتالیایی) او را تشویق کردند؛ در حالی که خودروی روباز و ویژه او در میدان سن‌پیترو حرکت می‌کرد.

رابرت پرِووست، که تا پیش از این چهره‌ای نسبتا ناشناخته در عرصه جهانی بود و تنها دو سال پیش به مقام کاردینال رسید، ۱۸ اردیبهشت و پس از یک دوره کوتاه نشست محرمانه کاردینال‌ها که کمتر از ۲۴ ساعت به طول انجامید، به مقام پاپی برگزیده شد.

او جانشین پاپ فرانسیس، رهبر پیشین کلیسا از آرژانتین شد که پس از ۱۲ سال پرتنش در راس کلیسا، درگذشت. فرانسیس در این مدت با محافظه‌کاران درگیر بود و از فقرا و حاشیه‌نشینان حمایت می‌کرد.

جی‌دی. ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا و از نوکیشان کاتولیک که در گذشته بر سر سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی با پاپ فرانسیس اختلاف نظر داشت، در راس هیات آمریکایی حاضر در مراسم بود. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و دیگر عضو کاتولیک هیئت نیز او را همراهی می‌کرد.

ونس در آغاز مراسم با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، دست داد. آخرین دیدار این دو در اسفند ۱۴۰۳ و در کاخ سفید برگزار شد که در آن اختلافات شدیدی بین آن‌ها، مقابل رسانه‌های جهانی رخ داد.

پاپ لئو در خطبه‌ای که به زبان ایتالیایی خواند، گفت که به‌عنوان رهبر ۱.۴ میلیارد کاتولیک جهان، در برابر چالش‌های مدرن عقب‌نشینی نخواهد کرد و در زمینه‌هایی مانند فقرزدایی و حفاظت از محیط‌زیست، میراث پاپ فرانسیس را ادامه خواهد داد.

او تاکید کرد که کاردینال‌ها با انتخاب او، فردی را برگزیدند که «توانایی حفظ میراث غنی ایمان مسیحی را دارد و در عین حال، رو به آینده دارد تا به پرسش‌ها، نگرانی‌ها و چالش‌های دنیای امروز پاسخ دهد».

دلجویی از محافظه‌کاران

در دوران پاپی فرانسیس، کلیسای کاتولیک دچار شکاف بود؛ محافظه‌کاران او را به ایجاد سردرگمی، به‌ویژه در مورد اظهار نظرهای غیررسمی‌اش درباره اخلاق جنسی متهم می‌کردند.

پاپ لئو با اظهار اینکه ماموریت خود را «با ترس و لرز» آغاز می‌کند، واژه‌های «وحدت» یا «متحد» را هفت بار و واژه «هماهنگی» را چهار بار به کار برد.

او گفت: «مسئله هرگز تصرف دیگران با زور، تبلیغات مذهبی یا ابزار قدرت نیست. بلکه همیشه و تنها مسئله محبت‌ورزیدن است، آن‌گونه که عیسی انجام داد.» این عبارت اشاره‌ای بود به اختلافات لفظی میان کاتولیک‌های محافظه‌کار و پیشرو.

او افزود: «برادران و خواهران، می‌خواهم اولین خواسته بزرگمان این باشد که کلیسایی متحد، نمادی از وحدت و مشارکت، داشته باشیم که به خمیرمایه‌ای برای جهانی آشتی‌یافته تبدیل شود.»

محافظه‌کاران همچنین پاپ فرانسیس را متهم می‌کردند که به‌صورت یک‌جانبه تصمیم‌گیری می‌کند و نگرانی‌های آن‌ها را نادیده می‌گیرد.

بسیاری از رهبران جهانی در این مراسم شرکت کردند، از جمله روسای جمهوری پرو، اسرائیل و نیجریه؛ نخست‌وزیران ایتالیا، کانادا و استرالیا؛ صدراعظم آلمان و رییس کمیسیون اروپا. پادشاه و ملکه اسپانیا نیز در جایگاه ویژه نزدیک محراب اصلی حضور داشتند.

مجمع گفت‌وگوی تهران یک‌شنبه ۲۸ اردیبهشت با حضور برخی مهمانان خارجی در مرکز مطالعات سیاسی وزارت خارجه جمهوری اسلامی برگزار شد.

پزشکیان در این نشست بار دیگر تکرار کرد جمهوری اسلامی از حق هسته‌ای خود دفاع می‌کند، از آن دست نمی‌کشد و «زیر بار زور نمی‌رود».

