طالبان افغانستان اعلام کرد در حملات هوایی پاکستان به سه ولایت شرقی این کشور ۹ کودک و یک زن کشته شدهاند. این گروه تاکید کرد «در زمان مناسب» به این اقدام پاسخ خواهد داد. حملات پاکستان بار دیگر تنش موجود میان دو همسایه را افزایش داد.
این حملات شبانه گزارش شده از سوی طالبان در سهشنبه چهارم آذرماه، پس از چند عملیات مرگبار در پاکستان انجام شد؛ حملاتی که اسلامآباد مسئولیت آن را بر عهده گروههایی گذاشته که به گفته مقامهای پاکستانی در افغانستان مستقرند.
پاکستان هنوز واکنشی به گزارشهای منتشر شده نشان نداده است.
در هفتههای اخیر، پس از درگیریهای مرزی شدید در ماه اکتبر، آتشبسی میان دو کشور برقرار بود اما مذاکرات صلح به نتیجه نرسید.
اتهامزنیهای متقابل
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان افغانستان، گفت که جنگندههای پاکستانی سه ولایت شرقی افغانستان را هدف قرار دادند.
او این حملات را «نقض حاکمیت افغانستان» و «تخطی آشکار از هنجارهای بینالمللی» توصیف کرد.
مجاهد گفت: «دفاع از خاک و مردممان حق مشروع ماست. پاسخ در زمان مناسب داده میشود.»
اسلامآباد میگوید مهاجمان مسلح اخیرا از خاک افغانستان وارد پاکستان شدهاند.
طالبان این اتهام را رد میکند و میگوید خاک افغانستان برای حملات گروههای پاکستانی استفاده نمیشود.
حملات مرگبار در پاکستان
دوشنبه سوم آذرماه، دو بمبگذار انتحاری، سه عضو نیروهای شبهنظامی را در پیشاور پاکستان کشتند.
بهدنبال این رخداد، مقامهای امنیتی اعلام کردند جلوی تلفات بیشتر را گرفتهاند.
اوایل ماه جاری، یک بمبگذار انتحاری در اسلامآباد ۱۲ نفر را کشت که این اقدام نخستین حمله مرگبار علیه غیرنظامیان در پایتخت پاکستان طی ۱۰ سال اخیر بود.
یک روز پیش از آن، در وزیرستان جنوبی، خودرویی حامل مواد منفجره با درِ اصلی یک مدرسه نظامی برخورد کرد و سه نفر کشته شدند.
اسلامآباد میگوید هر سه این حملهها را از افغانستان ردیابی کرده است.
آتشبس کوتاه و مذاکرات بینتیجه
ماه گذشته، درگیری مرزی میان دو کشور دهها کشته بر جای گذاشت که شدیدترین موج خشونت از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ بود.
دو طرف ۲۶ مهر در دوحه با میانجیگری قطر به آتشبس موقت دست یافتند اما در دور دوم مذاکرات که با میانجیگری ترکیه و قطر در استانبول برگزار شد، نتوانستند بر سر مسائل کلیدی به تفاهم برسند.
منابع افغان و پاکستانی نزدیک به مذاکرات گفتند هر یک از طرفین، دیگری را مسئول شکست گفتوگوها میداند.
گفته میشود پاکستان میخواسته است که کابل تعهد کتبی برای اقدام علیه گروههای مسلح بدهد اما طالبان افغانستان میگوید نمیتواند امنیت داخلی پاکستان را تضمین کند.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم و نهاد زنان سازمان ملل، سهشنبه چهارم آذرماه گزارش سال ۲۰۲۵ خود درباره زنکشی در جهان را منتشر کردند.
بر اساس این گزارش، سال گذشته میلادی ۸۳ هزار زن و دختر با قتل عمد کشته شدند.
از این میان، ۶۰ درصد یعنی ۵۰ هزار زن و دختر به دست شریک عاطفی یا اعضای خانواده خود به قتل رسیدند. این یعنی بهطور میانگین ۱۳۷ زن در روز کشته شدهاند.
در مقابل، تنها ۱۱ درصد قتلهای مردان از سوی شریک یا اعضای خانواده انجام شده است.
سارا هندریکس، مدیر بخش سیاستگذاری نهاد زنان سازمان ملل، گفت: «قتل زنان در خلأ اتفاق نمیافتد، بلکه معمولا ادامه زنجیرهای از خشونت است که با رفتارهای کنترلگرانه و تهدید و آزار، از جمله به شکل آنلاین شروع میشود.»
