ایراناینترنشنال
یک مطالعه جدید نشان میدهد زنانی که یائسگی (منوپوز) زودرس را تجربه میکنند، ۲۷% بیشتر در معرض سندرم متابولیک قرار دارند؛ سندرمی که میتواند زمینهساز ابتلا به بیماریهای خطرناکی از جمله دیابت نوع ۲، مشکلات قلبی-عروقی و سکته مغزی باشد. این تنها یکی از مشکلات همراه با منوپوز است.
ماه اکتبر ماه آگاهیبخشی درباره یائسگی است و روز ۱۸ اکتبر برابر با ۲۶ مهر روز جهانی منوپوز نامگذاری شده است.
یائسگی که به شکل معمول بین سنین ۴۵ تا ۵۵ برای اکثریت قریب به اتفاق زنان رخ میدهد، سالها در نقاط مختلف جهان از جمله ایران موضوع و تجربهای شخصی تلقی میشد که در هالهای از سکوت پیچیده شده بود. این سکوت، بهای سنگینی برای زنان داشته از جمله پیامدهای مستقیم در زمینه سلامت، عدالت اجتماعی و حتی رشد اقتصادی.
بسیاری از زنان در کشورهای در حال توسعه و حتی توسعهیافته هنوز با این موضوع چندان آشنا نیستند که منوپوز یک دوره «گذار» است؛ همانطور که بلوغ، بارداری، مادر شدن یا حتی روبهرو شدن با ناباروری، دورههای گذار هستند. در اینجا به برخی موضوعات مهم و باورهای رایج اما نادرست درباره منوپوز میپردازیم.
علایم منوپوز واقعی هستند، آنها را جدی بگیرید
گرگرفتگی بدن از علائم اصلی یائسگی است و بر اساس مطالعات، حدود ۸۰ درصد زنان آن را تجربه میکننداما علائم کمتر شناختهشده دیگری هم ممکن است با یائسگی و پیشیائسگی (پریمنوپوز) همراه شوند از جمله بیخوابی، تغییرات خلقی، مه مغزی، خشکی واژن و درد مفاصل.
با این حال بسیاری از زنان نمیدانند که منوپوز چه طیف بزرگی از علائم را شامل میشود و در نتیجه ممکن است این علایم را جدی نگیرند و به سراغ درمان نروند.
بهناز، زنی ۵۸ ساله و ساکن تهران، درباره تجربه خود از این علایم به ایراناینترنشنال گفت ۱۲ سال پیش وقتی نخستین بار با گرگرفتگی و اختلال شدید خواب مواجه شد و به متخصص زنانی که سالها تحت نظرش بود، مراجعه کرد، پزشکش اعتنای چندانی به این موضوع نکرد و گفت درمان مشخصی برای این علائم وجود ندارد.
او معتقد است با توجه به مشاهده خودش و سایر دوستانش که گذر از دوره منوپوز و پیشیائسگی را تجربه کردهاند، به دلایل مختلف آموزش لازم در این زمینه به زنان داده نمیشود و گاهی حتی از توجه پزشکی کافی هم برخودار نیستند.
نرگس، تراپیست ساکن آلمان، به ایراناینترنشنال گفت به نظرش این موضوعی است که محدود به کشورهای در حال توسعه نیست و به طور کلی این تصور در جامعه وجود دارد که زنان درباره علایم بیماریشان اغراق میکنند و باید با آنها تا جایی که میشود کنار بیایند.
به گفته او، از این منظر گاهی بحث سلامت زنان به خصوص در مورد مسائل مرتبط با قاعدگی، سندرم پیشاقاعدگی و منوپوز چه به لحاظ فرهنگی و چه به عنوان یک موضوع مهم پزشکی، به اندازه سایر بیماریها جدی گرفته نمیشود یا با دیده اغماض با آنها برخورد میشود.
هورموندرمانی را به عنوان یک گزینه بررسی کنید
هورموندرمانی یکی از روشهای رایجی است که برای علائم کاهش و کنترل علایم منوپوز تجویز میشود، اما برخی زنان نگراناند این روش درمانی خطر ابتلا به برخی بیماریها از جمله سرطان پستان را افزایش دهد.
متخصصان معتقدند این خطرات درصد ناچیزی هستند و مزایای هورموندرمانی از جمله تسکین گرگرفتگی، خشکی واژن و کاهش احتمال پوکی استخوان به خطرات اندک آن میچربد.
ضمن اینکه به گفته پزشکان، اشکال مختلفی از هورموندرمان وجود دارد. بنابراین اگر یک نوع درمان برای یک فرد خاص موثر نباشد، میتوان نوع دیگری را امتحان کرد. متخصصان میگویند برای زنانی که هورموندرمانی کمکشان نمیکند، جایگزینهایی دارویی دیگری وجود دارد.
