آسوشیتدپرس از «پیشرفت چشمگیر» تلاشهای میانجیگرانه میان تهران و واشینگتن خبر داد
آسوشیتدپرس به نقل از مقامهای منطقهای نوشت تلاشهای قطر و پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی«پیشرفت چشمگیری» داشته است. دونالد ترامپ نیز به پیشرفت گفتوگوها اشاره و همزمان تاکید کرد در صورت شکست دیپلماسی، دستور حملات نظامی گستردهتر را صادر خواهد کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس، شامگاه دوشنبه ۵ مرداد به وقت ایران، به نقل از دو مقام منطقهای گزارش داد میانجیها به رهبری قطر و پاکستان میکوشند اختلاف میان واشینگتن و تهران را کاهش دهند تا دو طرف بار دیگر به توافق موقتی بازگردند که دو هفته پیش در پی ازسرگیری حملات هوایی فروپاشید.
یکی از این مقامها پیشرفهای حاصلشده در تلاشهای میانجیگرانه را «چشمگیر» خواند و گفت میانجیها همراه با جمهوری اسلامی و عمان در حال کار روی طرحی برای ایجاد ساز و کار مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز هستند. این آبراه استراتژیک کانون آخرین دور حملاتی بود که ۱۷ تیر آغاز شد و به مدت ۱۳ روز ادامه داشت.
همزمان با انتشار این گزارش، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در آغاز سفر خود به میشیگان مذاکره با جمهوری اسلامی را «خوب» توصیف کرد و افزود: «ما همین الان در حال مذاکره هستیم. فکر میکنم احتمال زیادی وجود دارد که اتفاقی بیفتد و اگر بیفتد، خوب است. اگر نیفتد، به کاری که دو روز پیش انجام میدادیم، برمیگردیم.»
ساعاتی پیش از این تحولات، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گزارشها درباره درخواست تهران برای مذاکره مستقیم با آمریکا را «خبرسازی» خواند و گفت میانجیگران پیامهایی را از سوی واشینگتن منتقل میکنند، اما هیچ مذاکرهای میان دو طرف جریان ندارد.
بقائی افزود گفتوگوهای تهران با عمان تنها بر فراهم کردن تمهیدات لازم برای عبور کشتیها از تنگه هرمز متمرکز است. او گفت: «درخواست مذاکرات مستقیم با آمریکا اصلا با ژن ما همخوانی ندارد.»
او وجود هرگونه آتشبس را نیز رد کرد و گفت گزارشها درباره پذیرش آتشبس ۱۰ روزه از سوی جمهوری اسلامی صحت ندارد.
شبکه خبری سیبیاس یکشنبه چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با «پیشرفت» همراه بوده است. سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز گفتوگوهای اخیر با مقامهای عمانی را «مفید» توصیف کرد و در عین حال گفت تغییری در وضعیت این آبراه ایجاد نشده است.
ترامپ: در صورت شکست مذاکرات، حملات از سر گرفته میشود
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در ایرفورس وان گفت آمریکا «تقریبا نیروهای نظامی» جمهوری اسلامی را نابود کرده و مقامهای تهران در نتیجه حملات سنگین خواهان مذاکره شدهاند.
او افزود: «تنها دلیلی که مقامهای جمهوری اسلامی میخواهند ملاقات کنند این است که ما ضربات بسیار سختی به آنها وارد کردهایم.» ترامپ وضعیت تنگه هرمز را نیز «بسیار خوب» توصیف کرد.
رییسجمهوری آمریکا درباره موضع بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت دیدگاه دو طرف در مجموع به یکدیگر نزدیک است و تنها اختلاف اندکی میان آنها وجود دارد. او گفت جمهوری اسلامی در ۱۴ روز گذشته ضربه سختی خورده و از آمریکا خواسته است حملات را متوقف کند.
او درباره جبران خسارت شرکتهای کشتیرانی نیز گفت واشینگتن از داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی که در اختیار و کنترل آمریکاست، برای پرداخت خسارت کشتیها استفاده خواهد کرد. او افزود از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، درباره تصاویر ماهوارهای ارائهشده به جمهوری اسلامی سوال خواهد کرد.
