غلامعلی جعفرزاده ایمنآبادی، نماینده پیشین مجلس گفت: «کشور در حال از دست رفتن است؛ نه خاک داریم، نه هوا، نه جنگل، نه دریا و نه ساحل. گفته میشود که زمینهای زیرزمینی نیز آلوده شده و نشستهای زمین رخ داده است.»
او افزود: «شرایط بسیار نامناسبی بر کشور حاکم است و هیچیک از مسئولان توان محافظت از منابع خدادادی را ندارند؛ منابعی که برای آن زحمتی نکشیدهاند اما موظفاند آن را حفظ کنند.»
او ادامه داد: «شنیدههایی دارم که حقیقتا دردناک است. به جای اینکه چند هواپیما برای اطفای حریق خریداری شود، هزینهها در بخشهای غیرضروری مانند اندیشکدههای حکمرانی صرف شده است.»
محمدحسین اصغری، مدیر اجرایی سامانه آدم و حوا، شنبه هشتم آذر در مصاحبه با وبسایت فرارو گفت: «ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی سن ازدواج را برای زنان ۱۳ سال و برای مردان ۱۵ سال تعیین کرده است. از نظر حقوقی، ما موظفیم عضویت افراد را بپذیریم و نمیتوانیم مانع ثبتنام کسی شویم که طبق قانون در آن بازه سنی قرار دارد.»
پیشتر تصاویری از فرمهای ثبتنام کاربران این سامانه منتشر شده بود که نشان میداد شماری از آنان کمتر از ۱۸ سال سن دارند.
در روزهای اخیر، انتشار آگهیهایی درباره دختران ۱۳ ساله آماده ازدواج در این پلتفرم موجی از انتقادها را برانگیخت و واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی به همراه داشت.
فرارو در گزارش خود نوشت: «۲۶ فرم ثبتنام در سایت همسریابی آدم و حوا مربوط به افراد ۱۳ تا ۱۵ سال بود. اکثر این افراد توسط والدینشان ثبتنام و سپس توسط سایت تایید شدهاند.»
نقش صداوسیما در افزایش پدیده کودکهمسری در ایران
پیمان حاجمحمود عطار، وکیل دادگستری، درباره اینکه چرا والدین این کودکان دست به چنین اقدامی زدهاند، به فرارو گفت: «خانوادهها بهدلیل مشکلات اقتصادی یا اعتقادات فرهنگی تلاش میکنند مسئولیت خود در قبال دخترانشان را با ازدواج آنها کاهش دهند.»
او افزود: «این موضوع ناشی از مشکلات اقتصادی و معیشتی، بیکاری پدر یا سرپرست خانواده اعم از مادر سرپرست یا سایر سرپرستان و اولیای کودک همسر و همچنین اعتقادات و سنتهای غلط فرهنگی است.»
آمارها حاکی از آن است که روند ازدواج کودکان در ایران طی سالهای اخیر رو به افزایش بوده است.
به عنوان نمونه، در سال ۱۴۰۱، بیش از ۳۶ هزار دختربچه در گروه سنی ۱۰ تا ۱۴ سال بهطور رسمی در ایران ازدواج کردند و در سال ۱۴۰۰ نیز ۱۳۴۹ دختر زیر ۱۵ سال مادر شدند.
در مواردی، این کودکان قربانی خشونت همسران خود شده و به قتل رسیدهاند.
این در حالی است که پلتفرم آدم و حوا در صداوسیمای جمهوری اسلامی، تنها رسانه تلویزیونی در ایران، بهطور گسترده تبلیغ میشود.
فرارو در ادامه گزارش خود نوشت شماری از شبکههای صداوسیما، از جمله شبکههای دو، سه و افق، بهطور مستمر سامانه آدم و حوا را معرفی کردهاند و حتی در اردیبهشتماه، یکی از مجریان این رسانه در برنامه زنده تلویزیونی به تبلیغ این سایت همسریابی پرداخت.
به گزارش فرارو، این مجری صداوسیما گفت: «از همه دختران و پسران مجرد میخواهم در سایت آدم و حوا ثبتنام کنند.»
فرارو به نقل از منتقدان کودکهمسری نوشت: «رویکرد رسانهملی میتواند ازدواج کودکان را عادیسازی کند و حقوق آنها را به مخاطره بیندازد.»
