وزارت خارجه آمریکا در پنجمین سالگرد نوید افکاری، معترض اعدامشده، نوشت پرونده او «نشاندهنده الگوی گستردهتری از مصونیت سیستماتیک از مجازات در قبال شکنجه، اعترافات اجباری و اعدامهای بدون مراعات مراحل قانونی» است و افزود جمهوری اسلامی سعی در ایجاد توهم عدالت دارد.
حساب وزارت خارجه آمریکا با تاکید بر اینکه چنین اقدام فجیعی، بیاعتنایی آشکار به حقوق اساسی بشر و حاکمیت قانون را حاکمیت ایران اثبات میکند، ادامه داد: «جمهوری اسلامی از طریق رویههای قضایی جعلی، سعی در ایجاد توهم عدالت دارد و در عین حال، انصاف، دادرسی عادلانه و پاسخگویی را انکار میکند.»
نوید افکاری که در جریان اعتراضهای مرداد ۹۷ بازداشت شده بود، شهریور ۱۳۹۹ به رغم درخواستهای نهادهای جهانی و همچنین کارزار مجازی بسیار گسترده، اعدام شد.
دادستانی آمریکا در ماساچوست پنجشنبه ۲۱ شهریور اعلام کرد این شرکت ایرانی سامانههای ناوبری «سپهر» را برای سپاه پاسداران تولید میکرده و این فناوری در پهپادها و موشکهای هدایتشونده بهکار رفته است.
دادستانی آمریکا اعلام کرد که بین سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، حدود ۹۹ درصد فروش این سیستم ناوبری به نیروی هوافضای سپاه پاسداران اختصاص یافته و در پهپادهای انتحاری یکطرفه این نیرو استفاده شده است.
پیشتر، یک قاضی فدرال در ایالات متحده ۱۶ اردیبهشت درخواست آزادی به قید وثیقه مهدی محمدصادقی را که در انتظار محاکمه به اتهام ارتباط با حمله مرگبار پهپادی به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن است، رد کرد.
دادستانی همچنین ارتباط فناوریهای تولیدشده از سوی شرکت «صنعت دانش رهپویان افلاک» با حمله پهپادی ژانویه ۲۰۲۴ به پایگاه نظامی آمریکا در شمال اردن، موسوم به «تاور ۲۲»، را مطرح کرده است.
در این حمله سه نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۴۰ نفر زخمی شدند.
بررسیهای انجامشده نشان داد پهپاد مورد استفاده از نوع شاهد ایرانی بوده و سیستم ناوبری آن از سوی این شرکت تولید شده است.
بر اساس قوانین آمریکا، همه داراییهای افراد یا نهادهایی که در طراحی یا اجرای اقدامات تروریستی علیه آمریکا یا شهروندان آن نقش دارند، مشمول مصادره خواهد شد.
به گفته دادستانی ماساچوست، پرونده مصادره داراییها از سوی کارول ای. هد، رییس بخش بازیابی داراییها، پیگیری میشود و پرونده کیفری نیز با همکاری وکلای وزارت دادگستری و بخشهای ضدتروریسم و ضدجاسوسی وزارت امنیت ملی آمریکا در حال رسیدگی است.
در بیانیه دادستانی تاکید شده است که تمامی اتهامات در این پرونده در مرحله ادعایی است و متهمان تا زمان اثبات جرم در دادگاه، بیگناه محسوب میشوند.
روزنامه سوئیسی «نویه زورشر زایتونگ» ۱۸ تیر گزارش داد که عابدینی در یک آزمایشگاه پژوهشی پهپاد در دانشگاهی در سوئیس کار کرده که از اتحادیه اروپا و آژانس نوآوری دولتی سوئیس بودجه دریافت میکرده است.
این روزنامه آلمانیزبان نوشت فعالیتهای او به تهران کمک کرده تا به فناوری پیشرفته غربی در حوزه برنامه پهپادی خود دست یابد.
معاوضه عابدینی و سالا
عابدینی، ۳۹ ساله و ساکن تهران، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت «صنعت دانش رهپویان افلاک» است که به ساخت ماژولهای ناوبری برای برنامه پهپادی سپاه پاسداران مشغول است.
عابدینی پیشتر در آمریکا به ارائه حمایت مادی به یک سازمان تروریستی خارجی، یعنی نیروی هوافضای سپاه پاسداران، متهم شده بود.
او در دسامبر ۲۰۲۴ در میلان ایتالیا و به درخواست آمریکا بازداشت شد. اما در ژانویه ۲۰۲۵ پس از آن آزاد شد که جمهوری اسلامی چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی را که سه روز پس از دستگیری عابدینی بازداشت کرد.
بسیاری، بازداشت چچیلیا سالا و مبادله او با محمد عابدینی را تازهترین نمونه از سیاست گروگانگیری و باجگیری جمهوری اسلامی دانستهاند.
الیزابت تسورکوف پنجشنبه ۲۱ شهریور گفت: «من در عراق سختیهای زیادی کشیدم و شکنجه شدم. زمان لازم است تا بهبود پیدا کنم. میخواهم از تیمهای پزشکی و کارکنان بخش گروگانها برای مراقبتهایشان تشکر کنم.»
او که چهارشنبه به اسرائیل بازگشت، شب گذشته از بیمارستان «شبا» در تلهاشومر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفتوگو کرد.
تسورکوف در این گفتوگو به نام گالی و زیو برمن، دو گروگان اسرائیلی اشاره کرد که از هفتم اکتبر ۲۰۲۲ از کیبوتص کفار عزا ربوده شدهاند و تاکنون ۷۰۷ روز در غزه در اسارت هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا ۱۸ شهریور اعلام کرد تسورکوف که در سال ۲۰۲۳ در بغداد ربوده شده بود، از سوی کتائب حزبالله از گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، آزاد شده است.