ترامپ در مصاحبهای جداگانه با اکسیوس گفت آمریکا در حال انجام «مذاکرات بسیار جدی» با جمهوری اسلامی است و اگر این گفتوگوها موفق نشود، واشینگتن به «اقدامات نظامی بسیار قدرتمند» بازخواهد گشت.
ترامپ افزود جمعه حملات آمریکا را متوقف کرد، زیرا کشورهای میانجی و شماری از دولتهای منطقه از او خواستند فرصت دیگری به مذاکرات بدهد. او گفت: «همه کسانی که در مذاکرات با جمهوری اسلامی دخیلاند از من خواستند شلیک نکن.»
گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل صدور حکم اعدام برای ۱۲ معترض پرونده میدان علیخانی اصفهان را محکوم کردند. آنها پس از اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، دو تن از محکومان این پرونده، از ایران خواستند اجرای احکام اعدام ۱۰ معترض دیگر را فورا متوقف و این احکام را لغو کند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیهای که دوشنبه پنجم مرداد منتشر شد، نوشتند محکوم کردن ۱۲ نفر به اعدام در یک جلسه دادرسی، در دادگاهی غیرعلنی و بدون شفافیت درباره مسئولیت فردی هر یک از متهمان، استانداردهای تثبیتشده دادرسی عادلانه را نقض میکند.
در این بیانیه آمده است این ۱۲ مرد جوان که در زمان بازداشت بین اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۲۰ زندگی خود بودند، بهطور خودسرانه از آزادی محروم شدند و برخی از آنان نیز با ناپدیدسازی قهری و بدرفتاری مواجه شدند.
به گفته این کارشناسان، این افراد بر پایه اعترافاتی که از رسانههای حکومتی پخش شده، به مشارکت در کشته شدن چهار عضو نیروهای امنیتی، آتشسوزی عمدی و تخریب اموال در جریان اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان علیخانی اصفهان متهم شدهاند.
کارشناسان افزودند اتهامهای دقیق این افراد همچنان نامشخص است، زیرا جلسات دادگاه انقلاب بهصورت غیرعلنی برگزار شده و احکام دادگاه نیز منتشر نشده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۸ تیر گزارش داد اسفندیاری و محمدی، دو تن از معترضان بازداشتشده در جریان خیزش دیماه در اصفهان، اعدام شدند. میزان همچنین نوشت در پرونده میدان علیخانی اصفهان برای ۱۶ نفر کیفرخواست صادر شده است.
ایراناینترنشنال ۱۷ تیر گزارش داده بود در پرونده میدان علیخانی اصفهان، ۱۲ نفر به اعدام و ۲۳ نفر به پنج تا ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند. احکام اعدام ۱۴ تیر در دیوان عالی کشور تایید و پرونده برای اجرا به دادگاه انقلاب اصفهان فرستاده شد.
اسفندیاری، ۱۹ ساله، و محمدی، شهروند ۲۴ ساله افغانستان، ۲۸ تیر اعدام شدند. ۱۰ محکوم دیگر این پرونده، ابوالفضل ابراهیمی، امیرحسین ابراهیمیانالوچه، شروین باقریان جبلی، قائم حسینی، علی دشتی، علیرضا رئیسی، ابوالفضل سپاهی، علیرضا سپاهی، امیرحسین صفری و امیرحسین ملکی، به سلول انفرادی منتقل شدهاند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل نیز اول مرداد از جمهوری اسلامی خواست فورا اجرای حکم اعدام این ۱۰ جوان را متوقف کند.
در بیانیه کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل به پرونده باقریان جبلی، یکی از ۱۰ محکومی که همچنان با خطر اعدام روبهرو هستند، اشاره شده است.
به گفته کارشناسان، او تنها چند روز پیش از بازداشت ۱۸ ساله شده بود و کمتر از یک هفته پس از بازداشت، پیش از آغاز محاکمه، تلویزیون دولتی ویدیویی از اعتراف او به اعمال خشونت علیه ماموران امنیتی در جریان بازجویی پخش کرد.
