حمله گسترده روسیه به کییف دستکم ۱۲ کشته بر جا گذاشت
پیامدهای حمله موشکی و پهپادی روسیه در کییف
مقامهای اوکراینی اعلام کردند حمله گسترده موشکی و پهپادی روسیه به کییف بامداد دوشنبه دستکم ۱۲ کشته و حدود ۵۰ زخمی بر جا گذاشت و به دهها ساختمان مسکونی خسارت سنگین وارد کرد. این حمله تنها چند روز پس از مرگبارترین حمله سال جاری به پایتخت اوکراین انجام شد.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، دوشنبه ۱۵ تیر اعلام کرد نیروهای امدادی همچنان در حال بیرون کشیدن ساکنان از ساختمانهایی هستند که در حملات شبانه بهشدت آسیب دیدهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد شمار کشتهشدگان در پایتخت به ۱۲ نفر رسیده و حدود ۵۰ نفر نیز در نقاط مختلف شهر زخمی شدهاند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در این حمله از ۶۸ موشک، از جمله ۲۳ موشک بالستیک و شش موشک سوپرسونیک و هایپرسونیک، همراه با ۳۵۱ پهپاد استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، سامانههای پدافند هوایی اوکراین ۳۷ موشک و ۳۲۶ پهپاد را رهگیری کردند یا از کار انداختند، اما هیچ یک از موشکهای بالستیک و موشکهای سوپرسونیک و هایپرسونیک رهگیری نشدند.
اوکراین بارها اعلام کرده است با کمبود موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت روبهروست. سامانهای که به گفته مقامهای این کشور، تنها سامانه موثر برای مقابله با موشکهای بالستیک به شمار میرود.
این حمله تنها چند روز پس از حمله بامداد ۱۱ تیر روسیه به کییف انجام شد. حملهای که با ۳۱ کشته، مرگبارترین حمله به پایتخت اوکراین از آغاز سال جاری بود.
عملیات نجات ادامه دارد
به گفته خدمات اضطراری اوکراین، دستکم ۱۵ ساختمان مسکونی در این حمله آسیب دیده یا ویران شدهاند؛ از جمله یک ساختمان ۹ طبقه در منطقه تاریخی پودیلسکی که از طبقه پنجم به بالا بهشدت تخریب شده است.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند تنها در منطقه پودیلسکی، چهار ساختمان مسکونی هدف قرار گرفتهاند.
دفتر دادستان کل اوکراین نیز اعلام کرد مناطق پودیلسکی و دارنیتسکی بیشترین آسیب را دیدهاند و دو منطقه دیگر شهر نیز خسارت دیدهاند.
نیروهای امدادی با استفاده از نردبانهای آتشنشانی به طبقات بالایی ساختمانها دسترسی پیدا کردند و همزمان آتشنشانان در حال مهار آتشسوزیهای باقیمانده بودند.
به گفته شهردار کییف، ۱۵ نفر از ساختمان آسیبدیده در پودیلسکی تخلیه شدند؛ از جمله سه زن و شش کودک که از طبقات بالایی به محل امن منتقل شدند.
خبرنگاران رویترز از وقوع چندین انفجار در داخل و اطراف کییف خبر دادند و گفتند سامانههای پدافند هوایی اوکراین برای مقابله با پهپادهای روسیه فعال شده بودند.
تصاویر منتشرشده در کانالهای غیررسمی تلگرام نیز آتشسوزی چند برج مسکونی و یک ساختمان تجاری و خسارت گسترده به داخل ساختمانها را نشان دادند.
همزمان، وبلاگنویسان محلی از شهروندان خواستند به دلیل دود غلیظ ناشی از حملات، پنجره خانههای خود را بسته نگه دارند.
بسیاری از ساکنان نیز برای در امان ماندن از حملات، به ایستگاههای متروی کییف و پارکینگهای زیرزمینی پناه بردند.
حملات متقابل روسیه و اوکراین
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد این کشور با استفاده از تسلیحات دوربرد دقیق پرتابشونده از هوا، زمین و دریا و همچنین پهپادها، «حملهای گسترده» علیه کییف و دیگر مناطق اوکراین انجام داده و تاسیسات نظامی، انرژی و فرودگاههای نظامی را در کییف و چند منطقه دیگر هدف قرار داده است.
