وزیر خارجه آمریکا: ایران نمی‌خواهد در مساله هسته‌ای خود نقش مسئولانه‌ای ایفا کند

راوینا شمدسانی، سخنگوی کمیساریای عالی حقوق‌بشر سازمان ملل، روز جمعه ۳۱ شهریورماه در این بیانیه‌ نوشت: «ما عمیقا از تصویب لایحه حجاب و عفاف توسط مجلس ایران متاسفیم؛ لایحه‌ای که مجازات حبس و جریمه‌های سنگین را برای دخترانی که تن به پوشش اجباری نمی‌دهد، افزایش می‌دهد.»

نمایندگان مجلس در ایران روز ۲۹ شهریور با «اجرای آزمایشی» قانون جدید حجاب اجباری موسوم به «حجاب و عفاف» به مدت سه سال موافقت کردند و آن را برای تایید و اجرا به شورای نگهبان ارسال کردند.

بر اساس این لایحه، هر کس در انظار، مرتکب «بد پوششی» شود، در مرتبه اول معادل حداکثر جزای نقدی درجه شش و در مراتب بعدی به جزای نقدی درجه پنج محکوم می‌شود و اگر هم کسی اقدام به «برهنگی یا نیمه‌برهنگی» کند بلافاصله از سوی ضابط بازداشت می‌شود.

سخنگوی کمیساریای عالی حقوق‌بشر سازمان ملل گفت که فولکر ترک به عنوان کمیسر عالی حقوق بشر این سازمان تاکید دارد این لایحه «ظالمانه» و مغایر با قوانین بین‌المللی است و باید کنار گذاشته شود.

شمدسانی با اشاره به «تحقیرآمیز بودن» این لایحه، افزود با زنان و دختران نباید به عنوان شهروند درجه دوم رفتار شود و مقام‌های ایران موظفند به حقوق مردم ایران احترام بگذارند و از آنها محافظت کنند.

این مقام سازمان ملل در ادامه خواستار لغو این لایحه شد و تاکید کرد: «از مقام‌های ایران می‌خواهیم که تمام و مقررات و رویه‌هایی را که بر رفتار زنان در ملاء عام نظارت می‌کنند، لغو کنند و قوانین و سیاست‌هایی را معرفی کنند تا زنان بتوانند از حقوق انسانی خود بدون ترس از مجازات و تبعیض استفاده کنند.»

اظهارات این مقام سازمان ملل در حالی‌ست که وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی، بر اساس این لایحه موظفند به «رصد و تجزیه‌ و تحلیل مداخلات بیگانگان و جنگ شناختی دشمن در امر عفاف و حجاب و خانواده» و شناسایی «عوامل و عناصر، مراکز و کشف توطئه‌ها و فعالیت‌های سازمان‌یافته در ترویج فحشا و فرهنگ بی‌بندوباری و فردگرایی» بپردازند.

پس از تصویب این لایحه در مجلس، دیانا الطحاوی، معاون عفو بین‌الملل، نیز این مصوبه درباره حجاب اجباری را «تجاوزی نفرت‌انگیز به حقوق زنان و دختران» خواند و تاکید کرد که این مصوبه در صورت تایید توسط شورای نگهبان و اجرا «خشونت و تبعیض علیه زنان را در ایران بیشتر خواهد کرد.»

لایحه موسوم به «عفاف و حجاب» از ابتدای امسال بین قوه قضاییه، دولت و مجلس مطرح و در گردش بود اما از ابتدای تابستان وارد فازی جدی‌تر شد.

لایحه‌ای که دولت از طریق قوه قضاییه به مجلس فرستاد ۱۵ ماده داشت و با موجی از انتقادها از سوی حامیان حکومت مواجه شد. برخی معتقد بودند این لایحه بازدارندگی لازم را برای جلوگیری از نافرمانی مدنی زنان ندارد و برخی دیگر در مقابل از جایگزینی «روش‌های فرهنگی» به‌جای وضع قوانین جدید در این زمینه حمایت کردند.

رسانه‌ها و حقوقدانان در ایران نیز اغلب آن را طرحی شکست‌خورده و موجب افزایش اعتراض‌ها دانسته بودند.

با وجود این، تعداد بندها، مواد و فصول این لایحه پس از آنکه به دست کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس رسید، به ۷۲ ماده و پنج فصل افزایش یافت و نام آن هم به «حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» تغییر کرد.