او با اشاره به سخنان ترامپ و دیگر مقام‌های آمریکایی درباره ضرورت برچیدن برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، گفت: «می‌خواهند چه کار کنند، تحریم؟ ما که یک عمر است تحریم هستیم. ما از مردن و شهید شدن نمی‌ترسیم. نمی‌توانند ما را با تحریم و بمب بترسانند.»

ترامپ در جریان سفر خود به خاورمیانه بارها درباره مذاکرات با تهران و برنامه هسته‌ای ایران صحبت و جمهوری اسلامی را در صورت نرسیدن به توافق، به خشونت، حمله نظامی و وضع تحریم‌های بیشتر تهدید کرد.

او همچنین تایید کرد آمریکا برای توافق هسته‌ای، پیشنهاد مشخصی به جمهوری اسلامی ارائه داده است و افزود تهران می‌داند باید سریع اقدام کند، «اگرنه اتفاق بدی خواهد افتاد».

پزشکیان: دنبال سلاح‌هسته‌ای نیستیم، آمریکایی‌ها بیایند ارزیابی کنند

پزشکیان با اشاره به سخنان رییس‌جمهوری آمریکا در این سفر منطقه‌ای گفت: «ترامپ می‌گوید ما عامل خطر هستیم. ما عامل خطر هستیم یا کسی که دم از صلح می‌زند؟ چه کسی واقعا تهدید است؟ ما خانه‌ها را بمباران می‌کنیم؟ ما دانشمندان را ترور می‌کنیم؟ اسماعیل هنیه را ما ترور کردیم؟»

او افزود پیامش برای تعامل سازنده و گسترش روابط از طرف غرب دریافت نشده است.

رییس دولت چهاردهم در ایران همچنین با اشاره به سخنان ترامپ درباره ضرورت اطمینان آمریکا از اینکه تهران سلاح هسته‌ای ندارد، گفت: «بیایند خودشان ارزیابی کنند... خیلی‌ها در ایران می‌خواستند به سمت سلاح هسته‌ای بروند اما رهبری جلوی آن را گرفت، بنابراین ما قرار نیست سلاح هسته‌ای درست کنیم، چون این فتوای رهبری است.»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، شامگاه ۲۷ اردیبهشت درباره درباره دوگانه برچیدن کامل برنامه هسته‌ای یا احتمال ادامه غنی‌سازی اورانیوم در سطح پایین از سوی جمهوری اسلامی، به شکلی تلویحی گفت واشینگتن به توافقی مشابه برجام تن نخواهد داد.

بر اساس توافق برجام، جمهوری اسلامی اجازه غنی‌سازی اورانیوم تا سطح ۳.۶۷ درصد را داشت.

به گفته روبیو، وقتی کشوری توانایی غنی‌سازی در هر سطحی را داشته باشد، اساسا می‌تواند به‌سرعت به سطح غنی‌سازی مورد نیاز برای سلاح هسته‌ای برسد.

عراقچی: توافق با آمریکا باید به‌طور عینی رفع تحریم‌ها را تضمین کند

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در مجمع گفت‌وگوی تهران گفت: «ما خواهان توافقی عادلانه و متوازن هستیم؛ توافقی که در چارچوب معاهده ان‌پی‌تی، با احترام کامل به حقوق هسته‌ای ایران شکل بگیرد و به طور عینی رفع جامع تحریم‌ها را تضمین کند.»

او افزود جمهوری اسلامی به دیپلماسی پایبند است و انتظار دارد تحریم‌ها «به‌طور واقعی و ملموس» لغو شوند.

تاکنون چهار دور مذاکره میان جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شده، اما چشم‌انداز واضحی از اینکه آیا توافقی بر سر برنامه هسته‌ای ایران در کار خواهد بود یا خیر دیده نمی‌شود.

ترامپ ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد جمهوری اسلامی «تا حدی» با شروط مورد نظر واشینگتن در مذاکرات هسته‌ای موافقت کرده است.

گزارش‌ها حاکی از آن بود عراقچی پیشنهاد آمریکا را برای بررسی و مشورت با علی خامنه‌ای و سایر مقامات عالی‌رتبه، به تهران منتقل کرده، اما وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ۲۶ اردیبهشت گفت حکومت ایران هیچ پیشنهاد مکتوبی از واشینگتن دریافت نکرده است.

ایران‌اینترنشنال ۱۸ اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد دو طرف بر سر موضوع ادامه غنی‌سازی در خاک ایران با یکدیگر اختلاف نظر دارند و این مساله ادامه گفت‌وگوها را تحت‌الشعاع قرار داده است.