به گفته او، کمپین ۱۶ روزه امسال سازمان ملل تاکید میکند که خشونت دیجیتال محدود به فضای آنلاین نمیماند؛ میتواند به فضای واقعی سرریز شده و در بدترین حالت، به آسیبهای مرگبار از جمله زنکشی تبدیل شود.
این مقام سازمان ملل با تاکید بر ضرورت مداخله زودهنگام نظامهای سیاسی، تاکید کرد برای پیشگیری از این قتلها، باید قوانینی اجرا شوند که نحوه ظهور خشونت را در زندگی زنان و دختران، چه آنلاین و چه آفلاین، در نظر بگیرند و عاملان را خیلی پیش از مرگبار شدن این خشونتها پاسخگو کنند.
جان برندولینو، مدیر اجرایی دفتر مقابله با جرم سازمان ملل نیز گفت: «خانه همچنان مکان خطرناک و گاه مرگباری برای تعداد زیادی از زنان و دختران در سراسر جهان است ... ما نیازمند راهبردهای بهتر برای پیشگیری و پاسخهای کارآمدتر عدالت کیفری هستیم.»
نرخ زنکشی در مناطق مختلف جهان
گزارش سازمان ملل تاکید میکند که زنان و دختران در همه مناطق جهان در معرض این شکل از خشونت قرار دارند.
برآوردها نشان میدهد بالاترین نرخ زنکشی به دست شریک زندگی یا اعضای خانواده، با رقم سه نفر از هر ۱۰۰ هزار زن و دختر در آفریقا رخ داده است.
در ردههای بعدی آمریکا، اقیانوسیه، آسیا و اروپا قرار دارند.
اگرچه زنکشی خارج از خانه نیز رخ میدهد، اما دادههای موجود در زمینه قتلهای جنسیتمحور زنان و دختران محدود است.
ایران؛ بیانیه تشکلهای دانشجویی برای روز جهانی منع خشونت علیه زنان
بر اساس آماری که سازمان حقوق بشری هرانا منتشر کرده، در ایران نیز طی یک سال گذشته، یعنی از چهار آذر ۱۴۰۳ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۴، دستکم ۱۱۰ زن کشته شدهاند. هرچند که به گفته هرانا، این آمار حداقل رخدادهای قابل تایید را نشان میدهد و شدت و گستره واقعی خشونت علیه زنان در ایران بهمراتب بیشتر است.
شماری از تشکلها و گروههای دانشجویی با انتشار بیانیهای به مناسبت روز جهانی منع خشونت علیه زنان، نقطه آغاز انقلاب «زن زندگی آزادی» پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی را فورانِ خشم جامعهای عاصی از خشونت سیستماتیک علیه زنان خواندند.
این بیانیه افزود جمهوری اسلامی در سه سال اخیر با تهدید و «جنگ علیه زنان»، به آتش کشیدن خاورمیانه و صدور احکام فلهای اعدام و زندان و شلاق، کوشید آتش اعتراضات ۱۴۰۱ را خاموش کند.
اما به گفته آنها، حکومت در پاسخ، یک «نه» سیاسی و عملگرا از جنس «مقابله با حجاب اجباری، علیه آپارتاید جنسیتی و برای مبارزه مداوم با تمام قوانین متحجر و ضدانسانی جمهوری اسلامی» شنید.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «حکومت میداند جنگی تعیینکننده مقابل زنان و اکثریت جامعه در پیش دارد؛ جنگی که پیروزی مردم در آن میتواند خاتمهدهنده تمامی اشکال خشونت، تبعیض، بیحقوقی و سرکوب علیه زنان و افراد الجیبیتیکیو پلاس باشد.»
این بیانیه به کارزار ۱۶ روزه «دنیا را نارنجی کن» سازمان ملل و مطالبه برای پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران در سراسر جهان اشاره کرد.
تشکلهای دانشجویی گفتند در این مدت، فریاد برابریخواهی و آزادیخواهی را برای «رهایی از نظم کهنه مردسالار و ضدزن» بلند خواهند کرد.
چهار دهه مقاومت زنان ایرانی در برابر خشونت ساختاری نظام دینی
کمیسیون زنان جبهه هفت آبان در بیانیهای به مناسبت روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، نوشت آنچه پس از انقلاب اسلامی بر زنان ایران گذشته و میگذرد، «دوزخی برساخته از خشونت ساختاریِ یک نظام دینی» است که کرامت انسانی و ابتداییترین حقوق زنان را هدف گرفته است.
در این بیانیه تاکید شده زنان ایران در ۴۶ سال گذشته «مقاومتی بیوقفه و شجاعانه» رقم زدهاند که پژواکش امروز در سراسر جهان شنیده میشود و بخشی جداییناپذیر از مبارزه ملت ایران برای آزادی است.