بر اساس گزارشی که سازمان حقوق بشر ایران در روز جمعه ۳۱ شهریور منتشر کرد، «زنان» حدود ۹ درصد از مجموع کشته‌شدگان خیزش انقلابی را شامل می‌شوند اما ۲۸ درصد آسیب‌دیدگان چشمی در این بازه زمانی هستند.

بر این اساس نیروهای سرکوبگر احتمالا در بسیاری از موارد ترجیح داده‌اند به‌جای «شلیک مرگبار به‌سمت زنان معترض»، عامدانه چشمان آن‌ها را هدف قرار دهند.

این سازمان در بهمن ماه سال گذشته نیز از شلیک ماموران حکومتی به چشم و صورت معترضان به‌عنوان امری «سیستماتیک» یاد و نام و مشخصات ۲۲ نفر از کسانی را منتشر کرد که در جریان این شلیک‌ها بینایی یک یا دو چشم خود را از دست داده‌اند.

این مجموعه حقوق بشری با انتشار گزارشی جدید، ارزیابی پیشین خود را در ۱۴ بهمن ۱۴۰۱ تایید کرد و نوشت شلیک نیروهای سرکوبگر به چشمان معترضان، از نخستین روزهای اعتراضات آغاز شده و تا پایان آبان به‌طور گسترده در شهرهای مختلف ایران ادامه یافته است.

آسیب‌دیدگان چشمی اغلب در اثر اصابت گلوله‌های ساچمه‌ای فلزی یا پلاستیکی یک چشم و در برخی موارد هر دو چشم خود را از دست داده‌‌اند اما در ۹ مورد، آسیب‌ها در اثر اصابت گلوله پینت‌بال و پنج مورد نیز در اثر اصابت مستقیم گلوله گاز اشک‌آور به‌ صورت رخ داده است.

یک نفر از افرادی که آسیب چشمی گزارش شده دارد هم بر اثر ضربه ماموران حکومتی با «پنجه‌بوکس» بینایی‌اش را از دست داده است.

در برخی موارد به‌ویژه در شهرهای کوچک‌تر، افراد آسیب‌دیده موفق به «شناسایی فرد ضارب» شده‌اند که سازمان حقوق بشر ایران تاکید کرده است اطلاعات آنان را در اختیار کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد قرار می‌دهد.

علاوه بر این سازمان، در یک سال گذشته گزارش‌های متعدد دیگری نیز بر اساس روایت شاهدان عینی و ده‌ها مدرک پزشکی از بیمارستان‌های متعدد و کلینیک‌‌های چشم‌پزشکی از آسیب چشمی معترضان منتشر شده است.

نیویورک تایمز در گزارشی که اواخر آبان ۱۴۰۱ منتشر شد، از صدها معترضی نوشت که در جریان سرکوب خیزش انقلابی مردم ایران از فاصله نزدیک هدف قرار گرفته‌اند و چشمان آن‌ها بر اثر اصابت گلوله‌های فلزی و پلاستیکی نابینا شده است.

این روزنامه یادآور شد چشم دست‌کم ۵۸۰ نفر از معترضان از اواخر شهریور تا پایان آبان، آسیب دیده است.

آذر ماه گذشته نیز روزنامه گاردین گزارشی از گفت‌وگو با چندین عضو کادر درمان در سراسر ایران منتشر کرد که بر اساس اظهارات آنان، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی با تفنگ ساچمه‌ای به صورت، پستان و اندام جنسی معترضان زن شلیک کرده‌اند.

برخی پزشکان و پرستاران که معترضان را پنهانی مداوا می‌کنند به گاردین گفتند اولین بار زمانی متوجه این قضیه شدند که دیدند زنانی که برای درمان مراجعه می‌کنند، جراحاتی متفاوت از مردان دارند.

این مورد یکی از صدها گزارش درباره معترضانی است که بینایی‌شان را پس از شلیک به چشمشان از فاصله نزدیک از دست داده‌اند.

گاردین همچنین از دریافت ده‌ها عکس خبر داد که در آن ساچمه به تخم چشم افراد اصابت کرده است.

