شهروندان اعدام دو معترض دیماه در خیابانهای اصفهان را «جنایت علیه بشریت» خواندند
از راست: امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی
اقدام جمهوری اسلامی در اجرای حکم اعدام ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری، دو تن از معترضان دیماه، در خیابانهای اصفهان، با واکنشهای گسترده شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد. بسیاری این اقدام حکومت را «وحشیانه» و «جنایتی علیه بشریت» خواندند و از آن ابراز انزجار کردند.
شهروندان سهشنبه ششم مرداد با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از تداوم سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی انتقاد کردند و روایتهای خود را از اعتراضات مردمی و برخورد نیروهای امنیتی در محل اجرای حکم اعدام این دو زندانی سیاسی ارائه دادند.
یکی از مخاطبانی که در محل اعدام حضور داشت، گفت همزمان با شنیده شدن اذان صبح و اجرای حکم، شماری از حاضران با سردادن شعار «بیشرف، بیشرف» به اعدامها اعتراض کردند.
در پیام این مخاطب آمده است: «ماموران در آمادهباش بودند و به محض بلند شدن صدای مردم، یورش آوردند و خط به خط مردم را عقب راندند. از انواع تهدیدهای لفظی، شوکر و اسپری فلفل به مقدار زیاد استفاده کردند، به طوری که همه داشتند سرفهکنان عقبتر میرفتند.»
او افزود: «ماموران تقریبا دور میدان اعدام و تا فاصله ۱۰۰ متری از حصارها را خالی کردند و اجازه ندادند کسی نزدیک شود. صدای چهار تیر هم در این زمان برای متفرق کردن مردم شنیده شد.»
یک مخاطب نیز صحنه اعدام سپاهی و صفری را «غمانگیز» توصیف کرد و نوشت: «این دو جوان را حدود ۱۰ ساعت داخل ون مقابل طناب دار منتظر اعدام نگه داشته بودند.»
شهروند دیگری نیز در پیامی از اصفهان روایت مشابهی ارائه کرد و نوشت مردم در محل اجرای حکم با شعار «بیشرف، بیشرف» اعتراض خود را نشان دادند و در مقابل، حامیان حکومت پس از اعدام این دو زندانی سیاسی شعار «حیدر، حیدر» سردادند.
او از استقرار گسترده نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در محل اعدامها خبر داد و گفت آنها با استفاده از اسپری فلفل، گاز اشکآور، شوکر و شلیک تیر هوایی کوشیدند جمعیت را متفرق کنند.
یکی دیگر از مخاطبان با اشاره به رفتار ماموران در محل اعدام گفت: «یکی از ماموران حکومت به مادر یکی از اعدامشدگان که در حال گریه بود، با تمسخر گفت: بلندتر گریه کن.»
همچنین ویدیوی ارسالی یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال از ادامه فضای امنیتی در اصفهان در صبح ششم مرداد حکایت کرد.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی پیشتر سپاهی و صفری را در جریان رسیدگی به پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان» به اعدام محکوم کرده بود.
به گزارش رسانههای حکومتی، در جریان درگیریها میان معترضان و نیروهای سرکوبگر در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان علیخانی اصفهان، چهار مامور حکومت کشته شدند.
۱۷ تیر، ایراناینترنشنال گزارش داده بود در پرونده میدان علیخانی ۱۲ نفر به اعدام محکوم شدهاند.
اکنون بیم آن میرود جمهوری اسلامی حکم اعدام هشت متهم باقیمانده این پرونده را نیز به اجرا درآورد.
واکنشهای گسترده در شبکههای اجتماعی
کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار پیامهایی، اجرای حکم اعدام سپاهی و صفری را محکوم کردند و اعتراض شجاعانه مردم اصفهان را در محل اجرای حکم، ستودند.
یکی از کاربران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اینها آمدند در ملا عام اعدام کنند، اما مردم اصفهان برای تماشا نرفتند، بلکه برای نجات بچهها رفتند و خودشان هم سرکوب شدند. این نشان میدهد کشور ما توسط عدهای تروریست ضدایرانی اشغال شده.»
در پیام دیگری آمده است: «اینکه بعد از قتلعام بزرگ جمهوری اسلامی، دیشب مردم شجاع و دلیر اصفهان ریختند توی خیابان و باز هم جلوی این حکومت ایستادند، بزرگترین دهنکجی به جمهوری اسلامی بود.»