کارشناسان سازمان ملل نوشتند در این ویدیو به نظر میرسید باقریان جبلی از مفهوم اتهام «محاربه» که مجازات آن اعدام است، آگاهی نداشت؛ موضوعی که این نگرانی را ایجاد میکند که آیا هنگام پخش این اعتراف به وکیل منتخب خود دسترسی داشته است یا خیر.
در این بیانیه آمده است اعترافات اجباری نباید بهعنوان مدرک پذیرفته شوند و پخش آنها پیش از دادگاه، اصل برائت را نقض میکند. کارشناسان افزودند پرونده باقریان جبلی نمونهای از صدور حکم اعدام پس از دادرسیهای ناعادلانه است.
به گفته کارشناسان سازمان ملل، از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۲۴ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ اعدام شدهاند.
امضاکنندگان این بیانیه افزودند بسیاری از اعدامشدگان جوانانی بودند که از حق آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز استفاده کرده بودند و در میان آنان، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز بودند.
صدور و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در ایران، بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، افزایش یافته است.
علی صالحی، دادستان تهران، ۲۳ تیر گفت در پروندههای مرتبط با این اعتراضات و جنگها، احکامی از جمله حبس و اعدام صادر و در مواردی اجرا شده است.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون دستکم ۵۱ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای صدها نفر دیگر نیز احکام اعدام، حبسهای سنگین و مصادره اموال صادر کرده است.
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند تا زمانی که قوانین کنونی در ایران برقرار باشد، شرکت در هر اعتراضی در انتقاد از حکومت با خطر اقدامات تلافیجویانه و پیگرد روبهرو است و این چرخه تنها با گشایش فضای مدنی و تضمین آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز شکسته خواهد شد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف ظاهرا روشن است؛ ایجاد هراس در جامعه، بازداشتن مردم از اعتراضهای آینده و خاموش کردن صدای مخالفان. با این حال، سرکوب تنها به گسترش مخالفتها خواهد انجامید.»
کارشناسان همچنین نوشتند با وجود این مخاطرات، ایرانیان همچنان خواستار تغییرند و زندانیان نیز از طریق کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» و تحصن در زندان قزلحصار بهصورت مسالمتآمیز اعتراض میکنند.
آنها از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند تا زمان لغو مجازات اعدام، اجرای آن را متوقف کنند و از این فرصت برای تضمین رعایت کامل حقوق بینالملل حقوق بشر، از جمله تضمین دادرسی عادلانه و محدود کردن مجازات اعدام به جدیترین جرایم، بهره ببرند.
این کارشناسان تاکید کردند: «اعدامها تنها بر خشونت و اندوهی که مردم ایران متحمل شدهاند، میافزاید.» آنان در پایان اعلام کردند درباره این موضوع با دولت جمهوری اسلامی در تماس هستند.
یک تصویر ماهوارهای از رد دود ناشی از حملات پهپادی به تاسیسات آرامکو در عربستان سعودی، ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶، اتحادیه اروپا/کوپرنیکوس سنتینل-۲/تصویر اهدایی از طریق رویترز
دو روز پس از توقف حملات هوایی آمریکا که عمدتا بر حاشیه خلیج فارس متمرکز بود، عربستان سعودی، اردن و عراق از حملات پهپادی خبر دادند. ریاض «یک گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی» را مسئول حمله به تاسیسات نفتی خود دانست و هشدار داد حق پاسخگویی را محفوظ میداند.
وزارت دفاع عربستان سعودی عصر دوشنبه پنجم مرداد به وقت محلی اعلام کرد پهپادهایی که از سوی گروههای مسلح مورد حمایت [حکومت] ایران از حریم هوایی عراق وارد شده بودند، رهگیری و منهدم شدند.
در این بیانیه آمده است پهپادهای پرتابشده از خاک عراق تلاش کردند تاسیسات نفتی در منطقه شرقی عربستان سعودی و شهر ریاض را هدف قرار دهند.
وزارت خارجه عربستان سعودی همچنین اعلام کرد پس از حمله گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، حق پاسخ را برای خود محفوظ میدانیم.
در رویدادی جداگانه، حوثیهای همپیمان جمهوری اسلامی در یمن اعلام کردند تاسیسات انتقال نفت به ینبع، بندر اصلی نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ، را هدف قرار دادهاند. آنها این حمله را واکنشی به «ورود پهپادهای سعودی به حریم هوایی یمن» توصیف کردند.