سازمان حقوق بشر ایران در گزارش جدید خود نام و تصویر ۹۵ آسیب‌دیده‌ چشمی را همراه با جزییاتی دیگر منتشر و اعلام کرد ۴۳ شهروند نیز اطلاعات و مدارک پزشکی خود را تنها به شرط «حفظ محرمانگی» در اختیار این سازمان گذاشته‌اند.

بر اساس این گزارش، در فهرست آسیب‌دیدگان چشمی نام «هشت کودک» هم ثبت شده است که چهار نفرشان پسر و چهار نفر دخترند و کم‌سن‌ترین آن‌‌ها دختری حدود پنج ساله به‌نام بنیتا کیانی فلاورجانی است.

بنیتا در بالکن منزل پدربزرگش در طبقه دوم آپارتمانی در ملک‌شهر اصفهان هدف گلوله ساچمه‌ای قرار گرفت و چشم راست خود را از دست داد.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران با استناد به بررسی‌های آماری گفت که جنایات بی‌رحمانه جمهوری‌ اسلامی در اعتراضات سال گذشته با «برنامه‌ریزی، هماهنگی و محاسبه» صورت گرفته‌ است.

او با تاکید بر ضرورت پاسخگو کردن علی خامنه‌ای و همه نیروهای تحت فرمانش، یادآور شد که این جنایات به‌هیچ‌وجه نمی‌توانند «خودسرانه» باشند.

او طی سخنرانی خود در روز چهارم از هفتاد‌وهشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد به موضوعاتی چون عادی‌سازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی، واکنش‌ها به رفتار جمهوری اسلامی و تهدید‌های هسته‌ای رژیم تهران به‌عنوان «نگرانی مشترک» جهانیان پرداخت.

نخست‌وزیر اسرائیل پیش از این و در روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال در حاشیه مجمع عمومی، تاکید کرد که «اجازه دست‌یابی ایران را به سلاح هسته‌ای نمی‌دهد».

ایران در خاورمیانه جدید، مگسی در ظرفی از عسل!

نتانیاهو در سخنرانی خود با اشاره به «یک قرن تلاش» کشورش برای رسیدن به صلح و حسن‌نیت در منطقه، گفت این اتفاق از طریق امضای توافق‌نامه با کشورهای عربی در زمانی کوتاه محقق شد.

او در عین‌حال گفت: «در این ظرف عسل، یک مگس هم افتاده است.»

منظور او از مگس، جمهوری اسلامی بود.

به گفته نخست‌وزیر اسرائیل، رهبران واپس‌گرا و تندروی ایران از هیچ تلاشی برای ایجاد مشکل در مسیر صلح در خاورمیانه فروگذار نخواهند کرد.

گسترده شدن شاخه‌های نظامی تحت نظر جمهوری اسلامی در تمام منطقه و حتی غرب، گروگان‌گیری شهروندان خارجی برای اخاذی هسته‌ای، قتل هزاران شهروند ایرانی معترض و ارسال پهپاد به روسیه برای مرگ و ویرانی در اوکراین از جمله مواردی بودند که نتانیاهو از آن‌ها به‌عنوان «ماهیت و مقاصد شوم» جمهوری اسلامی یاد کرد.

او تاکید کرد این جنایات و تبدیل شدن جمهوری اسلامی به تهدیدی برای اسرائیل، منطقه و غرب، در سایه مماشات جامعه بین‌المللی با حکومت ایران انجام شده است.

نتانیاهو قول پیشین جامعه جهانی را یادآور شد با این مضمون که در صورت تخطی ایران از توافق اتمی، تحریم‌ها علیه این کشور را برمی‌گردانند اما «با وجود عهدشکنی جمهوری اسلامی»، این اتفاق رخ نداد.

نخست‌وزیر اسرائیل با تاکید بر اینکه تهدید جمهوری اسلامی چیزی جز «یک لعنت برای تمام جهان» نبوده، خواهان به‌کارگیری «تهدید نظامی جدی» برای جلوگیری از دست‌یابی ایران به سلاح هسته‌ای شد.

حمایت از مردم معترض در ایران

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین گفت که کشورش برای «زنان و مردان شجاع ایران» که از این رژیم متنفرند، آرزوی آزادی دارند و در خیابان‌های کشورشان مرگ را به جان خریده‌اند، حمایت می‌کند.

او تاکید کرد: «شرکای واقعی ما برای آینده‌ای بهتر مردم ایران‌اند نه ستمگران و ناقضان حقوق شهروندان.»

