روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چند هفته بعد از حملات هفت اکتبر حماس، به دلیل بیاعتمادی شدید به مقامهای امنیتی، از نگهبانانش خواسته بود هرتسی هالوی، رییس ستاد ارتش را پیش از ورود به جلسه برای یافتن میکروفن مخفی بازرسی کنند.
روزنامه نیویورکتایمز جمعه ۲۰ تیر نوشت چند هفته پس از حمله هفت اکتبر، جلسات نتانیاهو با فرماندهان ارتش به اتاق دیگری منتقل شد که در آن دستگاه ضبط دائمی وجود نداشت و تنها دستیاران نخستوزیر امکان ضبط جلسات را داشتند، نه افسران نظامی.
در یکی از موارد، هرتسی هالوی، رییس وقت ستاد کل ارتش اسرائیل، پیش از ورود به جلسه از سوی محافظان نتانیاهو برای یافتن میکروفن مخفی مورد بازرسی بدنی قرار گرفت.
این اقدامات ناشی از باور نتانیاهو بود که نهادهای امنیتی مسئول حمله هفت اکتبر هستند و نه مقامهای سیاسی.
یافتههای تحقیقات در سطوح بالای ارتش اسرائیل درباره حمله گروه مسلح حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر، حاکی است که ارتش اسرائیل «برای چند ساعت در آن روز شکست خورده است.»
این حمله موجب آغاز جنگ گسترده غزه میان اسرائیل و گروه حماس تحت حمایت جمهوری اسلامی شد.
این تحقیقات نشان میدهد که در سه موج متوالی، حدود پنج هزار نیروی شبهنظامی تحت رهبری حماس در هفت اکتبر ۲۰۲۳ از نوار غزه به جنوب اسرائیل حمله کردند و جنایاتی مرگبار با شدت و وسعتی بیسابقه انجام دادند.
نیویورکتایمز در گزارش خود اعلام کرده که بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، در جلسه کابینه در ماه مارس برای اخراج رونن بار، رییس وقت شینبت (اداره امنیت داخلی)، خواستار حذف وظیفه قانونی این سازمان در حفاظت از نهادهای دموکراتیک شده بود.
به نوشته این روزنامه، اسموتریچ در آن جلسه گفته بود: «زمان آن رسیده که از قانون شینبت، حفاظت از دموکراسی را حذف کنیم. این مردم هستند که از دموکراسی محافظت میکنند.»
سخنگوی اسموتریچ اعلام کرده که گفتههای او نادرست نقل شده و منظور او این بود که شینبت نباید در پروندههای قضایی مداخله کند.
یائیر نتانیاهو، پسر بنیامین نتانیاهو ۲۱ آبان گذشته با اشاره به تحقیقات شینبت درباره درز اسناد محرمانه از دفتر نخستوزیری و همچنین پرونده فساد پدرش، شینبت را به تلاش برای سرنگونی دولت پدرش و شکنجه سربازان ارتش اسرائیل در جریان تحقیقات درز اسناد متهم کرد.
در جریان تحقیقات گسترده شامل بررسی دفتر نخستوزیری درباره افشای اسناد محرمانه اطلاعاتی و ادعای دستکاری در صورتجلسات آغاز جنگ، چندین افسر ارتش اسرائیل بازداشت شدهاند.
همچنین در این گزارش آمده که یاریو لوین، وزیر دادگستری و از معماران اصلی اصلاحات قضایی جنجالی دولت، در جریان حمله هفت اکتبر در راهپلهای پیدا شد که گریه میکرد.
سخنگوی لوین این ادعا را رد کرده، اما دو شاهد از جمله موتی بابچیک، یکی از مشاوران ارشد دولتی، گفتهاند که او را در حال گریه دیدهاند.
عون در بیانیهای که جمعه از سوی دفتر ریاستجمهوری لبنان منتشر شد، گفت: «صلح یعنی وضعیت بدون جنگ، و این همان چیزی است که در حال حاضر برای ما در لبنان اهمیت دارد.»
او افزود: «موضوع عادیسازی [روابط با اسرائیل] در سیاست خارجی کنونی لبنان جایی ندارد.»
این اظهارات رییسجمهوری لبنان در حالی مطرح میشود که دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در تلاش است تا توافقنامههای ابراهیم، که در سال ۲۰۲۰ امضا شدند و طی آن اسرائیل روابط خود با امارات متحده عربی و بحرین را عادیسازی کرد، گسترش دهد.
۱۳ تیر، دونالد ترامپ اعلام کرد با نابودی برنامه هستهای جمهوری اسلامی، زمینه برای پیوستن کشورهای بیشتری به «پیمان ابراهیم» فراهم شده است.