پیش از آن، اردن از سرنگونی دو پهپاد خبر داده بود و منابع امنیتی عراق نیز وقوع مجموعهای از حملههای پهپادی به اردوگاههای محل استقرار نیروهای کرد مخالف حکومت ایران در شمال عراق را گزارش کرده بودند. مقامهای عراقی منشا این پهپادها را مشخص نکردند.
ادیب خالدیان، از حزب آزادی کردستان ایران (پاک)، در مصاحبه با ایراناینترنشنال تایید کرد که چهار پهپاد انتحاری دو اردوگاه «پاکشار» و «چمشار» در حاشیه استان اربیل را هدف قرار دادند.
فرماندهی کل نیروهای مسلح اردن نیز اعلام کرد هواپیماهای نیروی هوایی این کشور صبح دوشنبه (به وقت محلی) دو پهپاد را رهگیری و سرنگون کردند.
این نهاد افزود در جریان عملیات رهگیری و سرنگونی، هیچ خسارت جانی یا مادی گزارش نشد.
مصر و قطر: حمله به عربستان سعودی محکوم است
قطر و مصر در بیانیههایی جداگانه، به هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی عربستان سعودی اعتراض و آن را بهشدت محکوم کردند.
در بیانیهای که از سوی وزارت خارجه قطر صادر شد، آمده است: « قطر این اقدامات را نقض آشکار حاکمیت عربستان سعودی، تهدیدی برای امنیت، ثبات و تمامیت ارضی آن و نقض آشکار قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل و اصول حسن همجواری میداند.»
این بیانیه، مشابه بیانیههایی که طی دو هفته گذشته در حمایت از کشورهای مورد حمله جمهوری اسلامی منتشر شده بود، بر همبستگی کامل دولت قطر با عربستان سعودی تاکید کرد.
مصر نیز در بیانیهای عربستان سعودی را «کشور برادر» خواند و حملات علیه تاسیسات نفتی این کشور را نقض امنیت و ثبات عربستان سعودی و تشدید تنشی خواند که امنیت و ثبات منطقه را به خطر میاندازد.
از ۱۷ تیر تا دوم مرداد، همزمان با دور تازه حملات هوایی آمریکا به مواضعی که عمدتا در جنوب ایران قرار داشتند، جمهوری اسلامی نیز به کویت، اردن و عربستان سعودی حمله کرد. این دور از حملات در واکنش به اقدامات سپاه پاسداران در تنگه هرمز و هدف قرار گرفتن کشتیهای تجاری در این آبراه استراتژیک آغاز شده بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، پس از پایان سیزدهمین شب حملات به ارتش این کشور دستور داد حملات جدیدی علیه جمهوری اسلامی انجام ندهند و به این ترتیب، روند نزدیک به هفتهای حملات متوقف شد.
به گفته یک مقام آمریکایی و بر اساس چند گزارش رسانههای این کشور، تصمیم ترامپ برای متوقف کردن کارزار، بازتاب توصیه فرماندهان نظامی، از جمله دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، بود که معتقد بودند بمبارانها به بیشینه اثربخشی خود رسیدهاند.
رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت فرماندهان نظامی به رییسجمهوری آمریکا اطلاع داده بودند اهداف قابل حمله در حال تمام شدن است. به گفته او، ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز درباره کاهش ذخایر مهمات پدافند هوایی ابراز نگرانی کرده بود.
ترامپ پس از توقف حملات به تمایل جمهوری اسلامی به بازگشت به مذاکرات اشاره و همزمان تاکید کرد آنها هنوز برای رسیدن به توافق آماده نیستند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه در یک نشست رسانهای طرح درخواست از سوی جمهوری اسلامی برای ازسرگیری مذاکرات با ایالات متحده را رد کرد. او گفت تهران «هیچ مذاکرهای» با آمریکا ندارد و گفتوگوها تنها با عمان و با هدف بررسی «تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز» در جریان است.
بقایی افزود: «گفتوگوهایی که این چند روز داشتیم، منحصرا با عمان درباره سازوکار مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است. مذاکرات ایران و عمان ارتباطی با آمریکا ندارد؛ موضوعی دوجانبه است و همچنان هم ادامه دارد.»
