شرکت ردیابی نفتکش تانکرترکرز، پنجشنبه ۱۹ شهریور گزارش داد که انتقال کشتیبهکشتی نفت خام در خلیج عمان طی ۱۴ روز گذشته به روزانه ۷.۱۵ میلیون بشکه رسیده که ۵۶ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است.
شرکت ردیابی نفتکش تانکرترکرز، پنجشنبه ۱۹ شهریور گزارش داد که انتقال کشتیبهکشتی نفت خام در خلیج عمان طی ۱۴ روز گذشته به روزانه ۷.۱۵ میلیون بشکه رسیده که ۵۶ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است.
لک علیآبادی پنجشنبه ۱۹ شهریور در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا درباره یک میلیارد دلار اختصاصیافته برای تامین دارو گفت یکی از پاسخهای ارائه شده، این است که ۳۰۰ میلیون دلار از این مبلغ دریافت و هزینه شده، اما ۷۰۰ میلیون دلار باقیمانده «اصلا دریافت نشده» است.
این نماینده مجلس گفت توضیحات مطرح شده درباره این اعتبار باید بهطور کامل راستیآزمایی شود تا مشخص شود منابع در نظر گرفتهشده برای تامین دارو دقیقا چه وضعیتی داشتهاند.
او گفت تحقیق و تفحص به «ترک فعلهایی» مربوط است که در حوزه دارو صورت گرفته و افزود اگر توضیحات سازمان غذا و دارو در کمیسیون بهداشت قانعکننده نباشد، موضوع به صحن مجلس ارجاع خواهد شد.
ایلنا نوشت مسئولان سازمان غذا و دارو میگویند این منابع برای ایجاد ذخایر استراتژیک در نظر گرفته شده، در خزانه قرار دارد و از طریق واردات به شرکتهای خارجی حواله میشود.
لک علیآبادی دوم تیر گفته بود سرنوشت ۷۰۰ میلیون دلار از یک میلیارد دلار برداشتشده از صندوق توسعه ملی برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی مشخص نیست و اعضای کمیسیون بهداشت از توضیحات سازمان غذا و دارو قانع نشدهاند.
در حالی که ابهامها درباره بخشی از منابع در نظر گرفتهشده برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی ادامه دارد، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از افزایش شدید قیمت و کمبود برخی داروها در شهرهای مختلف حکایت دارند.
شماری از مخاطبان گفتهاند برای تهیه داروهایی از جمله انسولین، داروهای سرطان و برخی داروهای رایج و مکملها ناچارند چندین داروخانه را جستوجو کنند یا اساسا توان پرداخت هزینه آن را ندارند.
قیمت برخی داروها ۱۰ تا ۱۵ برابر شده است
لک علیآبادی گفت با توجه به شرایط جنگی و مشکلات ایجادشده در تامین مواد اولیه و واردات دارو، قیمت برخی داروها ۱۰ تا ۱۵ برابر شده و در تامین شماری از اقلام، از جمله انسولین و داروهای ضدسرطان، نیز «مشکلات جدی» وجود دارد.
او افزود با وجود پیشبینی احتمال بروز بحران و اختصاص منابع برای تامین دارو، اکنون کشور با «بحران جدی» در این حوزه مواجه است.
این نماینده مجلس همچنین گفت برخی داروهایی که همیشه در دسترس مردم بوده و با قیمتهای پایین عرضه میشدند، اکنون با افزایش شدید قیمت مواجه شدهاند و ارقام مربوط به گرانی بعضی داروها «به حدی بالاست که حتی بیان آنها نیز دشوار است».
احمد آریایینژاد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ۱۸ شهریور گفت گرانی دارو و افزایش هزینههای درمان باعث شده بخشی از مردم درمان خود را به تعویق بیندازند یا از ادامه آن صرفنظر کنند.
با وجود گزارشهای متعدد درباره تشدید بحران دارو در ایران، حسینعلی شهریاری، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ۱۳ شهریور کوشید ابعاد این بحران را کماهمیت جلوه دهد. او کمبودهای موجود را «غیرجدی» توصیف کرد.
شهریاری در پاسخ به پرسشی درباره چالش کمبود دارو، بهویژه برای بیماران خاص، افزود: «مشکل واقعا جدی نیست که الان بیماران درمانده باشند و نتوانند درمان خود را ادامه بدهند.»
