وزیر خارجه آمریکا: تنها توافق قابل قبول با ایران، توقف کامل غنیسازی اورانیوم است
وزیر خارجه ایالات متحده با تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی گفت تنها توافق قابل قبول با ایران، توافقی است که به توقف کامل غنیسازی اورانیوم منجر شود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت در جلسه استماع کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان در پاسخ به پرسشی درباره ادامه تحریمها علیه ایران گفت: «ما معتقدیم که ایران نباید اجازه غنیسازی اورانیوم داشته باشد. اگر بتوانند غنیسازی کنند، میتوانند آن را به تسلیحات تبدیل کنند و این برای ما غیرقابلقبول است.»
روبیو با اشاره به مواضع دونالد ترامپ، تاکید کرد که رییسجمهوری آمریکا بهصراحت اعلام کرده ایران نباید هیچگاه به سلاح هستهای دست یابد: «از نظر او، هر کشوری که توانایی غنیسازی داشته باشد، تنها چند گام با تولید سلاح فاصله دارد؛ بنابراین، توقف کامل روند غنیسازی برای جلوگیری از این تهدید ضروری و حیاتی است.»
همزمان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک کنفرانس خبری با تاکید بر تداوم تهدید جمهوری اسلامی برای کشورش، گفت اسرائیل از توافقی که مانع غنیسازی اورانیوم از سوی حکومت ایران شود استقبال میکند اما در هر صورت، حق دفاع از خود در برابر حکومتی که این کشور را به نابودی تهدید میکند، محفوظ میدارد.
سخنان نتانیاهو در حالی مطرح شد که شبکه تلویزیونی سیانان، شامگاه سهشنبه به نقل از مقامهای آمریکایی و بر اساس اطلاعات جدید گزارش داد اسرائیل در حال آمادگی برای حمله احتمالی به تاسیسات هستهای ایران است.
ایران تمایلی به حذف غنیسازی ندارد
روبیو تاکید کرد اگر هدف ایران از برنامه هستهای، تولید برق باشد، گزینههایی وجود دارد که بدون نیاز به غنیسازی نیز قابل استفاده هستند؛ گزینههایی که بسیاری از کشورها از آن بهره میبرند.
با این حال، به گفته او، ایران تمایلی به این مسیر نشان نداده و بر حفظ توانایی غنیسازی اصرار دارد که همین موضوع، محور اصلی نگرانیهاست.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سهشنبه نسبت به نتایج مذاکرات با آمریکا ابراز تردید و ناامیدی کرد و گفت تهران برای غنیسازی اورانیوم از کسی «اجازه» نخواهد گرفت.
خامنهای در واکنش به موضع مقامهای آمریکا مبنی بر حذف کامل غنیسازی در خاک ایران گفت: «سعی کنند یاوهگویی نکنند.»
او افزود: «اینکه بگویند به ایران اجازه غنیسازی نمیدهیم، غلط زیادی است. جمهوری اسلامی منتظر اجازه این و آن نیست؛ سیاستی دارد، روشی دارد و همانها را تعقیب میکند.»
در مقابل، روبیو هشدار داد حتی غنیسازی اورانیوم در سطح پایین، مانند ۳.۶۷ درصد نیز بخش بزرگی از مسیر دستیابی به سلاح هستهای را طی میکند و در نتیجه نمیتوان چنین برنامهای را بیخطر یا صرفا صلحآمیز دانست.
فشار حداکثری ادامه دارد
وزیر خارجه آمریکا، جمهوری اسلامی را تهدیدی رو به رشد برای امنیت منطقه توصیف کرد و با اشاره به اقدامات اخیر ایران، گفت که رفتار کنونی تهران باعث نگرانی فزاینده است و به همین دلیل، ایالات متحده تحریمهای بیشتری را علیه جمهوری اسلامی در دستور کار دارد.
روبیو همچنین تاکید کرد سیاست فشار حداکثری همچنان ادامه خواهد یافت و سه کشور اروپایی نیز در آستانه فعالسازی مکانیسم ماشه علیه ایران قرار دارند؛ اقدامی که ممکن است تا پیش از ماه اکتبر اجرایی شود.
او در پایان گفت واشینگتن همچنان بر جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندی تسلیحات هستهای پایبند است و هرگونه توافق آتی باید این اصل را تضمین کند.
همزمان با طرح این سخنان، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد دور پنجم مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی، جمعه دوم خرداد در رم، پایتخت ایتالیا برگزار خواهد شد.
این در حالی است که منابع آگاه دیپلماتیک در تهران به ایراناینترنشنال گفتند پس از تاکید استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ برای خاورمیانه، بر «غنیسازی صفر» در مذاکرات با جمهوری اسلامی، مقامهای حکومت ایران از میانجیگران عمانی خواستهاند برای تعدیل این خواسته واشینگتن، با آمریکا گفتوگو کنند.