مقامهای عمانی دوم مرداد، همزمان با تصمیم ترامپ به توقف حملات پس از ۱۳ شب پیاپی، برای رایزنی درباره بحران تنگه هرمز به تهران سفر کردند. شبکه خبری سیبیاس چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با پیشرفت همراه بوده، اما دستیابی به توافق نهایی مستلزم زمان بیشتری است.
پهپاد انتحاری شاهد-۱۳۶ (گران-۲)، از پهپادهای روسی-ایرانی، در نمایشگاهی از تجهیزات نظامی روسیه در کییف، اوکراین.
وزیر خارجه اوکراین، در پاسخ به اظهارات عباس عراقچی درباره شلیک اوکراین به یک کشتی ایرانی در دریای خزر، جمهوری اسلامی را «همدست مستقیم روسیه در تجاوز به اوکراین» خواند و گفت تهران نه میتواند خود را قربانی جلوه دهد و نه تهدیدهایش را با استناد به منشور سازمان ملل توجیه کند.
آندری سیبیها دوشنبه پنجم مرداد در شبکه اجتماعی ایکس، جمهوری اسلامی را متهم کرد که از سال ۲۰۲۲ با ارسال سلاح به روسیه از جنگ این کشور علیه اوکراین حمایت کرد؛ سلاحهایی که به گفته او برای کشتن اوکراینیها به کار میروند.
او تهدیدهای تهران را «غیرموجه و بیاساس» خواند و تصویری از توییت عراقچی را منتشر کرد که عبارت «دروغهای ایران» روی آن درج شده بود.
وزیر خارجه اوکراین افزود تهران تلاش میکند توجهها را از حملات روسیه به کشتیرانی غیرنظامی در دریای سیاه و تهدید ناشی از آن برای امنیت غذایی جهان منحرف کند، اما در این کار موفق نخواهد شد.
او همچنین نوشت حملات روسیه به آزادی کشتیرانی، موضوع نشست اضطراری دوشنبه شورای امنیت سازمان ملل خواهد بود و اوکراین انتظار دارد جامعه بینالمللی واکنشی قاطع نشان دهد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی، چهارم مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، به یک کشتی تجاری ایرانی حمله کرده و یک ملوان را کشته است.
عراقچی در این پست اقدام اوکراین را نقض آشکار منشور سازمان ملل خوانده و نوشته بود حمله «به تحریک اسرائیل» و با هدف کشاندن اروپا به جنگ انجام شده است. او همچنین اوکراین را به پاسخ متقابل تهدید کرد.
در همین حال، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در گفتوگو با شبکه اسکاینیوز که بامداد دوشنبه منتشر شد، گفت تهران از همان سال نخست جنگ با انتقال پهپادهای شاهد و فناوری تولید آنها به روسیه، عملا به اوکراین حمله کرده است.
او افزود: «آنها چه کردند؟ آیا به ما حمله نکردند؟ به نظر من، بله؛ آنها همین حالا هم این کار را انجام دادهاند.»
ارتش اوکراین سوم مرداد در حملاتی دوربرد در دریای خزر، شناورهایی را هدف قرار داد که به گفته کییف برای انتقال محمولههای نظامی مرتبط با جمهوری اسلامی استفاده میشدند.
بنا بر اعلام رسمی حکومت ایران، این حملات یک کشته و یک زخمی بر جای گذاشت. از آن زمان، مقامهای جمهوری اسلامی لفاظیهای تهدیدآمیز خود علیه اوکراین را تشدید کرده و از پاسخ به اقدام کییف سخن گفتهاند.
پس از حمله ارتش اوکراین به شناورهایی در دریای خزر، مقامهای جمهوری اسلامی تهدیدهای خود علیه کییف را تشدید کردهاند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود، اقدام اوکراین را «خوشرقصی برای ارباب واقعیشان» خواند و گفت تهران «قطعا» به آن پاسخ خواهد داد.