روزنامه فرهیختگان: اروپایی‌ها جمهوری اسلامی را تهدید کردند

روزنامه فرهیختگان، وابسته به دانشگاه آزاد، با اشاره به گفت‌وگوی نمایندگان وزارت خارجه جمهوری اسلامی با سه کشور اروپایی در استانبول، نوشت مذاکرات ۲۶ اردیبهشت با طرف‌های اروپایی، جلسه‌ای پرتنش بود و سه کشور اروپایی، «مواضعی تند را مطرح کردند و تهدیداتی جدی روی میز گذاشتند».

آلمان، فرانسه و بریتانیا پیش از این نشست هشدار داده بودند اگر اگر مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا منافع امنیتی اروپا را تامین نکند، در فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی تردید نخواهند کرد.

بر اساس گزارش فرهیختگان، این سه کشور در مذاکرات هم تاکید کردند در توافق احتمالی تهران با واشینگتن، اروپا باید همچنان از قدرت فعال‌سازی مکانیسم ماشه برخوردار و این اختیار را داشته باشد که هر زمان احساس کرد ایران به تعهداتش عمل نکرده، آن را فعال کند.

فرهیختگان تاکید کرد سه کشور اروپایی درخواستی «غیرفنی»، «غیرقانونی» و با «ادبیات نامناسب» در مورد «ماشه پلاس» مطرح کردند.

این نخستین رزمایش مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و جمهوری آذربایجان در قره‌باغ است. آذر ۱۴۰۳ رزمایش مشترکی در منطقه اصلاندوز استان اردبیل با حضور نیروهای نظامی آذربایجان برگزار شده بود.

جمهوری آذربایجان و ارمنستان در سال ۲۰۲۰ میلادی و پس از حدود سه دهه، بار دیگر بر سر حاکمیت قره‌باغ با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتش‌بسی تحت حمایت مسکو امضا شد.

با این حال تنش‌ها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه یافت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر شد تا اینکه سرانجام نیروهای آذربایجان در شهریورماه سال ۱۴۰۲ شمسی وارد قره‌باغ کوهستانی شدند و حاکمیت بر این منطقه را از آن خود کردند.

رزمایش ارس ۲۰۲۵ در حالی از ۲۸ تا ۳۱ اردیبهشت ماه برگزار می‌شود که روابط جمهوری‌اسلامی و جمهوری‌ آذربایجان طی سال‌های اخیر تنش‌آلود بوده است.

تنش بین ایران و باکو

جمهوری آذربایجان روابط خوبی با اسرائیل دارد؛ به همین دلیل بارها از سوی مقامات جمهوری‌ اسلامی مستقیم یا تلویحا به همکاری با اسرائیل علیه تهران متحد شده است.

پس از مرگ ابراهیم رئیسی و همراهانش در سانحه هلی‌کوپتری که مقصد آن «قیزقلعه‌سی» در کنار مرز جمهوری آذربایجان بود، فرضیه دست داشتن این کشور در سانحه به طور تلویحی مطرح شد. آذر ۱۴۰۳، یک نماینده مجلس شورای اسلامی رسما جمهوری آذربایجان را به همکاری با اسرائیل در این سانحه متهم کرد.

ولی معدنی، معاون عملیات نیروی زمینی سپاه و فرمانده رزمایش مشترک تهران و باکو، اعلام کرد گردان منتخب نیروی ویژه این نیرو به همراه هیات عالی نظامی، یک‌شنبه از طریق مرز زمینی بیله‌سوار استان اردبیل وارد جمهوری آذربایجان شدند تا در این رزمایش شرکت کنند.

پس از استقبال رسمی از هیئت نظامی و نیروهای شرکت‌کننده، جلسه‌ای با حضور فرماندهان عالی‌رتبه نظامی دو کشور برگزار شد. در این جلسه، توضیحاتی درباره اهداف آموزشی رزمایش، سناریو، منطقه برگزاری، روند آماده‌سازی، در مراحل مختلف ارائه شد.

در همین رابطه بخوانید: حمله مسلحانه به سفارت جمهوری آذربایجان در ایران

دی ۱۴۰۳ سرویس‌های امنیتی جمهوری آذربایجان توطئه قتل یک شخصیت با نفوذ یهودی در این کشور را خنثی و مظنونان آن را بازداشت کردند. جامعه یهودی این کشور و رسانه‌ها اعلام کردند جمهوری اسلامی پشت توطئه بود.