۱۲ شهریور، پایگاه خبری رویداد۲۴ به نقل از هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، وضعیت دارو در کشور را نگرانکننده خواند و گزارش داد حدود ۸۰۰ قلم دارو در فهرست کمبود قرار دارند که «دهها قلم داروی حیاتی» نیز در میان آنهاست.
پنجم مرداد نیز پایگاه خبری اقتصادنیوز نوشت در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
دو منبع ارشد حکومت ایران و سه فرد مطلع پنجشنبه ۱۹ شهریور به رویترز گفتند در این سازوکار محرمانه، درآمد حاصل از فروش نفت ایران به اعتبارهایی برای واردات کالاهای چینی تبدیل میشود.
به گفته این منابع، این روش به چین، بزرگترین واردکننده نفت خام جهان، امکان داده است به نفت ارزانتر ایران دسترسی داشته باشد و همزمان، بانکها و شرکتهای صادرکننده کالا به جمهوری اسلامی را از نظارت و مجازاتهای بینالمللی دور نگه دارد.
آنها افزودند این سازوکار دستکم از سال ۲۰۲۱ برقرار بوده و نخستین بار برای تامین دارو و واکسنهای کووید-۱۹ مورد نیاز ایران، به کار گرفته شده است.
با افزایش فشارهای واشینگتن بر شرکتهای طرف معامله با جمهوری اسلامی، نقش این روش در تداوم تجارت میان ایران و چین پررنگتر شده است.
آمریکا شماری از شرکتهای کوچکتر چینی را که خریدار نفت ایران هستند یا انتقال آن را تسهیل میکنند، در فهرست تحریمها قرار داده، اما تاکنون از اعمال مجازاتهای شدیدتر که میتواند بر اقتصاد جهانی تاثیرگذار باشد، خودداری کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اول شهریور به کشورها هشدار داد در صورت ادامه روابط تجاری با تهران، ممکن است دسترسی آنها به نظام مالی مبتنی بر دلار مسدود شود.
رویترز نتوانست مشخص کند محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا چه تاثیری بر این سازوکار شبهتهاتری گذاشته است.
این خبرگزاری ۱۰ شهریور گزارش داده بود از زمان برقراری مجدد محاصره دریایی در ۲۳ تیر، هیچ محموله نفت خام ایران نتوانسته است از تنگه هرمز عبور کند و به چین برسد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
خرید تجهیزات پدافند هوایی با درآمد نفت
منابع آگاه به رویترز گفتند جمهوری اسلامی از سازوکار شبهتهاتری برای خرید دارو، خودرو و تجهیزات ارتباطی از چین استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، شرکتهای تولیدکننده چینی بهطور مستقیم با حکومت ایران معامله نمیکردند و شواهدی وجود ندارد که این شرکتها تحریمها را نقض کرده باشند.
به گفته منابع، این سازوکار طی یک سال گذشته دستکم یک بار برای اجرای قراردادهایی به ارزش میلیونها دلار با هدف تامین تجهیزات پدافند هوایی جمهوری اسلامی به کار گرفته شده است.
این افراد جزییاتی درباره معاملات با تولیدکنندگان چینی ارائه نکردند.
رویترز افزود این سازوکار یکی از چندین روشی است که حکومت ایران از طریق آنها، بدون پرداخت مستقیم به شرکتهای چینی از مجاری بانکی بینالمللی، کالا و خدمات از این کشور خریداری میکند.
مهر ۱۴۰۴ و بهدنبال فعال شدن مکانیسم ماشه، تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی، از جمله ممنوعیت فروش اکثر تسلیحات متعارف عمده به ایران، دوباره برقرار شد.
چین، مقصد بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران
دههها تحریم آمریکا شمار مشتریان نفت ایران را بهشدت کاهش داده است. بر اساس دادههای شرکت تحلیل بازار کپلر، چین خریدار اصلی نفت ایران است و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی این کشور را خریداری کرد.
حجم این خریدها بهطور متوسط روزانه ۱.۴ میلیون بشکه اعلام شده است.
جمهوری اسلامی و چین در سال ۲۰۲۱ توافقنامه مشارکت راهبردی ۲۵ سالهای امضا کردند که حوزههایی از جمله انرژی و زیرساخت را در بر میگیرد، اما اطلاعات اندکی درباره جزییات آن بهطور عمومی منتشر شده است.