او همچنین هشدار داد اقدام اوکراین میتواند «پیامدهایی» برای این کشور و منطقه داشته باشد.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، نیز گفت کشتی «آنا» که در دریای خزر هدف حمله قرار گرفت، «کاملا غیرنظامی» بود و برخلاف ادعای مقامهای اوکراینی، هیچ محموله نظامی حمل نمیکرد. او از روسیه خواست «پاسخ جدی» به این حمله بدهد.
در همین حال، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرییس مجلس، هشدار داد هرگونه «شیطنت» اوکراین در منطقه و دریای خزر «پاسخ پشیمانکننده» در پی خواهد داشت. علی نیکزاد، نایبرییس مجلس، نیز پیشتر گفته بود اقدام دولت اوکراین «بیجواب نخواهد ماند.»
محمدجواد اکبرین، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، در تحلیلی درباره این تحولات گفت مقامهای جمهوری اسلامی همزمان از استدلالهای حقوقی و سیاسی برای واکنش به حمله اوکراین استفاده میکنند، اما این مواضع با سابقه ارسال پهپادهای ایرانی به روسیه در جنگ اوکراین در تناقض است.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ تهاجم تمامعیار خود به اوکراین را آغاز کرد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه دارد.
جمهوری اسلامی از آغاز جنگ با ارسال پهپادهای شاهد، فناوری تولید آنها و تجهیزات موشکی به روسیه، به یکی از مهمترین متحدان نظامی مسکو در جنگ علیه اوکراین تبدیل شده است.
یکی از فرماندهان حشد شعبی در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال، حضور شماری از شبهنظامیان عراقی در ایران را تایید کرد و گفت این افراد برای آمادگی در برابر حمله زمینی احتمالی آمریکا به ایران رفتهاند.
او دوشنبه پنجم مرداد در مصاحبه با ایراناینترنشنال اعلام کرد حضور نیروهای عراقی وابسته به حشد شعبی در ایران در شرایط کنونی «کاملا طبیعی» است.
به گفته این فرمانده، این افراد بهعنوان بخشی از ساختار رسمی حشد شعبی به ایران اعزام نشدهاند، بلکه «به دلایل اعتقادی و ایدئولوژیک و در حمایت از جمهوری اسلامی» و با هدف آمادگی برای «یک جنگ زمینی احتمالی» در جنوب ایران حضور دارند.
این فرمانده حشد شعبی بهدلیل حساسیت موضوع خواست هویتش فاش نشود.
طی هفتههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید تنشها در منطقه انجامیده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوم مرداد پس از ۱۳ شب عملیات پیاپی، دستور توقف حملات به مواضع حکومت ایران را صادر کرد.
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، چهارم مرداد اعلام کرد ترامپ این کارزار نظامی را برای فراهم آوردن فرصت پیشبرد مذاکرات متوقف کرده است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم مرداد هرگونه مذاکره با آمریکا را رد کرد و گفت تنگه هرمز همچنان بسته است.
در این میان، گمانهزنیهایی درباره احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران، بهویژه به جزایر جنوبی از جمله خارک، مطرح شده است.
در صورت درخواست سپاه، عراقیهای بیشتری اعزام میشوند
فرمانده حشد شعبی در ادامه مصاحبه با ایراناینترنشنال، از حضور شبهنظامیان عراقی در ایران دفاع کرد و گفت این اقدام «بر همان منطقی استوار است که پیشتر برخی از این افراد خود را موظف به حضور در کنار حوثیها و حمایت از آنها میدانستند».
او افزود: «چه با عنوان سازمان حشد شعبی و چه با هر عنوان دیگری، اگر جمهوری اسلامی، بهویژه سپاه پاسداران، از عراقیهایی که از نظر اعتقادی به ایران وفادارند درخواست کند، افراد زیادی برای این منظور اعزام خواهند شد.»
پیشتر گزارشهایی درباره نقش نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، از جمله عناصر وابسته به حشد شعبی، در کشتار معترضان در جریان انقلاب ملی ایرانیان منتشر شده بود.
کاخ سفید در ماههای اخیر فشار بر دولت عراق را برای خلع سلاح گروههای نیابتی وابسته به جمهوری اسلامی در این کشور افزایش داده است.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، ۲۳ تیر در دیدار با ترامپ در کاخ سفید تاکید کرد بر اساس برنامه دولت عراق، سلاح باید منحصرا در اختیار حکومت باشد و این موضوع «یک اصل اساسی و تصمیمی قطعی است، نه یک گزینه».
