نشریه اسرائیلهیوم در گزارشی نوشت که حمله همهجانبه اسرائیل به تاسیسات اتمی ایران نیاز به همکاری آمریکا و آمادهسازی منطقهای گسترده دارد و در صورت این حمله، ممکن است جمهوری اسلامی، جمهوری آذربایجان را هدف قرار دهد.
در حالی که زوهر پالتی، رییس سابق دفتر سیاسی-نظامی وزارت دفاع اسرائیل و مدیر سابق اطلاعات موساد، پیش از این در مصاحبهای از توانایی آمریکا برای از بین بردن برنامه اتمی ایران در هشت ساعت سخن گفته بود، اسرائیلهیوم به نقل از یک منبع آمریکایی نوشت که این تخمین «بیش از حد خوشبینانه» است.
در این گزارش تاکید شده است که حتی اگر هشت ساعت برای آمریکا کافی باشد، نیروی هوایی اسرائیل به زمان بیشتری نیاز دارد.
در هفتههای گذشته گزارشهای مختلفی درباره احتمال حمله اسرائیل به ایران منتشر شده و مقامات این کشور بارها درباره آن سخن گفتهاند. در همین حال، آمریکا و اسرائیل رزمایشی مشترک برگزار کردند.
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، پنجشنبه ۱۶ اسفند اعلام کرد که در سومین عملیات خود طی دو هفته اخیر که سهشنبه برگزار شد، ماموریت یگان بمبافکن راهبردی را در خاورمیانه اجرا کرده است.
در این ماموریت، یک فروند بمبافکن «بی-۵۲ استراتوفورترس» از پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا پرواز کرد و با عبور از اروپا وارد منطقه عملیاتی سنتکام شد.
این عملیات شامل سوختگیری هوایی و تمرینهای مشترک با کشورهای متحد بوده است.
نیاز به موج متعدد حملات برای از بین بردن برنامه اتمی ایران
نشریه اسرائیلهیوم یک هفته پیش نیز در گزارشی نوشت مواردی چون تضعیف حزبالله لبنان، از بین رفتن پدافند هوایی جمهوری اسلامی و هماهنگی بین دولتهای دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، اسرائیل را در آستانه یک فرصت طلایی و تصمیم سرنوشتساز برای حمله به تاسیسات اتمی ایران قرار داده است.
در این گزارش تاکید شد که با این حال، حمله احتمالی به تاسیسات هستهای ایران از نظر مقیاس هواپیما و تسلیحات مورد استفاده و همچنین هماهنگی پیچیدهای که بین اسرائیل با نهادهای خارجی لازم است، «بسیار پیچیده» خواهد بود.
اسرائیلهیوم در گزارش جدید خود با اشاره به پراکنده بودن زیرساختهای اتمی ایران در سراسر کشور از جمله در زیر زمین، اجرای سناریویی شبیه حمله به تاسیسات اتمی عراق در سال ۱۹۸۱ یا حمله به تاسیسات سوریه در سال ۲۰۰۷ را غیرممکن خواند و تاکید کرد برای اجرای این حمله، به هواپیماهای بیشتر و موج متعدد حملات نیاز است.
در این گزارش تاکید شده است انجام این عملیات مستلزم آمادهسازی منطقهای گسترده است و نمیتوان مساله را پنهان کرد.
پس از حمله پنجم آبان اسرائیل به چند نقطه در ایران، رسانهها خبر دادند که جنگندههای آمریکا برای نجات خلبانان اسرائیلی آماده بودند.
اسرائیلهیوم یادآوری کرد که اسرائیل برای این حمله نیاز به همکاری آمریکا دارد.
به گفته این نشریه، در صورت حمله احتمالی اسرائیل، جمهوری اسلامی ممکن است علاوه بر حمله به این کشور، به جمهوری آذربایجان حمله کند و آتش جنگ را در منطقه شعلهور سازد.
اسرائیلهیوم نوشت که برای به حداقل رساندن خسارات ناشی از چنین تحولی، به استقرار دفاع منطقهای نیاز است و این مجموعه باید گستردهتر از یگانها و تسلیحات قبلی برای خنثی کردن دو حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل باشد. موضوعی که آمادهسازی آن هفتهها طول می کشد و نمیتوان آن را پنهان کرد.
