روحاله لکعلیآبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، گفت سرنوشت ۷۰۰ میلیون دلار از یک میلیارد دلار برداشتشده از صندوق توسعه ملی برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی مشخص نیست و اعضای کمیسیون از توضیحات سازمان غذا و دارو قانع نشدهاند.
لکعلیآبادی سهشنبه دوم تیر در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران، جلسه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با مسئولان سازمان غذا و دارو را «بسیار چالشی و پرتنش» توصیف کرد.
به گفته او، سرنوشت یک میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی، که پیش از جنگ قرار بود به تامین دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یابد، از مهمترین محورهای این جلسه بود.
او گفت مسئولان حوزه غذا و دارو درباره هزینهکرد ۳۰۰ میلیون دلار توضیحاتی ارائه کردهاند، اما همچنان مشخص نیست ۷۰۰ میلیون دلار دیگر کجا رفته و چه سرنوشتی پیدا کرده است.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس افزود اعضای کمیسیون از توضیحات ارائهشده قانع نشدهاند و قرار است مسئولان سازمان غذا و دارو در جلسه بعدی، پاسخهای مشخص و شفافی درباره حوزه غذا و دارو و تجهیزات پزشکی ارائه کنند.
در حالی که سرنوشت بخش بزرگی از منابع برداشتشده برای دارو و تجهیزات پزشکی نامشخص مانده، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از افزایش هزینههای دارو و درمان و کاهش پوشش بیمهای حکایت دارد؛ وضعیتی که برخی بیماران را ناچار به پرداخت بخش عمده هزینهها از جیب خود یا صرفنظر از درمان و آزمایشهای ضروری کرده است.
مهدی زحمتکش، رییس انجمن داروسازان خراسان رضوی نیز ۲۰ اردیبهشت در گفتوگو با ایرنا از افزایش قیمت برخی داروها تا ۴۰۰ درصد خبر داد و حذف ارز ترجیحی و «آسیب» ناشی از جنگ اخیر را از عوامل اصلی کمبود دارو و جهش قیمتها دانست.
لکعلیآبادی نیز از افزایش هزینههای درمان و کمبود برخی داروهای حیاتی خبر داد و گفت کشور در تامین داروهایی مانند انسولین و داروهای ضدسرطان با کمبود مواجه است؛ موضوعی که به گفته او نگرانی جدی برای مردم ایجاد کرده است.
او تاکید کرد دارو مستقیما با جان مردم مرتبط است و مشکلات این حوزه با «وعده و گفتاردرمانی» حل نمیشود.
لکعلیآبادی افزود اگر ترک فعل یا قصوری در این زمینه رخ داده باشد، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس آن را با جدیت پیگیری خواهد کرد.
این نماینده مجلس گفت در جلسه اخیر، کمیسیون بهداشت و درمان عملا «یک کارت زرد جدی» به سازمان غذا و دارو داده و روند پیگیری این پرونده ادامه خواهد داشت.
لکعلیآبادی همچنین در واکنش به گزارشها درباره اختصاص منابع مالی آزادشده ایران به خرید غذا و دارو گفت چنین رویکردی یادآور تجربه «نفت در برابر غذا» در عراق است و «کلیت این پیشنهاد» مورد نظر کمیسیون بهداشت و نمایندگان مجلس نیست.
این واکنش پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت در صورت رفع تحریمها، منابع مالی آزادشده جمهوری اسلامی مستقیم در اختیار تهران قرار نمیگیرد و عمدتا صرف خرید مواد غذایی و دارو خواهد شد.
ترامپ تاکید کرده بود این منابع برای خرید غذا و دارو برای مردم استفاده میشود و «بخش زیادی از آن نیز به کشاورزان آمریکایی خواهد رسید».
عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی نیز گفت دارایی آزادشده ایران صرف واردات کالاهای اساسی و دارو میشود و اگر نرخ کالاهای اساسی در آمریکا مناسب باشد، مانعی برای خرید از این کشور وجود ندارد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بحران دسترسی به دارو و افزایش هزینههای درمان به یکی از مهمترین نگرانیهای بیماران و خانوادههای آنان در ایران تبدیل شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