روزنامه واشینگتنپست ۲۸ مرداد گزارش داد چین و روسیه با کمک به جمهوری اسلامی، از جمله از طریق تامین مواد شیمیایی و ارائه اطلاعات نظامی و جاسوسی، در ادامه فعالیت کارزار جنگی تهران نقش داشتهاند.
انتقال صدها میلیون دلار در ماه از طریق «چوشین»
رویترز در تشریح نحوه عملکرد سازوکار شبهتهاتری نوشت یک خریدار که به نمایندگی از شرکت دولتی بازرگانی نفت چین «جوهای ژنرونگ» فعالیت داشت، دستکم تا امسال ماهانه صدها میلیون دلار نزد یک نهاد مالی کمتر شناختهشده در چین به نام «چوشین» واریز میکرد.
به گفته منابع آگاه، این مبالغ برای پرداخت هزینه خریدهایی اختصاص مییافت که از طریق یک شرکت ثبتشده در هنگکنگ و مرتبط با شرکت ملی نفت ایران انجام میگرفت.
چوشین احتمالا با استفاده از دیگر موسسات مالی چینی، پول را به صادرکنندگان این کشور و شرکتهای فعال در پروژههای زیرساختی ایران انتقال میداد.
منابع آگاه گفتند حدود ۷۰ درصد درآمدهای نفتی ایران که چوشین مدیریت میکند، به پروژههای زیرساختی اختصاص مییابد. باقی درآمدها به حسابهای متعلق به یک نهاد واسطه با هدف خاص واریز میشود تا مطالبات شرکتهای تامینکننده کالا برای ایران از طریق آن پرداخت شود.
برآوردها نشان میدهد طی یک سال گذشته بین دو میلیارد تا ۲.۵ میلیارد دلار از طریق نهاد واسطه منتقل شده است.
منابع مالی موجود در این سازوکار را دو نهاد مدیریت میکنند؛ شرکتی به نمایندگی از وزارت بازرگانی چین و نهادی مرتبط با بانک مرکزی جمهوری اسلامی.
مهرماه ۱۴۰۴، روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد چین در توافقی مخفی و پیچیده، راهی برای دور زدن تحریمهای نفتی جمهوری اسلامی یافته است.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران نفت خود را به چین ارسال میکند و در عوض، شرکتهای چینی تحت حمایت دولت این کشور، پروژههای عمرانی را برای زیرساختهای مورد نیاز تهران انجام میدهند.
شبکه سیبیاس نیوز چهارشنبه ۱۸ شهریور به نقل از منابعی که مستقیما در جریان موضوع قرار دارند، گزارش داد این هواپیماها در حملاتی که از شامگاه سهشنبه تا بامداد چهارشنبه به وقت محلی انجام شد، آسیب دیدند.
به گفته این منابع، حدود هشت جنگنده اف-۱۵ آسیب جزیی دیدند، اما پس از آن دوباره به خدمت بازگشتند. یک هواپیمای تهاجمی ای-۱۰ تاندربولت، معروف به «وارتاگ»، نیز هدف قرار گرفت و یک بال خود را از دست داد.
منابع سیبیاس نیوز به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، زیرا اجازه نداشتند درباره خسارتهای واردشده بهطور علنی اظهار نظر کنند.
بر اساس این گزارش، در حملات به اردن هیچ نیروی آمریکایی کشته نشده است.
ارتش اردن بامداد ۱۸ شهریور اعلام کرد جمهوری اسلامی ۲۰ موشک بالستیک به سوی این کشور شلیک کرده که ۱۸ فروند رهگیری و منهدم شدند و دو موشک در مناطق خالی از سکنه سقوط کردند.
به گفته ارتش اردن، این حمله تلفات جانی نداشت.
احتمال استفاده از موشک مجهز به جستجوگر الکترواپتیکی
تلگراف ۱۸ شهریور گزارش داد جمهوری اسلامی در حمله به شناورهای آمریکایی نزدیک تنگه هرمز، احتمالا برای نخستینبار از موشک مجهز به جستجوگر الکترواپتیکی استفاده کرده است.