این بیانیه با اشاره به «چهار دهه و نیم قانونگذاری تبعیضآمیز، زنکشی، سنگسار، تحمیل پوشش اجباری، سرکوب معترضان زن و محرومسازی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی» تصویری از «آپارتاید جنسیتی» در ایران ارائه داد.
کمیسیون زنان این ائتلاف گفت عقبنشینیهای اخیر حکومت درباره حجاب اجباری «محدود، تحمیلی و فاقد ارزش ساختاری» است، زیرا زنان ایران «نه امتیازهای جزئی، بلکه برابری کامل حقوقی، سیاسی و اجتماعی» میخواهند.
در بخش دیگری از این بیانیه خطاب به نیروهای حکومتی آمده است همراهی با خشونت علیه زنان، «استمرار ظلم و بازتولید سرکوب» است و «سرکوب آنان، سرکوب آینده یک کشور» محسوب میشود.
این بیانیه با ادای احترام به ایستادگی زنان ایران تاکید کرد این مبارزه تا «برچیدهشدن کامل نظام آپارتاید جنسیتی» ادامه خواهد یافت.
مکرون سهشنبه چهارم آذرماه در مصاحبه با رادیو آرتیال (RTL) تاکید کرد پاریس از هر ابتکاری که به «صلح» منجر شود استقبال میکند اما هشدار داد که آنچه رییسجمهوری ایالات متحده پیشنهاد کرده است، هنوز نیازمند مذاکره و اصلاح است تا به «تسلیم یکطرفه» منجر نشود.
او گفت برخی از مفاد طرح پیشنهادی باید مورد بحث قرار گیرد تا با منافع اوکراین و اروپا سازگار باشد.
همزمان، یک مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفت دن دریسکول، وزیر ارتش آمریکا، سوم آذرماه در ابوظبی با مقامهای روسیه گفتوگو کرده است. دیداری که بهعنوان تازهترین تلاش دولت ترامپ برای پیشبرد توافق صلح میان روسیه و اوکراین توصیف میشود.
به گفته این مقام، قرار است این گفتوگوها تا سهشنبه ادامه یابد و دریسکول همچنین با مقامهای اوکراینی در ابوظبی ملاقات خواهد کرد.
هنوز روشن نیست چه کسانی در هیات روسیه حضور دارند و کاخ سفید نیز به درخواست رویترز برای توضیح درباره این دیدار پاسخی نداده است.
از سوی دیگر موج تازه حملات روسیه به کییف، به کشته شدن شماری از شهروندان انجامید.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، سهشنبه چهارم آذر در کانال تلگرام خود اعلام کرد شمار افرادی که در حملات شبانه موشکی و پهپادی روسیه به پایتخت اوکراین جان باختهاند، به شش نفر رسیده است.
او افزود در این حملات دستکم ۹ نفر نیز زخمی شدهاند.
مرزهای مذاکره؛ «تنها اوکراینیها تصمیم میگیرند»
مکرون در گفتوگوی رادیویی خود تاکید کرد که تنها دولت اوکراین میتواند درباره هرگونه امتیاز ارضی احتمالی تصمیم بگیرد و هیچ کشور دیگری نمیتواند بهجای اوکراین چنین تعهدی بدهد.
به گفته او، آنچه طرح ترامپ روی میز قرار داده، بیشتر نشاندهنده مواردی است که برای روسیه قابل قبول خواهد بود اما این به معنای پذیرش آن از سوی اوکراینیها یا اروپاییها نیست.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، سوم آذرماه اعلام کرد پیشنهاد متقابل اروپا در برابر طرح صلح ۲۸ بندی آمریکا برای صلح در اوکراین، سازنده نیست.
بر اساس این اعلامیه مسکو، طرح مورد نظر برای روسیه «کارایی ندارد».
این در حالی است که رییسجمهوری فرانسه گفت در صورت رسیدن به توافق صلح با روسیه، «بازسازی ارتش اوکراین» نخستین خط دفاعی این کشور خواهد بود و در این مسیر نباید «هیچ محدودیتی» وجود داشته باشد.
او همچنین تاکید کرد داراییهای بلوکهشده روسیه در اروپا نگهداری میشود و تنها اروپا حق دارد درباره سرنوشت آنها تصمیم بگیرد.
مکرون در پاسخ به این پرسش که آیا آماده است برای کمک به مذاکره بر سر یک توافق بهتر به واشینگتن سفر کند، گفت: «در حال حاضر برنامهای برای چنین سفری ندارم.»
