ارزش اسپیسایکس در نخستین روز حضور در والاستریت ۲۵ درصد جهش کرد و ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد جهان، را به نخستین فردی در تاریخ تبدیل کرد که داراییاش از مرز یک تریلیون دلار عبور کرده است.
سهام شرکت فضایی اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک پس از آغاز معاملات در ظهر روز جمعه ۲۵ درصد جهش کرد؛ شروعی خیرهکننده برای بزرگترین عرضه اولیه سهام در تاریخ که ارزش دارایی بنیانگذار و مدیرعامل آن را از مرز یک تریلیون دلار عبور داد.
سهام این شرکت معاملات خود را با قیمت ۱۵۰ دلار آغاز کرد و تا حدود ساعت ۱۲:۵۰ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا به ۱۶۸.۹۰ دلار رسید. این قیمت، ارزش بازار اسپیسایکس را به ۲.۲۱ تریلیون دلار رساند.
بر اساس برآورد فوربز، ایلان ماسک که سهامدار عمده و مدیرعامل تسلا نیز هست، اکنون حدود ۱.۱ تریلیون دلار ثروت دارد.
ماسک میگوید اسپیسایکس که در سال ۲۰۰۲ تاسیس شد، اکنون وارد بورس شده زیرا برای تامین مالی برنامههای بلندپروازانه خود، از استقرار ماهوارهها و مراکز داده در فضا گرفته تا ایجاد مستعمرهای انسانی در مریخ، به سرمایه نیاز دارد.
او پیش از آغاز معاملات سهام شرکت در بورس نزدک، که با نماد «SPCX» معامله میشود، از استاربیس، پایگاه فضایی اسپیسایکس در جنوب تگزاس، در مراسم نمادین به صدا درآوردن زنگ آغاز معاملات شرکت کرد.
ماسک بار دیگر بر هدف بلندپروازانه خود برای «چندسیارهای کردن زندگی» تاکید کرد و گفت: «منظورم فقط چند فضانورد نیست، منظورم واقعا خود شما هستید. هر کسی که اکنون مرا تماشا میکند، اسپیسایکس میخواهد بتواند شما را به ماه ببرد، به مریخ ببرد و در نهایت حتی فراتر از آن.»
ماسک که هم به خاطر دستاوردهای فناورانه و هم به دلیل وعدههای بزرگ شناخته میشود، توانست با وجود زیانده بودن میلیارددلاری اسپیسایکس، شور و اشتیاق زیادی برای عرضه اولیه سهام این شرکت ایجاد کند.
سرمایهگذاران نهادی و خرد هر دو مشتاق بودند که پیش از آغاز معاملات، سهام شرکت را با قیمت ۱۳۵ دلار خریداری کنند. مبلغ ۷۵ میلیارد دلاری که اسپیسایکس از این عرضه اولیه جذب کرد، به راحتی رکورد قبلی متعلق به شرکت نفتی سعودی آرامکو در سال ۲۰۱۹ را پشت سر گذاشت.
اسپیسایکس علاوه بر هدف ایجاد یک مستعمره یک میلیون نفری در مریخ، وعده داده است که با ایجاد پایگاههای دیگر در فضا به نجات بشریت کمک کند، مراکز دادهای به اندازه زمینهای فوتبال را به مدار زمین بفرستد و در رقابت درآمدزایی از هوش مصنوعی از رقبایی چون آنتروپیک و اوپنایآی (Anthropic و OpenAI) پیشی بگیرد.
برای تحقق این اهداف، اسپیسایکس به میلیاردها دلار بیشتر از درآمد فعلی خود از کسبوکار موشکی و ماهوارهای نیاز دارد. این شرکت بین آغاز سال ۲۰۲۵ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ حدود ۸.۷ میلیارد دلار زیان ثبت کرده است.
بانکدارانی در والاستریت که اسپیسایکس را وارد بورس کردند نسبت به آینده شرکت و البته کارمزدهای هنگفت خود خوشبین هستند، اما همه معتقد نیستند قیمت فعلی سهام موجه باشد.
