ایالات متحده و اوکراین در بیانیهای مشترک اعلام کردند که چارچوب صلح بهروز و ویرایششدهای برای پایان دادن به جنگ با روسیه ایجاد کردهاند؛ چارچوبی که بهنظر میرسد نسخه تعدیلشده طرح پیشینِ تدوینشده از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، باشد.
در بیانیهای مشترک که شامگاه یکشنبه دوم آذر پس از گفتوگوهای هیاتهای آمریکایی و اوکراینی در ژنو منتشر شد، دو طرف اعلام کردند که مذاکراتشان «بسیار ثمربخش» بوده و در روزهای آینده ادامه خواهد یافت. آنها جزئیاتی درباره طیفی از مسائل حلنشده، از جمله نحوه تضمین امنیت اوکراین در برابر تهدیدات روسیه، ارائه نکردند.
در همین حال، کاخ سفید در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که نسخه جدید شامل تضمینهای امنیتی تقویتشده است و هیات اوکراینی گفته این طرح «بازتابدهنده منافع ملی آنها» است.
مقامهای اوکراینی بیانیه جداگانهای صادر نکرده و در این زمینه هنوز واکنشی نشان ندادهاند.
اوکراین و متحدانش در آغاز مذاکرات ژنو، طرح ارائهشده از سوی آمریکا را بیش از حد همسو با منافع مسکو دانستند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده که ریاست مذاکرات ژنو را برعهده داشت، به خبرنگاران گفت که کار روی موضوعاتی مانند نقش ناتو همچنان ادامه دارد، اما تیم او توانسته موارد حلنشده در «طرح ۲۸ مادهای صلح برای اوکراین» را که از سوی ترامپ پیشنهاد شده، محدود و متمرکز کند.
رییسجمهوری آمریکا پیشتر گفته بود اوکراین بابت تلاشهای آمریکا در جنگ قدردان نیست؛ اظهاراتی که باعث شد مقامهای اوکراینی بار دیگر از ترامپ بابت حمایتهایش تشکر کنند.
مقامهای اروپایی نیز پس از تدوین نسخه تعدیلشدهای از طرح آمریکا، نسخهای که برخی محدودیتها بر نیروهای مسلح اوکراین و پیشنهاد دادن امتیازات سرزمینی را به چالش میکشد، به هیاتهای آمریکایی و اوکراینی در مذاکرات پیوستند.
در مقایسه با طرح آمریکا، اروپاییها پیشنهاد کردهاند که اوکراین از ارتش بزرگتری برخوردار باشد و گفتوگو درباره تبادل سرزمینی نیز بهجای «تعریف از پیش تعیینشده مناطق روسی»، از خطوط مقدم فعلی آغاز شود.
ترامپ گفته است ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، تا روز پنجشنبه فرصت دارد طرحی را که از اوکراین میخواهد بخشی از قلمرو خود را واگذار کند، محدودیتهایی بر ارتش خود را بپذیرد و از عضویت در ناتو چشم بپوشد، بپذیرد.
برای بسیاری از اوکراینیها، از جمله سربازانی که در خط مقدم میجنگند، چنین شروطی بهمنزله «تسلیم» پس از نزدیک به چهار سال جنگ در مرگبارترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم تلقی میشود. ترامپ گفته است پیشنهاد او «پیشنهاد نهایی» نیست.
روبیو گفت ایالات متحده هنوز نیازمند زمان بیشتری برای حل مسائل باقیمانده است. او ابراز امیدواری کرد که توافق تا روز پنجشنبه حاصل شود اما تاکید کرد این روند ممکن است زمان بیشتری ببرد.
دو منبع مطلع یکشنبه دوم آذر به خبرگزاری رویترز گفتند مقامهای آمریکایی و اوکراینی در حال بررسی احتمال سفر زلنسکی به ایالات متحده هستند تا درباره طرح صلح آمریکا با ترامپ گفتوگو کند. احتمال میرود این سفر در هفته جاری محقق شود.