ترامپ که بهعنوان شخصیت سال مجله تایم انتخاب شد، پیش از آغاز به کار رسمی، در گفتوگو با این مجله احتمال حمله نظامی را به ایران رد نکرد.
او در عین حال در مصاحبه با نیویورکپست که ۲۱ بهمن منتشر شد، گفت توافق با جمهوری اسلامی را به بمباران «جهنمی» ایران ترجیح میدهد.
مایکل والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا نیز پنج اسفند گفت در مواجهه با جمهوری اسلامی تمام گزینهها همچنان روی میز هستند و افزود که واشینگتن به چیزی کمتر از برچیدن «کل برنامه هستهای» ایران رضایت نخواهد داد.
همزمان، گزارشهایی درباره مذاکرات احتمالی جموری اسلامی و آمریکا منتشر شده است.
با این حال استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پنجشنبه ۱۶ اسفند تاکید کرد که نه او و نه هیچ فرد دیگری در دولت آمریکا، در حال گفتوگو با جمهوری اسلامی نیست.
از سوی دیگر اسرائیلهیوم نوشت که اسرائیل مایل است آمریکا نه فقط در دفاع بلکه در حمله به ایران نیز مشارکت کند اما مشخص نیست که ترامپ تا چه حد به این موضوع علاقهمند است.
همزمان با گزارشها درباره احتمال حمله اسرائیل به تاسیسات اتمی ایران، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی هشدار داد.
گروسی در جدیدترین سخنان خود بار دیگر نسبت به پیشرفتهای برنامه هستهای جمهوری اسلامی و همچنین احتمال تمایل کشورهای دیگر به رقابت تسلیحاتی و دستیابی به سلاح هستهای ابراز نگرانی کرد.
او افزود: «تحریمها کارایی ندارند. به وضوح مشخص است که ایران راههای دور زدن آن را آموخته است.»
گروسی، ۱۳ اسفند در نشست شورای حکام، توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را موجب «نگرانی جدی» خواند و گفت گزارش جامعی از تخلفات حکومت ایران در این زمینه تهیه و ارائه خواهد کرد.
یک روز بعد آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کردند در صورتی که جمهوری اسلامی همچنان از همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی خودداری کند، شورای حکام باید برای گزارش تخلفات پادمانی تهران آماده باشد.
این چهار کشور در بیانیهای مشترک هشدار دادند که صبرشان بیپایان نیست.
جون ها-کیو، سخنگوی وزارت دفاع کره جنوبی، جمعه ۱۷ اسفند به خبرنگاران گفت که آخرین آمار مجروحان شامل موارد آسیب رسیدن به گوش به دلیل انفجارها و همچنین افرادی است که از میگرن و اضطراب رنج میبرند.
۹ نفر از مجروحان در حال حاضر بستری هستند؛ از جمله دو نفر که به شدت آسیب دیدهاند.
پنجشنبه ۱۶ اسفند، در جریان یک تمرین نظامی ارتش کره جنوبی، دو جنگنده کیاف-۱۶ (KF-16) این کشور هشت بمب ۲۲۵ کیلوگرمی امکی۸۲ (Mk82) پرتاب کردند که این بمبها به اشتباه در منطقه مسکونی پوچئون در ۴۰ کیلومتری شمال شرق سئول، پایتخت کره جنوبی، فرود آمدند.
این شهر در نزدیکی مرز دو کره قرار دارد و آنطور که خبرگزاری رویترز گزارش کرده است، ساکنان آن سالهاست به تمرینات نظامی ارتش در حوالی آن اعتراض میکنند.
به دنبال بمباران اشتباهی پنجشنبه، دهها فعال مدنی و شماری از شهروندان ساکن این شهر آسیبدیده، جمعه تجمعی برگزار کردند تا خواستار توقف تمرینات نظامی شوند که «زندگی و آرامش» مردم این منطقه را تهدید میکند.