بندر اودسا در ساحل دریای سیاه نیز هدف حمله قرار گرفت و دستکم یک نفر زخمی شد.
لهستان، عضو ناتو و اتحادیه اروپا، در اقدامی پیشگیرانه برای مدتی جنگندههای خود را به پرواز درآورد.
همزمان، مقامهای روسیه اعلام کردند اوکراین نیز با پهپاد به خاک این کشور حمله کرده و به بنادر ویسوتسک و اوست-لوگا در ساحل دریای بالتیک، یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت روسیه، آسیب رسانده است.
به گفته این مقامها، حملات اوکراین همچنین باعث قطع برق در شهر سواستوپل در شبهجزیره کریمه، محل استقرار ناوگان دریای سیاه روسیه، شده است.
این حملات متقابل در آستانه نشست ناتو در ترکیه انجام شد. جایی که قرار است دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، درباره تلاشهای تازه برای پایان دادن به جنگی که با تهاجم گسترده روسیه آغاز شد، گفتوگو کنند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
بریتانیا در واکنش به تلاشهای جمهوری اسلامی، روسیه و چین برای نفوذ در عرصه سیاسی این کشور، مقررات سختگیرانهتری برای کمکهای مالی وضع کرد تا از تاثیرگذاری دولتهای خارجی بر انتخابات جلوگیری کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، وزارت مسکن، جوامع و دولت محلی بریتانیا، دوشنبه ۱۵ تیر اعلام کرد نامزدهای انتخابات از این پس موظف خواهند بود هرگونه کمک مالی بیش از ۲۲۳۰ پوند را که پیش از نامزد شدن دریافت کردهاند، به ثبت برسانند.
آنها همچنین باید ثابت کنند منابع مالی دریافتی پیش از نامزدی در انتخابات از منابع مشروع تامین شده است.
استیو رید، وزیر مسکن بریتانیا، در بیانیهای گفت: «با اعمال استانداردهای سختگیرانهتر برای حامیان مالی خارج از کشور و ملزم کردن نامزدها به اثبات منشا منابع مالی خود، اقداماتی پیشرو در سطح جهان برای حفاظت از سلامت انتخابات و مقابله با تهدیدهایی که از خارج متوجه ماست، انجام میدهیم.»
دولت بریتانیا سال گذشته پس از آنکه یکی از سیاستمداران پیشین حزب راستگرای «اصلاح بریتانیا» بهدلیل دریافت رشوه در ازای ایراد سخنرانیها و بیان مواضعی در حمایت از روسیه به زندان محکوم شد، بررسی مداخله مالی خارجی در سیاست این کشور را در دستور کار قرار داد.
یافتههای این بررسی نشان داد جمهوری اسلامی، روسیه و چین، از جمله دولتهایی هستند که بهطور مستمر برای نفوذ در عرصه سیاسی و تضعیف دموکراسی بریتانیا تلاش میکنند. موضوعی که دولت را به تدوین مقررات جدید واداشت.
تلاش حکومت ایران و متحدانش برای تاثیرگذاری بر انتخابات کشورهای غربی امری مسبوق به سابقه است و پیش از این نیز گزارشهای متعددی در این باره منتشر شده است.
شهریور ۱۴۰۴، روزنامه تلگراف گزارش داد جمهوری اسلامی، روسیه و چین، از طریق جنگ اطلاعاتی و عملیات روانی، نفوذ گستردهای در بریتانیا پیدا کردهاند.
این نفوذ شامل راهاندازی شبکههای وابسته به سپاه پاسداران و سرمایهگذاریهای دانشگاهی میشود.
قانون جدید چه محدودیتهایی ایجاد میکند؟
رویترز در ادامه گزارش داد بر اساس مقررات تازه، افرادی که به بریتانیا مهاجرت میکنند، تنها پس از یک سال اقامت دائم در این کشور میتوانند کمکهای سیاسی به ارزش ۱۰۰ هزار پوند یا بیشتر انجام دهند.