یکی از این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، گفت هدف اصلی، گفتوگو بر سر حساسترین موضوعات طرح، از جمله مساله سرزمین است.
تاکنون تاریخی قطعی برای این سفر تعیین نشده است.
خاستگاه طرح آمریکایی موجب جنجال شد
مذاکرات بین مقامهای آمریکایی و اوکراینی در فضایی سنگین و ساعاتی پس از آن آغاز شد که ترامپ در پستی در تروثسوشیال، شبکه اجتماعی خود، شکایت کرد که رهبری اوکراین از آمریکا برای تلاشهایش قدردانی نکرده و اروپا نیز همچنان در حال خرید نفت روسیه است.
اندکی پس از انتشار این پست، ابتدا آندری یرماک رییس هیات اوکراینی، و سپس ولودیمیر زلنسکی بار دیگر از ترامپ بهخاطر تعهدش به اوکراین و پایان جنگ تشکر کردند.
روبیو به خبرنگاران در ژنو گفت این مذاکرات «احتمالاً بهترین گفتوگوهایی بوده که آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به قدرت با اوکراین داشته است».
او افزود: «بدیهی است که در نهایت امضای نهایی به روسای جمهوری بستگی دارد، اما با توجه به پیشرفت صورتگرفته، احساس میکنم این اتفاق قابل تحقق است.»
یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا گفت روبیو شامگاه یکشنبه به وقت محلی ژنو را ترک کرده و در مسیر بازگشت به واشینگتن است.
از زمان اعلام طرح آمریکا، درباره اینکه چه کسانی در تدوین آن نقش داشتهاند ابهاماتی بهوجود آمده است. متحدان اروپایی میگویند از آن مطلع نشده بودند.
پیش از سفر به ژنو، روبیو در شبکه اجتماعی ایکس تاکید که طرح صلح را واشینگتن تدوین کرده است است.
پیشتر برخی از سناتورهای آمریکایی تردیدهایی را در این زمینه مطرح کرده بودند.
سناتور آنگِس کینگ گفت روبیو به سناتورها گفته این طرح موضع رسمی دولت نیست بلکه «در اصل فهرست خواستههای روسیه» است.
لحظهای خطرناک برای اوکراین
این گفتوگوها در حالی انجام میگیرد که اوکراین در یکی از خطرناکترین مقاطع خود قرار دارد. روسیه بهتدریج در بخشهایی از جبهه پیشروی میکند، هرچند مقامهای اوکراینی و غربی میگویند این پیشرویها بهای انسانی سنگینی داشته است.
مرکز حملونقل پوکروفسک تقریبا به کنترل نیروهای روسیه درآمده و فرماندهان اوکراینی میگویند نیروی کافی برای جلوگیری از نفوذهای کوچک اما مداوم روسها ندارند.
تاسیسات برق و گاز اوکراین هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفته است و میلیونها نفر هر روز ساعتها بدون آب، گرمایش و برق هستند.
زلنسکی نیز در داخل کشور تحت فشار قرار دارد؛ زیرا برخی از وزیران و افراد نزدیک به او درگیر رسوایی بزرگ فساد هستند.
او هشدار داده است که اوکراین ممکن است «کرامت و آزادی» خود و یا حمایت واشینگتن را بر سر طرح آمریکا از دست بدهد.
کییف در هفتههای اخیر از تشدید تحریمهای آمریکا علیه بخش نفت روسیه، منبع اصلی تامین مالی جنگ، دلگرم شده و همزمان حملات پهپادی و موشکی دوربرد اوکراین خسارات قابل توجهی به این صنعت وارد کرده بود.
اما پیشنویس طرح صلح، بار دیگر برتری دیپلماتیک را به مسکو بازمیگرداند. اوکراین برای ادامه جنگ علیه روسیه بهشدت به اطلاعات و تسلیحات آمریکا وابسته است.