این منابع که به شرط ناشناس ماندن با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند، میگویند فشارهای اقتصادی در ایران، تهران را وادار کرده به مذاکرات ادامه دهد.
نخستوزیر اسرائیل با تاکید بر تداوم تهدیدهای جمهوری اسلامی برای کشورش، گفت اسرائیل از توافقی که مانع غنیسازی اورانیوم از سوی جمهوی اسلامی شود استقبال میکند اما در هر صورت، حق دفاع از خود در برابر حکومتی که این کشور را به نابودی تهدید میکند، محفوظ میدارد.
به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت با اشاره به حملات به زیرساختهای حیاتی نظامی جمهوری اسلامی، گفت: «ما به تواناییهای پدافند هوایی ایران و زیرساختهای حیاتی دیگر آن آسیب وارد کردهایم اما میخواهم بگویم که ایران همچنان تهدیدی بسیار جدی برای اسرائیل است.»
او با تاکید بر این که دولت و کشورش در هماهنگی کامل با ایالات متحده است و رایزنیها با واشینگتن را بهطور دائم ادامه میدهد، ابراز امیدواری کرد بتوان به توافقی با حکومت ایران دست یافت که مانع از دستیابی تهران به سلاح هستهای شود.
احتمال حمله نظامی اسرائیل
نخستوزیر اسرائیل تصریح کرد حتی در صورت دستیابی به توافق، کشورش حق دفاع از خود را در برابر جمهوری اسلامی محفوظ میداند.
او گفت: «اسرائیل برای خود این حق را محفوظ میدارد که از خود در برابر رژیمی که ما را به نابودی تهدید میکند، دفاع کند.»
شبکه سیانان شامگاه سهشنبه سیام اردیبهشت به نقل از مقامهای آمریکایی و بر اساس اطلاعات جدید گزارش داد اسرائیل در حال آمادگی برای حمله احتمالی به تاسیسات هستهای ایران است.
این مقامها اعلام کردند که هنوز مشخص نیست رهبران اسرائیل تصمیم نهایی را گرفته باشند.
به گفته آنها، درون دولت آمریکا اختلافنظرهای جدی درباره احتمال اقدام اسرائیل وجود دارد.
بر پایه این گزارش، یک فرد آگاه از اطلاعات آمریکا درباره این موضوع گفت: «احتمال حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در ماههای اخیر بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.»
او افزود: «چشمانداز دستیابی به توافقی میان آمریکا و جمهوری اسلامی که تحت رهبری دونالد ترامپ حاصل شود و غنیسازی اورانیوم ایران را بهطور کامل از بین نبرد، احتمال وقوع حمله را بیشتر میکند.»
در پی انتشار گزارشهایی مبنی بر آماده شدن اسرائیل برای حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی و نگرانیها در مورد اینکه یک درگیری نظامی میتواند عرضه نفت را در خاورمیانه مختل کند، بهای جهانی نفت افزایش یافت و قیمت آتی نفت برنت، چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت با ۱.۰۴ درصد افزایش به ۶۶.۰۶ دلار در هر بشکه رسید.
نتانیاهو در پایان سخنرانی خود با اشاره به اقدامات اسرائیل علیه نفوذ منطقهای تهران گفت: «با اینکه ما به دستاوردهای بزرگی در مقابله با محور ایران دست یافتهایم اما کار هنوز به پایان نرسیده است.»
سازندگان انیمیشن خانواده پپا پیگ از به دنیا آمدن «اِوی»، خواهر پپا و عضو جدید این خانواده خبر دادند. در قسمت جدید این انیمیشن، این نوزاد در بیمارستانی در لندن متولد میشود؛ همان جایی که کیت میدلتون، همسر شاهزاده ویلیام، ولیعهد بریتانیا نیز سه فرزند خود را به دنیا آورد.
انتشار این خبر واکنشهای گستردهای در شبکههای مجازی بههمراه داشت.
این خبر تنها سه ماه پس از اعلام بارداری «ماما پیگ» منتشر شد و با واکنش گسترده طرفداران در شبکههای اجتماعی همراه بود.
پپا پیگ یکی از محبوبترین مجموعههای کارتونی کودکان در جهان است که نخستینبار در سال ۲۰۰۴ در بریتانیا پخش شد.
این انیمیشن ماجراهای روزمره یک خوک کوچولو به نام پپا، خانوادهاش و دوستانش را روایت میکند و با زبان ساده، طنز لطیف و داستانهای آموزنده، توانسته میلیونها کودک را در سراسر جهان جذب کند.