پیش از اعلام حمایت نتانیاهو از معترضان ایرانی، گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل هنگام سخنرانی ابراهیم رئیسی در مجمع عمومی، تصویری از مهسا ژینا امینی را در کنار جمله «زنان ایرانی هم اکنون شایسته آزادی هستند»، نشان داد و اعتراض خود را به سخنان رییس‌جمهوری ایران ابراز کرد.

علاوه بر آن، سفر رئیسی به نیویورک و سخنرانی او در هفتاد و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اعتراض‌های عمده‌ای از سوی ایرانیان مقیم آمریکا و نهادهای حقوق بشری روبه‌رو شد.

خاورمیانه‌ای جدید با روابط اسرائیل و عربستان سعودی

نتانیاهو در سخنرانی امروز خود از ظهور یک خاورمیانه جدید به دنبال نزدیک شدن عربستان سعودی و اسرائیل به پیمان صلح خبر داد و گفت این منطقه به مرور تغییر می‌کند و تمامی دیوارهای خصومت در آن پایین کشیده می‌شود.

به گفته او، ریاض و تل‌آویو منافع مشترک بسیاری دارند که توافق صلح آنان می‌تواند نقش بزرگی در پایان دادن به مناقشه اعراب و اسرائیل و تسهیل آشتی گسترده‌تر بین یهودیت و اسلام، اورشلیم و مکه و اعقاب اسحاق و فرزندان اسماعیل داشته باشد که همگی «مواهبی بی‌نظیر» هستند.

تاکید نخست‌وزیر اسرائیل بر نزدیک بودن توافق صلح با عربستان سعودی در حالی‌ است که محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور نیز روز پنج‌شنبه در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز گفت ریاض و تل‌آویو روز به روز بیشتر به عادی‌سازی روابط نزدیک می‌شوند.

بن سلمان در عین حال تاکید کرد یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در مذاکرات عادی‌سازی روابط بین دو کشور، مساله فلسطین است که باید آن را حل کرد.

هفته گذشته اما سایت ایلاف گزارش داد گفت‌وگوهای اسرائیل و عربستان سعودی برای عادی‌سازی روابط فعلا متوقف شده زیرا ریاض به حضور نیروهای افراطی در کابینه نتانیاهو و امتیاز ندادن به فلسطینی‌ها انتقاد دارد. موضوعی که نخست‌وزیر اسرائیل در سخنرانی امروز خود به صورت تلویحی به آن اشاره کرد و گفت تلاش‌های پیشین اسرائیل برای صلح با کشورهای عربی اغلب با شکست مواجه می‌شدند چون مبتنی بر این ایده اشتباه بودند که «تا وقتی اسرائیل با فلسطین صلح نکند، ما هم با تل‌آویو توافق نمی‌کنیم».

نتانیاهو اما از اشتیاق خود برای صلح با فلسطینیان گفت و تاکید کرد: «اینکه ما با کشورهای عربی صلح کنیم، احتمال صلح اسرائیل با فلسطینیان که دو درصد جامعه عرب را تشکیل می‌دهند نیز افزایش خواهد داد.»

انتقاد از یهودستیزی و حمایت محمود عباس از تروریست‌ها

نتانیاهو در بخش دیگری از صحبت‌هایش تشکیلات خودگردان فلسطین را خطاب قرار داد و از آن‌ها خواست تا از «جلوه و شکوه بخشیدن به تروریست‌ها و پرداخت پول به آنان» دست بردارد.

نخست‌وزیر اسرائیل مدعی شد به صلح «واقعی» با فلسطینیان باور دارد؛ به شرطی که مبتنی بر دروغ و تهدید دائمی علیه مردم یهود نباشد.

نتانیاهو به سخنان اخیر محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین درباره «یهودستیز نبودن هیتلر» اشاره کرد و گفت او باید «توطئه‌های یهودستیزانه خود را علیه مردم اسرائیل متوقف کند».

عباس حدود دو هفته پیش در جمع اعضای حزب فتح مدعی شد که یهودیان نه به خاطر مذهب بلکه به علت «نقش اجتماعی»‌شان مورد پیگرد رژیم هیتلر قرار گرفتند.

او که پیش از این نیز به انکار هولوکاست متهم شده بود، به خاطر سخنان جدیدش از سوی اتحادیه اروپا، آمریکا و آلمان محکوم شد.