جمهوری اسلامی اردیبهشت ۱۴۰۴ از موشک بالستیک میانبرد «قاسم بصیر» رونمایی کرد که به جستوجوگر الکترواپتیکی مجهز است. مقامهای جمهوری اسلامی گفتهاند این موشک میتواند بدون استفاده از جیپیاس، هدف را شناسایی و دنبال کند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، شامگاه ۱۵ شهریور گفت حکومت ایران یک موشک ضدناوشکن را در نزدیکی یک ناو آمریکایی آزمایش کرده و این اقدام باعث عقبنشینی ناوهای آمریکایی شده است.
او افزود هدف از این شلیک، «باورپذیر کردن» تهدید جمهوری اسلامی بوده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست موشک شلیکشده به سوی شناورهای آمریکایی همان «قاسم بصیر» بوده است یا سامانهای دیگر و مقامهای آمریکایی نیز استفاده از این نوع موشک را بهطور مستقل تایید نکردهاند.
سپاه پاسداران شامگاه ۱۷ شهریور و بامداد ۱۸ شهریور موجی از حملات را علیه نیروهای آمریکا در اردن و ۱۰ شناور آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز انجام داد.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، وقوع این حملات را تایید کرد، اما گفت موشکهای شلیکشده به شناورها اصابت نکردند و موشکهای شلیکشده به سوی اردن نیز رهگیری شدند.
سیبیاس نیوز همچنین گزارش داد نیروهای آمریکایی مستقر در اردن برای مقابله با حملات جمهوری اسلامی بیش از ۳۰ موشک پاتریوت شلیک کردند.
این حملات پس از آن صورت گرفت که آمریکا اعلام کرد ۱۷ شهریور پنج نفتکش ایرانی را در واکنش به حمله جمهوری اسلامی به یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران نیز در واکنش اعلام کرد هشت نفتکش و دو شناور جنگی را هدف قرار داده و پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن نیز از اهداف حملات جمهوری اسلامی بوده است.
سیبیاس نیوز اول مرداد گزارش داد مقامهای آمریکایی درباره کاهش سریع ذخایر موشکهای پاتریوت و دیگر مهمات هدایتشونده دقیق، ابراز نگرانی کردهاند.
بر اساس «گزارش ارزیابی تهدید تروریسم سنگاپور در سال ۲۰۲۶» که پنجشنبه ۱۹ شهریور منتشر شد، تحولات خارج از این کشور خطر حمله به سنگاپور را افزایش داده و جنوبشرق آسیا همچنان از پیامدهای تنشهای ژئوپلیتیکی و بیثباتی در خاورمیانه تاثیر میپذیرد.
در این گزارش آمده است فعالیتهای سپاه پاسداران و شبکه گروههای نیابتی مسلح موسوم به «محور مقاومت»، از جمله حماس، حزبالله لبنان، کتائب حزبالله عراق و حوثیهای یمن، تهدید تروریسم را به مناطقی فراتر از خاورمیانه گسترش داده است.
اداره امنیت داخلی سنگاپور هشدار داد درگیریهای جاری در خاورمیانه علاوه بر افزایش خطر حمله در خارج از مناطق جنگی، به عاملی برای افراطگرایی تبدیل شدهاند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که تنشها میان تهران و واشینگتن در روزهای اخیر شدت گرفته و حملات حوثیها به عربستان سعودی، گمانهزنیها را درباره احتمال گسترش دامنه درگیریها افزایش داده است.
طرح فرمانده کتائب حزبالله برای سفر به سنگاپور
بخش دیگری از گزارش اداره امنیت داخلی سنگاپور به فعالیتهای محمد باقر سعد داوود الساعدی، معروف به «باقر»، اختصاص دارد.
این تبعه عراق که اردیبهشتماه در ترکیه بازداشت و سپس به آمریکا تحویل داده شد، به طراحی حمله به کنیسهای در نیویورک و دو مرکز یهودی در لسآنجلس و اسکاتسدیل آریزونا متهم است.
بر اساس این گزارش، باقر از فرماندهان کتائب حزبالله و گروه پوششی آن، «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه»، به شمار میرود.
او متهم است دستکم ۲۰ حمله و اقدام برای حمله به اهداف آمریکایی و یهودی را در اروپا، ایالات متحده و کانادا، هدایت کرده است.
بنا بر اعلام اداره امنیت داخلی سنگاپور، باقر در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ سه بار برای دریافت ویزای این کشور درخواست داد، اما در نهایت به سنگاپور سفر نکرد. با این حال، گمان میرود او در سالهای اخیر به جنوبشرق آسیا سفر کرده باشد.