همچنین از این پس، صلاحیت شرکتها برای اهدای کمک مالی سیاسی بر پایه سود خالص پس از مالیات آنها ارزیابی خواهد شد، نه میزان درآمد. اقدامی که با هدف جلوگیری از سوءاستفاده شرکتهای فاقد ارتباط واقعی با بریتانیا انجام شده است.
این تغییرات در ادامه اصلاحاتی انجام میشود که ماه مارس به تصویب رسید و سقف کمکهای مالی شهروندان بریتانیایی مقیم خارج را به ۱۰۰ هزار پوند در سال محدود کرد.
اصلاحات پیشین همچنین دریافت کمکهای مالی از طریق ارزهای دیجیتال را تا زمان ایجاد سازوکار نظارتی مناسب ممنوع کرد.
این تحولات همزمان با بررسی پرونده نایجل فاراژ، رهبر حزب «اصلاح بریتانیا»، از سوی نهاد ناظر بر استانداردهای پارلمان رخ داده است.
این پرونده به دریافت کمک مالی پنج میلیون پوندی از کریستوفر هاربورن، سرمایهگذار حوزه ارزهای دیجیتال، مربوط میشود. مبلغی که پیش از اعلام نامزدی فاراژ برای انتخابات پارلمان به او پرداخت شده بود.
حزب «اصلاح بریتانیا» که بیش از یک سال است در صدر نظرسنجیهای سراسری قرار دارد، اعلام کرده کمک مالی هاربورن به فاراژ ناقض هیچ قانونی نبوده است.
بر اساس دادههای کمیسیون انتخابات بریتانیا، هاربورن سال گذشته حدود دو سوم منابع مالی این حزب را تامین کرده بود.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند در پی حمله گسترده موشکی و پهپادی روسیه به کییف بامداد دوشنبه ۱۵ تیر، دستکم سه نفر کشته و هفت نفر زخمی شدند. نیروهای امداد همچنان در حال جستوجو و تخلیه ساکنان از ساختمانهای آسیبدیده هستند.
به گزارش رویترز، تیمور تکاچنکو، رییس اداره نظامی شهر کییف، در کانال تلگرام خود اعلام کرد در این حملات دستکم سه نفر جان باختهاند. او پیشتر شمار مجروحان را هفت نفر اعلام کرده بود و گفت تنها در منطقه تاریخی پودیلسکی، چهار ساختمان مسکونی هدف حمله قرار گرفتهاند.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفت نیروهای امداد در حال خارج کردن ساکنان از ساختمانهایی هستند که در حملات شبانه بهشدت آسیب دیدهاند. او اعلام کرد از یک ساختمان مسکونی در منطقه پودیلسکی که بخشی از آن فروریخته، ۱۵ نفر تخلیه شدهاند؛ از جمله سه زن و شش کودک که از طبقات بالایی ساختمان به محل امن منتقل شدند.
به گفته تکاچنکو، سه ساختمان مسکونی دیگر نیز در منطقه دارنیتسکی در شرق کییف هدف حمله قرار گرفتند. این منطقه پنجشنبه گذشته نیز در جریان یکی از بزرگترین حملات روسیه به پایتخت اوکراین آسیب دیده بود؛ حملهای که در آن صدها پهپاد و دهها موشک به سوی کییف شلیک شد و دستکم ۳۰ نفر کشته شدند.
خبرنگاران رویترز در کییف از وقوع چندین انفجار در داخل و اطراف شهر خبر دادند و اعلام کردند سامانههای پدافند هوایی اوکراین برای رهگیری پهپادهای روسی فعال شده بودند.
تصاویر منتشرشده در کانالهای غیررسمی تلگرام، آتشسوزی چندین برج مسکونی و یک ساختمان تجاری پس از اصابت موشک یا پهپاد را نشان میدهد. تصاویر دیگری نیز از خسارت گسترده به داخل ساختمانها حکایت دارد.
همزمان، وبلاگنویسان محلی از شهروندان خواستند به دلیل دود غلیظ ناشی از حملات، پنجرههای خود را بسته نگه دارند. بسیاری از ساکنان نیز برای در امان ماندن از حملات، به ایستگاههای متروی کییف و پارکینگهای زیرزمینی پناه بردند.