شرکت کنترل کیفیت هوا در ایران شنبه هشتم آذر اعلام کرد ایستگاه پیشوا با شاخص ۱۵۷، ایستگاه اسلامشهر با شاخص ۱۷۷، باقرشهر با عدد ۱۹۸، بهارستان با شاخص ۱۹۰، ورامین با شاخص ۱۶۰، قرچک با عدد ۱۷۵، لواسان با عدد ۱۵۷ و دماوند با شاخص ۱۶۲، در وضعیت قرمز و ناسالم هوا قرار گرفتند.
این سطح از آلودگی میتواند موجب تشدید علائم تنفسی، کاهش دید افقی و افزایش مراجعه بیماران قلبی و ریوی به مراکز درمانی شود؛ در حالی که پیشبینیها نشان میدهند این وضعیت حداقل تا دو روز آینده در پایتخت ادامه خواهد داشت.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
شرایط دیگر شهرها
بر اساس دادههای سامانه پایش کیفی هوا، شاخص کیفیت هوا در مشهد ۱۵۱، تبریز ۱۵۴، بناب ۱۷۹ و اسکو، ۱۵۹ گزارش شد و وضعیت هوا، در حالت قرمز و ناسالم برای همه گروهها قرار گرفت.
شاخص کیفیت هوای سوسنگرد به عدد ۲۲۵ رسید و این شهر را در وضعیت «بسیار ناسالم» قرار داد. سطحی که در طبقهبندی آلودگی هوا با رنگ «بنفش» مشخص میشود و برای تمام گروهها خطرناک است.
اهواز نیز در چند ایستگاه با شاخص ۱۷۷ و وضعیت «قرمز» روبهرو شد. کارون شاخص ۱۷۲، شوشتر ۱۹۷، دزفول ۱۶۰، اندیمشک ۱۵۶، هفتکل ۱۵۳، ماهشهر ۱۵۲ و آغاجاری ۱۶۹ را ثبت کردند. اعدادی که همگی نشاندهنده وضعیت آلودگی «ناسالم برای همه گروهها» است.
شاخص آلودگی هوا در اصفهان به ۱۴۸ رسید. در خمینیشهر ۱۶۶ و در قهجاورستان ۱۶۷ گزارش شد.
هشدار نارنجی برای پنج کلانشهر
سازمان هواشناسی با صدور هشدار نارنجی، اعلام کرد غلظت آلایندهها در پنج کلانشهر تهران، کرج، اصفهان، مشهد و تبریز، طی روزهای پیش رو افزایش چشمگیر خواهد داشت و شاخص آلودگی در این شهرها به سطح ناسالم برای همه گروهها میرسد.
بر اساس این پیشبینی، در صورت کنترل نشدن منابع آلاینده ثابت و متحرک، امکان رسیدن کیفیت هوا به شرایط «بسیار ناسالم» نیز وجود دارد.
مطابق اعلام هواشناسی، تبریز از یکشنبه وارد موج شدید آلودگی میشود و دوشنبه، نوبت تهران، کرج، اصفهان و مشهد خواهد بود.
در مشهد، این وضعیت تا سهشنبه ادامه پیدا میکند.
در کنار این هشدار، سه استان سمنان، قزوین و یزد نیز با هشدار زرد مواجه شدهاند که به معنای افزایش آلودگی تا سطح ناسالم برای گروههای حساس است.
شرایط آلودگی نگرانکننده است
شایسته جهانشاهی، از مدیران شرکت کنترل کیفیت هوا، شرایط آلودگی تهران را «نگرانکننده» توصیف کرد و گفت که پایداری جو، مصرف گسترده سوخت فسیلی و فرسودگی ناوگان حملونقل، از عوامل اصلی تشدید آلودگیاند.
او با اشاره به ثبت روزانه حدود پنج میلیون سفر با خودرو در تهران و فعالیت ۸۰ هزار تاکسی که نیمی از آنها فرسودهاند، تاکید کرد این حجم از تردد، سهم مهمی در تولید ذرات معلق دارد.