این برنامه که تاکنون به بیش از ۱۸۰ کشور فروخته و به دهها زبان دوبله شده، به عنوان یکی از موفقترین برندهای سرگرمی کودکان شناخته میشود.
رونمایی از اِوی با تشریفات سلطنتی
اِوی صبح سهشنبه ساعت ۵:۳۴ در بخش لیندو از بیمارستان سنت مری لندن متولد شد. این نوزاد به افتخار عمه مامان پیگ، اِوی نام گرفته است.
در ویدیوهایی که «از سوی خانواده پخش شد»، پپا، جورج، مامان پیگ و بابا پیگ مقابل بیمارستان دیده میشوند.
همچنین اعلام تولد با حالوهوایی شبیه اعلامیههای سلطنتی و حضور جارچی شهر انجام شد؛ کاری که یادآور سنتهای رسمی خاندان سلطنتی بریتانیاست.
ریچارد آرنولد، مجری برنامه «صبح بهخیر بریتانیا» از شبکه آیتیوی، نخستین تصاویر این نوزاد انیمیشنی را منتشر کرد.
به گفته او، خانواده پپا پیگ اعلام کردهاند که اِوی پس از تولد به خوبی با محیط خانه و دیگر اعضای خانواده سازگار شده است.
همزمان با تولد این نوزاد، تهیهکنندگان برنامه اعلام کردند قسمت ویژهای به نام «پپا با نوزاد آشنا میشود» در تاریخ ۹ خرداد منتشر خواهد شد.
تولد در بیمارستان خصوصی جنجالبرانگیز شد
در حالی که بسیاری از طرفداران این انیمیشن از به دنیا آمدن اِوی ابراز خوشحالی کردهاند، اعلام زایمان در بیمارستانی خصوصی که محل تولد فرزندان میدلتون نیز بوده، واکنشهایی را در پی داشته است.
هزینه یک شب اقامت در این بخش ویژه به هفت هزار و ۵۰۰ پوند میرسد.
برخی کاربران در فضای مجازی با اشاره به «طبقه متوسط» بودن خانواده پپا پیگ پرسیدهاند که آنها چطور توانستهاند چنین مبلغی را بپردازند؟
یکی از کاربران نوشته: «پپا پیگ قرار بود نماینده خانوادههای طبقه متوسط باشد اما حالا توی بیمارستان خصوصی زایمان میکنند؟»
کاربر دیگری نوشته: «مامان پیگ پول بیمارستان خصوصی را دارد ولی برای پپا و جورج اتاق جدا فراهم نمیکند؟»
در پاسخ به این واکنشها، برخی طرفداران یادآور شدند که خانواده پپا پیگ یک برنامه تلویزیونی پرمخاطب دارند و احتمالا درآمد بالایی دارند!
مامان پیگ پیشتر در گفتوگویی گفته بود که درباره هزینههای فرزند جدید در دوران بحران اقتصادی نگران بوده اما توانستهاند با استفاده از وسایل قدیمی پپا و جورج در هزینهها صرفهجویی کنند.
این اپیزود ویژه شامل ۱۰ قسمت موزیکال خواهد بود که در آن پپا و جورج برای ورود خواهر کوچکترشان آماده میشوند.
انتظار میرود شخصیت اِوی از فصل پاییز به صورت منظم در این مجموعه حضور داشته باشد.
دومینیک مورفی، رییس واحد ضدتروریسم پلیس متروپولیتن، در جلسهای که در پارلمان بریتانیا برگزار شد، درباره همکاری این نهاد با تلویزیون ایراناینترنشنال گفت که پلیس در قبال خبرنگاران این رسانه، بهموقع اقدام کرد.
مورفی در نشستی که چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت با کمیته مشترک حقوق بشر درباره سرکوبهای فرامرزی برگزار شد، درباره همکاری این نهاد با ایراناینترنشنال در خصوص تهدیدات جمهوری اسلامی علیه کارکنان این شبکه خبری صحبت کرد.
در این نشست، نمایندگانی از پلیس، سرویسهای امنیتی بریتانیا و وزارت کشور حضور داشتند.
مورفی در گزارش خود درباره تهدیدها علیه ایراناینترنشنال گفت: «برخی از مثالهای اخیر که درباره پرونده ایراناینترنشنال داشتیم، نشان داد که ما به صورت خیلی فعالانه و مثبت اقدام کردیم و از افراد و جان و سلامت آنها محافظت کردیم تا به هیچکس لطمه نرسد. ما این شیوه و رویکرد را ادامه خواهیم داد.»