این گزارش که یکشنبه دوم آذر منتشر شد، تاکید میکند: «کرملین سه سال است که تلاش میکند شبکهی برق، گرمایش و حملونقل اوکراین را بهصورت سیستماتیک نابود کند و اکنون احتمال میرود زمستان جاری نقطهٔ واژگونی پدافند هوایی اوکراین باشد.»
به نقل از این گزارش، روسیه در هفتههای اخیر تاکتیکهای حمله هوایی خود را «بهشدت ارتقا داده» و اکنون «موجهای عظیمی از موشکهای بالستیک، کروز و صدها پهپاد» را بهصورت همزمان روانه شهرهای اوکراین میکند تا سامانههای دفاع هوایی این کشور را از کار بیندازد.
نمونه بارز این حملات پیوسته، تهاجم پنجساعته به کییف بود که طی آن «۴۳۰ پهپاد و نزدیک به ۲۰ موشک» زیرساختهای حیاتی پایتخت از جمله شبکههای برق، خطوط راهآهن، نیروگاههای گاز و همچنین ساختمانهای مسکونی را هدف قرار داد.
بهنوشته این رسانه بریتانیایی، چند روز پیش از آن نیز حملهای مشابه برق نیمی از پایتخت را برای ساعتهای طولانی قطع کرد و در نتیجه، بخشهایی وسیع از شبکه برق اوکراین بهناچار «تا ۱۶ ساعت خاموش ماند» تا تعمیرات اضطراری انجام شود.
ایندیپندنت تاکید کرده است که «منطق راهبردی کرملین بر اصل نقطه واژگونی سکونتپذیری شهرها استوار است»، بهاین معنا که چند ساعت خاموشی قابلتحمل است، اما قطعیهای طولانیمدت بهسرعت زندگی عادی را ناممکن و جمعیت را ناچار میکنند محل زندگیشان را ترک کنند.
این گزارش با اشاره به ساختار متمرکز گرمایش شهری در بسیاری از مناطق اوکراین هشدار داده است که هرگونه آسیب به سامانههای گرمایشی «در میانه زمستان میتواند به یخزدگی و ترکیدن لولهها و در نتیجه، تخلیه گسترده جمعیت منجر شود».
مردم در کییف چطور زندگی میکنند؟
ایندیپندنت روایت کرده است که شهروندان در کییف و دیگر شهرها اکنون به «زندگی در تاریکی، ذخیرهسازی آب، شارژ مداوم پاوربانکها و بالا رفتن از پلههای بلند در ساختمانهای بدون برق» عادت کردهاند، اما بسیاری از آنان بهطور جدی به خروج از کشور فکر میکنند.
این گزارش یکی از «نگرانکنندهترین ابعاد» راهبرد روسیه را «پرهیز عمدی از هدف قرار دادن پستهای اصلی برق ۷۵۰ کیلوولتی» دانسته که ستون فقرات شبکه ملی برق اوکراین هستند زیرا ممکن است نشانهای از قصد کرملین برای «وارد کردن ضربه نهایی در سردترین روزهای زمستان» باشد.
فساد دولتی همزمان با جنگی تمامعیار
از سوی دیگر، این گزارش به «بحران سیاسی» در داخل اوکراین نیز اشاره کرده و نوشته است رسوایی گسترده فساد در سطح عالی قدرت، که در آن نزدیکان سیاسی زلنسکی به اختلاس حدود ۱۰۰ میلیون دلار از بودجه دفاعی و زیرساختهای انرژی متهم شدهاند، «اعتبار رییسجمهور اوکراین را در یکی از حساسترین لحظات جنگ تضعیف کرده است.»
در بخش دیگری از گزارش آمده است که اوکراین نیز همزمان «حملات دوربردی علیه پالایشگاهها و پایانههای نفتی روسیه» پیاده میکند.
فناوریهای جدید به اوکراین امکان داده است که بیش از نیمی از پالایشگاههای غرب روسیه را هدف قرار دهد، اما «پدافند روسیه تاکنون ۹۵ درصد پهپادهای اوکراینی را ساقط کرده» و تنها نیمی از موارد موفق، خسارتی جدی برجای گذاشتهاند.
