روزنامه اللواء لبنان گزارش داد یک هیات بلندپایه مصری به ریاست حسن رشاد، رییس سازمان اطلاعات این کشور، برای هشدار به مقامات لبنانی درباره وخامت اوضاع مرزی و جلوگیری از وقوع جنگی قریبالوقوع با اسرائیل، راهی بیروت شده است.
اللواء دوشنبه پنجم آبان نوشت رشاد تا ساعاتی دیگر به بیروت میرسد و هدف از سفرش، جلوگیری از فروپاشی توافق آتشبس غزه عنوان شده است.
او اخیرا به همین منظور با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در تلآویو دیدار کرده بود.
این روزنامه به نقل از منابع خود گزارش داد رشاد حامل پیام هشدار برای مقامات لبنانی درباره وخامت اوضاع در مرز لبنان و اسرائیل و درخواست از آنها برای اتخاذ اقداماتی عملی بهمنظور از بین بردن «بهانههای اسرائیل» برای شروع یک جنگ جدید است.
بر اساس گزارشها، رشاد همچنین پیشنهادهایی به دولت لبنان برای «بازگشت به مسیر توافق برای توقف حملات و عملیات خصمانه در دو سوی مرز» خواهد داد.
رشاد قرار است با جوزف عون، رییسجمهوری، نبیه بری، رییس مجلس، نواف سلام، نخستوزیر و رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان، دیدار و موضع رسمی مصر را به آنان منتقل کند.
برخی رسانهها گزارش کردند پیام رشاد حاوی این هشدار است که «اوضاع بهشدت خطرناک شده»؛ با این حال منابع اللواء این موضوع را رد کردند و گفتند هیچ مقام لبنانی از محتوای دقیق پیام او خبر ندارد.
سفیر مصر در لبنان: از موضع بیروت در مذاکرات تثبیت آتشبس حمایت میکنیم
علا موسى، سفیر مصر در لبنان، پنج آبان پس از دیدار با عون اعلام کرد سفر رشاد به بیروت در چارچوب «هماهنگیهای سیاسی و امنیتی مستمر با لبنان» انجام میشود.
موسى تاکید کرد مصر تمام تلاش خود را برای کاهش تنشها بهکار میگیرد و افزود گستردگی و شدت روزافزون حملات اسرائیل به لبنان «هوشیاری بیشتری را میطلبد».
این دیپلمات مصری همچنین بر حمایت کامل قاهره از موضع عون در زمینه «انحصار سلاح در دست دولت» و آمادگی بیروت برای ورود به مذاکرات با اسرائیل تاکید کرد.
او گفت: «مصر قاطعانه در کنار رویکرد رییسجمهوری لبنان ایستاده و آمادگی دارد هرگونه کمکی در این مسیر ارائه دهد.»
احتمال تشدید حملات اسرائیل
پیشبینی میشود لبنان طی ماههای آتی شاهد تحولات امنیتی و سیاسی فزایندهای در سایه بحران اقتصادی شدید باشد.
از سوی دیگر، گزارشهایی از احتمال تشدید حملات اسرائیل علیه لبنان منتشر شده است.
شمار کشتهشدگان در سلسله حملات اسرائیل به لبنان از ابتدای آبان تاکنون به ۱۰ نفر رسیده است.
توافق آتشبس که هفتم آذر ۱۴۰۳ با میانجیگری آمریکا و فرانسه به دست آمد، به جنگی ویرانگر میان اسرائیل و حزبالله پایان داد که بیش از یک سال ادامه داشت.
منابع آمریکایی فاش کردهاند مرز لبنان و اسرائیل اکنون در آستانه «تنش محدود» جدیدی قرار دارد و واشینگتن در حال رایزنی فشرده برای جلوگیری از گسترش درگیری است.
در همین حال، شبکه کان اسرائیل گزارش داد افسران آمریکایی در داخل ستاد فرماندهی شمالی ارتش اسرائیل در صفد مستقر هستند و لحظه به لحظه عملیات در لبنان را دنبال میکنند.