این حملات پس از آن انجام شد که ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پیشتر درباره حمله قریبالوقوع روسیه به ساکنان کییف هشدار داده بود.
روزنامه الشرق الاوسط گزارش داد که حماس قصد دارد روز دوشنبه انحلال دولت خود در نوار غزه را پس از نزدیک به دو دهه اعلام کند؛ اقدامی که به نوشته این روزنامه، در راستای اجرای طرح دونالد ترامپ برای اداره غزه و همزمان با آغاز دور تازه مذاکرات آتشبس در قاهره انجام میشود.
به گفته منابع فلسطینی، این اقدام با هدف فراهم کردن زمینه استقرار یک کمیته تکنوکرات برای اداره غزه صورت میگیرد.
بر اساس این گزارش، نهادی که اکنون با عنوان «کمیته پیگیری امور دولت» بهعنوان دولت عملی غزه فعالیت میکند، قرار است بر اساس طرح ترامپ جای خود را به یک کمیته تکنوکرات بدهد. ریاست این کمیته بر عهده «علی شعث» خواهد بود؛ مدیری که پیشتر در شهرداریها، وزارتخانههای تشکیلات خودگردان فلسطینی و سازمان مناطق صنعتی این نهاد مسئولیت داشته است. منابع فلسطینی میگویند اعضای این کمیته عمدتاً به تشکیلات خودگردان فلسطینی نزدیک هستند، اما تاکنون به دلیل مخالفت اسرائیل امکان ورود به غزه را پیدا نکردهاند.
نشریه واینت ضمن بازتاب این موضوع نوشته، انتشار این گزارش در حالی است که هفته گذشته ناحوم برنئا، تحلیلگر روزنامه یدیعوت آحرونوت، گزارش داد دولت آمریکا تصمیم گرفته است خلع سلاح حماس را از فهرست پیششرطهای بازسازی غزه کنار بگذارد. خلع سلاح حماس یکی از بندهای اصلی طرح ۲۰ مادهای ترامپ بود که زمینه دستیابی به توافق آتشبس را فراهم کرد.
الشرق الاوسط مینویسد با وجود آنکه حماس همچنان سلاح خود را حفظ کرده است، واشینگتن تصمیم گرفته وارد مرحله دوم طرح بازسازی شود. بر اساس این طرح، نیروهای اسرائیلی بهتدریج از مناطق تحت کنترل خود عقبنشینی خواهند کرد و یک نیروی بینالمللی جایگزین آنها میشود. سپس واحدهای مسکونی موقت برای اسکان ساکنان غزه ساخته خواهد شد و انتقال تدریجی جمعیت به این مناطق آغاز میشود. ساخت شهرهای جدید و برجهای مسکونی به مراحل بعدی موکول شده و اجرای کامل این برنامه حدود ۱۰ سال زمان خواهد برد.
این گزارش همچنین حاکی است که حماس همچنان با موضوع خلع سلاح مخالفت میکند. به گفته منابع فلسطینی، طی دو روز آینده مذاکرات تازهای در قاهره با حضور نمایندگان حماس و کشورهای میانجی برگزار خواهد شد تا طرفها درباره مرحله دوم توافق آتشبس و کاهش اختلافها، بهویژه در موضوع خلع سلاح، گفتوگو کنند.
اروپا همزمان با تجربه شدیدترین موج گرمای ثبتشده در تاریخ خود، شاهد تشدید اختلافنظرها بر سر استفاده از سیستمهای سرمایشی است؛ موضوعی که از یک چالش فنی و بهداشتی فراتر رفته و به مناقشهای سیاسی و فرهنگی تبدیل شده است.
روزنامه گاردین یکشنبه ۱۴ تیر گزارش داد کارشناسان سلامت خواستار گسترش دسترسی گروههای آسیبپذیر به سیستمهای سرمایشی، بهویژه در بیمارستانها، خانههای سالمندان، مدارس و وسایل حملونقل عمومی هستند، اما درباره استفاده گسترده از کولر در خانههای شخصی همچنان با احتیاط اظهار نظر میکنند.