ایندیپندنت در پایان با اشاره به تحولات زمینی و پیشروی کُند اما پایدار نیروهای روسیه در دونباس و زاپوریژیا نوشت: «سرنوشت جنگ بیش از جبهه زمینی، اکنون در نبرد هوایی و توان مقاومت زیرساختی تعیین میشود.» این رسانه هشدار داده است که زمستان پیشِ رو «سختترین آزمون تابآوری مردم اوکراین از آغاز جنگ خواهد بود.»
اسرائیل هیوم یکشنبه دوم آذر نوشت حزبالله تلاش کرده است پایگاه اجتماعی خود را که در طول جنگ متحمل تلفات سنگینی شد آرام کند، روایتی از پیروزی و فداکاری ارائه دهد، و به آسیبدیدگان نیز غرامت مالی بپردازد. در همین چارچوب، رهبری ارشد حزبالله ترجیح داد حملات اسرائیل را جذب و تحمل کند.
اما اکنون، پس از این ترور هدفمند، بحثی جدی در میان رهبری شکل گرفته است: آیا باید خطر پاسخدادن را پذیرفت یا همچنان ساکت ماند و عقبنشینی کرد؟
بهنوشته این روزنامه، حمله اسرائیل به ناحیه ضاحیه در جنوب بیروت و کشتن هیثم علی طباطبایی، نشانهای غیرقابل انکار از فشار سنگینی است که این سازمان با آن روبهروست.
از زمان حذف اکثر رهبران و فرماندهان ارشد حزبالله، از جمله حسن نصرالله و هاشم صفیالدین جانشین او و ارشدترین فرماندهان نظامی این گروه، حزبالله تلاش کرده است وارد دورهای از بازسازی و ترمیم شود.
در این فرآیند، حزبالله کوشیده پایگاه اجتماعی خود را که در جنگ بهشدت آسیب دیده و نشانههایی از خستگی و نارضایتی بروز داده، آرام کند. با توجه به اهمیت حیاتی این پایگاه بهعنوان منبع نیروی انسانی و پشتوانه انتخاباتی حزبالله، این گروه روایت «پیروزی و فداکاری» را برجسته کرد، همچنین با کمک جمهوری اسلامی، به خانوادههایی که خانههایشان تخریب شد یا خود مجبور به فرار شدند، غرامت مالی پرداخت.
همزمان، حزبالله پروژه بازسازی گستردهای را آغاز کرد که با قاچاق تجهیزات از ایران و اتکا به ظرفیتهای تولید محلی تقویت شد.
از هنگام اعلام آتشبس بین اسرائیل و حزبالله، این گروه دست به تحقیقی داخلی برای شناسایی منابع نشت اطلاعات زد؛ همان اطلاعاتی که موجب نفوذ عمیق اسرائیل در صفوف حزبالله در عملیات موسوم به پیجرها شد و به کشته شدن رهبران و فرماندهان ارشد آن انجامید.
بهنوشته اسرائیل هیوم، حزبالله همچنین سازماندهی مجدد برای تطبیق با واقعیت جدید تقابل با اسرائیل را آغاز و نیروهایی تازهنفس جذب کرده است.
اسرائیل هیوم افزود به همین دلیل و در تلاش برای خروج از بحران تاریخی ناشی از جنگ، رهبری حزبالله به ریاست نعیم قاسم ترجیح داد حملات اسرائیل را «مهار» کند، گرچه این سیاست میان فرماندهان میدانی نارضایتی ایجاد کرده است.
فضای سیاسی جدید لبنان نیز بر این تصمیم تاثیر گذاشته است؛ فضایی که نشانههایی از احیای دولت، محدودسازی پیامدهای جنگ و میل به پایاندادن به سیطره جمهوری اسلامی بر لبنان را نشان میدهد.
بهنوشته این روزنامه همین عوامل حزبالله را به راهبرد مهار و جلوگیری از تشدید درگیری سوق داده است.