در ماههای اخیر، تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله، فضای سیاسی این کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و بحثهای گستردهای را در میان جریانهای سیاسی لبنان، جامعه بینالمللی و مقامهای حکومت ایران برانگیخته است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، چهارم آبان تاکید کرد داشتن سلاح «بخشی جداییناپذیر از حق مشروع» این گروه برای «دفاع از میهن» است.
پیشتر در ۲۸ مهر، تام باراک، فرستاده ویژه دولت دونالد ترامپ و سفیر آمریکا در ترکیه، هشدار داد اگر لبنان در خلع سلاح حزبالله تعلل کند، ممکن است اسرائیل به تنهایی وارد عمل شود.
گزینههای دشوار پیش روی لبنان
اللواء در ادامه گزارش خود نوشت تحولات اخیر نشان میدهد دولت آمریکا به شکل مستقیم در حملات اسرائیل به لبنان مشارکت دارد.
این تحولات نظامی و فشارهای سیاسی، لبنان را در برابر گزینههایی دشوار قرار داده و ضرورت اتخاذ تصمیمهای مناسب را پیش از آنکه با ضربات دردناک تازهای روبهرو شود، برجسته کرده است.
با این حال، بیروت همچنان در تلاش است و انتظار دارد تحرکی جدی از سوی جامعه بینالمللی برای جلوگیری از تداوم حملات اسرائیل صورت گیرد.
در همین چارچوب، انتظار میرود مورگان اورتگاس، معاون فرستاده ويژه آمریکا در امور خاورمیانه، پنجم آبان پس از سفرش به اسرائیل وارد بیروت شود.
بر اساس گزارشها، او قرار است هفتم آبان در نشست «کمیته نظارت بر اجرای توافق توقف درگیریها میان لبنان و اسرائیل» شرکت کند.
اورتگاس چهارم آبان به همراه یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، از مرز لبنان بازدید کرد.
اماماوغلو که جدیترین رقیب اردوغان محسوب میشود، از اسفندماه به اتهام فساد مالی در بازداشت به سر میبرد. او تیرماه نیز به اتهام «توهین و تهدید دادستان کل استانبول» به حبس تازهای محکوم شد.
او تاکنون اتهامات مطرحشده علیه خود را رد کرده است. اماماوغلو چهارم آبان در دادگاه و نیز دوم آبان در بیانیهای از زندان، اتهام «جاسوسی سیاسی» را بیاساس خواند.
شهردار زندانی استانبول در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «چنین تهمت، دروغ و توطئهای حتی به ذهن شیطان هم خطور نمیکند. ما با رسوایی شرمآوری روبهرو هستیم که در وصف نمیگنجد.»
خبرگزاری دولتی آناتولی پنجم آبان گزارش داد دادگاهی در استانبول شب گذشته حکم بازداشت اماماوغلو و دو نفر دیگر از جمله مردان ینارداگ، سردبیر شبکه خبری «تله۱»، را صادر کرده است.
شبکه تله۱ که به رویکرد انتقادیاش نسبت به اردوغان شهرت دارد، دوم آبان با استناد به اتهام «جاسوسی» از سوی دولت ترکیه توقیف شد.
به گزارش آناتولی، دادگاه اماماوغلو را متهم کرده است که برای تامین منابع مالی کارزار انتخاباتی ریاستجمهوری خود از «فساد مالی» بهره گرفته و برای جلب حمایت بینالمللی دست به «جاسوسی» زده است.
صدها عضو و مقام منتخب حزب جمهوریخواه خلق با مجموعهای از اتهامات مرتبط با فساد مالی روبهرو هستند.
این حزب که مهمترین جریان اپوزیسیون در ترکیه به شمار میرود و اماماوغلو از چهرههای برجسته آن است، این اتهامات را «سیاسی و مغایر با اصول دموکراسی» توصیف کرده است.