به گفته او، مدیریت آلودگی در اختیار یک دستگاه واحد نیست و ۲۳ نهاد مختلف بر اساس قانون هوای پاک مسئولیت دارند اما «ضعف هماهنگی، مشکلات مالی و محدودیتهای صنعتی»، مانع اجرای موثر این قانون شده است.
برنامه ۲۰ ساله برای تهران
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، شنبه گفت: «برای کاهش آلودگی هوا باید یک برنامهریزی ۲۰ ساله انجام شود و برای احقاق این امر به عزم ملی و اقدامات عملی در زمینه توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و اسقاط خودروهای فرسوده نیاز است.»
او افزود: «تعداد زیادی از اتوبوسها و وسایل نقلیه فرسوده هستند که منجر به تشدید آلودگی هوا میشود.»
معتمدیان در ادامه گفت: «۱۴ درصد از آلایندگیهای تهران مربوط به موتورسیکلتهاست که بخش عمدهای از آنها نیز فرسوده هستند.»
تهران از ابتدای سال تا چهارم آذر تنها شش روز هوای پاک داشته و در مقابل، بیش از ۱۰۰ روز در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس و ۱۴ روز در شرایط ناسالم برای عموم بوده است.
دو روز «بسیار ناسالم» و دو روز «خطرناک» نیز در کارنامه هوای امسال پایتخت به ثبت رسیده است.
بر اساس گزارش وبسایتهای اطلاعرسانی قیمت طلا و ارز، هر سکه امامی، شنبه هشتم آذر در بازار تهران به قیمت ۱۲۰ هزار و ۹۰۰ تومان معامله شد.
همچنین قیمت هر قطعه نیمسکه طلا از ۶۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عبور کرد.
قیمت هر دلار آمریکا نیز در بازار آزاد تهران به ۱۱۵ هزار تومان رسید.
بالا رفتن بهای ارز و طلا در ایران در حالی است که قیمت خوراکیها در یک سال گذشته بیش از ۶۶ درصد افزایش یافته و برخی زیرگروهها رشد بیشتری را تجربه کردهاند.
نان و غلات ۱۰۰ درصد، میوه و خشکبار ۱۰۸ درصد، سبزیجات ۶۹ درصد، نوشیدنیها ۶۸.۳ درصد، ماهیها و صدفداران ۵۲.۳ درصد و شیر، پنیر و تخممرغ، ۴۸.۶ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
در هفتههای اخیر، تورم افسارگسیخته و رشد نرخ ارزهای خارجی بر نگرانیها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران افزوده است. روندی که در پی فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل شدت گرفت.
۱۵ آبان، فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، هشدار داد با ادامه رشد نرخ تورم، «دلار ۱۳۰ هزار تومانی در زمستان دور از انتظار نیست».
آخرین گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی نشان میدهد خروج سرمایه در بهار سال جاری رکوردی تاریخی زده است که از عمق بحران مالی کشور حکایت دارد.
ولیالله بیاتی، نماینده تفرش در مجلس شورای اسلامی، ۱۶ مهر در صحن مجلس با اشاره به ثبت رکوردهای جدید قیمت در بازار ارز و طلا، درباره افزایش قیمت کالاها در پی فعالسازی مکانیزم ماشه هشدار داد.
او خطاب به مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، گفت: «شما میگویید تحریمها و اسنپبک تاثیری ندارد اما در عمل دلار و طلا سر به فلک کشیده است و گرانی بیداد میکند. بهتر است با مردم روراست باشید. مردم نگران هستند.»
افزایش دوباره قیمت طلا و ارز در ایران در شرایطی است که قیمت بنزین به تازگی افزایش یافته و برخی مقامات جمهوری اسلامی درباره افزایش شدیدتر بهای کالاها هشدار میدهند.
محسن بیگلری، دبیر کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، هفتم آذر به سایت رویداد ۲۴ گفت: «اگر مردم مجبور باشند بنزین پنج هزار تومانی بخرند، این افزایش حتما روی سایر کالاها و خدمات اثرگذار خواهد بود.»
او اضافه کرد: «گرانی بنزین میتواند نارضایتی اجتماعی ایجاد کند.»
بنا بر این گزارش که شنبه هشتم آذر منتشر شد، برخی عوامل برنامه با صدور قرار وثیقه تا زمان رسیدگی به پرونده در دادگاه آزاد شدهاند اما تعدادی دیگر همچنان در بازداشت به سر میبرند.