در آن زمان، گزارش شده بود سوریه و پس از آن لبنان از گزینههای اصلی برای پیوستن به این پیمان محسوب میشوند.
دو ماه پیش، احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، در جریان سفر به فرانسه اعلام کرد که کشورش در حال انجام مذاکرات غیرمستقیم با اسرائیل است تا فعالیتهای نظامی در امتداد مرزهای دو کشور کنترل شود.
پس از سرنگونی بشار اسد از قدرت در سال گذشته، گفتوگوها درباره صلح میان اسرائیل و سوریه افزایش یافته است.
اوایل اردیبهشت، اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه دولت انتقالی سوریه، در اولین حضورش در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد تاکید کرد اقدامات حکومت بشار اسد «منطقه را بیثبات کرد» و سوریه کنونی تهدیدی برای هیچ کشوری از جمله اسرائیل نیست.
اظهارات ضمنی رییسجمهور لبنان درباره سلاح حزبالله
عون افزود که در آینده تنها دولت لبنان سلاح خواهد داشت و تصمیمگیری درباره ورود لبنان به جنگ، صرفا در اختیار دولت این کشور خواهد بود.
این بخش از اظهارات عون بهطور ضمنی به گروه شبهنظامی حزبالله اشاره دارد که طی جنگی ۱۴ماهه با اسرائیل درگیر بود و در جریان آن ضربههای سنگینی خورد و شماری از فرماندهان بلندپایه سیاسی و نظامیاش از جمله حسن نصرالله رهبر این گروه کشته شدند.
حزبالله اعلام کرده که حضور نظامی خود را از نزدیکی مرز با اسرائیل پایان داده، اما پیش از آنکه اسرائیل از پنج نقطه مرزی عقبنشینی کند و حملات هوایی تقریبا روزانه خود به لبنان را متوقف سازد، حاضر به خلع سلاح در باقی نقاط کشور نیست.
دوشنبه گذشته، تام باراک، فرستاده ایالات متحده، با رهبران لبنانی در بیروت دیدار و اعلام کرد که از پاسخ دولت لبنان به پیشنهاد خلع سلاح حزبالله رضایت دارد.
سلاحهای حزبالله یکی از اصلیترین نقاط اختلاف از زمان خروج اسرائیل از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ بودهاند. از آن زمان، حزبالله دو جنگ با اسرائیل داشته است؛ یکی در سال ۲۰۰۶، و دیگری که از یک روز پس از حمله حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد و به جنگ غزه انجامید.
جنگ حزبالله و اسرائیل که با میانجیگری ایالات متحده در پاییز گذشته به آتشبس انجامید، بیش از ۴۰۰۰ کشته در لبنان بر جا گذاشت و خسارتی معادل ۱۱ میلیارد دلار به بار آورد. در اسرائیل، ۱۲۷ نفر از جمله ۸۰ سرباز، در جریان جنگ کشته شدند.
این اقدام تلاشی برای حمایت غیرمستقیم از کییف بدون دخالت مستقیم واشینگتن در ارسال سلاح ارزیابی شده است.
اکسیوس جمعه ۲۰ تیر نوشت این تصمیم «تغییری قابل توجه در مواضع ترامپ به شمار میرود، چرا که او بهطور فزایندهای از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دلسرد شده است».
این رسانه افزود ترامپ پیشتر عمدتا بهدلیل پرهیز از ورود مستقیم به جنگ اوکراین، با ارسال محمولههای تسلیحاتی جدید به کییف مخالفت میکرد.
ترامپ در دوران کارزار انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده بارها وعده داده بود در صورت پیروزی و ورود مجدد به کاخ سفید، جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان خواهد رساند.
با این حال، تلاشهای دیپلماتیک دولت او در ماههای اخیر برای خاتمه این مناقشه مرگبار تاکنون موفقیتآمیز نبوده است.
ترامپ ۱۲ تیر از رویکرد روسیه در قبال مناقشه اوکراین ابراز ناامیدی کرد و گفت پوتین قصد ندارد به این جنگ پایان دهد.
تغییر سیاست ترامپ در قبال جنگ اوکراین؟
دو مقام دولت ترامپ در مصاحبه با اکسیوس تاکید کردند فروش سلاح به ناتو بهمعنای تغییر سیاست ایالات متحده نیست و واشینگتن همچنان قصدی برای مسلح کردن کییف ندارد.