روزنامه لبنانی الاخبار سهشنبه چهارم آذرماه به نقل از منابع غربی نوشت بن سلمان قرار است روند ازسرگیری مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا را با هدف رسیدن به توافقی شامل حلوفصل نقاط اختلاف درباره برنامه هستهای تهران و رفع تحریمها مدیریت کند.
به گفته این منابع، بن سلمان درباره مختل شدن این تلاشها و تشدید تنشهای نظامی جدید علیه ایران از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نگرانی خود را به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ابراز کرده است.
بر اساس این گزارش، طرف سعودی پس از پایان سفر بن سلمان به کاخ سفید، با رهبران جمهوری اسلامی تماس گرفته و با تهران توافق کرده است ظرف ۲۴ ساعت، دیداری «سطح بالا» میان مقامهای ریاض و تهران در پاریس برگزار شود.
همچنین قرار شده است پس از آن نیز تماسهای رفتوبرگشتی به ابتکار عربستان سعودی میان طرفهای ایرانی و آمریکایی ادامه پیدا کند.
وزارت خارجه فرانسه سوم آذرماه اعلام کرد ژان نوئل بارو، وزیر خارجه این کشور، چهارشنبه در پاریس با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای تهران، موضوعات منطقهای و وضعیت دو فرانسوی که پس از آزادی هنوز اجازه خروج از ایران نیافتهاند، گفتوگو خواهد کرد.
در یک هفته اخیر گزارشهایی درباره این موضوع منتشر شد که بن سلمان در جریان سفرش به واشینگتن و دیدار با رییسجمهوری آمریکا، حامل پیام مسعود پزشکیان برای ترامپ بود.
مصطفی کواکبیان، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، دوم آذرماه اعلام کرد پزشکیان با «اجازه» علی خامنهای، پیام آمادگی برای احیای مذاکرات را به ترامپ رسانده است.
با اینحال وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در چند نوبت این موضوع را رد و اعلام کرد موضوع نامه، نه درخواست از ریاض برای میانجیگری، که در ارتباط با «مسائل دوجانبه و موضوع حج» بوده است.
چراغ سبز لاریجانی به میانجیگری ریاض
الاخبار به نقل از منابع خود گزارش داد بن سلمان در آخرین دیدارش با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در ریاض، درباره موضع تهران نسبت به ابتکار عربستان سعودی برای مذاکره با آمریکاییها سوال کرده است.
بر اساس این روایت، لاریجانی پاسخ مثبتی برای او فرستاده اما تاکید کرده که تهران قصد ارائه هیچگونه امتیازی را ندارد.
این منابع گفتند نخستین بار است که ریاض در برابر آمریکاییها نگرانی خود را از «ماجراجویی جدید اسرائیل با هدف نابودی هر فرصتی برای صلح در منطقه» مطرح میکند.
این منابع افزودند بن سلمان و ترامپ به این جمعبندی رسیدهاند که «بدون تفاهم با ایران، ثبات در خاورمیانه نمیتواند پایدار باشد» و اینکه ترامپ با این ایده مخالفتی نکرده است.
ترامپ ۲۷ آبان در نشست خبری مشترک با بن سلمان گفته بود جمهوری اسلامی بهشدت خواهان دستیابی به توافق است و آمریکا «مشغول گفتوگو با آنهاست».
همزمان با این تحولات، چو جونگتای، نخستوزیر تایوان، در واکنش به اظهارات روز دوشنبه رییسجمهوری چین، بر استقلال تایوان و برخورداری آن از حاکمیت تاکید کرد و گفت واضح است که «بازگشت به چین» برای «۲۳ میلیون شهروند تایوانی هیچ معنایی ندارد.»
تاکنون جزئیات دقیقی از گفتوگوی ترامپ و تاکایچی درباره تنش میان ژاپن و چین بر سر الحاق تایوان منتشر نشده است.
تاکایچی پس از این گفتوگو که در شامگاه دوشنبه سوم آذر به وقت شرق آمریکا انجام شد، به خبرنگاران گفت: «رییسجمهوری ترامپ درباره وضعیت کنونی روابط آمریکا و چین توضیحات مختصری ارائه کرد.»
او پرسشهای بیشتر خبرنگاران در این باره را بدون پاسخ گذاشت و تاکید ترامپ «بر دوستی نزدیک» با خود را برجسته کرد.
تاکایچی گفت: «رییسجمهوری ترامپ اشاره کرد که از تماس من در هر زمانی خوشحال خواهد شد.»
کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهار نظر درباره این تماس واکنش نشان نداد.