نتانیاهو با اشاره به این پیشینه، تاکید کرد که باید یهودی‌ستیزی را «چه در طیف چپ و چه راست، در تالارهای دانشگاه‌ها یا سازمان ملل» رد کرد و گفت برای اینکه صلحی شکل بگیرد، باید فلسطینی‌ها دست از نفرت‌افکنی علیه اسرائیلی‌ها بردارند و «حق مردم یهود را برای حضور در سرزمین باستانی‌شان به رسمیت بشناسند».

او همچنین یادآور شد که نباید به دولت فلسطین در قبال معاهده‌های صلح جدید «حق وتو» داده شود تا فرایند صلح را «گروگان بگیرند» و در «آرزوی نابودی اسرائیل» باشند.

نخست‌وزیر اسرائیل در بخشی دیگر از سخنرانی‌اش به دیدار اخیر خود با جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل اشاره کرد و گفت قدردان تعهد او برای غنیمت شمردن فرصت تاریخی صلح در خاورمیانه است.

واحد چهار محل نگهداری زندانیان متهم به انجام جرایم مرتبط با مواد مخدر است.

هرانا روز پنج‌شنبه گزارش داده بود لقمان امین‌پور، سعید ماسوری، افشین بایمانی، سپهر امام‌جمعه، زرتشت احمدی راغب، محمد شافعی، سامان صیدی (یاسین)، حمزه سواری، کامیار فکور، احمدرضا حائری، رضا سلمان‌زاده، جعفر ابراهیمی و مسعود‌ رضا ابراهیمی‌نژاد به مکانی نامعلوم منتقل شده‌اند.

اما بر اساس گفته‌های یک منبع مطلع، این افراد به دستور اشکان کمالی، رییس زندان قزل‌حصار و به بهانه حل مشکلاتشان، روز چهارشنبه از بند امن واحد سه زندان خارج شدند.

این ۱۳ زندانی سیاسی در حالی با «توهین زندان‌بانان» به سالن دارالقرآن واحد چهار این زندان منتقل شدند که اجازه بردن وسایل شخصی از جمله لباس‌هایشان را نیافتند.

به گفته این منبع مطلع، از روز ۲۹ شهریور تاکنون این زندانیان به دستور کمالی، از دسترسی به تلفن برای ارتباط با خانواده خود محروم شده‌اند.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تاکید کرد انتقال این افراد به بند زندانیان مواد مخدر، برخلاف اصل تفکیک جرایم است.

آن‌ها همچنین روز ۱۲ شهریور در حالی از اوین به زندان قزل‌حصار کرج منتقل شدند که نگرانی‌های متعددی درباره وضعیت سلامتی تعدادی از آنان وجود دارد و بر اساس گزارش‌ها، همچنان از درمان و رسیدگی پزشکی مناسب محروم هستند.

افشین بایمانی، جعفر ابراهیمی و زرتشت احمدی راغب سه نفری هستند که وضعیتشان وخیم گزارش شده است.

بایمانی دچار بیماری «گرفتگی رگ‌های قلب، درد در ناحیه قفسه سینه و فشار خون بالا» و ابراهیمی دچار «دیابت، التهاب روده، خودایمنی، درد شدید در ناحیه چشم چپ و مفاصل» است.

احمدی راغب نیز که طی سال‌ها زندان و اعتصاب غذای پی‌درپی دچار کرونا، خونریزی روده و معده، گرفتگی عروق مغزی، اختلال تنفسی و دیگر بیماری‌ها شده، اکنون وضعیت جسمی مناسبی ندارد.

این سه تن همراه با دیگر زندانیان سیاسی یک‌بار در اعتراض به جابه‌‌جایی خود و شرایط نامناسب زندان قزل‌حصار کرج و بار دیگر در سالگرد خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی دست به اعتصاب غذا زدند.

این ۱۳ نفر در سال‌های متفاوتی دستگیر و به جرایمی گوناگون نیز متهم شده‌اند؛ از جمله ماسوری و بایمانی در سال ۷۹، سواری در سال ۸۴، امام‌جمعه در سال ۹۸ و امین‌پور در سال ۹۹ بازداشت شدند.

حائری، احمدی راغب، یاسین، فکور، سلمان‌زاده و ابراهیمی نیز در سال ۱۴۰۱ بازداشت و روانه زندان شدند.