اسرائیل هیوم در ادامه افزوده است که طباطبایی در زمانی کشته شد که حزبالله با یک معادله پیچیده روبهروست؛ اگر به حمله اسرائیل پاسخ دهد، خطر از دست دادن دستاوردهای پس از آتشبس و افتادن در دام رهبران اسرائیل را میپذیرد که مشتاق گسترش حملات خود به حزبالله هستند. اما اگر حزبالله به کشته شدن نفر دوم خود پاسخ ندهد، نشانهای از ضعف عمیق را نمایان میکند که به تضعیف هرچه بیشتر جایگاه این گروه در لبنان میانجامد و حتی ممکن است نشانههایی از شورش یا نافرمانی داخلی را در درون سازمان برانگیزد.
اسرائیل هیوم در عین حال تاکید کرده که دشوار است تصور شود تهران در این مقطع بهسرعت برای کمک به حزبالله وارد تقابل مستقیم با اسرائیل شود.
جمهوری اسلامی با بحرانهای متعدد داخلی، از بحران مشروعیت گرفته تا کمبود آب و انرژی و فشارهای اقتصادی، مواجه است و اکنون نیز با تصمیم اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی دستبهگریبان است. شورای حکام در قطعنامه اخیر خود از حکومت ایران خواسته است که درباره ذخایر اورانیوم و تاسیسات آسیبدیده در جریان جنگ ۱۲ روزه گزارش بدهد و نگرانیهای موجود در این زمینه را برطرف کند.
بهنوشته اسرائیل هیوم، این موضوع میتواند ابزاری در اختیار اسرائیل قرار دهد تا برای آغاز کارزاری دوباره علیه جمهوری اسلامی مشروعیت لازم را بهدست آورد.
این روزنامه سپس به حوثیها پرداخته و نوشته است که حتی اگر حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در کنار حزبالله وارد تقابل با اسرائیل شوند، قادر به تامین پشتیبانیهای لازم نخواهند بود.
حماس و جهاد اسلامی هم در وضعیت کنونی خود علاقهای به آغاز مجدد جنگ در غزه ندارند. بنابراین احتمالِ تنها ماندن حزبالله در میدان نبرد، عاملی تعیینکننده در تصمیم نهایی این گروه درباره میزان و نحوه پاسخ احتمالیاش به اسرائیل خواهد بود.
اسرائیل هیوم در پایان نتیجه گرفته که به همین دلایل، و بهویژه تحت فشارهای درونی، ممکن است حزبالله چند روزی وارد یک درگیری محدود شود تا به نیروهای میدانی خود امکان دهد خشمشان را تخلیه کنند، اما پس از آن، و پس از تحمل ضربه متقابل اسرائیل، حزبالله به احتمال زیاد بار دیگر به مسیر بازسازی و ترمیم خود بازخواهد گشت.
خبر ازسرگیری مذاکرات پس از دیدار مارک کارنی و نارندرا مودی، نخستوزیران کانادا و هند، در حاشیه اجلاس سران گروه ۲۰ در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی منتشر میشود.
در بیانیه دفتر نخستوزیری هند آمده است: «رهبران توافق کردند که دو کشور مذاکرات درباره یک توافقنامه مشارکت اقتصادی جامع و بلندپروازانه (CEPA) را آغاز کنند؛ توافقی که هدف آن دو برابر کردن حجم تجارت دوجانبه و رساندن آن به ۵۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ است.»
کارنی نیز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز من و نخستوزیر مودی در اجلاس گروه ۲۰ دیدار و گفتوگوها درباره یک توافق تجاری را آغاز کردیم؛ توافقی که میتواند تجارت ما را به بیش از ۷۰ میلیارد دلار کانادا افزایش دهد. هند پنجمین اقتصاد بزرگ جهان است و این، یعنی فرصتهای بزرگ برای کارگران و کسبوکارهای کانادایی.»