حزب جمهوریخواه خلق میگوید دولت با طرح این اتهامات میکوشد رقبای انتخاباتی اردوغان را از میدان خارج کند؛ موضوعی که دولت ترکیه آن را رد کرده است.
با این حال، دوم آبان اندکی از فشارها بر اپوزیسیون کاسته شد، زیرا دادگاهی دیگر درخواست برکناری رهبر حزب جمهوریخواه خلق و ابطال کنگره آن در سال ۲۰۲۳ را رد کرد.
پایگاه خبری بلومبرگ شهریور گزارش داد در پی زندانی شدن اماماوغلو و چند تن دیگر از مخالفان برجسته دولت ترکیه، جریان اپوزیسیون اکنون در جستوجوی گزینهای جدید برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری آتی این کشور برآمده است.
اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوریخواه خلق ترکیه، در مصاحبه با بلومبرگ، به احتمال حمایت این حزب از منصور یاواش، شهردار آنکارا، در انتخابات ریاستجمهوری اشاره کرد و گفت محبوبیت فزاینده یاواش در فرآیند تصمیمگیری تاثیرگذار خواهد بود.
دوره ریاستجمهوری اردوغان بهطور رسمی تا سال ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت، اما انتظار میرود که او با برگزاری انتخابات زودهنگام، شرایط لازم را برای نامزدی مجدد خود فراهم آورد.
ترامپ در نخستین ایستگاه سفر آسیایی خود در کوالالامپور، یکشنبه چهارم آبان شاهد امضای پیمان آتشبس گستردهتری میان کامبوج و تایلند و همچنین چهار توافق تجاری منطقهای بود.
با این حال، کاخ سفید اعلام کرد این توافقها شامل کاهش تعرفههای سنگین آمریکا بر واردات از کامبوج، مالزی، تایلند و ویتنام نمیشود، هرچند در آنها احتمال اعطای برخی معافیتها پیشبینی شده است.
ترامپ در روزی که مذاکرهکنندگان آمریکا و چین بر سر تعلیق موقت تعرفهها در جنگ تجاری دو کشور به توافق رسیدند، گفت: «پیام ما به کشورهای جنوب شرق آسیا این است که ایالات متحده ۱۰۰ درصد در کنار شماست و میخواهد برای نسلهای آینده شریکی قدرتمند باقی بماند.»
در همین حال، همزمان با سفر ترامپ و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به ژاپن، مقامهای ارشد چین و رهبران برزیل، کانادا، شورای اروپا و اتحادیه ۱۱ عضوی آسهآن میکوشند تا همکاریهای اقتصادی خود را تقویت کنند و به توافقهای تازه تجاری دست یابند.
خبرگزاری رویترز دوشنبه پنجم آبان نوشت مقامهای پکن قصد دارند در این نشست بر ضرورت چندجانبهگرایی در تجارت تاکید کنند و روابط منطقهای خود را تحکیم بخشند.
بر اساس این گزارش، پس از عزیمت روبیو به ژاپن، دیگر مقامهای آمریکایی به نمایندگی از واشینگتن در این نشست شرکت خواهند کرد.
همچنین برگزاری نشست «مشارکت جامع اقتصادی منطقهای» با حمایت چین در دستور کار قرار دارد؛ توافقی که ۱۰ کشور عضو آسهآن به همراه استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و کره جنوبی را گرد هم میآورد.
بلوک اقتصادی «مشارکت جامع» که بزرگترین پیمان تجاری جهان بهشمار میرود، حدود ۳۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را دربر میگیرد و به باور برخی تحلیلگران، میتواند بهعنوان سپری در برابر تعرفههای آمریکا عمل کند.
اتحادیه آسهآن خود شامل برونئی، کامبوج، اندونزی، لائوس، مالزی، میانمار، فیلیپین، سنگاپور، تایلند، تیمور شرقی و ویتنام است.