پس از انتقال این زندانیان سیاسی به زندان قزل‌حصار، برخی منابع نزدیک به خانواده این زندانیان خبر داده بودند آن‌ها در «بند امن» نگهداری می‌شوند، از هواخوری و داشتن کارت تلفن محروم‌اند و یک روز در میان، به مدت سه دقیقه حق استفاده از تلفن را آن‌ هم با حضور افسر نگهبان و حفاظت اطلاعات دارند.

آنان بدون رعایت اصل تفکیک جرایم در زندان قزل‌حصار محبوس شده و نامشان به عنوان زندانی این زندان ثبت نشده بود.

کانون نویسندگان ایران روز ۱۷ شهریور با انتشار بیانیه‌ای هشدار داد جان این زندانیان سیاسی در خطر جدی است و بیم آن می‌رود که «جنایت عمدی» دیگری رخ دهد.

اشاره آنان به مرگ مشکوک زندانیان در زندان‌های جمهوری اسلامی است که یکی از آخرین موارد آن جان باختن جواد روحی، از زندانیان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» در نوشهر پس از انتقال از زندان این شهر به بیمارستان بود.

مردم زاهدان در تداوم جمعه‌های اعتراضی خود در حالی امروز به خیابان‌ها آمدند که بر اساس گزارش‌ها جو امنیتی و نظامی شدیدی بر این شهر حکم‌فرما شد.

ویدیوهای منتشر شده از زاهدان نیز نشان می‌دهند شمار زیادی از خودروهای ماموران حکومتی در حال تردد در سطح شهر هستند.

در روزهای گذشته و در آستانه سالگرد جمعه خونین، ده‌ها شهروند بلوچ به شکل فله‌ای از سوی نیروهای لباس شخصی و امنیتی بازداشت شدند.

با وجود این جو سنگین امنیتی، معترضان زاهدان به خیابان‌ها آمده و با سر دادن شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور» شخص علی خامنه‌ای را خطاب قرار دادند.

تجمع‌کنندگان همچون راهپیمایی‌های اعتراضی پیشین، علیه نیروهای سپاه و بسیج شعار دادند، آن‌ها را به دلیل جنایت‌هایشان «داعشی» خواندند و فریاد زدند: «می‌کشم می‌کشم آن‌که برادرم کشت».

معترضان زاهدانی همچنین در شعارهای امروز خود از عبدالغفار نقشبندی، امام جمعه پیشین شهر راسک و از مخالفان جمهوری اسلامی حمایت کردند.

در راهپیمایی ۳۱ شهریور، معترضان پلاکاردهایی نیز در دست داشتند که روی یکی از آن‌ها نوشته شده بود: «اتحاد و استقامت، رمز پیروزی ماست».

هشتم مهر و جمعه خونین زاهدان که شماری از شهروندان در آن «به دست جنایتکاران قتل‌عام شدند» از دیگر پلاکاردهای معترضان بود که در آن تاکید کردند: «نه می‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم».

علاوه بر این راهپیمایی، در جریان برگزاری نماز جمعه امروز در مصلای زاهدان نیز نمازگزاران پلاکاردهایی اعتراضی با خود همراه داشتند.

روی یکی از این پلاکاردها با اشاره به قتل بیش از ۱۰۰ شهروند بلوچ نوشته شده بود: «به کدامین گناه کشته شد؟»

نماز جمعه زاهدان و انتقادات مولوی عبدالحمید به حکومت

مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی اما در خطبه‌های نماز جمعه ۳۱ شهریور به «برخی تحرکات» در آستانه سالگرد جمعه خونین زاهدان اشاره کرد و گفت: «برای حل هر چیز، راه و دروازه‌ای وجود دارد.»

او با اشاره به تلاش حکومت برای آنچه منتقدان «تفرقه‌اندازی» می‌خوانند، گفت کسی نمی‌تواند بین «ریش‌سفیدان، علما و مردم این دیار» فاصله ایجاد کند چرا که «همه منسجم و با هم هستند».

امام جمعه اهل سنت زاهدان خطاب به ماموران حکومتی تاکید کرد: «بهتر است برادرانی که چنین فکری دارند بدانند که انسجام ما کامل است چرا که نحوه زندگی ما در اینجا بر پایه قرار گرفتن ریش‌سفیدان و علما در کنار مردم بوده است.»