این فرمانده پلیس با تاکید بر اینکه نقش پلیس در نهایت این است که امنیت شهروندان را حفظ کند، گفت: «این کارکرد اصلی ماست و باید مانع از این شویم که شهروندان قربانی جنایت شوند. باید مطمئن شویم حقوق آنها طبق موازین حقوق بشری در این فرایند رعایت میشود. بنابراین وقتی که موارد سرکوب فرامرزی را داریم، تمرکز اصلی ما بر این است که چطور میتوانیم شهروندان را قانع کنیم که در حال محافظت از امنیتشان هستیم.»
او اضافه کرد: «اینجا در لندن خیلی خوششانس هستیم که ماموران پلیس مبارزه با تروریسم را داریم که در گروههای مختلف تماسهای خودشان را دارند؛ جایی که ممکن است تنش خاصی بین اقلیتها باشد. در یکی از تحقیقهای اخیرمان از طریق همین شراکت درباره تهدیدهایی که متوجه ایراناینترنشنال و کارکنان این تلویزیون بود، با تماسهایی که با آنها داشتیم، به ما نشان دادند که این تهدیدها چطور میتواند بر کل جامعه ایرانیتباران تاثیر بگذارد.»
ایوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، ۲۹ اردیبهشت در بیانیهای رسمی در مجلس عوام این کشور، جمهوری اسلامی را تهدیدی امنیتی دانست و از بازداشت و تفهیم اتهام سه تبعه ایرانی تحت قانون امنیت ملی ۲۰۲۳ خبر داد.
این سه نفر نخستین اتباع ایرانی هستند که بر اساس این قانون، با «اتهامات امنیتی» روبهرو شدهاند و کوپر در مجلس عوام بریتانیا اعلام کرد به «اقداماتی که احتمالا به نفع یک دستگاه اطلاعاتی خارجی بوده» متهم شدهاند.
از جمله اقدامات این افراد، پایش و شناسایی با هدف یافتن خبرنگاران مرتبط با ایراناینترنشنال بوده است.
دیگر اتهامات علیه این افراد شامل «جاسوسی، شناسایی هدف و تحقیقات آشکار به قصد انجام اقدامات خشونتآمیز جدی در بریتانیا» است.
این سه نفر در اواسط اردیبهشت بازداشت شدند و با حکم قضایی، تا زمان برگزاری جلسه رسیدگی مقدماتی در بازداشت موقت خواهند ماند. جلسه دادگاه آنها قرار است در تاریخ شش ژوئن ۲۰۲۵ در شعبه «اولد بیلی» لندن برگزار شود.
اسامی متهمان، مصطفی سپهوند، فرهاد جوادیمنش و شاپور نوری قلعهعلیخانی اعلام شده است و به گفته وزیر کشور بریتانیا، آنان بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ از طریق کامیون و قایقهای کوچک وارد این کشور شدهاند.
یک هفته از سخنرانی دونالد ترامپ در عربستان سعودی راجع به ایران گذشته و مقامات جمهوری اسلامی، همچنان در حال انکار «دزدی» هستند. مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت، برای چندمین بار اتهام دزدی را رد کرد.
پزشکیان در مراسم سالگرد مرگ ابراهیم رئیسی، در صحن مجلس شورای اسلامی، با اشاره به سخنان ترامپ، به بازدید خود از محل زندگی و خانه رئیسی پرداخت و گفت: «ترامپ در عربستان سعودی گفت ما میخوریم و میدزدیم، بیایند بروند ببینند ما چطور میخوریم؟ دزدان قهار کره زمین … به ما میگویند میدزدیم.»
سهشنبه ۲۳ اردیبهشت، ترامپ در سفر خود به ریاض گفته بود در حالی که کشورهای عربی بر تبدیل شدن به ستونهای ثبات منطقهای و تجارت جهانی تمرکز کردهاند، رهبران ایران تمرکزشان بر «دزدیدن ثروت مردمشان برای تامین مالی تروریسم و خونریزی در خارج از کشور» است.
از زمان آن سخنرانی تاکنون، رهبر و رییس دولت جمهوری اسلامی به همراه جمعی از مقامات فعلی و سابق به این سخنان واکنش نشان دادند.
به شکلی کمسابقه، جمهوری اسلامی در بدو تاسیس (تیر ۱۳۵۸) در متن قانونی موسوم به «قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران» به طور رسمی، با ذکر نام، اموال ۵۳ کارآفرین را غارت (مصادره) کرد.
این قانون اموال افرادی را که به ادعای شورای انقلاب با پادشاهی پهلوی مرتبط بودند غارت و بیش از ۵۰۰ واحد تولیدی را در تملک دولت قرار داد. اموالی که بعدها در جریان خصوصیسازی به فرمان علی خامنهای، به بهای بسیار اندک، در نهایت به زیرمجموعههای رهبری، سپاه پاسداران و الیگارشهای جمهوری اسلامی رسیدند.