مالزی میزبان گفتوگوهای چالشبرانگیز اقتصادی
آنتونیو کاستا، رییس شورای اروپا، در دیدار با لی چیانگ، نخستوزیر چین، ابراز نگرانی کرد که گسترش محدودیتهای صادراتی پکن بر مواد خام حیاتی میتواند به زنجیرههای تامین آسیب بزند.
کاستا پس از دیدار با مقام چینی گفت: «از او خواستم هرچه سریعتر شرایط را برای بازگشت زنجیرههای تامین روان، قابل اعتماد و پیشبینیپذیر فراهم کند.»
رییس شورای اروپا همچنین از پکن خواست برای پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین نقش فعالتری ایفا کند.
مواد معدنی کمیاب به یکی از محورهای اصلی تنش میان چین و آمریکا در جنگ تجاری تبدیل شدهاند، زیرا پکن که کنترل ۹۰ درصد از منابع جهانی این مواد را در اختیار دارد، از آنها بهعنوان اهرمی در برابر تعرفههای واشینگتن استفاده میکند.
لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا، رییسجمهوری برزیل، نیز گفت دیدارش با ترامپ در تاریخ چهارم آبان «تضمینکننده» توافق تجاری مطلوبتری برای برزیل بوده است.
ایالات متحده در واکنش به محکومیت قضایی ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل، تعرفهای ۵۰ درصدی بر کالاهای این کشور اعمال کرده است.
بولسونارو که از متحدان سرسخت ترامپ محسوب میشود، ۲۰ شهریور به اتهام برنامهریزی برای کودتا به ۲۷ سال و سه ماه زندان محکوم شد.
لولا پنجم آبان به دیدار خود با رییسجمهوری آمریکا اشاره کرد و افزود: «به او گفتم بسیار مهم است که تجربه برزیل را بهعنوان بزرگترین کشور آمریکای جنوبی و مهمترین قدرت اقتصادی منطقه که تقریبا با تمام کشورهای آمریکای جنوبی هممرز است، در نظر بگیرد.»
این گروه یکشنبه چهارم آبان در بیانیهای اعلام کرد که این شهر را «از چنگ مزدوران و شبهنظامیان متحد با ارتش تروریستی سودان» بیرون آورده است.
ارتش سودان تاکنون در این باره اظهار نظری نکرده است.
بخش «تحقیق بیبیسی» اصالت ویدیوهایی را که در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشوند و نیروهای پشتیبانی سریع را داخل پایگاه ارتش نشان میدهند، تایید کرده است.
نیروهای محلی حامی ارتش به نام «مقاومت مردمی»، نیروهای واکنش سریع را متهم کردند که با اجرای «کمپین اطلاعات نادرست رسانهای» میکوشد «روحیه بالای نیروها» را تضعیف کند.
نیروهای پشتیبانی سریع یک گروه شبهنظامی است که سال ۲۰۱۳ از باقیمانده شبهنظامیان جَنجَوید تشکیل شد. شبهنظامیان جَنجَوید در جریان نسلکُشی دارفور برای حکومت وقت سودان میجنگیدند و مسئول مستقیم جنایتها علیه غیرنظامیان شناخته شدهاند.
دولت سودان در سال ۲۰۱۳ این گروه را برای مقابله با گروههای شورشی در منطقه دارفور تشکیل داد اما روند تنشها در این کشور به سمتی رفت که نیروهای پشتیبانی سریع از سال ۲۰۲۳ تا کنون با نیروهای مسلح سودان در جنگاند.
ساکنان الفاشر نگراناند که سقوط این شهر حمام خونی شبیه قتلعام جنینه در بهار ۲۰۲۳ به بار آورَد؛ جایی که سازمان ملل کشتهشدن ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر طی کمتر از دو ماه را تایید کرده بود.