در این گزارش آمده است این برنامه که با حضور تماشاگران برگزار میشود، یک برنامه تعاملی میان مجری و تماشاگران است.
برخی رسانهها از جمله خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش دادند عوامل برنامه طنز «نصفه شب» و مجری آن، علی صبوری، بازداشت شدهاند.
بخش خبری ۲۰:۳۰ صدا و سیمای جمهوری اسلامی، ششم آذر گزارشی با عنوان «عادیسازی مواد مخدر با چاشنی طنز» منتشر کرد که علیه برخی برنامههای اینترنتی گفتوگو محور در شبکههای اجتماعی بود.
در این گزارش با پخش قسمتهایی از برنامههای باضیا، با اجرای علی ضیا، نیمه شب، با اجرای امیرحسین قیاسی و نصفه شب، با اجرای علی صبوری، نسبت به طرح سوالهایی با محوریت «مصرف مواد مخدر» اعتراض شد.
در ماههای گذشته صفحات برخی از افراد فعال در شبکههای اجتماعی و کانالهای یوتیوبی با دخالت پلیس فتا و نهادهای قضایی از دسترس خارج شدهاند.
صفحه اینستاگرام «ضد استندآپ کمدی» با بیش از ۸۰۰ هزار دنبالکننده، ۲۴ مهر ماه از سوی پلیس امنیت عمومی فراجا و با دستور قضایی به علت آنچه «انتشار محتوای هنجارشکن» خوانده شد، مسدود شد.
مجید فیضجعفری، رییس پلیس امنیت عمومی فراجا، اسفند ۱۴۰۳ از شناسایی و برخورد با ۱۵ نفر از برگزارکنندگان اصلی جلسات بلایند دیت (قرارهای ناشناس) در فضای مجازی خبر داد.
این مقام انتظامی جمهوری اسلامی گفت که محتوای مرتبط با فعالیتهای این افراد پاکسازی و صفحات مربوط به آنها در فضای مجازی توقیف شدهاند.
در یکی دیگر از این نمونهها، رسانههای ایران بهمن ۱۴۰۳ خبر دادند صفحه اینستاگرام «وینی ویدز»، بلاگر و یوتیوبر با بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار دنبالکننده، با دستور قضایی مسدود شد.
این یوتیوبر پیشتر برنامه «بلایند دیت ایرانی» را اجرا کرده بود.
دلیل این اعمال محدودیت، «انتشار محتوای مجرمانه و معارض با عفت عمومی» عنوان شد.
قوه قضاییه، مهرماه سال گذشته صفحه اینستاگرام زینب موسوی، کمدین ایرانی و خالق شخصیت «امپراطور کوزکو» را نیز مسدود کرد.
آذر ۱۴۰۲ نیز مقامهای قضایی صفحه اینستاگرام یک شهروند اهل رشت معروف به «صادق بوقی» را که در بازار این شهر آواز میخواند و میرقصید، مسدود کردند.
اصطلاح «خط سفید» برای خطوطی به کار برده میشود که بدون فیلترینگ به شبکه جهانی اینترنت متصل میشوند.
عبدی، در یادداشتی در روزنامه اصلاحطلب اعتماد که شنبه هشتم آذر منتشر شد، نوشت: «وزارت ارتباطات مطابق قانون دسترسی به اطلاعات باید وضعیت خطوط تلفن اعضای شورای عالی فضای مجازی و نیز کارگروهها و کارکنان این شورا و حتی خانوادههای آنان را اعلام کند. تا آنجا که شنیدهام به احتمال فراوان خطوط اغلب آنان سفید است و این نهایت رفتار ریاکارانه است.»
یک قابلیت تازه پلتفرم ایکس برای کاربران، نشان میدهد که برخی از روزنامهنگاران، فعالان رسانهای و سیاسی و مقامهای حکومتی، از اصلاحطلب و محافظهکار، بدون استفاده از ویپیان (فیلترشکن) و با استفاده از اینترنت بدون فیلتر اختصاص داده شده از سوی حکومت، حساب کاربری خود را ایجاد کرده و یا از آن استفاده میکنند.