یکی از این مقامها گفت: «رییسجمهور سلاحهای دفاعی را به ناتو میفرستد. این ناتو است که تصمیم میگیرد با آنها چه کند. ما سلاحی به اوکراین نمیفرستیم.»
با این حال، ترامپ ۱۹ تیر در مصاحبه با شبکه انبیسی تایید کرد این تسلیحات در نهایت به اوکراین منتقل خواهند شد.
او گفت: «کاری که ما میکنیم این است که سلاحها را برای ناتو میفرستیم، بعد ناتو آنها را [به اوکراین] میدهد و ناتو هم هزینه این تسلیحات را پرداخت میکند.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۹ تیر در حاشیه اجلاس آسهآن در مالزی با سرگئی لاوروف، همتای روس خود، دیدار کرد.
روبیو در این دیدار گفت واشینگتن از انعطافناپذیری مسکو در قبال پایان دادن به جنگ اوکراین ناراضی است.
ابهام در جزییات و زمانبندی طرح
اکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از دو منبع آگاه نوشت پیشنهاد ارسال غیرمستقیم سلاح به اوکراین در اجلاس اخیر ناتو مطرح شد و در گفتوگوهایی با اوکراین و متحدان اروپایی آمریکا مورد بررسی قرار گرفت.
یکی از این منابع گفت این تسلیحات میتواند شامل تجهیزات تهاجمی نیز باشد؛ نه صرفا سامانههای پدافند هوایی.
منبعی دیگر هم که یک مقام بلندپایه اروپایی است، این طرح را تایید کرد اما گفت از نهایی شدن آن اطلاعی ندارد.
او افزود هنوز زمانبندی و جزییات طرح مشخص نشده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز این جنگ، روسیه حدود یکپنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۰ تیر به نقل از منابع آگاه گزارش داد حدود ۴۰ عضو و یک فرمانده پکک سلاحهای خود را زمین گذاشتند.
رویترز این اقدام را «گامی نمادین اما مهم» در مسیر پایان دادن به چند دهه درگیری مرگبار میان پکک و دولت ترکیه توصیف کرد.
قرار است این سلاحها در مراسمی دیگر با حضور مقامهای اطلاعاتی ترکیه و عراق، مقامهای اقلیم کردستان و اعضای ارشد حزب دموکراتیک خلقهای ترکیه که نقش مهمی در تسهیل روند تصمیمگیری پکک برای خلع سلاح ایفا کرده، منهدم شوند.
پکک در سالهای اخیر پس از عقب رانده شدن از مرزهای ترکیه، پایگاه اصلی خود را در شمال عراق مستقر کرده بود.
پیشتر در ۹ تیر، شبکه روداو به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده بود روند خلع سلاح پکک از اقلیم کردستان عراق آغاز خواهد شد.
حزب دموکراتیک خلقها، پکک و عبدالله اوجالان، رهبر این حزب، همگی از رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، خواستهاند به مطالبات سیاسی کُردها پاسخ دهد.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که حزب کارگران کردستان نام رسمی خود را به «گروه صلح و جامعه دموکراتیک» تغییر داده است.
پیام تاریخی اوجالان
اوجالان ۱۸ تیر در یک پیام ویدیویی، خواستار گذار کامل به فرآیند سیاسی و دموکراتیک شد و از پارلمان ترکیه خواست کمیسیونی برای نظارت بر خلع سلاح این گروه و روند صلح تشکیل دهد.
آنکارا گامهایی در جهت تشکیل این کمیسیون برداشته است اما حزب دموکراتیک خلقها و اوجالان تاکید کردهاند برای تسهیل گذار پکک به عرصه سیاست دموکراتیک، به تضمینهای قانونی و سازوکارهای مشخص نیاز است.
اوجالان که از سال ۱۹۹۹ در زندان به سر میبرد، در پیام خود همچنین تاکید کرد که پکک دیگر اهداف جداییطلبانه نخواهد داشت.
اردوغان اعلام کرده دولتش اجازه نخواهد داد هیچ اقدامی روند خلع سلاح را به شکست بکشاند و وعده داده به مردم «خبری تاریخی و خوش» خواهد داد.
حزب کارگران کردستان ۲۲ اردیبهشت با انتشار بیانیهای انحلال خود را اعلام کرد و گفت پکک «ماموریت تاریخی» خود را به اتمام رسانده است.
پکک یک سازمان ملیگرای مسلح بود که از زمان تاسیس خود در سال ۱۹۷۸ نقشی محوری در مبارزه کُردها برای خودمختاری ایفا کرد.
این گروه عمدتا در ترکیه، عراق، سوریه و تا حدی ایران فعالیت میکرد و هم یک گروه سیاسی و هم یک گروه مسلح به شمار میرفت.