اهمیت راهبردی الفاشر
بیبیسی در گزارشی از دست دادن شهر الفاشر را «ضربهای سنگین برای ارتش سودان» ارزیابی کرده است، زیرا این شهر آخرین پایگاه باقیمانده ارتش این کشور در منطقه دارفور بود و با سقوط آن کنترل کل منطقه دارفور در عمل به دست نیروهای پشتیبانی سریع میافتد.
واشینگتنپست نیز، با اشاره به اینکه نیروهای واکنش سریع کنترل خود بر خارطوم، پایتخت سودان و شهرهای اطرافش را از دست داده است، تسلط بر الفاشر را یک «پیروزی بزرگ» برای آنها خواند.
در حال حاضر ارتش سودان کنترل خارطوم، سواحل شرقی و بیشتر مناطق شمالی این کشور را در دست دارد و نیروهای واکنش سریع تقریبا سراسر غرب دارفور را در اختیار دارند. نبرد میان این دو گروه در جنوب همچنان ادامه دارد.
محاصره و قحطی در الفاشر
شبهنظامیان پشتیبانی سریع طی ۱۸ ماه گذشته شهر الفاشر را محاصره کرده بود و بهطور مستمر مواضع ارتش، مسجدها، آشپزخانههای عمومی و بیمارستانهارا بمباران میکردند.
به گزارش بیبیسی، هنوز بخشهایی از الفاشر در کنترل ارتش و گروههای مسلح متحد آن است، اما انتظار نمیرود که این مواضع برای مدت طولانی مقاومت کنند.
سازمان ملل اعلام کرده که از زمان آغاز محاصره، حدود ۶۰۰ هزار نفر از شهر و اطراف آن گریختهاند. بسیاری نیز با وجود پرداخت رشوههای سنگین به اعضای گروه شبهنظامی، در مسیر مورد سرقت و تجاوز قرار گرفته یا به قتل رسیدهاند.
با این حال، حدود ۲۶۰ هزار نفر هنوز در شهر گرفتارند و ماههاست تحت گرسنگی و بمباران زندگی میکنند. واشینگتنپست درباره وضعیت مردم در این شهر نوشته است: «ساکنان گزارش دادهاند که برای زندهماندن خوراک دام و علف میخورند، در حالی که قیمت مواد غذایی سر به فلک کشیده است.»
یک امدادگر به این رسانه گفت که بهتازگی در روستایی نزدیک الفاشر با گروهی از زنان بیمار و سالخورده و کودکان زخمی روبهرو شده که نیروهای پشتیبانی سریع آنها را برای اخاذی گروگان گرفته بود.
به گفته او یکی از گروگانها کودکی پنجساله بود که گلولهای در گردن داشت و بدن یک کودک دیگر پر از زخمهای ناشی از ترکش بود. روستاییان نیز با تنها یک وعده غذا در روز این کودکان را زنده نگه داشته بودند.
یک پزشک کودک از اعضای پزشکان بدون مرز در شهر تَوِیله در نزدیکی الفاشر گفت که شاهد گریختن بیش از ۱۳۰۰ نفر ظرف یک هفته گذشته بوده است. به گفته او یکچهارم کودکان دچار سوء تغذیه شدید و نیمی دیگر دچار سوء تغذیه متوسط بودند.
جنگ خونینی که همچنان ادامه دارد
درگیریهای شدید در دارفور که از سال ۲۰۰۳ آغاز شده بود، در سال ۲۰۱۷ پایان یافت. با این حال خشونتهای پراکنده قومی از آن زمان تا کنون ادامه داشته است.
دولت ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که تجدید خشونتها در این منطقه به حدی است که میتوان گفت یک نسلکُشی مجدد در حال وقوع است.
در حال حاضر جنگ میان گروه شبهنظامی «نیروهای پشتیبانی سریع» با ارتش سودان ادامه دارد. این دو گروه پیشتر متحد یکدیگر محسوب میشدند.