یک کاربر از سیاست حکومت در اعدام جوانان معترض انتقاد کرد: «در اصفهان، بغض سنگینی گلوگیر جامعه شده. جانهایی که رفتند، فرزندان همین آب و خاک بودند؛ جوانانی با رویاها و آرزوها که زیر آوار خشم و مجازات دفن شدند. جامعه خسته از فاجعه، به دنبال زندگی، امنیت و آرامش است، نه برپایی چوبههای دار در میدانهای شهر.»
شهروند دیگری نوشت: «وقتی برای اولین بار رفتم اصفهان، فقط گریه کردم که حیف این همه زیبایی، این همه تاریخ و فرهنگ و هنر که دست آخوند افتاده. آخوند لیاقتش حکومت به این همه زیبایی نبود. و حالا اصفهان را کردند صحنه اعدام.»
یک کاربر نیز به ترس حکومت از مردم اشاره کرد و خبر داد که جمهوری اسلامی برای جلوگیری از اعتراضات مردمی در زمان اعدام سپاهی و صفری، یک تیربار دوشکا را در محل مستقر کرده بود.
کاربر دیگری نوشت: «اعدام قتل حکومتی است. اعدام در ملا عام جنایت علیه بشریت است.»
خبرگزاری میزان، متعلق به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، از اجرای حکم اعدام ابوالفضل سپاهیبادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی، دو نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه سال گذشته در اصفهان، خبر داد.
پیش از قتل حکومتی این دو زندانی سیاسی، خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و شهروندان در میدان علیخانی اصفهان تجمع کرده بودند و گزارشهایی نیز از درگیری یگان ویژه جمهوری اسلامی با معترضان منتشر شده بود.
همزمان با انتشار گزارشها درباره اعدام دو معترض بازداشت شده اعتراضات دیماه در میدان علیخانی اصفهان، ویدیوهایی در فضای مجازی منتشر شد که تجمعات اعتراضی شهروندان را در اطراف این میدان را نشان میداد. در این ویدیوها شنیده میشود که جمعیت معترض خطاب به نیروهای سرکوبگر شعار «بیشرف، بیشرف» سر داده است.
رعبافکنی از طریق اعدام معترضان در میدانهای شهر
پیشتر گزارش شده بود که برپایی یک داربست آهنی در میدان علیخانی اصفهان در روز دوشنبه پنجم مرداد، نه تنها بر نگرانی از اعدام قریبالوقوع دیگر معترضان پرونده میدان علیخانی افزوده بلکه اکنون بیم آن میرود که این اعدامها بهصورت علنی و در ملاء عام انجام گیرد.
همزمان چند منبع مطلع در ایران به ایراناینترنشنال گفتند که جمهوری اسلامی در حال آماده شدن برای اعدام علنی شمار بیشتری از معترضانی است که در جریان اعتراضات سراسری دی ماه بازداشت شدهاند.
گزارشهای شاهدان عینی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، حاکی از حضور گسترده نیروهای امنیتی در میدان علیخانی در شامگاه دوشنبه است. اعتراضات ۱۸ دی ماه ۱۴۰۴ اصفهان از همین میدان آغاز شد.
ایراناینترنشنال ۱۷ تیر گزارش داده بود در پرونده میدان علیخانی اصفهان، ۱۲ نفر به اعدام و ۲۳ نفر به پنج تا ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند. احکام اعدام ۱۴ تیر در دیوان عالی کشور تایید و پرونده برای اجرا به دادگاه انقلاب اصفهان فرستاده شد.
اسفندیاری، ۱۹ ساله، و محمدی، شهروند ۲۴ ساله افغانستان، ۲۸ تیر اعدام شدند. ۱۰ محکوم دیگر این پرونده، ابوالفضل ابراهیمی، امیرحسین ابراهیمیانالوچه، شروین باقریان جبلی، قائم حسینی، علی دشتی، علیرضا رئیسی، ابوالفضل سپاهی، علیرضا سپاهی، امیرحسین صفری و امیرحسین ملکی، به سلول انفرادی منتقل شدهاند.