ترکیه، ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و چند کشور دیگر، پکک را یک سازمان تروریستی میدانستند.
روبیو این ملاقات را که جمعه ۲۰ تیر انجام شد، «بسیار سازنده» خواند و گفت «احتمال زیادی» وجود دارد که دونالد ترامپ و شی جین پینگ، روسای جمهوری آمریکا و چین، با یکدیگر دیدار کنند.
هنوز تاریخ مشخصی برای این دیدار تعیین نشده است.
روبیو تاکید کرد: «آمریکا و چین باید با یکدیگر رابطه داشته باشند. بدیهی است که برخی مسائل [میان دو کشور] باید حل و فصل شوند.»
روبیو در نخستین سفر آسیایی خود از زمان تصدی مسئولیت وزارت خارجه ایالات متحده، برای شرکت در اجلاس آسهآن (اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا) در مالزی حضور یافت.
اندونزی، برونئی، تایلند، سنگاپور، فیلیپین، کامبوج، لائوس، مالزی، میانمار و ویتنام، ۱۰ کشور عضو آسهآن هستند. با این حال، در اجلاس اخیر این اتحادیه، وزیران خارجه آمریکا، استرالیا، چین، روسیه، ژاپن، کره جنوبی، هند و مقامهای اتحادیه اروپا نیز حضور دارند.
دیدار روبیو با وانگ در حالی انجام شد که تنشها در سطح جهانی بر سر سیاستهای تعرفهای ترامپ بالا گرفته است.
پکن این هفته به واشینگتن هشدار داده در صورت بازگرداندن تعرفههای سنگین بر کالاهای چینی، واکنش نشان خواهد داد.
دولت چین همچنین تهدید کرده در برابر کشورهایی که با ایالات متحده برای کنار گذاشتن این کشور از زنجیرههای تامین همکاری میکنند، دست به اقدامات تلافیجویانه خواهد زد.
سفر روبیو به مالزی در چارچوب تلاشهای دولت ترامپ برای افزایش تمرکز بر منطقه هند-پاسیفیک و فاصله گرفتن از بحرانهای پرچالش خاورمیانه و اروپا انجام شده است.
وزیر خارجه آمریکا ۱۹ تیر هم در حاشیه اجلاس آسهآن با سرگئی لاوروف، همتای روس خود، دیدار کرد و مواضع مسکو در قبال جنگ اوکراین را مورد انتقاد قرار داد.
اجلاس آسهآن زیر سایه جنگ تعرفهها
اعلام تعرفههای سنگین آمریکا بر کالاهای وارداتی از بسیاری از کشورهای آسیایی، از جمله متحدان واشینگتن، سفر روبیو به مالزی را تحتالشعاع قرار داده است.
بر اساس این تصمیم، کالاهای وارداتی از ژاپن، کره جنوبی و مالزی مشمول تعرفه ۲۵ درصدی خواهند شد. این رقم برای اندونزی ۳۲ درصد، برای تایلند و کامبوج ۳۶ درصد و برای میانمار و لائوس ۴۰ درصد تعیین شده است.
تحلیلگران معتقدند روبیو در این سفر میکوشد کشورهای جنوب شرق آسیا را متقاعد کند که ایالات متحده، در مقایسه با چین، شریک بهتری برای آنها خواهد بود.
روبیو ۱۹ تیر در دیدار با همتایان خود در کشورهای جنوب شرق آسیا تاکید کرد منطقه هند-پاسیفیک همچنان در کانون سیاست خارجی آمریکا قرار دارد.
چین که پیشتر با تعرفههای بیش از ۱۰۰ درصدی دولت ترامپ روبهرو شده بود، در اردیبهشتماه به توافقی با آمریکا دست یافت که بر اساس آن، دو طرف به کاهش موقتی تعرفههای تجاری متقابل متعهد شدند.
با این حال، پکن تنها تا ۲۱ مرداد فرصت دارد تا با واشینگتن به توافق نهایی برسد و از بازگشت تعرفههای سنگین جلوگیری کند.
انتقاد شدید چین از سیاستهای تعرفهای آمریکا
وزیر خارجه چین در اظهارات خود در اجلاس آسهآن بهشدت از مواضع تجاری آمریکا انتقاد کرد.
وانگ در دیدار با همتای مالزیایی خود، تعرفههای آمریکا را «نمونهای معمول از رفتار زورگویانه و یکجانبه» خواند و افزود هیچ کشوری نباید از آن حمایت کند یا با آن موافقت داشته باشد.