دولت اسرائیل در ژوئیه همان سال اعلام کرد که تسورکوف از سوی کتائب حزبالله ربوده شده است.
تا پیش از اعلام ترامپ، تلاشهای مکرر آمریکا و اسرائیل برای آزادی او بینتیجه مانده بود و دولت عراق نیز از پیگیری مذاکرات با این گروه خبر داده بود.
او گفت: «دیروز روز تولدشان بود. روزهای تولد سختترین روزها در اسارت هستند. امیدوارم همه گروگانها زودتر به خانههایشان برگردند.»
تسورکوف همچنین درباره وضعیت عراق گفت: «پرونده من واقعیت کنونی در عراق را نشان میدهد؛ کشوری که تحت نفوذ گروههای نیابتی ایران است و زندگی هزاران نفر را تحت تاثیر قرار داده است.»
او افزود: «من یکی از آنها هستم، اما افراد زیادی دیگر هم در این وضعیت قرار دارند. امیدوارم شما و جامعه جهانی برای پایان دادن به این موضوع اقدام کنید.»
نتانیاهو در پاسخ گفت: «این دقیقا همان چیزی است که ما روی آن کار میکنیم. همانطور که میدانی تاکنون بیش از ۲۰۷ گروگان را بازگرداندهایم که ۱۴۸ نفرشان زنده بودند.»
نتانیاهو افزود: «امیدوارم همه آنها را به خانه بازگردانیم. برای آزادی تو سخت کار کردیم و با کمک آمریکا تلاش متمرکزی انجام دادیم. خوشحالم که تو را در خانه میبینم.»
نتانیاهو با تاکید بر این که: «ایران تلاش میکند کنترل کامل عراق را به دست بگیرد و علاوه بر رنج مردم، از آن برای حمله به اسرائیل هم استفاده میکند» گفت: «مهمترین چیزی که اکنون باید انجام دهید این است که مراقبتهای لازم جسمی و روحی را دریافت کنید و امیدوارم قدرت لازم برای بهبود را پیدا کنید.»
تسورکوف، ۳۸ ساله، پژوهشگر اسرائیلی و دارای تابعیت روسیه است که پیش از ربوده شدن در آمریکا و در حال تکمیل دکترای خود در دانشگاه پرینستون بود.
او پس از آزادی در عراق به اسرائیل بازگردانده شد و هماکنون در بیمارستان شبا تحت مراقبتهای پزشکی و روانی قرار دارد.
خواهر این زندانی فرانسوی جمعه ۲۱ شهریور در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «ما در مورد این اظهارات بسیار محتاط هستیم.»
همزمان ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در گفتوگو با رادیو فرانساینتر تاکید کرد که کشورش خواهان آزادی فوری و بیقید و شرط سه شهروند فرانسوی بازداشتشده در ایران است.
او به اظهارات وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی مبنی بر احتمال توافق تبادل زندانیان واکنشی نشان نداد اما گفت که مایل نیست درباره این «موضوعات حساس و بسیار جدی» اظهار نظر کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه پنجشنبه ۲۰ شهریور اعلام کرد احتمال مبادله مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی زندانی در فرانسه بهدلیل حمایت از حماس، با زندانیان فرانسوی در ایران طی «روزهای آینده» وجود دارد.
اسفندیاری ۳۹ ساله، از ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ در زندان فِرِن در جنوب پاریس در بازداشت موقت به سر میبرد.
نشریه لوپوئن فرانسه فروردینماه گزارش داد این تبعه ایرانی به اتهام «تمجید از تروریسم» بازداشت و به زندان منتقل شده است.
عراقچی گفت مذاکرات تهران و پاریس برای مبادله زندانیان «به مراحل نهایی خود نزدیک شده» است.
عراقچی در عین حال تاکید کرد هنوز زمان دقیقی برای مبادله زندانیان میان دو طرف مشخص نشده اما احتمال میرود این اقدام در «روزهای آینده» صورت گیرد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی افزود علاوه بر وزارت امور خارجه، قوه قضاییه و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی نیز در این روند دخیل هستند و پس از طی مراحل لازم، «ترتیبات اجرایی» فرآیند تبادل زندانیان با طرف فرانسوی انجام خواهد شد.
زندانیان فرانسوی در ایران
روزنامه لوموند ۲۹ تیر گزارش داد هماکنون چهار شهروند فرانسوی در زندانهای جمهوری اسلامی به سر میبرند.
در میان آنها، سیسیل کوهلر و ژاک پاریس، زوج فرانسوی، بیش از سه سال است که در ایران زندانی هستند.
خواهر کوهلر ۱۱ تیر در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت قوه قضاییه جمهوری اسلامی این دو نفر را به «جاسوسی» برای موساد، «توطئه برای سرنگونی حکومت» و «افساد فی الارض» متهم کرده است. اتهاماتی که میتواند به صدور حکم اعدام برای آنها منجر شود.
خانوادههای کوهلر و پاریس ۱۲ تیر در بیانیهای، این اتهامات را «بیاساس» و «ابزاری برای ارعاب و شکنجه روانی» خواندند و گفتند این دو در پی بمباران زندان اوین و انتقال به مکانهای نامعلوم، از آسیبهای جسمی و روانی رنج میبرند و از حداقل حقوق انسانی مانند دسترسی به وکیل، تماس با خانواده و امکان نگهداری وسایل شخصی محروم شدهاند.
فرانسه اردیبهشتماه بهطور رسمی از حکومت ایران بهدلیل دستگیری کوهلر و پاریس به دیوان بینالمللی دادگستری شکایت کرد.