یک منبع نزدیک به خانواده امیرحسین صفری، یکی دیگر از متهمان این پرونده، به ایراناینترنشنال گفت که از بستگان او خواسته شده است برای آخرین ملاقات در زندان مرکزی اصفهان حاضر شوند؛ ملاقاتی که خانواده گمان میکند ممکن است آخرین دیدار با او باشد.
مهدی محمودیان، فعال سیاسی، نیز این نگرانیها را تایید کرد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که به خانوادههای چند تن از ۱۰ زندانی باقیمانده محکوم به اعدام در پرونده میدان علیخانی نیز گفته شده است برای آخرین ملاقات به زندان مراجعه کنند.
محمودیان از علیرضا سپاهی و ابوالفضل سپاهی، که پسرعمو هستند، بهعنوان افرادی نام برد که بهگفته او با خطر قریبالوقوع اعدام روبهرو هستند.
از راست به چپ: امیرحسین صفری، علیرضا سپاهی و ابوالفضل سپاهی
استقرار آشکار نیروهای امنیتی در اطراف داربست نصب شده در میدان علیخانی نگرانیها را تشدید کرده است که اعدامهای دیگری ممکن است بهصورت علنی انجام شود.
مقامهای جمهوری اسلامی متهمان را به مشارکت در کشته شدن چهار نیروی امنیتی و همچنین آتشافروزی و تخریب در جریان اعتراضات دی ماه متهم کردهاند. مقامها میگویند چهار تن از اعضای بسیج و نیروهای یگان ویژه در جریان درگیریهای این منطقه کشته شدند.
سازمان ملل خواستار توقف فوری احکام پرونده میدان علیخانی شد
اوایل روز دوشنبه پنجم مرداد گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل صدور حکم اعدام برای ۱۲ معترض پرونده میدان علیخانی اصفهان را محکوم کردند. آنها پس از اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، دو تن از محکومان این پرونده، از جمهوری اسلامی خواستهاند اجرای احکام اعدام ۱۰ معترض دیگر را فورا متوقف و این احکام را لغو کند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود نوشتند محکوم کردن ۱۲ نفر به اعدام در یک جلسه دادرسی، در دادگاهی غیرعلنی و بدون شفافیت درباره مسئولیت فردی هر یک از متهمان، استانداردهای تثبیتشده دادرسی عادلانه را نقض میکند.
در این بیانیه آمده است این ۱۲ مرد جوان که در زمان بازداشت بین اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۲۰ زندگی خود بودند، بهطور خودسرانه از آزادی محروم شدند و برخی از آنان نیز با ناپدیدسازی قهری و بدرفتاری مواجه شدند.
به گفته این کارشناسان، این افراد بر پایه اعترافاتی که از رسانههای حکومتی پخش شده، به مشارکت در کشته شدن چهار عضو نیروهای امنیتی، آتشسوزی عمدی و تخریب اموال در جریان اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان علیخانی اصفهان متهم شدهاند.
کارشناسان افزودند اتهامهای دقیق این افراد همچنان نامشخص است، زیرا جلسات دادگاه انقلاب بهصورت غیرعلنی برگزار شده و احکام دادگاه نیز منتشر نشده است.
از جمله افرادی که همچنان با خطر اعدام روبهرو است، شروین باقریان جبلی است که تنها چند روز پیش از بازداشتش ۱۸ ساله شده بود.
به گفته کارشناسان، تلویزیون دولتی ایران ظرف یک هفته پس از بازداشت جبلی و پیش از برگزاری هرگونه دادگاهی، تصاویری از اعتراف او به اعمال خشونت علیه نیروهای امنیتی پخش کرد.
آنها افزودند که به نظر میرسید جبلی از معنای اتهامی که میتواند مجازات اعدام در پی داشته باشد، یعنی «محاربه» یا «دشمنی با خدا»، آگاهی نداشته است؛ موضوعی که نگرانیهایی را درباره عدم دسترسی او به وکیل انتخابی خودش ایجاد کرده است.
کارشناسان گفتند: «اعترافاتی که تحت اجبار گرفته شدهاند هرگز نباید بهعنوان مدرک پذیرفته شوند و پخش آنها پیش از محاکمه، اصل برائت را نقض میکند.»
محمودیان نیز گفت پرونده میدان علیخانی نیز مانند بسیاری دیگر از پروندههای سیاسی و امنیتی در ایران، با تخلفات جدی حقوقی، محرومیت از تضمینهای دادرسی عادلانه و نگرانیهای گسترده انسانی همراه بوده است.