دو طرف همچنین با تاکید بر همکاری دیرینه در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی، به گفتوگوهای جاری درباره گسترش همکاریها، از جمله توافقهای بلندمدت برای تامین اورانیوم اشاره کردند.
درحالیکه کارنی تلاش میکند تجارت کانادا را از وابستگی سنگین به آمریکا، بزرگترین شریک تجاری کشور، فراتر ببرد، ازسرگیری مذاکرات تجاری با هند، نشانهای از گرم شدن روابط دو کشور است.
کارنی وعده داده است صادرات غیرآمریکایی کانادا را طی دهه آینده دو برابر کند.
کانادا در سال ۲۰۲۳ پس از متهم کردن دولت هند به دست داشتن در قتل یکی از فعالان تجزیهطلب سیکِ کانادایی مذاکرات برای یک توافق تجاری گسترده را متوقف کرد. هند این اتهام را بهشدت رد کرده است.
با وجود تنشهای دیپلماتیک، حجم تجارت میان هند و کانادا همچنان رشد کرده، اما کارشناسان میگویند این رقم نسبت به اندازه اقتصاد هند «بسیار کوچک» است.
حجم تجارت کالا و خدمات میان دو کشور در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳۱ میلیارد دلار کانادا رسید. در مقابل، مجموع تجارت دوجانبه کانادا با چین در سال ۲۰۲۴ تقریبا چهار برابر این رقم بود.
روابط میان کانادا و هند پس از دیدار مودی و کارنی در حاشیه اجلاس گروه هفت در ماه ژوئن، رو به بهبود گذاشت.
کارنی یکشنبه گفت که هند را یک شریک تجاری قابل اتکا میداند، هرچند اذعان داشت ممکن است «زمینههایی برای اصطکاک» نیز وجود داشته باشد.
او گفت روابط تجاری دو کشور «قوی» است و تمایل دارد آن را گسترش دهد.
کارنی افزود: «هدفْ بنا کردن این رابطه تجاری را بر مبنایی مستحکم است. این کار را از طریق یک توافق تجاری انجام میدهیم که حفاظتهایی برای شرکتهای هر دو کشور، مجموعهای روشن از قوانین، سازوکارهای حل اختلاف و موارد دیگر فراهم کند.»
کارنی همچنین در حاشیه نشست گروه ۲۰ با لولا دا سیلوا، رییسجمهوری برزیل، دیدار کرد. دو طرف توافق کردند مذاکرات بر سر توافق تجارت آزاد بین کانادا و کشورهای موسوم به مرکوسور را تقویت کنند. مرکوسور شامل برزیل، آرژانتین، پاراگوئه و اروگوئه است.
حزبالله لبنان نیز ساعاتی بعد کشته شدن علی طباطبایی را تایید و از او بهعنوان «فرمانده بزرگ جهادی» یاد کرد.
این نخستین ترور هدفمند اسرائیل علیه یکی از فرماندهان ارشد حزبالله پس از آتشبس محسوب میشود.
هیثم علی طباطبایی، مشهور به ابوعلی طباطبایی، پس از کشته شدن حسن نصرالله، جانشین او و بسیاری از فرماندهان ارشد نظامی حزبالله، بهعنوان رییس ستاد کل نیروهای نظامی این گروه در عمل بالاترین مقام نظامی و نفر دوم آن، پس از نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله بود و کشته شدنش، ضربه سنگین دیگری به گروهی است که تحت فشارهای فزایندهای برای خلع سلاح قرار دارد.
زادگاه، پیشینه خانوادگی و پیوستن به حزبالله
هیثم علی طباطبایی در ۱۴ آبان ۱۳۴۷ در النبطیه از پدری ایرانی و مادری لبنانی متولد شد. دوران کودکی خود را در جنوب لبنان گذراند و از جوانی به حزبالله پیوست. او در دهه ۹۰ میلادی در درگیریهای مستقیم با ارتش اسرائیل حضور داشت و از اواخر این دهه به یکی از فرماندهان میدانی حزبالله بدل شد.