لی میونگ-وون، یکی از ساکنان پوچئون در این تجمع گفت: «ما، شهروندان پوچئون، این تمرینات نظامی مداوم را از اساس زیر سوال میبریم.»
او افزود: «مشخص نیست این تمرینات نظامی برای چه کسی امنیت فراهم میکنند و هدفشان چیست.»
یک مقام نظامی که به دلیل حساسیت موضوع خواست نامش فاش نشود، اعلام کرد که این حادثه به دلیل «ورود نادرست به مختصات از سوی یکی از خلبانان» رخ داده است.
او افزود که دو جت جنگنده هر کدام چهار بمب پرتاب کردند و همه آنها منفجر شدند.
قرار است از دوشنبه ۲۰ اسفند ماه، کره جنوبی و ایالات متحده، رزمایشی مشترک برگزار کنند.
در پی این حادثه، ارتش اعلام کرده است تا زمان اطلاع دقیق از دلایل بروز این بمباران اشتباه، تمرینات را متوقف خواهد کرد اما این جریان، تغییری در رزمایش مشترک دوشنبه ایجاد نخواهد کرد.
بائک یونگ-هیون، شهردار پوچئون، با بیان اینکه «اتفاقی غیرقابل تصور رخ داده است»، از دولت و ارتش خواست تا برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر به غیرنظامیان، تدابیری اتخاذ کنند.
رزمایش مشترک کره شمالی و ایالات متحده قرار است با هدف «تقویت آمادگی ائتلاف» در برابر تهدیداتی مانند کره شمالی، از ۲۰ تا ۳۰ اسفند، در همین منطقه یعنی پوچئون برگزار شود.
ویدیوهای متعددی در شبکههای اجتماعی نشان دادند که قطعات آتشین در آسمان غروب جنوب فلوریدا و باهاما پراکنده شدهاند. در پخش زنده اسپیسایکس از این ماموریت نیز مشاهده شد که استارشیپ در فضا شروع به چرخش کنترلنشده کرد و چندین موتور آن از کار افتاد.
آخرین تماس با استارشیپ حدود ۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه پس از پرتاب برقرار بود و پس از آن ارتباط مرکز کنترل با این فضاپیما از کار افتاد.
سازمان هوانوردی فدرال در پی این حادثه، برای مدت کوتاهی پروازهای فرودگاههای میامی، فورت لادردیل، پالم بیچ و اورلاندو را به دلیل بارش «قطعات فضاپیما» متوقف کرد.
این هشتمین آزمایش پرتاب استارشیپ بود که تنها یک ماه پس از شکست هفتمین پرتاب، با انفجاری دیگر به پایان رسید. این شکستهای متوالی در مراحل اولیه ماموریت رخ دادهاند، در حالیکه اسپیسایکس پیشتر این مراحل را با موفقیت پشت سر گذاشته بود.
این عقبگردی جدی برای برنامهای محسوب میشود که ماسک قصد داشت در سال جاری سرعت آن را افزایش دهد. راکت ۱۲۳ متری استارشیپ نقشی کلیدی در برنامههای ماسک برای اعزام انسان به مریخ در آغاز دهه آینده میلادی دارد.
جزئیات پرتاب و لحظه انفجار
راکت استارشیپ نزدیک ساعت ۶:۳۰ عصر به وقت شرق آمریکا از پایگاه پرتاب اسپیسایکس در بوکا چیکا در تگزاس پرتاب شد.
مرحله اول راکت، یعنی تقویتکننده «سوپر هوی» {بسیار سنگین}، طبق برنامه به زمین بازگشت و با موفقیت به دست جرثقیل اسپیسایکس در هوا گرفته شد.
اما چند دقیقه بعد، استارشیپ (مرحله دوم راکت) در فضا دچار چرخش غیرقابلکنترل شد و چندین موتور آن از کار افتاد.
در پخش زنده، شرکت اسپیسایکس اعلام کرد که تماس با فضاپیما قطع شده است و مفسران ماموریت، فورا این حادثه را با شکست پرتاب قبلی مقایسه کردند.