اکنون، با برپا شدن داربست در میدان علیخانی و گزارش خانوادهها درباره انجام آخرین ملاقاتها در زندان، بستگان بیم آن دارند که احکام اعدام باقیمانده بهرغم افزایش فشارهای بینالمللی، بهزودی اجرا شوند.
صدور و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در ایران، بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، افزایش یافته است.
علی صالحی، دادستان تهران، ۲۳ تیر گفت در پروندههای مرتبط با این اعتراضات و جنگها، احکامی از جمله حبس و اعدام صادر و در مواردی اجرا شده است.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون دستکم ۵۱ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای صدها نفر دیگر نیز احکام اعدام، حبسهای سنگین و مصادره اموال صادر کرده است.
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند تا زمانی که قوانین کنونی در ایران برقرار باشد، شرکت در هر اعتراضی در انتقاد از حکومت با خطر اقدامات تلافیجویانه و پیگرد روبهرو است و این چرخه تنها با گشایش فضای مدنی و تضمین آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز شکسته خواهد شد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف ظاهرا روشن است؛ ایجاد هراس در جامعه، بازداشتن مردم از اعتراضهای آینده و خاموش کردن صدای مخالفان. با این حال، سرکوب تنها به گسترش مخالفتها خواهد انجامید.»
کارشناسان همچنین نوشتند با وجود این مخاطرات، ایرانیان همچنان خواستار تغییرند و زندانیان نیز از طریق کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» و تحصن در زندان قزلحصار بهصورت مسالمتآمیز اعتراض میکنند.
گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل صدور حکم اعدام برای ۱۲ معترض پرونده میدان علیخانی اصفهان را محکوم کردند. آنها پس از اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، دو تن از محکومان این پرونده، از ایران خواستند اجرای احکام اعدام ۱۰ معترض دیگر را فورا متوقف و این احکام را لغو کند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیهای که دوشنبه پنجم مرداد منتشر شد، نوشتند محکوم کردن ۱۲ نفر به اعدام در یک جلسه دادرسی، در دادگاهی غیرعلنی و بدون شفافیت درباره مسئولیت فردی هر یک از متهمان، استانداردهای تثبیتشده دادرسی عادلانه را نقض میکند.
در این بیانیه آمده است این ۱۲ مرد جوان که در زمان بازداشت بین اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۲۰ زندگی خود بودند، بهطور خودسرانه از آزادی محروم شدند و برخی از آنان نیز با ناپدیدسازی قهری و بدرفتاری مواجه شدند.
به گفته این کارشناسان، این افراد بر پایه اعترافاتی که از رسانههای حکومتی پخش شده، به مشارکت در کشته شدن چهار عضو نیروهای امنیتی، آتشسوزی عمدی و تخریب اموال در جریان اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان علیخانی اصفهان متهم شدهاند.
کارشناسان افزودند اتهامهای دقیق این افراد همچنان نامشخص است، زیرا جلسات دادگاه انقلاب بهصورت غیرعلنی برگزار شده و احکام دادگاه نیز منتشر نشده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۸ تیر گزارش داد اسفندیاری و محمدی، دو تن از معترضان بازداشتشده در جریان خیزش دیماه در اصفهان، اعدام شدند. میزان همچنین نوشت در پرونده میدان علیخانی اصفهان برای ۱۶ نفر کیفرخواست صادر شده است.
ایراناینترنشنال ۱۷ تیر گزارش داده بود در پرونده میدان علیخانی اصفهان، ۱۲ نفر به اعدام و ۲۳ نفر به پنج تا ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند. احکام اعدام ۱۴ تیر در دیوان عالی کشور تایید و پرونده برای اجرا به دادگاه انقلاب اصفهان فرستاده شد.
اسفندیاری، ۱۹ ساله، و محمدی، شهروند ۲۴ ساله افغانستان، ۲۸ تیر اعدام شدند. ۱۰ محکوم دیگر این پرونده، ابوالفضل ابراهیمی، امیرحسین ابراهیمیانالوچه، شروین باقریان جبلی، قائم حسینی، علی دشتی، علیرضا رئیسی، ابوالفضل سپاهی، علیرضا سپاهی، امیرحسین صفری و امیرحسین ملکی، به سلول انفرادی منتقل شدهاند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل نیز اول مرداد از جمهوری اسلامی خواست فورا اجرای حکم اعدام این ۱۰ جوان را متوقف کند.