ارتقاء پس از جنگ ۳۳ روزه
پس از جنگ ۳۳ روزه در سال ۲۰۰۶، علی طباطبایی در ساختار فرماندهی کل حزبالله جایگاهی مهمتر یافت و بهتدریج از چهرهای میدانی به معمار ساختارهای نظامی و عملیاتی این گروه تبدیل شد.
او یکی از بنیانگذاران یگانهای تخصصی حزبالله در حوزههای برنامهریزی، آموزش، فرماندهی و عملیات ویژه بود.
ماموریتهای فرامرزی: سوریه و یمن
پس از سال ۲۰۰۸ طباطبایی همراه با دیگر فرماندهان حزبالله ماموریتهایی خارج از لبنان برعهده گرفت. رسانههای غربی او را از چهرههای کلیدی حزبالله در سوریه میدانستند. اسرائیل مدعی است که او در آموزش نیروهای حوثی در یمن نقش مهمی داشته است.
مرکز تحقیقاتی اسرائیلی آلما نیز از مسئولیت احتمالی او در ساخت زیرساختهای نظامی حزبالله در بلندیهای جولان گزارش داده بود.
نیروی رضوان و جایگاه علی طباطبایی در حزبالله
هیثم علی طباطبایی از فرماندهان ارشد نیروی رضوان – نخبهترین و تهاجمیترین واحد عملیات ویژه حزبالله – بود؛ واحدی که به نام عماد مغنیه («الحاج رضوان») نامگذاری شده است. در سالهای جنگ داخلی سوریه نیز او بارها بهعنوان «فرمانده ارشد میدانی» این واحد معرفی شده بود.
ترور ناموفق ۲۰۱۵ در قنیطره
او نخستینبار در سال ۲۰۱۵ هدف یک عملیات ترور اسرائیل قرار گرفت؛ حملهای هوایی در قنیطره که طی آن سرتیپ محمدعلی اللهدادی و شش عضو حزبالله – از جمله جهاد مغنیه – کشته شدند، اما علی طباطبایی از این حمله جان سالم بهدر برد. جمهوری اسلامی و حزبالله هرگز جزئیات دقیق این عملیات را تایید نکردند.
تحریم آمریکا و جایزه پنج میلیون دلاری
در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶، وزارت امور خارجه آمریکا هیثم علی طباطبایی را یک «تروریست جهانی» خواند و او را تحریم کرد. در سال ۲۰۲۱، آمریکا از جمله بهدلیل نقش علی طباطبایی در عملیات حزبالله در سوریه و یمن، جایزهای تا سقف پنج میلیون دلار برای بهدست آوردن اطلاعاتی درباره او تعیین کرد.
رهبری نظامی پس از جنگ با اسرائیل
پس از حملات تروریستی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و درگیری مجدد اسرائیل و حزبالله، اسرائیل اغلب فرماندهان رده بالای حزبالله را هدف قرار داد. پس از آتشبس، طباطبایی که از حملات پیشین جان بهدر برده بود، بهسرعت ارتقا یافت و بهعنوان رییس ستاد کل حزبالله منصوب شد؛ جایگاهی که او را پس از نعیم قاسم به نفر دوم حزبالله تبدیل کرد.
ارتش اسرائیل در بیانیه خود درباره کشتن هیثم علی طباطبایی گفت: «پس از آتشبس، طباطبایی مسئولیت بازسازی و بازگرداندن آمادگی حزبالله برای جنگ با اسرائیل را برعهده داشت.»
او در دو سال گذشته فرماندهی بخشی از نیروهای عملیاتی موسوم به مقاومت را در سراسر منطقه بر عهده داشت.
ترور دوم و پایان یک مسیر طولانی
سرانجام، در دوم آذر ۱۴۰۴، پهپادهای اسرائیلی در دومین تلاش برای کشتن هیثم علی طباطبایی، خودرو حامل او را در منطقه ضاحیه در جنوب بیروت هدف قرار دادند؛ حملهای که مقامات اسرائیلی آن را «یک عملیات دقیق علیه رییس ستاد حزبالله» توصیف کردند.