دن هوت، سخنگوی اسپیسایکس، در جریان پخش زنده گفت: «متاسفانه این اتفاق دفعه قبل هم رخ داد، حالا در این کار تمرین داریم.»
در بیانیهای هم که اسپیسایکس اواخر پنجشنبه منتشر کرد، این شرکت اعلام کرد «در بخش انتهایی استارشیپ، مشکلات انرژی پیش آمد که باعث از کار افتادن چندین موتور گردید و این امر منجر به از دست رفتن کنترل و در نهایت قطع ارتباط با استارشیپ شد.»
اسپیسایکس همچنین تاکید کرد هیچ ماده سمی در بین قطعات سقوطکرده وجود نداشته است.
قطعات فضایی بر فراز کارائیب
در پرتاب قبلی استارشیپ در ژانویه، راکت تنها هشت دقیقه در فضا دوام آورد و پس از انفجار، قطعات آن در جزایر کارائیب پراکنده شد. در آن حادثه، یک قطعه سقوطکرده باعث واردشدن آسیب جزئی به یک خودرو در جزایر تورکس و کایکوس شد.
سازمان هوانوردی فدرال که مسئول نظارت بر پرتابهای خصوصی فضایی است، اعلام کرد که تحقیقات در مورد علت این شکست را آغاز کرده است.
اسپیسایکس باید این تحقیقات را تکمیل کند و تاییدیه سازمان هوانوردی فدرال را دریافت کند قبل از اینکه مجددا اجازه پرتاب داشته باشد.
آینده برنامه استارشیپ
سازمان هوانوردی فدرال دقایقی پس از انفجار فضاپیما اعلام کرد تحقیقات خود را درباره این حادثه آغاز کرده است.
ماه گذشته، سازمان هوانوردی فدرال مجوز پرتاب استارشیپ برای آزمایش در روز پنجشنبه را صادر کرد، در حالی که تحقیقات درباره شکست پرتاب قبلی همچنان باز بود.
در آن زمان، سازمان هوانوردی فدرال اعلام کرد که درخواست مجوز اسپیسایکس و یافتههای اولیه تحقیق درباره حادثه قبلی را بررسی کرده و اجازه پرتاب هشتم را صادر کرده است.
در این ماموریت، استارشیپ قرار بود تقریبا یک دور مداری کامل به دور زمین بزند و سپس در اقیانوس هند فرود بیاید. این یک شبیهسازی برای فرود کنترلشده در آینده بود که یکی از مراحل کلیدی توسعه راکت محسوب میشود. اما با انفجار مجدد این راکت، برنامههای توسعهای اسپیسایکس با چالشهای جدیدی مواجه شده است.
ترامپ در یک پست در شبکههای اجتماعی در روز چهارشنبه خواستار آن شد که حماس «همه گروگانها را فورا آزاد کند، نه بعدا» و پیکر گروگانها را تحویل دهد «وگرنه کارتان تمام است.»
ترامپ در پایان این پیام خطاب به «مردم غزه» گفت «اگر گروگانها آزاد نشوند، شما مردهاید.»
این اظهارنظر ترامپ، با واکنش مدافعان حقوق بشر از جمله فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور اراضی فلسطینی اشغالی، مواجه شد که اظهارات ترامپ را محکوم کردند.
آنها گفتند این سخنان به منزله تشویق به مجازات جمعی است که طبق قوانین بینالمللی غیرقانونی محسوب میشود.
عبداللطیف القانوع، سخنگوی حماس، در پیامی متنی به رویترز گفت: «تهدیدهای مکرر ترامپ علیه مردم ما، به معنی حمایت از نتانیاهو برای دور زدن توافق و تشدید محاصره و گرسنگی دادن به مردم ما است.»
او در ادامه پیام خود نوشته است «بهترین مسیر برای آزادی باقیمانده زندانیان اسرائیلی، اجرای مرحله دوم آتشبس و وادار کردن اسرائیل به پایبندی به توافق امضاشده تحت نظارت میانجیگران است.»
بنبست در روند آتشبس
توافق آتشبس در غزه که از دیماه اجرایی شد، مقرر میکرد که آزادی باقیمانده گروگانها در مرحله دوم انجام شود، که طی آن مذاکرات نهایی برای پایان جنگ نیز انجام گیرد.