غارت اموال مردم ایران از آغاز به کار جمهوری اسلامی، در دو محور کلی پیش رفت. در سایه نبود شفافیت، منابع ایران در جهت اهداف جمهوری اسلامی هزینه شد؛ جمهوری اسلامی عموما اختصاص منابع به این حوزه را پنهان کرده است. این پنهانکاری گاه در بین سطور مصاحبهها و سخنرانیها افشا شده است.
از طرفی، نظیر سایر سیستمهای الیگارشی، خانوادههای ثروت در آن از طریق فساد و رانت شکل گرفتند که گاهی در جریان رقابتهای قدرت، گوشهای از آنها به روایت رسمی قوه قضاییه جمهوری اسلامی فاش شده است.
این موارد محدود به دولتها و مجلسهای اصلاحطلب، اصولگرا یا اعتدالی نیست و در تمام جریانها به چشم میخورند.
برخی از موارد فساد که به طور رسمی افشا شدهاند، از این قرارند.
بابک زنجانی
بابک زنجانی در اواخر دولت دهم و به بهانه دور زدن تحریمها، امتیازات ویژهای برای فروش نفت دریافت کرد که منجر به اختلاس و مسدود شدن مبالغ کلان ارزی در بانکهای خارجی شد.
برآورد حجم پرونده او دشوار است. با وجود این، میتوان رقم پرونده او را بیش از دو و نیم میلیارد دلار برآورد کرد. عددی که به قیمت دلار امروز چیزی حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان است.
او متهم به مالکیت غیرقانونی ۶۴ شرکت داخلی و خارجی و عدم بازپرداخت وجوه به دولت شد.
زنجانی در سال ۱۳۹۵ به اعدام محکوم شد اما ابهامات در نقش مقامات دولتی همچنان باقی است. حکم او هرگز اجرا نشد و اخباری که اخیرا منتشر شده نشان میدهد او از زندان آزاد شده و در حال فعالیت است.
هکتور، پسر علی
شهریور ۱۴۰۳، بلومبرگ در گزارشی فاش کرد گروه میلاووس در دبی که حسین شمخانی، پسر علی شمخانی، مشاور خامنهای و دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، گرداننده ارشد آن است، میلیاردها دلار از فروش کالاها از مقصد ایران، روسیه و برخی کشورهای دیگر به دست آورده است.
بر اساس این گزارش که از اظهارات بیش از ۱۲ منبع مطلع تهیه شده، پسر شمخانی در بالاترین سطوح مدیریتی این شرکت قرار دارد ولی تعداد کمی از تاجران از هویت واقعی حسین شمخانی اطلاع دارند و او را فقط با نام «هکتور» میشناسند.
فاضل خدا داد در دادگاه، نفر اول که دست را زیر چانه گذاشته است
رفیقدوست و فاضل خداداد
سال ۱۳۷۱، فاضل خداداد با همکاری مرتضی رفیقدوست و برخی کارمندان بانک صادرات، از طریق چکهای تضمینی و ضمانتنامههای بدون پشتوانه، مبالغ هنگفتی را از بانک خارج کردند.
مرتضی، برادر محسن رفیقدوست است. محسن در سالهای ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۷، یعنی سالهای جنگ ایران و عراق، وزیر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود و در سال ۱۳۷۱ با حکم علی خامنهای، رئیس بنیاد مستضعفان شد.
ارزش این اختلاس انجام شده ۱۲۳ میلیارد تومان در آن زمان بود. خداداد که پسر صاحبکار محسن رفیقدوست پیش از انقلاب ۵۷ بود، اعدام شد و رفیقدوست پس از بازگرداندن بخشی از اموال آزاد شد.
قیمت دلار در آن سال حدود ۱۵۰ تومان بود. بر این اساس ارزش پرونده به قیمت ثابت امروز چیزی حدود ۶۹ هزار میلیارد تومان است.
شهرام جزایری
شهرام جزایری در سال ۱۳۸۱ به اتهام اختلاس، رشوه و سوءاستفاده از روابط با مقامات حکومتی بازداشت شد. او متهم به برداشت غیرقانونی وجوه برای مقاصد شخصی و سیاسی، از جمله حمایت از برخی گروهها مانند کارگزاران سازندگی بود. این پرونده به دلیل ارتباط جزایری با مقامات و فرزندان برخی مسئولین حکومتی و بهرهگیری از رانتهای سیاسی و اقتصادی در ساختار نظام، به جمهوری اسلامی مرتبط است. ارزش پرونده او حدود ۱۴۵ میلیون دلار برابر ۱۲ هزار میلیارد تومان به قیمت امروز است.