سارا، زنی ۴۹ ساله و ساکن لندن، از تجربه هورموندرمانیاش به ایراناینترنشنال چنین گفت: «مه مغزی و توانایی در تمرکز کردن با شروع علایم یائسگی و اختلالات خلقی که به دلیل دوره پیشیائسگی تجربه میکردم چنان من را درگیر کرده کرده بود که حس میکردم در کارم در جا میزنم و حتی بعضی روزها عملا تمرکزی برای کار و بازدهی نداشتم. هورموندرمانی که پیشنهاد دکترم بود مرا از این تصور که دارم کار و عقلم را از دست میدهم، نجات داد.»
او اما هورموندرمانی را موضوعی شخصی میداند که زنان نباید مجبور به انتخاب آن شوند و فکر میکند زنان باید روش درمانی دلخواهشان را بعد از مشورت دقیق با پزشک برگزینند.
مجبور به تحمل نیستید، علایم ممکن است چند سال طول بکشد
گروهی از زنان ممکن است این تصور را داشته باشند که علایم منوپوز کوتاهمدت است و تمایل دارند بدون کمک، دوره پیشیائسگی و منوپوز را پشت سر بگذارند.
نسیم، پزشک ساکن ایران، در این مورد به ایراناینترنشنال گفت علام پیشیائسگی ممکن است چند سال قبل از خود منوپوز شروع شوند و حدود چهار یا پنج سال طول بکشند ولی برای بعضی زنان این رقم به ۱۰ سال هم میرسد و معمولا تا چند سال پس از منوپوز ادامه پیدا میکند.
پزشکان میگویند گرگرفتگی مکرر و شدید در زنان یائسه میتواند زمینه ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی و ضعف و بدخوابی را ایجاد کند که مورد آخر به بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت و زوال شناختی مرتبط است.
خشکی واژن هم که در این زنان ایجاد میشود، خطر عفونتهای دستگاه ادراری را افزایش میدهد.
بله! زنان در دوره پیشیائسگی هم باردار میشوند
این تصور که اگر در دوره پیشیائسگی و یا چهل و چند ساله هستید و پریودهای نامنظم دارید، توان و امکان بارداری ندارید، تصوری رایج ولی کاملا اشتباه است.
دکتر نسیم میگوید برای اینکه مطمئن شوید در معرض بارداری ناخواسته نیستید باید دوران پیشیائسگی را تمام کنید و یک سال کامل را بدون پریود شدن بگذرانید و این موضوع را هم در نظر بگیرید که بیماری دیگری بر پریود شدن یا نشدن شما تاثیر نمیگذارد.
بنابراین، زنان در دهه ۴۰ و ۵۰ زندگی تا وقتی از منوپوز شدن خود مطمئن نشدند، در صورتی که تمایلی به فرزندآوری نداشته باشند باید از روشهای ایمن و مناسب برای پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
منوپوز قرار نیست توان جنسی و علاقه شما به سکس را نابود کند
نرگس معتقد است در طول کار تراپی با زنان و مردانی که در سنین بین ۴۰ تا ۶۰ سال هستند، بارها شاهد بوده که نگاه فرهنگی افراد به منوپوز و زنان یائسه نگاهی ناخوشایند است و این دسته از زنان افرادی رو زوال و از دست رفته در نظر گرفته میشوند که گویی به چشم همسر، شریک عاطفی و حتی همکارانشان نامرئی شدهاند.
متخصصان اذعان میکنند کاهش سطح استروژن و تستوسترون میتواند منجر به کاهش میل جنسی شود، اما این حالت دایمی نیست و حتی برای برخی زنان عکس این قضیه صادق است.
از دیگر اثرات مثبت منوپوز میتوان به رها شدن از رنج روانی و جسمی پریود شدن و نگرانی از بارداری ناخواسته اشاره کرد.
بهناز میگوید بعد از اینکه توانست بالاخره علایم منوپوز را کنترل کند، متوجه شد که میل جنسیاش بیشتر شده چون نه از پریودهای دردناکش خبری بود و نه لازم بود نگران فراموشی قرص ضدبارداریاش باشد و این خیال آسوده، تجربه روانی او از سکس را بسیار خوشایندتر کرد. به توصیف خودش، «انگار ار قفس رها شده بودم.»
دکتر نسیم توصیه میکند با در نظر داشتن این موضوع که یائسگی باعث میشود بافت واژن خشکتر و شکنندهتر شود، میتوان از روانکنندههای طبیعی واژن استفاده کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