مرحله اول آتشبس شنبه پایان یافت و از آن زمان اسرائیل محاصره کامل غزه را دوباره برقرار کرده و ورود هر نوع کالایی به این منطقه را متوقف کرده است. تلآویو خواستار آزادی گروگانهای باقیمانده است، اما حاضر به آغاز مذاکرات برای پایان جنگ نشده است.
بر اساس این گزارش، فلسطینیان هشدار دادهاند که محاصره جدید میتواند منجر به بروز قحطی در میان ۲.۳ میلیون ساکن غزه شود که همچنان در میان ویرانههای جنگ زندگی میکنند.
ترامپ پس از دیدار روز چهارشنبه با گروهی از گروگانهای آزادشده از غزه، تهدیدات خود را تشدید کرد و گفت: «من همه تجهیزات مورد نیاز اسرائیل را برای پایان دادن به این کار ارسال میکنم. هیچ عضویی از حماس در امان نخواهد بود اگر گروگانها را آزاد نکنید.»
او همچنین مستقیما خطاب به مردم غزه نوشت: «یک آینده زیبا در انتظار شماست، اما نه اگر گروگانها را نگه دارید. اگر این کار را بکنید، شما مردهاید! یک تصمیم عاقلانه بگیرید. گروگانها را همین حالا آزاد کنید، وگرنه بعدا بهای سنگینی خواهید پرداخت!»
واکنش گروههای حقوق بشری
به گزارش رویترز، سازمانهای حقوق بشری، از جمله دیدهبان حقوق بشر و عفو بینالملل، که بارها خواستار آزادی گروگانها از سوی حماس شدهاند، اظهارات ترامپ را غیرقانونی دانسته و آن را توجیهی برای استفاده از نیروی نظامی علیه کل جمعیت غزه میدانند.
عمر شاکر، مدیر دیدبان حقوق بشر در امور اسرائیل و فلسطین، به رویترز گفت: «سخنان ترامپ این پیام را میرساند که استفاده از نیروی نظامی و مجازات کل جمعیت غزه، در پاسخ به اقدام غیرقانونی برخی گروههای مسلح برای نگه داشتن گروگانهای اسرائیلی، مجاز است.»
ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «تهدیدهای دشمن در مورد ازسرگیری جنگ یا تشدید محاصره، منجر به آزادی گروگانهای اسرائیلی نخواهد شد.»
او سپس با هشدار درباره وضعیت گروگانهای اسرائیلی گفت: «ما به همه طرفهای درگیر میگوییم که تمامی گروگانهای زنده در اختیار ما، نشانههای حیات دارند و هرگونه تشدید حملات علیه غزه، احتمال کشته شدن برخی از این گروگانها را افزایش میدهد، همانطور که در موارد قبلی نیز اتفاق افتاده است.»
در همین حال، مقامات فلسطینی اعلام کردند که پنجشنبه یک حمله هوایی اسرائیل در شرق غزه، یک فلسطینی را کشت. ارتش اسرائیل در واکنش گفت که چند مظنون که قصد کاشت بمب در منطقه را داشتند، هدف حمله قرار گرفتند تا تهدید از بین برود.
تماسهای پنهانی بین آمریکا و حماس
به گزارش رویترز، تهدیدهای ترامپ، همزمان با انتشار گزارشهایی درباره مذاکرات محرمانه بین یک فرستاده آمریکا و حماس صورت گرفته است. بهنظر میرسد این مذاکرات تغییری در سیاست دیرینه آمریکا مبنی بر عدم مذاکره با حماس باشد که این گروه را یک سازمان افراطی طبقهبندی کرده است.
به گفته منابع امنیتی مصر، میانجیگران مصری و قطری در مذاکرات بین فرستاده ترامپ و مقامات حماس حضور داشتند.
کاخ سفید اعلام کرد که آدام بوهلر، فرستاده ویژه آمریکا در امور گروگانها، اختیار دارد مستقیما با حماس مذاکره کند.