مهآفرید امیرخسروی در پرونده اختلاس سه هزار میلیاردی اعدام شد اما اخبار روشنی از مجازات مقامات دولتی همکار با او منتشر نشد
اختلاس سه هزار میلیاردی
این پرونده در سال ۱۳۹۰ افشا شد و بزرگترین اختلاس تاریخ ایران تا آن زمان محسوب میشد.
مهآفرید امیرخسروی با استفاده از اسناد جعلی و همکاری با برخی مدیران بانکی از جمله محمودرضا خاوری، مدیرعامل وقت بانک ملی، مبالغ هنگفتی را از سیستم بانکی خارج کرد.
خاوری به کانادا فرار کرد و مهآفرید اعدام شد. باقی افراد دخیل در این پرونده پیگیری جدی نشدند.
رقم این فساد به سه هزار میلیارد تومان مشهور شد. دلار در آن زمان حدود هزار و ۹۸۰ تومان بود و رقم اختلاس به قیمت امروز حدود ۱۲۸ هزار میلیارد تومان برآورد میشود.
دکلهای نفتی
سال ۱۳۹۴، افشا شد که دو دکل نفتی با هزینه ۱۲۴ میلیون دلار خریداری شده اما به ایران تحویل داده نشدهاند. فرزند عطاءالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اکبر هاشمی رفسنجانی در این پرونده بازداشت شد.
محمدرضا نعمتزاده، شخصیت عجیبی در این میان است. او از زمان شورای انقلاب و دولت ابوالحسن بنی٬صدر، تا ریاست جمهوری حسن روحانی، به جز دورهای کوتاه، یا وزیر بوده، یا معاون و مشاور وزیر. دخترش در پرونده دارو و دامادش در پرونده پتروشیمی متهم شدند.
پتروشیمی ایران
فساد مالی مرجان شیخالاسلامی آل آقا، روزنامهنگار سابق، در فاصله سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ در زمان فعالیت در شرکت بازرگانی پتروشیمی و طی قرارداد با شرکت سپانیر رخ داد.
در این پرونده، از علی اشرفریاحی، داماد محمدرضا نعمتزاده، از وزرای کابینه دولتهای ابوالحسن بنیصدر، هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی، نام برده شد.
موضوع در سال ۱۳۹۷ افشا و او متهم به اخلال کلان اقتصادی از طریق سوءاستفاده از ارز صادراتی پتروشیمی به میزان هفت میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار و تحصیل مال نامشروع به میزان تقریبی ۱۷ میلیون دلار شد. او پیش از محاکمه به کانادا گریخت.
به قیمت امروز، ارزش ۱۷ میلیون دلار شیخالاسلامی آلآقا، چیزی حدود یکهزار و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان است.
صندوق ذخیره فرهنگیان
این پرونده در سال ۱۳۹۵ افشا شد و به فساد مالی در صندوق ذخیره فرهنگیان که برای حمایت از فرهنگیان تاسیس شده بود، مربوط بود. برخی وزرای دولت هاشمی رفسنجانی متهم به اختصاص ۴۰ درصد سهام صندوق به خود بودند. در این پرونده بیش از هشت هزار میلیارد تومان از سوی بانک سرمایه - که بخش عمده سهام آن متعلق به صندوق ذخیره فرهنگیان است - وام مشکوکالوصول داده شده بود.
در اصطلاح بانکداری، مشکوکالوصول به وامهای پرداختی به وسیله بانک گفته میشود که احتمال بازپرداخت آنها مبهم است.
به رقم امروز ارزش این پرونده به دلار، چیزی حدود ۱۹۲ هزار میلیارد تومان است.
اکبر طبری، نفر اول از سمت چپ در کنار صادق آملی لاریجانی، رییس وقت قوه قضاییه. نام سعید نمکی، وزیر سابق بهداشت نیز در پرونده فساد واردات واکسن کرونا مطرح شد. خود آملی لاریجانی هم به سوءاستفاده از حسابهای قوه قضاییه متهم است
قوه قضاییه
در قوه قضاییه، دو پرونده مشهور فساد در جریان رقابتهای سیاسی افشا شد.
سال ۱۳۹۸، اکبر طبری، معاون صادق آملی لاریجانی در قوه قضاییه، متهم به دریافت رشوه و سوءاستفاده از موقعیت برای تاثیرگذاری در پروندههای قضایی شد. او اموالی مانند زمین و آپارتمانهای لوکس از کسانی دریافت کرده بود که پرونده فساد مالی داشتند.