هانس کلوگه، رییس دفتر اروپایی سازمان جهانی بهداشت، گفت: «بخش عمده سرمایهگذاری اروپا بهدرستی صرف راهکارهای بلندمدتتری مانند ایجاد سایه، عایقبندی ساختمانها و راهاندازی مراکز خنککننده شده است، نه استفاده گسترده از سامانههای سرمایشی مکانیکی.»
او در عین حال با اشاره به آسیبپذیری برخی گروهها در برابر گرما تاکید کرد هر دو رویکرد، یعنی توسعه راهکارهای بلندمدت و استفاده هدفمند از سامانههای سرمایشی، جایگاه و نقش خود را دارند.
بر اساس یافتههای پژوهشها، تلاشها برای سازگاری بیشتر با گرما سبب شده میزان مرگومیر ناشی از موجهای گرما که دو دهه پیش «شدید» محسوب میشدند، حدود ۷۵ درصد کاهش یابد.
با این حال، شدت و فراوانی موجهای گرما در اروپا بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
سازمان جهانی بهداشت برآورد میکند طی چهار سال گذشته، بیش از ۲۰۰ هزار نفر در اروپا بر اثر گرما جان خود را از دست دادهاند.
همچنین پیشبینی میشود موج گرمای بیسابقه ماه ژوئن امسال (۱۱ خرداد تا ۹ تیر)، هزاران و شاید دهها هزار قربانی بر جای گذاشته باشد؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از تلفات ناشی از گرما در ایالات متحده است.
برخی کارشناسان این تفاوت را تا حد زیادی به میزان استفاده از سیستمهای سرمایشی نسبت میدهند.
در حالی که حدود ۹۰ درصد خانههای آمریکا به کولر مجهز هستند، این میزان در بسیاری از کشورهای اروپایی بسیار پایینتر است.
رویکرد احزاب راستگرا
در روزهای اخیر، موضوع تهویه مطبوع به یکی از محورهای جدال سیاسی در اروپا تبدیل شده است. احزاب راستگرا دولتها و جریانهای حامی سیاستهای اقلیمی را متهم میکنند که به بهانه حفاظت از محیط زیست، مانع گسترش استفاده از کولر شدهاند.
مارک برنهارد، یکی از سخنگوهای حزب راستگرای «آلترناتیو برای آلمان»، پس از ثبت رکورد دمای هوا در آلمان، اعلام کرد این حزب اجازه نخواهد داد مردم «قربانی ایدئولوژی اقلیمی» شوند.
او گفت: «هیستری اقلیمی بهدلیل خطاهای ایدئولوژیک در ساختوساز، مانند خودداری از نصب سیستمهای تهویه مطبوع، به افزایش مرگومیر ناشی از گرما منجر شده است.»
این موضع در حالی مطرح میشود که همین حزب سال گذشته هشدارهای دولت درباره موجهای گرمایی را «هراسافکنی» توصیف کرده بود.
در فرانسه نیز حزب راستگرای اجتماع ملی به رهبری مارین لوپن، گسترش استفاده از کولر را به یکی از محورهای برنامههای خود تبدیل کرده و همزمان از سیاستهای مقابله با تغییرات اقلیمی انتقاد میکند.
این مناقشه با اظهارنظر برخی چهرههای آمریکایی تشدید شده است. آنها کمبود کولر در اروپا را نشانه فقر، سیاستگذاری نادرست و مقررات بیش از حد توصیف کردهاند.
بودن یا نبودن؟ مساله این است
با وجود رواج گسترده استفاده از تهویه مطبوع در کشورهایی مانند آمریکا، ژاپن و استرالیا، تنها حدود ۱۵ درصد از ۳.۵ میلیارد نفر ساکن مناطق گرم جهان به این فناوری دسترسی دارند.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده است در صورت تداوم سیاستهای فعلی، تعداد دستگاههای تهویه مطبوع در جنوبشرق آسیا بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۴۰ حدود ۹ برابر خواهد شد.
