دبیرکل ناتو: حملات آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی کاملا ضروری بود

همزمان با تشدید دوباره تنشها در منطقه، مارک روته، دبیرکل ناتو، از حملات اخیر آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند.

همزمان با تشدید دوباره تنشها در منطقه، مارک روته، دبیرکل ناتو، از حملات اخیر آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند.
روته چهارشنبه ۱۷ تیر در مصاحبه با خبرنگاران در حاشیه اجلاس سران ناتو در آنکارا گفت: «وقتی آتشبس برقرار است و ایران عملا آن را نقض میکند، کاملا ضروری است که آمریکا با قاطعیت واکنش نشان دهد.»
اظهارات او در حالی مطرح شد که بررسی وضعیت تنگه هرمز یکی از محورهای نشست سران ناتو در ترکیه است.
در پی حملات جمهوری اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز طی ۴۸ ساعت گذشته، تنشها در منطقه بار دیگر شدت گرفته است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بامداد ۱۷ تیر اعلام کرد در واکنش به این اقدامات، به بیش از ۸۰ هدف در ایران حمله کرده است.
در سوی دیگر، سپاه پاسداران خبر داد در پاسخ به حملات ایالات متحده، ۸۵ موضع نظامی این کشور، از جمله بندر سلمان، مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و پایگاه هوایی علی السالم در کویت را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است.
شبکه سیانان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد برخی متحدان منطقهای با ارسال پیامهایی به تهران و واشینگتن میکوشند مانع از گسترش دامنه درگیریها شوند و آتشبس را حفظ کنند.
هرچند تهران و واشینگتن ۲۵ خرداد برای پایان جنگ به تفاهم دست یافتند، اما تنشهای پراکنده در آبهای منطقه همچنان ادامه دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۶ تیر در واکنش به حملات اخیر جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و برای خاتمه معاملات پیشین، مهلتی ۱۰ روزه در نظر گرفت.
ایالات متحده پیشتر با صدور یک معافیت ۶۰ روزه، صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران را تا ۳۰ مرداد از تحریمها مستثنا کرده بود.
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۴ تیر نوشت بازگشت سریع بازار جهانی نفت به وضعیت پیش از جنگ، افزایش عرضه از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس و احیای تدریجی ذخایر نفتی جهان، میتواند از توان جمهوری اسلامی برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا بکاهد.
تلاش برای حفظ انسجام ناتو
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان واشینگتن و متحدان اروپاییاش در ناتو تبدیل شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ماههای اخیر بارها اعضای ناتو را به حمایت ناکافی از ایالات متحده در جنگ با جمهوری اسلامی متهم کرده است.
او حتی هشدار داده واشینگتن ممکن است از ناتو خارج شود یا دیگر به تعهدات دفاع جمعی این ائتلاف پایبند نماند.
ترامپ ۱۶ تیر در نخستین روز اجلاس سران ناتو در آنکارا، بار دیگر کشورهای اروپایی را هدف انتقاد قرار داد و درخواست خود را برای همراهی ناتو با آمریکا در جنگ ایران، «آزمونی برای سنجش میزان وفاداری متحدان» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز ۱۷ تیر گزارش داد رهبران اروپایی در نشست آنکارا میکوشند ترامپ را متقاعد کنند بار دیگر بر تعهد آمریکا به ناتو تاکید کند.
دبیرکل ناتو با اشاره به این اختلافها گفت هیچ تردیدی درباره «تعهد کامل» واشینگتن به این ائتلاف وجود ندارد و ناتو امنیت ایالات متحده را نیز تضمین میکند.
روته اضافه کرد: «در عین حال، انتظار میرود کشورهای اروپایی و کانادا سطح هزینههای دفاعی خود را با ایالات متحده همتراز کنند و به نظر من این کاملا منصفانه است.»
روته همچنین افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو را «پیروزی» برای ترامپ و «شکست» برای کاخ کرملین توصیف کرد.
ترامپ ۱۶ تیر از گفتوگوهای جداگانه خود با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی، روسای جمهوری روسیه و اوکراین، خبر داد و ابراز امیدواری کرد جنگ اوکراین بهزودی پایان یابد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال، سپاه پاسداران نیروهای ویژهای را در امتداد سواحل خلیج فارس مستقر کرده تا شناورهای عبوری از مسیر جنوبی تنگه هرمز را پیشاپیش شناسایی کنند و عوامل سپاه همزمان میکوشند از طریق منابع عمانی به زمانبندی عبور کشتیها دست یابند.
بر اساس این اطلاعات، نیروهای ویژهای که سپاه در امتداد سواحل خلیج فارس مستقر کرده، به سامانههای گوناگون جمعآوری اطلاعات، شامل پستهای دیدهبانی زمینی، تجهیزات دریایی و سامانههای هوایی مجهزند و بهتازگی ماموریت یافتهاند هر شناوری را که قصد عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز دارد، از قبل شناسایی کرده و درباره آن هشدار دهند.