در پروندهای دیگر، سال ۱۴۰۲ فاش شد پسران محمد مصدق کهنمویی، معاون سابق قوه قضاییه، مشابه طبری، از کسانی که پرونده اقتصادی داشتند مبالغ کلانی دریافت کردهاند.
سعید مرتضوی
سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران در سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۸، رییس ستاد مبارزه با قاچاق ارز و کالا در سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ و مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ بود.
سال ۱۳۹۱، فساد در مجموعه او افشا شد. اتهامات متعدد او شامل فساد مالی در سازمان تامین اجتماعی، واگذاری غیرقانونی شرکتهای وابسته به تامین اجتماعی به بابک زنجانی با یکسوم قیمت واقعی و اعطای رشوه (هدیه) به نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مقامات بود.
حجم تخلفات مرتضوی مشخص نشد و او پس از مدت کوتاهی از زندان آزاد شد.
بیمه ایران، ۱۳۸۸
در این پرونده که به اختلاس در بیمه ایران مشهور شد، نام محمدرضا رحیمی، معاون اول دولت محمود احمدینژاد، به اتهام فساد مالی و رشوه مطرح شد.
فساد دارو تا کرونا
شبنم نعمتزاده، یکی از دختران محمدرضا نعمتزاده، در سال ۱۳۹۸ به اتهام اخلال عمده در نظام اقتصادی و دارویی کشور از طریق احتکار دارو، انحصار در توزیع دارو و تحصیل مال نامشروع بازداشت شد.
او متهم به سوءاستفاده از موقعیت خانوادگی و رانتهای حکومتی برای ایجاد انحصار در بازار دارو و عدم تسویه بدهیهای کلان شرکت دارویی رسا به شرکت شستا، متعلق به تامین اجتماعی بود.
شبکه فساد وابسته به جمهوری اسلامی حتی در روزهای همهگیری کرونا هم بیکار نبود. علاوه بر فساد در جریان خرید کیتهای تشخیص کرونا، پروندهای هم راجع به تخلفات شرکت اکتوورکو، از شرکتهای انحصاری وابسته به سعید نمکی، وزیر وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وجود دارد.
این شرکت که مدیران آن از شرکای قدیمی نمکی بودند، به طور موازی با گروه برکت، انحصار ساخت یا واردات واکسن کرونا را به دست گرفتند. اکتوورکو به تخلف در تولید و توزیع واکسن کرونا در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ و سوءاستفاده از منابع دولتی و عدم تحویل بهموقع واکسن متهم شد.
چای دبش
پرونده چای دبش سال ۱۴۰۲ افشا شد. گروه کشت و صنعت دبش، به مدیریت اکبر رحیمی، حدود سه میلیارد و ۳۷۰ میلیون دلار ارز دولتی برای واردات چای و ماشینآلات دریافت کرد اما بخش عمده آن را در بازار آزاد فروخت یا کالای نامنطبق وارد کرد.
در این پرونده ۶۱ متهم شامل ۱۸ نفر از شرکت دبش و ۴۳ مقام دولتی از جمله جواد ساداتینژاد، وزیر سابق جهاد کشاورزی و علیرضا فاطمیامین، وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت (صمت) محکوم شدند.
هزینهکرد منابع ایران در جهت آرمانهای جمهوری اسلامی
فهرست این دست موارد در یک مقاله نمیگنجد و تمام این پروندهها، تنها نوک کوه یخی هستند که در کشاکش جنگ قدرت، گاهی گوشهای از آن پدیدار میشود. برخی از موارد هم هرگز روشن نشدند، نظیر کامیون طلایی که در ترکیه کشف شد.
علاوه بر این، موارد پرشماری از انتصابات فامیلی و انتصابات وابستگان نیز وجود دارد که یکی از آخرین نمونههای آن، بخشیدن صندلیهای هیات مدیره ایرانخودرو، بزرگترین کارخانه خودروسازی کشور، به خانواده کروز است که به طور رسمی پرونده فساد اقتصادی دارد.
سوی دیگر ماجرا، هزینه منابع ایران در جهت آرمانهای جمهوری اسلامی است.
قاسم همچنین با تشکر از مقامات جمهوری اسلامی، تاکید کرد لبنانیهایی که خانههای آنها کاملا ویران شده است، اگر در بیروت و ضاحیه جنوبی باشند، ۱۴ هزار دلار برای خرید اثاثیه و اجاره مسکن یک سال و اگر خارج از بیروت باشند ۱۲ هزار دلار دریافت خواهند کرد.
هزینههای جنگ جمهوری اسلامی نیز در نهایت به خانوادههای ایرانی تحمیل میشود.
ارزش موشکهای دو عملیات «وعده صادق-۱و۲» به حدود ۱۳۸ هزار میلیارد تومان میرسد. یعنی به ازای هر ایرانی، حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان خرج این موشکها شده است.