نشریه «اسرائیل‌هیوم» اسفند ۱۴۰۳ در گزارشی نوشت در صورت حمله اسرائیل به تاسیسات اتمی ایران، ممکن است جمهوری اسلامی، جمهوری آذربایجان را هدف قرار دهد.

سپاه پاسداران رزمایش «ارس ۲۰۲۵» را «گامی مهم در راستای تقویت امنیت مرزهای مشترک و مقابله با تهدیدات احتمالی» توصیف کرده است.

علاوه بر تنش‌های امنیتی، روابط تهران و باکو، از نظر سیاسی نیز شکلی منحصر به‌فرد دارد. تابستان ۱۴۰۳، پس از سفر ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه -مهم‌ترین پشتیبان جمهوری اسلامی در منطقه- به جمهوری آذربایجان، بار دیگر مساله دالان «زنگزور» مورد توجه قرار گرفت.

زنگزور گذرگاهی است که ایران با احداث آن صراحتا مخالفت کرده، اما در موردی نادر، روسیه و آمریکا درباره احداث آن هم‌نظر هستند.

با وجود مخالفت صریح علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری‌اسلامی، با احداث این گذرگاه در حمایت از ارمنستان، مسکو در رویکردی کم‌سابقه نسبت به جمهوری اسلامی رسما اعلام کرد برای او «شفاف‌سازی» خواهد کرد، تا تهران به احداث این گذرگاه رضایت دهد.

این گذرگاه در صورت احداث، علاوه بر منزوی کردن ارمنستان، مرز ایران با ارمنستان را قطع و ارتباط ایران با منطقه قفقاز را در انحصار جمهوری آذربایجان قرار خواهد داد.

رجایی‌نسب روز یک‌شنبه ۲۸ اردیبهشت با اعلام این خبر درباره سه متهمی که به اعدام محکوم شدند، گفت: «این سه نفر به نوعی مغز متفکر و محور اصلی اقدامات تروریستی در داخل کشور بودند.»

او اتهام این افراد را «افساد فی‌الارض» اعلام کرد. علاوه بر این، طبق اعلام این مقام قضایی، «معاونت در افساد فی‌الارض و معاونت در محاربه» دیگر اتهامات این سه نفر است. آنها بابت این اتهامات هر کدام به ۲۵ سال حبس نیز محکوم شدند.

طبقه گفته‌های رجایی‌نسب، دو متهم دیگر این پرونده که او آنان را از اعضای داعش معرفی کرد، به ترتیب به ۱۵ و ۱۰ سال و یک روز متهم شدند.

دو متهم زن این پرونده نیز هر کدام به پنج سال حبس محکوم شدند، اما به گفته رییس کل دادگستری استان فارس با «رافت اسلامی» حبس خود را با پابند در محدوده هزار متری محل سکونت خود خواهند گذراند.

دو بار در آبان ۱۴۰۱ و مرداد ۱۴۰۲، به شاهچراغ در شیراز، مرکز استان فارس حمله شد. در حمله اول ۱۳ نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شدند و در حمله دوم، دو نفر کشته و هفت نفر زخمی شدند. داعش با صدور اطلاعیه‌ای، مسئولیت حمله اول را پذیرفت.

با افشای بولتن‌های محرمانه خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روشن شد فرماندهان سپاه از برنامه‌ریزی برای حمله به شاهچراغ آگاه بودند، اما از آن جلوگیری نکردند.

با فاصله کمی از هر دو واقعه، تعدادی به اتهام دست‌ داشتن و همکاری در عملیات‌ سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ بازداشت و محاکمه شدند.

اکنون طبق اعلام خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، این افراد علاوه بر متهمان اصلی حمله محاکمه شدند. این خبرگزاری نوشته این افراد به عنوان «پشتیبان و دخیل در تامین سلاح، خشاب و مهمات» تحت پیگرد قضایی قرار گرفتند.

سیزدهم آبان ۱۴۰۳، رجایی‌نسب اعلام کرده بود که «در راستای مبارزه قاطع با تروریسم» مرتبط با پرونده حملات شاهچراغ، برای ۱۱ نفر از دستگیرشدگان کیفرخواست صادر شده است. پیشتر تعداد بازداشت‌شدگان ۱۰ نفر اعلام شده بود.

در آن زمان اعلام شد این اشخاص که از آنها با نام «هسته اصلی داعش در ایران» نام برده شد، ۱۵ روز پس از حمله دوم به شاهچراغ، در عملیات مشترک جامعه اطلاعاتی شامل اداره کل اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه فجر استان و سازمان اطلاعات فراجای استان، بازداشت شدند.