افشای این موضوع، انتقاد تند شهروندان عادی ایرانی در شبکه ایکس را به دنبال داشته که ناچار هستند هر روز برای استفاده از پلتفرمهای فیلتر شده اینترنتی، از ویپیان استفاده کنند.
عبدی در یادداشت خود نوشت: «باید فرض را بر این بگذارید که همه چیزها یا آشکار است یا به زودی آشکار میشود و بر این اساس، رفتار و استدلال کنید. در همین ماجرا دست تجزیهطلب خودساخته! یا ایرانی طرفدار استقلال اسکاتلند! رو شده و انتظار میرود این ماجرا باز هم ادامه یابد.»
اشاره عبدی به «ایرانی طرفدار استقلال اسکاتلند» در شرایطی است که جمهوری اسلامی بودجه کلانی را برای «ارتش سایبری» خود هزینه میکند تا فضای افکار عمومی در شبکههای اجتماعی را مهندسی کند.
پیشتر یک رسانه بریتانیایی گزارش داد شماری از حسابهای شاخص حامی استقلال اسکاتلند که در شبکههای اجتماعی خود را بهعنوان فعالان اسکاتلندی معرفی میکنند، از داخل ایران اداره میشوند.
خط سفید اعضای شورای عالی فضای مجازی
افشای اعطای خط سفید به اعضای شورای عالی فضای مجازی از سوی عبدی در شرایطی است که این شورا یکی از اصلیترین مراکز فیلترینگ و اعمال سانسور و محدودسازی دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت است.
این شورا اسفند سال ۱۳۹۰ با فرمان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تشکیل شد و ۱۸ عضو حقوقی و ۱۰ عضو حقیقی دارد.
رییس قوه قضاییه، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صداوسیما، فرمانده کل سپاه پاسداران و فرمانده کل فراجا از جمله اعضای این شورا هستند.
دفاع عبدی از خط سفید خود
در پی راهاندازی قابلیت تازه ایکس، موجی از عذرخواهی در میان کسانی راه افتاده که با وجود پنهانکاری، اکنون نزدیکی آنان به قدرت و بهرهمندیشان از رانتهای حکومتی آشکار شده است.
اما عبدی در مورد خط سفید خود، از داشتن آن دفاع کرد و گفت که از سال ۱۳۹۷ از اینترنت بدون فیلتر استفاده میکند.
او گفت که پس از فیلتر تلگرام در دیماه سال ۱۳۹۶، با توجه به اهمیت تداوم حضور روزنامهنگاران در این سکو، انجمن صنفی روزنامهنگاران در پی حل مساله - حداقل برای روزنامهنگاران و فعالان فضای مجازی - برآمد: «در نهایت و با پیگیری دولت، نهادهای مربوط قانع شدند که ۱۶ هزار نفر از فعالان این حوزه، شامل روزنامهنگاران، فعالان مجازی و مرتبط با این حوزه، مشمول این محدودیت نشوند.»
این روزنامهنگار و فعال اصلاحطلب داشتن خط سفید را «حق» خود دانست و نوشت: «توجه کنیم که امتیازی به اینها داده نشده است بلکه حقی که از دیگران و با فیلترینگ سلب شده به اینها بازگردانده شده بود.»
خرید و فروش «خط سفید»
وجود فیلترینگ اینترنت و خط سفید در ایران به فساد دامن زده است.
مصطفی پوردهقان اردکان، نماینده مجلس شورای اسلامی، هشتم آذر به خبرگزاری ایلنا گفت: «در حال حاضر بسیاری از این سیمکارتهای سفید با قیمتهای گزافی خرید و فروش میشوند.»
او توضیح بیشتری در این باره ارائه نکرد.
پوردهقان گفت: «بازار سیاه برای این سیمکارتها ایجاد شده و این موضوع واقعا تلخ و دردناک است.»
پیشتر صفحه رسمی وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی، با اشاره به افشای دسترسی برخی مقامهای جمهوری اسلامی و بعضی خبرنگاران نزدیک به حکومت به اینترنت بدون فیلتر، نوشت: «دسترسی به اطلاعات یک حق بنیادین است، نه امتیازی که فقط به عدهای محدود اعطا شود.»