در داخل ایران نیز جمهوری اسلامی به طور رسمی در قوانین بودجه، در حالی که مردم بسیاری از نقاط کشور برای تامین نیازهای اولیه زندگی در زحمت هستند، منابع کلانی را به طرحهای همراستا با تبلیغات خود اختصاص داده است.
واکنش تند و ادامهدار مقامهای جمهوری اسلامی به دو کلیدواژه «فساد» و «دزدی» در سخنرانی ترامپ، شاید مربوط به این سابقه ذهنی در ناخودآگاه آنان است.
منابع آگاه دیپلماتیک در تهران به ایراناینترنشنال گفتند پس از تاکید استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ برای خاورمیانه، بر «غنیسازی صفر» در مذاکرات با ایران، مقامهای حکومت ایران از میانجیگران عمانی خواستهاند برای تعدیل این درخواست واشینگتن، با آمریکا گفتوگو کنند.
این منابع که چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت به شرط ناشناس ماندن با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند، گفتند فشارهای اقتصادی در ایران، تهران را وادار کرده به مذاکرات ادامه دهد.
یکی از این منابع با اشاره به این فشارها گفت: «در پیامی که وزارت امور خارجه به طرف عمانی ارسال کرد، گفته شده است اگر ایالات متحده مواضع خود را تعدیل کند و سطح مطالباتش را کاهش دهد، میتوان از طریق دیپلماسی به راهکاری میانه دست یافت.»
در همین حال بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در شبکه ایکس اعلام کرد دور پنجم مذاکرات هستهای آمریکا و جمهوری اسلامی، جمعه دوم خرداد در رم برگزار میشود.
این منابع پیشتر گفته بودند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است تهران در حال بررسی امکان برگزاری دور بعدی مذاکرات با واشینگتن است؛ به این معنا که «منتظر پاسخ واشینگتن به عمان» هستند.
مشخص نیست که آیا اعلام زمان برگزاری دور پنجم مذاکرات به این معناست که واشینگتن پاسخ مدنظر تهران را از طریق طرف عمانی داده است یا توافق برای دور تازه دیدار طرفین، از پیشتر هماهنگ شده است.
طرح جایگزینی وجود ندارد
منابع ایراناینترنشنال با اشاره به اینکه در صورت شکست مذاکرات،طرح جایگزین (پلن بی) برای کنترل بحران و اداره کشور وجود ندارد، افزودند: «مقامات ایران تلاش میکنند فضای مذاکرات همچنان حفظ شود.»
خبرگزاری رویترز هم ۳۱ اردیبهشت بهنقل از سه منبع مطلع ایرانی که نامشان را فاش نکرد، گزارش داد با بحرانی شدن وضعیت مذاکرات هستهای واشینگتن و تهران بر سر غنیسازی اورانیوم، رهبری جمهوری اسلامی در صورت شکست تلاشها برای حل این مناقشه چند دههای، طرح جایگزین مشخصی ندارد.
این منابع به رویتزر گفتند با به بنبست رسیدن مذاکرات و تقابل خطوط قرمز طرفین، جمهوری اسلامی ممکن است به چین و روسیه بهعنوان «طرح جایگزین» روی آورد اما با توجه به جنگ تجاری چین با آمریکا و درگیری نظامی روسیه در اوکراین، این مسیر جایگزین نیز پایهای لرزان دارد.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی در اینباره گفت: «طرح جایگزین، ادامه همان استراتژی پیش از آغاز مذاکرات است.»
به گفته این مقام، تهران از افزایش تنش خودداری میکند و آماده دفاع از خود است: «این استراتژی همچنین شامل تقویت روابط با متحدانی چون روسیه و چین میشود.»
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۳۰ اردیبهشت خواستههای آمریکا مبنی بر توقف غنیسازی اورانیوم را «یاوهگویی و غلط زیادی» خواند و هشدار داد که احتمال موفقیت مذاکرات پایین است.
دو مقام جمهوری اسلامی و یک دیپلمات اروپایی نیز گفتند تهران حاضر نیست تمام ذخایر اورانیوم با غنای بالا را به خارج ارسال کند یا درباره برنامه موشکهای بالستیک خود وارد گفتوگو شود.
وبسایت خبری نشنال هم ۲۹ اردیبهشت به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی گزارش داد گفتوگوهای هستهای آمریکا و ایران بهدلیل اختلافنظر بر سر مساله غنیسازی اورانیوم به بنبست رسیده است.
پیش از آن، در ۲۵ اردیبهشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته بود جمهوری اسلامی «تا حدی» با شروط مورد نظر واشینگتن در مذاکرات هستهای موافقت کرده است.