نوزدهم اسفند ۱۴۰۳ که دادگاه این پرونده در شعبه اول دادگاه انقلاب استان فارس به ریاست محمود ساداتی تشکیل شد، اشاره‌ای به تعداد متهمان نشد، تنها خبرگزاری میزان اعلام کرد دو متهم پرونده از طریق ویدیوکنفرانس از زندان در دادگاه حاضر شدند.

این شبکه تلویزیونی روز یک‌شنبه ۲۸ اردیبهشت گزارش داد جنازه محمد سنوار، فرمانده تیپ خان یونس و گردان‌های قسام (شاخه نظامی حماس) در تونلی در خان‌یونس پیدا شده است؛ همان جایی که او چند روز پیش هدف حمله نیروهای دفاعی اسرائیل قرار گرفته بود.

بر اساس این گزارش، اجساد ۱۰ تن از معاونان و دستیاران سنوار نیز همراه او یافت شده‌اند.

العربیه به نقل از منابع آگاه نوشت شواهدی مبنی بر این وجود دارد که محمد شبانه، فرمانده تیپ رفح در شاخه نظامی حماس، نیز در این حمله کشته شده است.

رسانه‌های اسرائیلی پیش‌تر تصاویری از حمله ۲۳ اردیبهشت ارتش این کشور به یک «مخفی‌گاه فرماندهی زیر بیمارستان اروپایی» در خان ‌یونس منتشر کرده و به نقل از مقام‌های امنیتی گزارش دادند که محمد سنوار احتمالا در این عملیات کشته شده است.

با این‌حال تاکنون ارتش اسرائیل یا حماس به شکل رسمی کشته شدن سنوار را در این حملات تایید نکرده‌اند.

ارتش اسرائیل بعدتر چند بار دیگر همان منطقه را احتمالا به این قصد که کسی به تونل نزدیک نشود، بمباران کرد.

گزارش‌های ضد و نقیض از کشته شدن یکی دیگر از برادرهای یحیی سنوار

رسانه‌های محلی در غزه ۲۸ اردیبهشت خبر دادند زکریا سنوار، دیگر برادر یحیی سنوار، نیز در جریان حمله هوایی شامگاه شنبه اسرائیل به اردوگاه النصیرات در مرکز نوار غزه کشته شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، او به همراه سه فرزندش در حمله‌ به چادری که در آن سکونت داشتند، جان باخته است.

با این‌ حال، برخی رسانه‌ها خبر کشته شدن زکریا سنوار را تکذیب کردند و گزارش دادند او به‌شدت مجروح شده، اما همچنان زنده است.

زکریا سنوار به‌عنوان استاد در دانشگاه اسلامی غزه فعالیت می‌کند.

محمد سنوار فرمانده غیررسمی حماس بود

پس از کشته شدن محمد ضیف، فرمانده ارشد نظامی حماس در تیر سال گذشته که اسرائیل او را مغز متفکر حمله هفت اکتبر معرفی می‌کند، محمد سنوار رهبر شاخه نظامی حماس شد.

یحیی سنوار، برادر بزرگتر محمد و رهبر پیشین حماس، ۲۵ مهر سال ۱۴۰۳ در جنوب غزه با حمله نیروهای اسرائیلی کشته شد.

از آن زمان تاکنون، محمد سنوار عملا به رهبر حماس در نوار غزه بدل شده بود.

مقام‌های اسرائیلی محمد سنوار را فردی سرسخت در قبال مذاکرات حماس برای آزادی گروگان‌ها توصیف کرده و او را مانعی برای رسیدن به توافق آتش‌بس خوانده بودند.

او در دهه ۱۹۹۰ به مدت ۹ ماه در اسرائیل زندانی شد و سه سال دیگر را در زندان تشکیلات خودگردان فلسطینی در رام‌الله گذراند؛ جایی که در سال ۲۰۰۰ از آن گریخت.

در سال ۲۰۰۶، سنوار عضوی از گروهی از حماس بود که گلعاد شالیت، سرباز اسرائیلی، را ربودند. او همچنین پیش‌تر فرمانده تیپ خان ‌یونس حماس بوده است.

اسرائیل در جریان جنگ غزه اکثر رهبران و چهره‌های کلیدی حماس را کشته است.

بیشتر بخوانید: وال‌استریت ژورنال نوشت حمله ۷ اکتبر برای جلوگیری از توافق اسرائیل و عربستان سعودی بود