کارشناسان هشدار میدهند استفاده گسترده از کولر بدون هزینه نیست. تخلیه هوای گرم به خیابانها میتواند پدیده «جزیره گرمایی شهری» را تشدید کند و افزایش مصرف برق نیز خطر فشار بر شبکه و خاموشی را بالا ببرد.
در عین حال، با کاهش سهم سوختهای فسیلی در تولید برق اروپا، انتظار میرود اثرات اقلیمی استفاده از کولر در این قاره بهتدریج کاهش یابد.
آمارها حاکی از آن است که با گرمتر شدن اقلیم اروپا با سرعتی حدود دو برابر میانگین جهانی، استفاده از سامانههای سرمایشی در این قاره رو به افزایش است.
اکنون بیش از نیمی از خانوارهای ایتالیا و اسپانیا به سیستم تهویه مطبوع مجهز هستند. این رقم در فرانسه به ۲۴ درصد میرسد و در استانهای جنوبی به حدود ۴۸ درصد افزایش مییابد، در حالی که در شمال این کشور تنها حدود ۱۰ درصد از خانهها کولر دارند.
آلمان اما همچنان یکی از پایینترین نرخهای استفاده از سیستمهای سرمایشی در اروپا را دارد و تنها حدود ۶ درصد خانهها به کولر ثابت مجهز هستند. بسیاری از مالکان خانه در این کشور معتقدند حتی موج گرمای کمسابقه امسال نیز خرید کولر را از نظر اقتصادی توجیه نمیکند.
در سوی دیگر، برخی متخصصان خواستار نصب سیستمهای تهویه مطبوع در واحدهای مسکن اجتماعی شدهاند و میگویند شکاف میان کسانی که به سرمایش دسترسی دارند و کسانی که از آن محروماند، در حال افزایش است.
مسکن اجتماعی به واحدهای مسکونی یارانهای گفته میشود که دولت یا نهادهای عمومی برای اسکان خانوارهای کمدرآمد و افراد آسیبپذیر با اجاره کمتر از نرخ بازار فراهم میکنند.
کلوئی بریمیکومب، پژوهشگر اقلیم دانشگاه آکسفورد، گفت: «در موجهای گرما، بخش بزرگی از منابع انرژی و آب صرف خنک کردن مراکز داده میشود، در حالی که جان انسانها از هوش مصنوعی ارزشمندتر است؛ یا دستکم باید چنین باشد.»
گزارش گاردین در حالی منتشر شد که پیشبینیها از وقوع موج تازهای از گرمای شدید در اروپا طی روزهای آینده حکایت دارد.
برخی افراد با وجود آنکه مغزشان دچار تغییرات زیستی ناشی از بیماری آلزایمر میشود، از نظر ذهنی توانمند باقی میمانند. پژوهشی تازه از موسسه عصبشناسی هلند نشان میدهد این پدیده ممکن است به نحوه عملکرد گروه نادری از سلولهای مغزی، موسوم به «نورونهای نابالغ»، مرتبط باشد.
به گزارش پایگاه خبری ساینسدیلی، نتایج این پژوهش دیدگاه تازهای درباره «تابآوری شناختی» ارائه میکند؛ مفهومی که به توانایی مغز برای حفظ عملکرد طبیعی، حتی با وجود آسیبهای ناشی از آلزایمر، اشاره دارد.
یکی از پرسشهای اساسی در تحقیقات آلزایمر این است که چرا این بیماری افراد را به یک شکل تحت تاثیر قرار نمیدهد.
در حالی که بسیاری از مبتلایان با پیشرفت بیماری دچار افت حافظه و زوال عقل میشوند، گروهی دیگر با وجود بروز همان تغییرات آسیبشناختی در مغز، کاهش قابل توجهی در تواناییهای شناختی خود تجربه نمیکنند.
اوجنیا سالتا، نویسنده ارشد این پژوهش، گفت: «حدود ۳۰ درصد از سالمندانی که مغز آنها نشانههای آلزایمر را دارد، هرگز علائم زوال عقل را بروز نمیدهند. هنوز نمیدانیم دلیل این تفاوت چیست و این یکی از مهمترین معماهای پژوهشهای آلزایمر است.»