به گزارش سازمان جهانی بهداشت، دور تازه درگیریها در این کشور دستکم ۴۰ هزار کشته و تا ۱۲ میلیون نفر آواره بر جای گذاشته است. همچنین بنا بر گزارش برنامه جهانی غذا، بیش از ۲۴ میلیون نفر در این منطقه با ناامنی شدید غذایی مواجه هستند.
خبرگزاری فرانسه نوشت که میلی پیروزی حزب خود، «لا لیبرتاد آوانزا» در این انتخابات را «نقطه عطفی برای آرژانتین» توصیف کرد و وعده داد که اصلاحات خود را با قدرت ادامه خواهد داد.
او در جشن پیروزی خطاب به هوادارانش گفت: «امروز ما به یک نقطه عطف رسیدیم، امروز آغاز ساختن آرژانتینی بزرگ است.»
رویترز این پیروزی را «نمایشی قویتر از حد انتظار» خواند که میتواند نشاندهنده ترس از بروز آشفتگی اقتصادی مجدد در صورت کنار گذاشتن سیاستهای میلی باشد. هرچند این سیاستهای سختگیرانه ریاضتی برای گروههای گستردهای از مردم محدودیتهای بسیاری به همراه داشته، اما در کاهش تورم شدید موفق بودهاند.
میلی که از حامیان سرسخت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مورد حمایت اوست، در پی آن بود که با تقویت اقلیت کوچک خود در کنگره همچنان حمایت ترامپ را حفظ کند.
واشینگتن بهتازگی همراه با پیشنهاد یک بسته کمک مالی هنگفت به آرژانتین، میلی را تهدید کرده بود که در صورت ناکامی در انتخابات، حمایت ایالات متحده را از دست خواهد داد.
این بسته کمکی به ارزش ۴۰ میلیارد دلار، یک قرارداد سوآپ ارزی ۲۰ میلیارد دلاری و همچنین یک تسهیلات سرمایهگذاری بدهی به ارزش ۲۰ میلیارد دلار را شامل میشود.
در انتخابات میاندورهای روز یکشنبه، ۱۲۷ کرسی از ۲۵۷ کرسی مجلس نمایندگان و ۲۴ کرسی سنا که یکسوم کرسیهای آن به شمار میرود، به رای گذاشته شد.
با وجود این پیروزی، مخالفان میلی همچنان بزرگترین اقلیت در هر دو مجلس را در اختیار دارد، در حالی که حزب تازهتاسیس میلی که یک جریان لیبرتارین و راستگرا به شمار میآید، تنها ۳۷ نماینده در مجلس نمایندگان و ۶ سناتور دارد.
کاخ سفید و سرمایهگذاران خارجی تحت تاثیر توانایی دولت خاویر میلی در کاهش چشمگیر نرخ تورم ماهانه، دستیابی به مازاد بودجه و اجرای اصلاحات گسترده در زمینه مقرراتزدایی قرار گرفتهاند.
اواخر تیر اعلام شد که دولت میلی توانسته است تورم حدود ۱۳ درصدی را ظرف کمتر از دو سال به حدود ۲ درصد برساند.
با این حال، محبوبیت میلی در ماههای اخیر به دلیل نارضایتی عمومی از کاهش هزینههای دولتی و همچنین رسوایی فساد مرتبط با خواهرش که رییسدفتر او نیز هست، کاهش یافته است.
تحلیلگران میگویند که این موفقیت میتواند امکان ائتلاف با احزاب دیگر را فراهم کند. در صورت تشکیل چنین ائتلافی، تلاش قانونگذاران مخالف برای لغو طرحهای مالی و اقتصادی او تا حد زیادی خنثی خواهد شد.
پس از اعلام نتایج، بسیاری از تحلیلگران پیشبینی کردند که ارزش «پزو» کاهش یابد؛ زیرا به گفته آنها این ارز بیش از اندازه بالا نگه داشته شده بود تا تورم کنترل شود.