دفتر نتانیاهو در بیانیهای کوتاه گفت «اسرائیل موضع خود در مورد مذاکرات مستقیم با حماس را به ایالات متحده اعلام کرده است.»
به گفته منابع مصری، مذاکرات در فضایی مثبت پایان یافته است و احتمال دارد به زودی مرحله دوم توافق آتشبس آغاز شود.
باسم نعیم، یکی از مقامات ارشد حماس، در نامهای سرگشاده از ترامپ خواست تا برای ایجاد تعادل در موضع خود، با اسرای فلسطینی آزادشده نیز دیدار کند.
او افزود که ۹۵۰۰ فلسطینی در ۲۳ زندان اسرائیل نگهداری میشوند، که از حقوق اولیه خود محروم هستند، از ملاقات خانوادگی منع شده و تحت شکنجه روانی و جسمی قرار دارند.
تامی بروس، پنجشنبه این اظهارات را در اولین نشست خبری خود در دوره جدید دولت ایراد کرد وقتی از او پرسیده شد آیا معافیت تحریمی که به عراق اجازه میدهد هزینه برق خریداریشده از ایران را پرداخت کند، تمدید خواهد شد یا خیر.
او در پاسخ گفت: «در حال حاضر هیچ بیانیهای درباره معافیت فعلی برای برق که در ۸ مارس منقضی میشود، نداریم ... اما تمامی معافیتهای تحریمی که هرگونه تسهیلات اقتصادی یا مالی برای ایران فراهم میکنند، در حال بازبینی هستند.»
اودر ادامه با اشاره به ضرورت قطع وابستگی عراق به انرژی ایران گفت: «ما از دولت عراق میخواهیم که وابستگی خود به منابع انرژی ایران را هرچه سریعتر کاهش دهد و از تعهد نخستوزیر عراق برای دستیابی به استقلال انرژی استقبال میکنیم.»
افزایش فشار بر بغداد برای ازسرگیری صادرات نفت کردستان
به گفته دو منبع آگاه از این موضوع در گفتوگو با رویترز، دولت آمریکا از موضوع بررسی معافیتها بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار بر بغداد استفاده میکند تا صادرات نفت خام کردستان عراق از طریق ترکیه را از سر بگیرد.
به گزارش رویترز، واشنگتن به دنبال افزایش عرضه نفت عراق در بازار جهانی است تا قیمتها را کنترل کند، که به آمریکا امکان میدهد فشار بیشتری برای قطع صادرات نفت ایران اعمال کند.
بر اساس این گزارش، این بخشی از استراتژی دولت ترامپ برای مهار برنامه هستهای جمهوریاسلامی است.
با این حال، مذاکرات بین دولت عراق و منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق درباره ازسرگیری صادرات نفت تاکنون دشوار و پرتنش بوده است.
تشدید کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران
دولت آمریکا اعلام کرده است که هدف این کشور منزوی کردن ایران از اقتصاد جهانی و قطع درآمدهای نفتی ایران است تا از این رهگذر، روند توسعه تسلیحات هستهای ایران را کندتر کند.
ترامپ پس از بازگشت به قدرت در اوائل بهمنماه سال جاری، کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران را دوباره فعال کرد که از نخستین اقدامات او در دوره جدید ریاستجمهوریاش بود.
دولت آمریکا تحریمهای گستردهای علیه تهران اعمال کرده است که به دلیل برنامه هستهای این کشور و حمایت از سازمانهای شبهنظامی وضع شدهاند.
این تحریمها بهطور موثر کشورهایی را هدف گرفته که با ایران تجارت میکنند و آنها را در صورت ادامه همکاری با ایران، از انجام تجارت با آمریکا منع میکند.
بر اساس این گزارش، تمرکز واشینگتن بر عراق برای قطع ارتباطات مالی با ایران، کار را برای تهران دشوار میکند.
چرا که ایران، عراق را یک شریک کلیدی و حیاتی میداند، اما همزمان یک متحد برای واشنگتن محسوب میشود و نقش مهمی در حفظ اقتصاد ایران در برابر تحریمهای آمریکا ایفا میکند.