در بیانیه کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل به پرونده باقریان جبلی، یکی از ۱۰ محکومی که همچنان با خطر اعدام روبهرو هستند، اشاره شده است.
به گفته کارشناسان، او تنها چند روز پیش از بازداشت ۱۸ ساله شده بود و کمتر از یک هفته پس از بازداشت، پیش از آغاز محاکمه، تلویزیون دولتی ویدیویی از اعتراف او به اعمال خشونت علیه ماموران امنیتی در جریان بازجویی پخش کرد.
کارشناسان سازمان ملل نوشتند در این ویدیو به نظر میرسید باقریان جبلی از مفهوم اتهام «محاربه» که مجازات آن اعدام است، آگاهی نداشت؛ موضوعی که این نگرانی را ایجاد میکند که آیا هنگام پخش این اعتراف به وکیل منتخب خود دسترسی داشته است یا خیر.
در این بیانیه آمده است اعترافات اجباری نباید بهعنوان مدرک پذیرفته شوند و پخش آنها پیش از دادگاه، اصل برائت را نقض میکند. کارشناسان افزودند پرونده باقریان جبلی نمونهای از صدور حکم اعدام پس از دادرسیهای ناعادلانه است.
به گفته کارشناسان سازمان ملل، از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۲۴ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ اعدام شدهاند.
امضاکنندگان این بیانیه افزودند بسیاری از اعدامشدگان جوانانی بودند که از حق آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز استفاده کرده بودند و در میان آنان، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز بودند.
صدور و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در ایران، بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، افزایش یافته است.
علی صالحی، دادستان تهران، ۲۳ تیر گفت در پروندههای مرتبط با این اعتراضات و جنگها، احکامی از جمله حبس و اعدام صادر و در مواردی اجرا شده است.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون دستکم ۵۱ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای صدها نفر دیگر نیز احکام اعدام، حبسهای سنگین و مصادره اموال صادر کرده است.
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند تا زمانی که قوانین کنونی در ایران برقرار باشد، شرکت در هر اعتراضی در انتقاد از حکومت با خطر اقدامات تلافیجویانه و پیگرد روبهرو است و این چرخه تنها با گشایش فضای مدنی و تضمین آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز شکسته خواهد شد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف ظاهرا روشن است؛ ایجاد هراس در جامعه، بازداشتن مردم از اعتراضهای آینده و خاموش کردن صدای مخالفان. با این حال، سرکوب تنها به گسترش مخالفتها خواهد انجامید.»
کارشناسان همچنین نوشتند با وجود این مخاطرات، ایرانیان همچنان خواستار تغییرند و زندانیان نیز از طریق کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» و تحصن در زندان قزلحصار بهصورت مسالمتآمیز اعتراض میکنند.
آنها از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند تا زمان لغو مجازات اعدام، اجرای آن را متوقف کنند و از این فرصت برای تضمین رعایت کامل حقوق بینالملل حقوق بشر، از جمله تضمین دادرسی عادلانه و محدود کردن مجازات اعدام به جدیترین جرایم، بهره ببرند.
این کارشناسان تاکید کردند: «اعدامها تنها بر خشونت و اندوهی که مردم ایران متحمل شدهاند، میافزاید.» آنان در پایان اعلام کردند درباره این موضوع با دولت جمهوری اسلامی در تماس هستند.
زندانیان واحد دو زندان قزلحصار کرج برای چهاردهمین روز متوالی در اعتراض به اجرای احکام اعدام اعتصاب غذا و تحصن کردند. همزمان، مسئولان زندان حدود ۱۴۰ زندانی با احکام غیر از اعدام را از این واحد به سالن سه واحد یک منتقل کردند.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، هرانا، یکشنبه چهارم مرداد گزارش داد زندانیان واحد دو زندان قزلحصار کرج با تجمع و تحصن در سالن بند، اعتراض خود به اجرای احکام اعدام را ادامه دادند.