به گفته پژوهشگران، شناسایی عوامل محافظتکننده از مغز این افراد میتواند به توسعه روشهای درمانی جدید و حتی پیشگیری از زوال عقل کمک کند.
سالتا گفت: «اگر بفهمیم چه عواملی از این مغزها محافظت میکنند، میتوانیم از این دانش برای طراحی راهبردهای درمانی جدید بهره ببریم.»
آیا مغز سالمندان میتواند سلولهای آسیبدیده را جایگزین کند؟
یکی از فرضیهها این است که مغز افراد دارای تابآوری شناختی توانایی بیشتری برای ترمیم خود دارد.
این فرضیه بر پایه مفهوم «نورونزایی در بزرگسالی» شکل گرفته است؛ فرایندی که طی آن نورونهای جدید در مغز افراد بالغ تولید میشوند.
هرچند وقوع این پدیده در بسیاری از گونههای جانوری اثبات شده، درباره میزان یا حتی اصل وقوع آن در مغز انسان همچنان اختلافنظر وجود دارد.
برای بررسی این فرضیه، پژوهشگران بافتهای مغزی اهدایی موجود در بانک مغز هلند را مطالعه کردند. این نمونهها متعلق به افراد سالم، مبتلایان به آلزایمر و همچنین افرادی بود که با وجود داشتن نشانههای آسیبشناختی بیماری، در طول زندگی هرگز به زوال عقل مبتلا نشده بودند.
این پژوهش بر بخش کوچکی از مرکز حافظه مغز متمرکز بود؛ ناحیهای که احتمال میرود در آن، نورونهای جدید شکل بگیرند.
محققان در این ناحیه نورونهای نابالغ را شناسایی کردند؛ سلولهایی که ویژگیهای نورونهای جوان را دارند، اما هنوز به بلوغ کامل نرسیدهاند.
سالتا گفت این سلولها حتی در مغز افرادی با میانگین سنی بیش از ۸۰ سال نیز در همه گروههای مورد بررسی مشاهده شدند.
راز تابآوری؛ تعداد نورونهای نابالغ یا عملکرد آنها؟
پژوهشگران دریافتند شمار نورونهای نابالغ در افراد دارای تابآوری شناختی تفاوت چشمگیری با مبتلایان به آلزایمر ندارد. تفاوت اصلی در نحوه عملکرد این سلولها بود.
به گفته سالتا، در افراد دارای تابآوری شناختی، این نورونها برنامههای زیستی مرتبط با بقا و مقابله با آسیب را فعال میکنند و در عین حال نشانههای التهاب و مرگ سلولی نیز در آنها کمتر دیده میشود.
بر پایه نتایج تحقیق، نقش نورونهای نابالغ احتمالا فراتر از جایگزینی سلولهای از دسترفته است.
سالتا افزود این سلولها ممکن است بافتهای اطراف را مورد حمایت قرار دهند و به حفظ عملکرد و جوان ماندن مغز کمک کنند؛ نقشی که او آن را به «کود برای باغی که بهتدریج در حال فرسوده شدن است» تشبیه کرد.
با وجود این، پژوهشگران تاکید کردند این فرضیهها هنوز نیازمند بررسی بیشتر است، زیرا مطالعه اخیر بر روی بافتهای اهدایی انجام شده و امکان مشاهده مستقیم عملکرد این سلولها در مغز افراد زنده وجود نداشته است.
به گفته نویسنده ارشد این مطالعه، تابآوری در برابر آلزایمر به احتمال زیاد تنها یک علت یا توضیح واحد ندارد.
ساینس دیلی در پایان نوشت اگرچه این پژوهش توضیح نمیدهد چرا نورونهای نابالغ در افراد دارای تابآوری شناختی رفتاری متفاوت دارند، اما میتوان آن را نشانهای از تغییر رویکرد در تحقیقات آلزایمر دانست.
این رویکرد جدید بهجای تمرکز صرف بر چگونگی آسیب رساندن بیماری میکوشد دریابد چرا برخی مغزها با وجود این آسیبها همچنان عملکرد خود را حفظ میکنند.