عبدالحمید اسماعیل‌زهی همچنین بازداشت و احضار خانواده‌های کشته‌شدگان خیزش انقلابی و جلوگیری از برگزاری مراسم سالگرد برای عزیزانشان را «آزاردهنده» خواند.

او ادامه داد: «در عرف دنیا، اخلاق اسلامی و سنت ایرانی، رسم بر این است که باید با صاحب درد و عزا همراهی کنند.»

روزهای پایانی شهریور هم‌زمان با سالگرد ده‌ها تن از کشته‌شدگان خیزش انقلابی است اما بر اساس گزارش‌ها، نیروهای امنیتی در دست‌کم ۱۹ شهر ایران از برگزاری مراسم سالگرد کشته‌شدگان جلوگیری کرده‌اند.

همچنین شماری از خانواده‌های دادخواه نیز از هفته‌های گذشته بازداشت و احضار شده‌اند و تهدید و دستگیری دیگر خانواده‌ها نیز همچنان ادامه دارد.

مدیر دارالعلوم زاهدان در بخشی دیگر از خطبه‌هایش به مناسبت «هفته وحدت» اشاره کرد که این نامگذاری از برای نزدیک کردن اهل سنت و شیعیان بوده است: «در چهار دهه گذشته ما با آن همراهی کردیم اما اعتقادم این است که وحدت، تنها با عمل ممکن می‌شود.»

نام‌گذاری بازه زمانی ۱۲ تا ۱۷ ماه ربیع‌الاول با عنوان هفته وحدت، مربوط به اختلاف‌نظر اهل سنت و شیعیان درباره روز دقیق تاریخ تولد پیامبر مسلمانان است.

به گفته مولوی عبدالحمید، وقتی که بین اهل سنت و شیعیان «نابرابری و تبعیض وجود دارد»، هر چه‌قدر هم که حکومت «شعار وحدت» بدهد، تاثیرگذار نخواهد بود.

او با اشاره به مشکلات کشور، اعتراض زنان و جوانان و مصوبه اخیر مجلس درباره «حجاب»، یادآور شد: «نیازی نبود قانون پیچیده و سختی را در مجلس برای حجاب تصویب کنند. همه چیز خود به خود رعایت می‌شد اگر حرمت زنان را رعایت می‌کردیم.»

اسماعیل‌زهی گفت انتظار از انقلابیون ۵۷ این بود که «دنیای مردم را بسازند» اما اکنون می‌خواهند مردم را با پلیس و بگیر و ببند و بازداشت، تربیت کنند.

مولوی عبدالحمید همچنین خاطرنشان کرد راه‌حل مشکلات کشور از مسیر «رعایت احترام به شهروندان و امیدوار شدن جوانان به آینده روشن» می‌گذرد.

خطبه‌های امام جمعه زاهدان در حالی بیان شد که اینترنت این شهر و برخی دیگر از نقاط استان سیستان و بلوچستان باز هم دچار اختلال شدید بود.

سایت حال‌وش نوشت که از جمعه هفته گذشته تاکنون، بسیاری از فیلترشکن‌ها که قبلا شهروندان از آن استفاده می‌کردند از کار افتاده و مردم در برخی مناطق به اینترنت دسترسی ندارند.

اواسط شهریور امسال شرکت «سرفشارک» (Surfshark) که شرکتی فعال در زمینه رصد و ارائه دسترسی آزاد به اینترنت است، گزارش داد که شهر زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان و در نتیجه ایران، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی بیشترین اختلالات اینترنتی را در جهان تجربه کرده است.

قطع کردن و ایجاد اختلال در اینترنت زاهدان طی شش ماه گذشته در بازه زمانی برگزاری نماز جمعه و راهپیمایی‌های اعتراضی پس از آن بوده است.

پس از جمعه خونین زاهدان در هشتم مهر سال گذشته، شهروندان زاهدانی هر هفته به خیابان‌ها آمده، علیه جمهوری اسلامی شعار داده و خواهان مجازات آمران و عاملان این کشتار شدند.

در جریان جمعه خونین، ۱۰۴ شهروند کشته و ده‌ها تن دیگر مجروح، قطع نخاع و نابینا شدند.

بیشترین تعداد قربانیان خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی از مجموع ۵۵۱ شهروند کشته شده نیز مربوط به این واقعه است.