یک منبع مطلع نزدیک به خانواده یکی از این زندانیان به هرانا گفت مسئولان زندان در حال انتقال زندانیان محکوم به حبس در پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر از واحد دو به سالن سه واحد یک هستند و قرار است تنها زندانیان محکوم به اعدام در واحد دو باقی بمانند.
به گفته این منبع، هفته گذشته نزدیک به ۱۰۰ زندانی و یکشنبه نیز حدود ۱۴۰ زندانی از واحد دو منتقل شدند و شمار زندانیان منتقلشده طی حدود یک هفته به دستکم ۲۴۰ نفر رسید.
مسئولان زندان تاکنون درباره علت این جابهجاییها و نحوه اجرای آن توضیحی ارائه نکردهاند.
خانوادههای محکومان به اعدام و زندانیان معترض ابراز نگرانی کردهاند که مسئولان، به جای گفتوگو با اعتصابکنندگان و رسیدگی به مطالبات آنان، با تغییر ترکیب جمعیتی واحد دو در صدد افزایش فشار و اعمال محدودیتهای بیشتر بر معترضان باشند.
در روزهای گذشته گزارشها و تصاویری از داخل زندان قزلحصار منتشر شده است که بخشهایی از اعتصاب غذا و تحصن زندانیان را نشان میدهد.
این اعتراضها ۲۲ تیر، پس از انتقال شش زندانی محکوم به اعدام در پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر به سلولهای انفرادی برای اجرای حکم، آغاز شد.
در پی این اقدام، هزار و ۵۰۰ زندانی واحد دو با اعتصاب غذا و تحصن در بند، مخالفت خود را با اجرای احکام اعدام اعلام کردند و شماری از آنان نیز در اقدامی اعتراضی لبهای خود را دوختند.
اعتراض زندانیان قزلحصار با حمایت شماری از تشکلهای مدنی و صنفی همراه شده است. دوم مرداد، ۹ تشکل در بیانیهای مشترک خواستار تبدیل «نه به اعدام» به یکی از مطالبات اصلی جامعه ایران شدند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نیز ۳۰ تیر در بیانیه هفتگی خود از اعتراض زندانیان زندان قزلحصار حمایت کرد و هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد با اعدام محکومان پروندههای مواد مخدر، نقش خود را در گسترش این پدیده پنهان کند.
زندانیان واحد دو زندان قزلحصار مهر ۱۴۰۴ نیز در اعتراض به اجرای احکام اعدام به مدت یک هفته اعتصاب کردند. آنان در پی وعده مسئولان قوه قضاییه و سازمان زندانها برای رسیدگی به خواستههایشان، به اعتصاب پایان دادند.
در آن زمان به زندانیان وعده داده شد اجرای احکام اعدام دستکم شش ماه متوقف شود و زمینه بازنگری در پرونده محکومان و پیگیری اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر فراهم آید.
زندانیان تاکید کرده بودند تداوم توافق به اجرای عملی تعهدات مسئولان وابسته است. آنها اکنون میگویند ازسرگیری اجرای احکام اعدام به معنای نادیده گرفتن همان وعدهها و تعهدات است.
این اعتراضها در حالی ادامه دارد که حسین ذوالفقاری، نماینده مسعود پزشکیان و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، ۳۱ تیر در دیدار با رییس قوه قضاییه درباره اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و خلاءهای قانونی آن گفتوگو کرد.
همچنین محمد سرگزی، رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، ۲۵ تیر از بررسی اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر با هدف محدود کردن مجازات اعدام خبر داد و گفت این مجازات در کنترل جرائم مواد مخدر و ایجاد بازدارندگی کارآمد نبوده است.
زندان قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانها و مهمترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران به شمار میرود و شمار زیادی از این احکام، بهویژه در پروندههای مرتبط با مواد مخدر، در آن به اجرا درمیآید.
بخش قابل توجهی از معترضان واحد دو نیز محکومان به اعدام در پروندههای مواد مخدر هستند و خواستار توقف اجرای احکام تا زمان بازنگری در قانون شدهاند.
روند اعدامها در ایران در سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است و از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۴۲۰ نفر اعدام شدهاند.