وانگ در دیدار با وزیر خارجه تایلند تاکید کرد تعرفههای ایالات متحده مورد سوءاستفاده قرار گرفتهاند، «نظام تجارت آزاد را تضعیف کردهاند و ثبات زنجیره جهانی تولید و تامین را بر هم زدهاند».
او در دیدار با همتای کامبوجی خود نیز گفت اعمال این تعرفهها از سوی آمریکا تلاشی برای محروم کردن کشورهای جنوب شرق آسیا از «حق مشروع» آنها برای توسعه است.
او پنجشنبه ۱۹ تیر در نامهای به مارک کارنی، نخستوزیر کانادا که در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر کرد، اطلاع داد نرخ جدید از اول ماه اوت (دهم مرداد) اجرایی خواهد شد و اگر کانادا مقابلهبهمثل کند، این نرخ افزایش خواهد یافت.
در مقابل، کارنی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد دولتش در مذاکرات با ایالات متحده برای دستیابی به توافق تا رسیدن به آن مهلت، به دفاع از کارگران و کسبوکارهای کانادایی ادامه خواهد داد.
این تعرفه ۳۵ درصدی نسبت به نرخ فعلی ۲۵ درصدی که ترامپ برای کانادا تعیین کرده بود افزایش یافته و ضربهای به تلاشهای کارنی محسوب میشود.
نخستوزیر کانادا در تلاش برای توافق تجاری با واشینگتن بود.
معافیتها باقی است
یک مقام دولت آمریکا اعلام کرد معافیتها برای کالاهای تحت توافق «ایالات متحده-مکزیک-کانادا» پا بر جا خواهد ماند و تعرفههای ۱۰ درصدی بر انرژی و کود نیز قرار نیست تغییری کند؛ هرچند ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را درباره این موضوعات نگرفته است.
او در نامهاش از چیزی که آن را «ورود فنتانیل از کانادا» نامید و همچنین موانع تعرفهای و غیرتعرفهای کانادا که به کشاورزان و دامداران آمریکا آسیب میزند، انتقاد کرد.
او تاکید کرد کسری تجاری، تهدیدی برای اقتصاد و امنیت ملی آمریکاست.
ترامپ نوشت: «اگر کانادا با من برای توقف جریان قاچاق فنتانیل همکاری کند، شاید در این نامه تجدیدنظر کنیم.»
مقامات کانادایی میگویند مقدار بسیار اندکی فنتانیل از طریق کانادا وارد آمریکا میشود و آنها اقداماتی برای تقویت کنترل در مرزها انجام دادهاند.
کارنی پیشتر در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود: «کانادا پیشرفت حیاتیای در متوقف کردن بلای فنتانیل در آمریکای شمالی داشته است. ما به ادامه همکاری با ایالات متحده برای نجات جانها و حفاظت از شهروندان در هر دو کشور متعهدیم.»
نخستوزیر کانادا ماه گذشته گفته بود او و ترامپ موافقت کردهاند تا ظرف ۳۰ روز یک توافق اقتصادی و امنیتی جدید را نهایی کنند.
نگرانی درباره تعرفههای اتحادیه اروپا
ترامپ در روزهای اخیر دامنه جنگ تجاری خود را گسترش داده و تعرفههای جدیدی بر تعدادی از کشورها، از جمله متحدانی چون ژاپن و کره جنوبی اعمال کرده و همچنین تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات مس وضع کرده است.
اقدامات جدید او موجب نگرانی مجدد سرمایهگذاران شد، بهگونهای که شاخصهای بازارهای جهانی سهام در بامداد جمعه کاهش یافت.
این بازارها در انتظار اعلام نرخ تعرفه احتمالی ترامپ برای اتحادیه اروپا هستند.
ترامپ در مصاحبهای با شبکه انبیسی که پنجشنبه منتشر شد، گفت سایر شرکای تجاری که هنوز چنین نامههایی دریافت نکردهاند نیز احتمالا با تعرفههای مشابه مواجه خواهند شد.
او ادامه داد: «ما فقط خواهیم گفت که همه کشورهای باقیمانده باید تعرفه پرداخت کنند؛ چه ۲۰ درصد باشد چه ۱۵ درصد. ما اکنون روی این موضوع کار میکنیم.»
چهارشنبه ۱۸ تیر، رییسجمهوری آمریکا در نامهای به رییسجمهوری برزیل اعلام کرد از اول اوت تعرفه ۵۰ درصدی بر محصولات وارداتی از این کشور اعمال خواهد شد و همزمان حمایت خود را از ژایر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل، ابراز کرد.