این اداره تاکید کرد: «اگر باقر برای ورود به سنگاپور اقدام میکرد، از ورود او جلوگیری میشد.»
در ادامه گزارش آمده است: «نمیتوان این احتمال را نادیده گرفت که سفر باقر به این منطقه با اهداف تروریستی انجام شده و او قصد هدف قرار دادن سنگاپور، از جمله منافع آمریکا و اهداف اسرائیلی و یهودی در این کشور، را داشته است.»
اداره امنیت داخلی سنگاپور اعلام کرد با همکاری شرکای اطلاعاتی خود در حال تحقیق درباره فعالیتهای این فرمانده کتائب حزبالله است.
۲۰ خرداد، ۲۲ کشور در آمریکای شمالی، اروپا و اقیانوسیه در بیانیهای مشترک، «اقدامات تروریستی» جمهوری اسلامی در خاک خود علیه ایرانیان مخالف حکومت، روزنامهنگاران و همچنین منافع یهودی و اسرائیلی را محکوم کردند و هشدار دادند تهران باید فورا به این اقدامات پایان دهد.
پیشینه تلاشهای حزبالله برای طراحی حمله در سنگاپور
اداره امنیت داخلی سنگاپور با اشاره به سابقه فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در این کشور نوشت سنگاپور پیشتر نیز با تلاش این گروهها برای طراحی حمله مواجه بوده است.
بر اساس این گزارش، حزبالله لبنان در دهه ۱۹۹۰ کوشید از طریق گروههای مطالعات دینی، شماری از شهروندان سنگاپور را جذب کند.
این گروه از پنج سنگاپوری خواست هستهای تشکیل دهند و با عکسبرداری از سفارتخانههای آمریکا و اسرائیل اطلاعات جمعآوری کنند، اما آنها از انجام این ماموریت خودداری کردند.
در رویدادی جداگانه در میانه دهه ۱۹۹۰، عوامل حزبالله سواحل سنگاپور را زیر نظر گرفتند. هدف آنها حمله به شناورهای نیروی دریایی آمریکا و کشتیهای تجاری اسرائیلی در حال عبور از تنگه سنگاپور بود.
در ماههای گذشته، تلاشها برای خلع سلاح حزبالله شدت گرفته، اما این گروه تاکنون از پذیرش آن سر باز زده و بر ادامه رویارویی با اسرائیل تاکید کرده است.
گسترش دامنه تهدیدهای جمهوری اسلامی
اداره امنیت داخلی سنگاپور هشدار داد جمهوری اسلامی و گروههای مورد حمایتش حتی پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ نیز به طراحی حملات مخفیانه علیه اهداف اسرائیلی و یهودی در کشورهای مختلف متهم بودند، اما این تهدید از زمان آغاز جنگ بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در مدتی کوتاه، دستکم ۲۰ حمله و اقدام برای حمله به اهداف آمریکایی، اسرائیلی و یهودی در اروپا، کانادا و ایالات متحده رخ داد. مسئولیت این حملات را گروه «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» بر عهده گرفت.
اداره امنیت داخلی سنگاپور نوشت گزارشها نشان میدهند این گروه پوششی برای کتائب حزبالله عراق است.
پیشتر در تیرماه، دولت بریتانیا سپاه پاسداران و حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه را در فهرست گروههای غیرقانونی قرار داد.
جذب جوانان برای اجرای حملات در ازای پول
بر اساس گزارش ارزیابی تهدید تروریسم سنگاپور، در حملات مرتبط با «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» از شیوهای موسوم به «تروریسم اجارهای» استفاده شده است.
در این شیوه، گروههای تبهکار سازمانیافته و افرادی که ظاهرا انگیزه ایدئولوژیک ندارند، در ازای دریافت پول برای اجرای عملیات تروریستی به خدمت گرفته میشوند.
جذب این افراد، از جمله جوانان، از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای بازی آنلاین صورت گرفته است.
اداره امنیت داخلی سنگاپور در ادامه هشدار داد این کشور و منافعش همچنان اهدافی جذاب برای عناصر تروریستی به شمار میروند.
این نهاد افزود گروههایی مانند القاعده و داعش در فضای مجازی هوادار جذب میکنند و افراد را به انجام حملات در نقاط مختلف جهان فرامیخوانند.