بر اساس آمار هرانا، شمار اعدامها از بیش از ۳۵۱ مورد در سال ۱۴۰۰ به دستکم دو هزار و ۴۸۸ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
ناهید فلاحتی، شهروند بهائی زندانی در شیراز، با گذشت ۳۴ روز از زمان بازداشت از تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم مانده است. همزمان گزارشها از وخامت وضعیت جسمانی ندا بدخش، دیگر بهائی زندانی در اصفهان و مخالفت مقامهای قضایی جمهوری اسلامی با درخواستهای درمانی او حکایت دارد.
یک منبع آگاه از وضعیت فلاحتی، یکشنبه چهارم مرداد به ایراناینترنشنال گفت این شهروند بهائی از حدود یک هفته پیش، از حق برقراری تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده و نزدیکانش در این مدت از وضعیت و شرایط او بیاطلاع ماندهاند.
این منبع افزود فلاحتی پس از بازداشت نیز به مدت یک هفته از هرگونه تماس و ملاقات با خانواده محروم بود و پس از آن امکان تماس تلفنی برای او فراهم شد.
به گفته او، فلاحتی در طول بیش از یک ماه بازداشت تنها یک بار اجازه ملاقات حضوری با خانواده را یافت، اما همسرش از این ملاقات محروم ماند.
منبع نزدیک به خانواده فلاحتی گفت ماموران هنگام تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی، شناسنامههای این زوج را نیز ضبط کرده بودند و به همین دلیل، مسئولان زندان از ورود همسرش جلوگیری کردند و نسبت خانوادگی او را نپذیرفتند.
فلاحتی دوم تیر به دست نیروهای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در شیراز بازداشت و به زندان عادلآباد این شهر منتقل شد.
سیما سبتو، شهروند بهائی ساکن شیراز، نیز همان روز به دست نیروهای امنیتی در منزلش بازداشت و به زندان عادلآباد این شهر منتقل شد.
وخامت وضعیت جسمانی ندا بدخش
همزمان در اصفهان، ندا بدخش، شهروند ۶۲ ساله بهائی، با گذشت هفت ماه از آغاز حبس پنجسالهاش با مشکلات جسمانی متعددی روبهروست.
یک منبع آگاه از وضعیت ندا بدخش به ایراناینترنشنال گفت او به دیابت، آرتروز، التهاب مفاصل و درد شدید استخوان مبتلاست و ششم دی ۱۴۰۴ برای اجرای حکم پنج سال حبس خود را به زندان دولتآباد اصفهان معرفی کرد.
این منبع افزود بدخش در دوران حبس به سیاتیک نیز مبتلا شده و با وجود درد شدید و نیاز به درمان، به امکانات درمانی دسترسی ندارد.
به گفته او، مقامهای قضایی تاکنون با درخواستهای مکرر بدخش و خانوادهاش برای استفاده از پابند الکترونیکی، مرخصی درمانی یا آزادی مشروط موافقت نکردهاند.
بدخش با اتهام «انجام فعالیت آموزشی و تبلیغی علیه شرع مقدس اسلام» به پنج سال حبس محکوم شده است. این اتهام به دلیل آموزش داوطلبانه ریاضی و زبان فارسی به کودکان افغانستانی محروم از تحصیل علیه او مطرح شد.
ادامه فشار بر بهائیان
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد در حال حاضر حدود ۶۰ شهروند بهائی در ایران در بازداشت موقت به سر میبرند یا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند.
ندا بدخش، رویا ثابت، سعید حسنی، پرستو حکیم، افشین حیرتیان، نگین خادمی، کیوان رحیمیان، یگانه روحبخش، نوید ذرهبین ایرانی، سپهر ضیائی و پژمان زارع از جمله این شهروندان هستند.
همچنین سیما سبتو، آرزو سبحانیان، مژگان شاهرضایی، نهاله شهیدی یزدی، شانا شوقیفر، ندا عمادی، آرتین غضنفری، ناهید فلاحتی، انیسا فنائیان، شکیلا قاسمی، وفا کاشفی، پارسا نجفی، برنا نعیمی، پیوند نعیمی، پیام ولی و بهزاد یزدانی نیز در بازداشت موقت به سر میبرند یا دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
جامعه جهانی بهائی نیز اول خرداد در بیانیهای اعلام کرد از زمان آغاز جنگ اخیر، در مجموع حدود ۸۰ شهروند بهائی در ایران بازداشت یا زندانی شدهاند.