حدود سه هفته پیش، تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، در پارلمان این کشور گفت که حمله احتمالی چین به تایوان، ممکن است با واکنش نظامی ژاپن روبهرو شود.
پس از آن، طرح ژاپن برای استقرار واحد موشکی جدید در جزیره یونگونیا، نزدیکترین نقطه این کشور به تایوان، بر تنشها افزود.
چین این اقدام را «تحریکآمیز و تلاشی از سوی نیروهای راستگرای ژاپن برای افزایش تنش و رویارویی نظامی در منطقه» توصیف کرده است.
چین، تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند و امکان استفاده از گزینه نظامی برای تسلط بر آن را رد نکرده است. دولت تایوان ادعای پکن را رد میکند و میگوید تنها مردم تایوان میتوانند آینده خود را تعیین کنند.
در نظام حکمرانی تایوان، نخستوزیر مسئول اداره اجرایی، برنامهریزی و امور غیرنظامی و عملیاتی دولت است. رییسجمهوری نیز امور دفاعی و روابط خارجی را بر عهده دارد.
با وجود برخورداری تایوان از یک سیستم حاکمیتی، چین مدل «یک کشور، دو نظام» را برای تایوان پیشنهاد کرده است. هیچیک از احزاب اصلی سیاسی تایوان از این پیشنهاد حمایت نمیکنند و رییسجمهوری تایوان نیز آن را رد کرده است.
تایپه بارها پکن را به تلاش برای تحریف میراث جنگ جهانی دوم متهم کرده است. تایوان در پایان این جنگ به «دولت جمهوری چین» سپرده شد، اما وضعیت نهایی مالکیت تایوان در معاهده سنفرانسیسکو بهصراحت روشن نشد.
در سال ۱۹۴۹ دولت جمهوری چین به دست حامیان «جمهوری خلق چین» شکست خورد و اعضای «دولت جمهوری چین» به تایوان گریختند.
از آن زمان تا کنون دولت مستقر در تایوان ادعا میکند که جمهوری خلق چین هرگز بر تایوان حاکمیت نداشته و وضعیت تایوان باید بر اساس اصل تعیین سرنوشت بهدست مردم روشن شود.
فرانسوا وو، معاون وزیر امور خارجه تایوان، دوشنبه در تایپه به نمایندگان پارلمان تایوان گفت که ژاپن بهعنوان یک کشور مستقل حق دارد برای حفاظت از امنیت سرزمینی خود اقدام کند.
او افزود: «تقویت تاسیسات نظامی مرتبط از سوی ژاپن بهطور بنیادی به حفظ امنیت در تنگه تایوان کمک میکند. بنابراین، این اقدام به نفع تایوان است، زیرا ژاپن هیچ ادعای ارضی یا خصومتی نسبت به ما ندارد.»
در اواسط ماه جاری میلادی، وزارت دفاع چین هشدار داد که اگر ژاپن برای مداخله در مساله تایوان از زور استفاده کند، با «یک شکست خردکننده» روبهرو خواهد شد.
نیروی موشکی ارتش آزادیبخش خلق چین یکشنبه دوم آذر ویدیویی با عنوان «اگر امروز جنگ آغاز شود، این پاسخ من است» منتشر کرد که در آن تصاویری از موشکهای بالستیک قارهپیما با قابلیت حمل کلاهک هستهای و سربازانی که سلاحهای خود را آماده میکنند، نمایش داده شده بود.
ناوگان دریای شمال نیروی دریایی چین نیز در ویدیویی دیگر شلیک موشک از کشتیها و هواپیماها و انفجارهای شدید ناشی از اصابت آنها به اهداف را به نمایش گذاشت. ترانه این ویدیو «دشمن» را به «نابودی» تهدید میکند.
در این گزارش آمده درپی کشته شدن هیثم علی طباطبایی، نفر دوم حزبالله و فرمانده کل نظامی این گروه، یک مقام امنیتی لبنانی گفت اسرائیل ظاهرا تمرکز خود را به «نسل بعدی» نیروهای عملیاتی این گروه منتقل کرده است، اقدامی که پس از سالها کشتن بنیانگذاران و فرماندهان باسابقه صورت میگیرد.
یک دیپلمات غربی فعال در لبنان نیز این ارزیابی را تایید کرد و گفت اسرائیل «آنها را لایهلایه حذف میکند.»
ارتش اسرائیل دوم آذر اعلام کرد که در حملهای هوایی به ضاحیه جنوبی بیروت، طباطبایی را کشته است.
حزبالله لبنان نیز ساعاتی بعد کشته شدن علی طباطبایی را تایید و از او بهعنوان «فرمانده بزرگ جهادی» یاد کرد.