تحلیلگران موسسه تحقیقاتی مورنینگاستار (Morningstar) که هیچ کارمزدی از فعالیتهای بانکداری سرمایهگذاری دریافت نمیکند، در گزارشی نوشتند که عرضه اولیه اسپیسایکس «به شکل قابل توجهی بیش از حد ارزشگذاری شده است»، زیرا فناوریهای شرکت هنوز اثبات نشده و نیاز سرمایهای آن بسیار عظیم است.
آنها ارزش واقعی شرکت را حدود ۷۸۰ میلیارد دلار برآورد کردهاند؛ رقمی که کمتر از نصف ارزش تعیینشده در عرضه اولیه است.
با این حال، ماسک پیش از این نیز کارهای به ظاهر غیرممکن را به واقعیت تبدیل کرده است.
او که اکنون دستکم روی کاغذ تریلیونر شده، ثروت اولیه خود را از طریق تاسیس دو شرکت Zip2 و PayPal به دست آورد که پس از فروش آنها حدود ۲۰۰ میلیون دلار نصیبش شد. او از این پول برای تاسیس اسپیسایکس و سرمایهگذاری در تسلا استفاده کرد و برخلاف بسیاری از پیشبینیها، موفق شد شرکتی فضایی بسازد که فناوری استفاده مجدد از موشکها را عملی کند و یک شرکت خودروسازی بیافریند که خودروهای برقی را به محصولی جذاب تبدیل کرد.
ماسک بخش بزرگی از ثروت خود را از طریق سهامی به دست آورده که هنوز نقد نکرده یا پاداشهایی که تنها در صورت دستیابی تسلا یا اسپیسایکس به اهداف عملکردی بلندپروازانه به او تعلق خواهد گرفت.
بسته حقوق و مزایای اخیر او در تسلا حتی انتقادهایی از سوی واتیکان را نیز به همراه داشت. در تسلا، برخی سهامداران نگران شدهاند که درگیریهای ماسک با نهادهای نظارتی، تقسیم توجه او میان چندین شرکت و همچنین حضورش در دولت ترامپ در سال گذشته به شرکت آسیب بزند.
اما رشد قیمت سهام بسیاری از نگرانیها را از بین برده است. از زمان عرضه عمومی تسلا در سال ۲۰۱۰، سهام این شرکت حدود ۲۰ هزار درصد بازدهی داشته و بیش از ۱.۲ تریلیون دلار ثروت برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است.
اسپیسایکس نخستین شرکت از سه «ابرشرکت» (Megacap) است که انتظار میرود امسال وارد بورس شوند. شرکتهای آنتروپیک و اوپنایآی نیز قرار است بهزودی عرضه اولیه خود در بازار بورس را انجام دهند.
بورس نزدک حتی قوانین خود را تغییر داده تا اسپیسایکس بتواند تنها ۱۵ روز پس از عرضه اولیه وارد صندوقهای سرمایهگذاری وابسته به شاخصهای این بازار شود؛ اقدامی که باعث میشود سرمایهگذاران بسیار زودتر از معمول سهام این شرکت را خریداری کنند.
با این حال، همه سرمایهگذاران از احتمال ورود اسپیسایکس به این صندوقها خوشحال نیستند.
بهگزارش آسوشیتدپرس ماه گذشته، مسئولان صندوقهای بازنشستگی آتشنشانان، معلمان و دیگر کارکنان در ایالتهای کالیفرنیا و نیویورک نامهای به اسپیسایکس ارسال و نسبت به برخی مفاد عرضه اولیه این شرکت اعتراض کردند.
از جمله این موارد میتوان به «سهام با حق رأی فوقالعاده»، الزام سهامداران به داوری اجباری به جای امکان طرح دعوی قضایی و همچنین میزان اختیارات گستردهای که ایلان ماسک پس از عرضه اولیه همچنان در شرکت حفظ خواهد کرد، اشاره کرد.