منابع امنیتی لبنان میگویند او هنگام حمله در حال انجام ماموریت میدانی بود و همراه با شماری از نیروهایش کشته شد.
به گزارش رسانه آمریکایی «جاست د نیوز»، ترامپ یکشنبه دوم آذر گفت طبقهبندی اخوان المسلمین بهعنوان گروهی «تروریستی» به «قاطعترین و قدرتمندترین شکل» انجام خواهد شد.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین خبر داد اسناد نهایی مربوط به این تصمیم در حال تدوین هستند.
جاست د نیوز نوشت ترامپ از دوران نخستین ریاستجمهوری خود در صدد اجرای این طرح بوده است.
این تصمیم در پی سالها بحث و اختلاف نظر در واشینگتن درباره نحوه مواجهه با این گروه اسلامگرا اتخاذ شده است.
واکنش نتانیاهو
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوم آذر در سخنانی از تصمیم ترامپ برای «تروریستی» خواندن اخوان المسلمین قدردانی کرد.
نتانیاهو افزود: «این سازمان ثبات خاورمیانه و فراتر از آن را به خطر میاندازد. به همین دلیل، دولت اسرائیل بخشهایی از این سازمان را غیرقانونی اعلام کرده و به این روند ادامه خواهد داد.»
در روزهای گذشته، شماری از چهرههای جمهوریخواه در چند ایالت آمریکا خواستار اتخاذ تدابیر سختگیرانهتر علیه گروههای مرتبط با «تروریسم» شدهاند.
گرگ ابوت، فرماندار تگزاس، پیشتر اعلام کرد قصد دارد اخوان المسلمین و شورای روابط آمریکایی-اسلامی (CAIR) را بهعنوان «سازمانهای تروریستی خارجی» و همچنین «سازمانهای جنایتکار فراملی» معرفی کند.
ابوت در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «اخوانالمسلمین و شورای روابط آمریکایی-اسلامی سالهاست اهداف خود را آشکار کردهاند؛ تحمیل اجباری شریعت و برپایی حاکمیت جهانی اسلام.»
او ادامه داد: «اقدامات اخوان المسلمین و شورای روابط آمریکایی-اسلامی در حمایت از تروریسم در سراسر جهان و تلاش برای تضعیف قوانین ما از طریق خشونت، ارعاب و آزار، غیرقابل قبول است.»
اخوان المسلمین و کشورهای عربی
اوایل سال جاری میلادی، اردن پس از خنثی شدن یک طرح خرابکارانه از سوی نیروهای امنیتی خود، به جمع آن دسته از کشورهای عربی پیوست که فعالیت اخوان المسلمین را ممنوع کردهاند.
پیش از این، کشورهایی چون مصر، روسیه، عربستان سعودی، سوریه و امارات متحده عربی نیز این گروه را غیرقانونی اعلام کرده بودند.
اخوانالمسلمین یکی از قدیمیترین و بانفوذترین سازمانهای اسلامگرا در منطقه به شمار میرود.
این گروه که در سال ۱۹۲۸ در مصر تاسیس شد، سالهاست از سوی منتقدان به ترویج ایدئولوژی اسلامگرایانه، پرورش و پشتیبانی از جریانهای افراطی و نقشآفرینی در بیثباتی خاورمیانه متهم میشود.
این گروه در حال حاضر به رهبری محمد بدیع در مصر اداره میشود؛ فردی که به اتهام برنامهریزی برای انجام حملات خشونتآمیز به حبس ابد و همچنین حکم اعدام محکوم شده است.
بدیع و حدود ۳۷تن دیگر متهم هستند پس از سرنگونی محمد مرسی، رییسجمهوری پیشین مصر و از چهرههای شاخص اخوان المسلمین، در ژوئیه ۲۰۱۳، برای تحریک ناآرامیها دست به توطئه زدهاند.
