روز ۳۱ شهریور و یک هفته پیش از نخستین سالگرد جمعه خونین زاهدان، مردم این شهر به خیابانها آمده و علیه جمهوری اسلامی شعار دادند. مولوی عبدالحمید نیز در خطبههای نماز جمعه، بازداشت و احضار خانوادههای دادخواه و جلوگیری از برگزاری مراسم سالگرد برای کشتهشدگان را آزاردهنده خواند.
مردم زاهدان در تداوم جمعههای اعتراضی خود در حالی امروز به خیابانها آمدند که بر اساس گزارشها جو امنیتی و نظامی شدیدی بر این شهر حکمفرما شد.
ویدیوهای منتشر شده از زاهدان نیز نشان میدهند شمار زیادی از خودروهای ماموران حکومتی در حال تردد در سطح شهر هستند.
در روزهای گذشته و در آستانه سالگرد جمعه خونین، دهها شهروند بلوچ به شکل فلهای از سوی نیروهای لباس شخصی و امنیتی بازداشت شدند.
با وجود این جو سنگین امنیتی، معترضان زاهدان به خیابانها آمده و با سر دادن شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور» شخص علی خامنهای را خطاب قرار دادند.
تجمعکنندگان همچون راهپیماییهای اعتراضی پیشین، علیه نیروهای سپاه و بسیج شعار دادند، آنها را به دلیل جنایتهایشان «داعشی» خواندند و فریاد زدند: «میکشم میکشم آنکه برادرم کشت».
معترضان زاهدانی همچنین در شعارهای امروز خود از عبدالغفار نقشبندی، امام جمعه پیشین شهر راسک و از مخالفان جمهوری اسلامی حمایت کردند.
در راهپیمایی ۳۱ شهریور، معترضان پلاکاردهایی نیز در دست داشتند که روی یکی از آنها نوشته شده بود: «اتحاد و استقامت، رمز پیروزی ماست».
هشتم مهر و جمعه خونین زاهدان که شماری از شهروندان در آن «به دست جنایتکاران قتلعام شدند» از دیگر پلاکاردهای معترضان بود که در آن تاکید کردند: «نه میبخشیم و نه فراموش میکنیم».
علاوه بر این راهپیمایی، در جریان برگزاری نماز جمعه امروز در مصلای زاهدان نیز نمازگزاران پلاکاردهایی اعتراضی با خود همراه داشتند.
روی یکی از این پلاکاردها با اشاره به قتل بیش از ۱۰۰ شهروند بلوچ نوشته شده بود: «به کدامین گناه کشته شد؟»
نماز جمعه زاهدان و انتقادات مولوی عبدالحمید به حکومت
مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی اما در خطبههای نماز جمعه ۳۱ شهریور به «برخی تحرکات» در آستانه سالگرد جمعه خونین زاهدان اشاره کرد و گفت: «برای حل هر چیز، راه و دروازهای وجود دارد.»
او با اشاره به تلاش حکومت برای آنچه منتقدان «تفرقهاندازی» میخوانند، گفت کسی نمیتواند بین «ریشسفیدان، علما و مردم این دیار» فاصله ایجاد کند چرا که «همه منسجم و با هم هستند».
امام جمعه اهل سنت زاهدان خطاب به ماموران حکومتی تاکید کرد: «بهتر است برادرانی که چنین فکری دارند بدانند که انسجام ما کامل است چرا که نحوه زندگی ما در اینجا بر پایه قرار گرفتن ریشسفیدان و علما در کنار مردم بوده است.»
عبدالحمید اسماعیلزهی همچنین بازداشت و احضار خانوادههای کشتهشدگان خیزش انقلابی و جلوگیری از برگزاری مراسم سالگرد برای عزیزانشان را «آزاردهنده» خواند.
او ادامه داد: «در عرف دنیا، اخلاق اسلامی و سنت ایرانی، رسم بر این است که باید با صاحب درد و عزا همراهی کنند.»
روزهای پایانی شهریور همزمان با سالگرد دهها تن از کشتهشدگان خیزش انقلابی است اما بر اساس گزارشها، نیروهای امنیتی در دستکم ۱۹ شهر ایران از برگزاری مراسم سالگرد کشتهشدگان جلوگیری کردهاند.
همچنین شماری از خانوادههای دادخواه نیز از هفتههای گذشته بازداشت و احضار شدهاند و تهدید و دستگیری دیگر خانوادهها نیز همچنان ادامه دارد.
مدیر دارالعلوم زاهدان در بخشی دیگر از خطبههایش به مناسبت «هفته وحدت» اشاره کرد که این نامگذاری از برای نزدیک کردن اهل سنت و شیعیان بوده است: «در چهار دهه گذشته ما با آن همراهی کردیم اما اعتقادم این است که وحدت، تنها با عمل ممکن میشود.»
نامگذاری بازه زمانی ۱۲ تا ۱۷ ماه ربیعالاول با عنوان هفته وحدت، مربوط به اختلافنظر اهل سنت و شیعیان درباره روز دقیق تاریخ تولد پیامبر مسلمانان است.
به گفته مولوی عبدالحمید، وقتی که بین اهل سنت و شیعیان «نابرابری و تبعیض وجود دارد»، هر چهقدر هم که حکومت «شعار وحدت» بدهد، تاثیرگذار نخواهد بود.
او با اشاره به مشکلات کشور، اعتراض زنان و جوانان و مصوبه اخیر مجلس درباره «حجاب»، یادآور شد: «نیازی نبود قانون پیچیده و سختی را در مجلس برای حجاب تصویب کنند. همه چیز خود به خود رعایت میشد اگر حرمت زنان را رعایت میکردیم.»
اسماعیلزهی گفت انتظار از انقلابیون ۵۷ این بود که «دنیای مردم را بسازند» اما اکنون میخواهند مردم را با پلیس و بگیر و ببند و بازداشت، تربیت کنند.
مولوی عبدالحمید همچنین خاطرنشان کرد راهحل مشکلات کشور از مسیر «رعایت احترام به شهروندان و امیدوار شدن جوانان به آینده روشن» میگذرد.
خطبههای امام جمعه زاهدان در حالی بیان شد که اینترنت این شهر و برخی دیگر از نقاط استان سیستان و بلوچستان باز هم دچار اختلال شدید بود.
سایت حالوش نوشت که از جمعه هفته گذشته تاکنون، بسیاری از فیلترشکنها که قبلا شهروندان از آن استفاده میکردند از کار افتاده و مردم در برخی مناطق به اینترنت دسترسی ندارند.
اواسط شهریور امسال شرکت «سرفشارک» (Surfshark) که شرکتی فعال در زمینه رصد و ارائه دسترسی آزاد به اینترنت است، گزارش داد که شهر زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان و در نتیجه ایران، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی بیشترین اختلالات اینترنتی را در جهان تجربه کرده است.
قطع کردن و ایجاد اختلال در اینترنت زاهدان طی شش ماه گذشته در بازه زمانی برگزاری نماز جمعه و راهپیماییهای اعتراضی پس از آن بوده است.
پس از جمعه خونین زاهدان در هشتم مهر سال گذشته، شهروندان زاهدانی هر هفته به خیابانها آمده، علیه جمهوری اسلامی شعار داده و خواهان مجازات آمران و عاملان این کشتار شدند.
در جریان جمعه خونین، ۱۰۴ شهروند کشته و دهها تن دیگر مجروح، قطع نخاع و نابینا شدند.
بیشترین تعداد قربانیان خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی از مجموع ۵۵۱ شهروند کشته شده نیز مربوط به این واقعه است.