بهدنبال اقدام سپاه پاسداران در جلوگیری از عبور شش کشتی از تنگه هرمز، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد این گذرگاه راهبردی همچنان بسته است و مذاکرات تهران و مسقط برای بازگشایی آن بدون نقشآفرینی واشینگتن، ادامه دارد.
صداوسیمای جمهوری اسلامی دوشنبه پنجم مرداد گزارش داد شش شناور که قصد داشتند شبانه از «مسیر غیرتعیینشده» در تنگه هرمز عبور کنند، با شلیک هشدار نیروی دریایی سپاه پاسداران «متوقف شدند».
پیشتر نیز خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک «مقام آگاه» گزارش داد شش کشتی «متخلف» بامداد پنجم مرداد پس از خاموش کردن سامانههای ناوبری و موقعیتیاب خود، به «تحریک» ارتش آمریکا قصد عبور از «مسیر غیرقانونی و ناایمن» در جنوب تنگه هرمز را داشتند.
بر اساس این گزارش، یکی از این شناورها «دچار حادثه» شد و سایر کشتیها تحت آنچه فارس «مدیریت قاطع» جمهوری اسلامی خواند، به خلیج فارس بازگردانده شدند.
این رسانه حکومتی افزود: «مسیر تردد در تنگه هرمز مسیر مشخصشده توسط ایران است و مابقی مسیرها آلوده است و راه به جایی ندارد.»
در هفتههای اخیر، اقدام عمان در اعلام مسیر جایگزین برای تردد کشتیها در تنگه هرمز واکنش تهران را در پی داشته است.
جمهوری اسلامی این اقدام را مغایر با تفاهمنامه اسلامآباد میداند و به همین دلیل، برخی شناورها را در این گذرگاه راهبردی هدف قرار داده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
بقایی: در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنجم مرداد در نشست خبری خود گفت تهران «هیچ مذاکرهای» با آمریکا ندارد و گفتوگوها تنها با عمان و با هدف بررسی «تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز» در جریان است.
بقایی افزود: «گفتوگوهایی که این چند روز داشتیم، منحصرا با عمان درباره سازوکار مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است. مذاکرات ایران و عمان ارتباطی با آمریکا ندارد؛ موضوعی دوجانبه است و همچنان هم ادامه دارد.»
او با تاکید بر بسته بودن این آبراه گفت که آمریکا همزمان با مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشتیها را به سمت مسیر «ناامن» در جنوب تنگه هرمز منحرف کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین ایالات متحده را متهم کرد که از کشتیهای تجاری برای حمل تجهیزات نظامی استفاده میکند.
به گفته بقایی، در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد و گزارشها درباره پذیرش آتشبس ۱۰ روزه از سوی تهران، نادرست است.
شبکه خبری سیبیاس نیوز چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با پیشرفت همراه بوده، اما دستیابی به توافق نهایی مستلزم زمان بیشتری است.
مقامهای عمانی دوم مرداد برای رایزنی درباره بحران تنگه هرمز به تهران سفر کرده بودند. این سفر همزمان با تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای توقف حملات به مواضع جمهوری اسلامی پس از ۱۳ شب عملیات پیاپی انجام گرفت.
اظهارات بقایی درباره نبود هرگونه مذاکره با آمریکا در شرایطی مطرح شد که مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، چهارم مرداد اعلام کرد ترامپ کارزار نظامی را با هدف ایجاد فرصت برای پیشبرد مذاکرات متوقف کرده است.
خبرگزاری رویترز پنجم مرداد به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد تصمیم ترامپ برای توقف حملات بر پایه توصیه فرماندهان ارشد ارتش اتخاذ شده، زیرا آنان معتقد بودند این کارزار با هدف بر هم زدن کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز، به سقف اثربخشی خود رسیده و اهداف بالقوه برای ادامه عملیات رو به پایان است.
بر اساس این گزارش، دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز نسبت به کاهش ذخایر سامانههای پدافند هوایی مورد استفاده برای حفاظت از پایگاههای ایالات متحده در منطقه، ابراز نگرانی کرده بود.