بر اساس این بیانیه، در همین بازه زمانی بیش از ۴۰۰ مورد نقض حقوق بشر علیه بهائیان، از جمله یورش به خانهها، ضبط و مصادره اموال، بازداشت و محرومیت از دادرسی عادلانه ثبت شده است.
این آمارها در حالی منتشر شده است که در ماههای گذشته فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر جامعه بهائی در شهرهای مختلف ایران، از جمله از طریق احضار، بازداشت و اجرای احکام حبس، افزایش یافته است.
برآوردهای غیررسمی جمعیت بهائیان ایران را بیش از ۳۰۰ هزار نفر نشان میدهد، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی این آیین را بر خلاف ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی به رسمیت نمیشناسد.
بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک با سرکوب، محرومیت از تحصیل، تعطیلی کسبوکارها، تخریب اموال و نفرتپراکنی حکومتی روبهرو بودهاند.
سازمان حقوق بشر ایران نسبت به اجرای قریبالوقوع حکم اعدام عیسی چاری، زندانی سیاسی متهم به عضویت در سازمان مجاهدین خلق، هشدار داد.
این نهاد حقوق بشری گزارش داد چاری به سلول انفرادی زندان قزلحصار منتقل شده و در خطر اعدام قرار دارد.
شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران پیشتر او را به اتهام «عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران و اقدام علیه امنیت ملی» به اعدام محکوم کرد.
یک منبع آگاه از پرونده چاری به سازمان حقوق بشر ایران گفت او بهدلیل «تخریب یک تابلوی سپاه پاسداران» دستگیر شد.
بر اساس این گزارش، چاری پدر دو فرزند، کارگر مرغداری و از شهروندان بلوچ است. او ۱۶ آذر سال گذشته در قرچک ورامین بازداشت شد.
سازمان حقوق بشر ایران افزود جمهوری اسلامی از ابتدای سال ۱۴۰۵، دستکم ۱۰ زندانی سیاسی را به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق اعدام کرده است که آخرین مورد آن، مهدی خانکی در ۳۱ تیر بود.
با این حال، حکومت ایران پیکر این شش زندانی سیاسی را به خانوادههایشان تحویل نداده و از اعلام محل دفن آنها نیز خودداری کرده است.
خودداری از تحویل پیکر اعدامشدگان یا پنهان کردن محل دفن آنان یکی از رویههای جمهوری اسلامی در برخورد با خانوادههای دادخواه بوده است؛ اقدامی که در موارد متعدد برای اعمال فشار بر بازماندگان و جلوگیری از برگزاری مراسم سوگواری و یادبود به کار گرفته شده است.
ادامه اعتصاب غذا و اعتراض زندانیان در قزلحصار
در ماههای اخیر، حکومت ایران موج جدیدی از سرکوب شهروندان را از طریق احضارها و بازداشتهای گسترده، صدور احکام سنگین حبس و افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام به راه انداخته است.
کنشگران بر این باورند که جمهوری اسلامی بهویژه پس از تنشهای نظامی اخیر قصد دارد با ایجاد فضای رعب و وحشت، مانع از فوران دوباره خشم عمومی علیه بحرانهای فزاینده معیشتی و سیاسی شود.
در همین حال، شماری از زندانیان واحد دو زندان قزلحصار کرج دو هفته است که در اعتراض به اجرای احکام اعدام، دست به اعتصاب غذا و تحصن زدهاند.
این اعتراضها از ۲۲ تیر و پس از انتقال شش زندانی محکوم به اعدام در پروندههای مرتبط با مواد مخدر به سلول انفرادی برای اجرای حکم آغاز شد.
خبرگزاری حقوق بشری هرانا با انتشار ویدیویی، از وخامت حال یکی از زندانیان قزلحصار در سیزدهمین روز اعتصاب غذا خبر داد.
در این ویدیو، همبندیهای این زندانی او را در حالی که توان راه رفتن ندارد، در راهروی زندان به سمت خروجی حمل میکنند.
۳۱ تیر، کارزار آزادی زندانیان سیاسی در ایران با هشدار درباره وخامت وضعیت اعتصابکنندگان در زندانهای قزلحصار و دستگرد، از سازمان ملل، اتحادیه اروپا و دولتهای غربی خواست برای توقف اعدامها و جلوگیری از وقوع «فاجعه انسانی» بیدرنگ اقدام کنند.