این اطلاعات محرمانه همچنین نشان میدهد عوامل سپاه بهشکل گسترده در حال جمعآوری اطلاعات از منابع و عوامل عمانی هستند تا از هماهنگیها و زمانبندی عبور کشتیها از مسیر جنوبی تنگه هرمز از پیش آگاه شوند و هشدارهای لازم را دریافت کنند.
سپاه اعلام کرده که تنها مسیرهای مجاز برای عبور و مرور از تنگه هرمز مسیرهایی هستند که جمهوریاسلامی اعلام کرده و به شناورهای بینالمللی هشدار داده که از کریدور جنوبی تنگه هرمز که از آبهای نزدیک سواحل عمان میگذرد و عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی استفاده از ان را توصیه کردهاند، استفاده نکنند.
استقرار شبکه شناسایی و رصد سپاه و تلاش این نیرو برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی در حالی صورت میگیرد که واشینگتن و تهران پس از چند دور تبادل آتش، یکشنبه ۷ تیر بر سر آرامسازی یکهفتهای اوضاع در تنگه هرمز به توافقی موقت رسیدند و مذاکرات دو طرف در دوحه بر اساس طرح تازهای که عمان پیشنهاد کرده در جریان است.
اطلاعات تازه نشان میدهد جمهوری اسلامی همزمان با نشستن پشت میز مذاکره، در حال تقویت زنجیره شناسایی و هشدار درباره شناورهایی است که از مسیر مورد تایید تهران عبور نمیکنند؛ مسیری که در کانون اختلاف کنونی تهران و واشینگتن است.
حمله به شناور سنگاپوری؛ ردپای پایش اطلاعات
الگوی حمله هفته گذشته سپاه به یک کشتی تجاری در مسیر جنوبی، با ماموریت تازه این نیروها همخوانی دارد.
نیروهای سپاه پنجشنبه ۴ تیر یک کشتی باری با پرچم سنگاپور را در تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار دادند؛ حملهای که به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا به پل فرماندهی کشتی آسیب زد اما تلفاتی نداشت و تنها چند ساعت پس از هشدار نیروی دریایی سپاه درباره استفاده از مسیرهای تاییدنشده رخ داد.
در ادامه، جنگندههای آمریکایی جمعه ۵ تیر انبارهای موشک و پهپاد و سایتهای راداری ساحلی ایران را هدف گرفتند و نیروی دریایی سپاه نیز با حمله به نقاط استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه پاسخ داد و با استناد به بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد اعلام کرد ترتیبات کنترل عبور و مرور در تنگه هرمز با جمهوری اسلامی است.
سه مسیر رقیب در یک آبراه
بر اساس گزارشها، اکنون سه مسیر متفاوت برای عبور از تنگه هرمز شکل گرفته است: مسیر جنوبی از آبهای نزدیک عمان، مسیر میانی که پیش از جنگ استفاده میشد و مسیر شمالی تحت کنترل ایران. کشتیهایی که مسیرهای غیرایرانی را انتخاب کنند خطر هدف قرار گرفتن را میپذیرند و آنها که از مسیر ایرانی عبور کنند، نگران تحریمهای غربی در صورت فروپاشی توافقاند.
یک تحلیلگر شرکت اطلاعات کشتیرانی کپلر در گفتوگو با سیانان هشدار داده در صورت حلنشدن اختلافها تا اواسط اوت، استفاده از هر سه مسیر آشفتهتر و ناامنتر خواهد شد.
به دلیل وجود مینهای دریایی در گذرگاه سنتی تفکیک تردد که سازمان بینالمللی دریانوردی در سال ۱۹۶۸ تعیین کرده بود، مسیر میانی همچنان عملا بسته است، هرچند تهران بر اساس تفاهمنامه پایان جنگ متعهد شده است ظرف ۳۰ روز مینهای دریایی را پاکسازی کند.
عبور کشتیها اکنون از دو مسیر نزدیک سواحل عمان و نزدیک سواحل ایران انجام میشود و نیروی دریایی ایران نیز به شناورها هشدار داده که تنها از جنوب جزیره لارک عبور کنند.
جدال بر سر مدیریت تنگه؛ عمان در دو نقش
تلاش سپاه برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی از آن رو اهمیتی دوچندان دارد که مسقط همزمان هم دولت ساحلی مسیر جنوبی است و هم میانجی و طراح چارچوب مذاکرات جاری.
محمدباقر قالیباف، رییس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، دوم تیر در عمان گفت مدیریت تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و تهران در گفتوگو با چین و مصر پیشنهاد دریافت «هزینه خدمات» از کشتیها را با الگوگیری از آبراه داردانل مطرح کرده است.
در مقابل، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، چهارم تیر در دیدار با مارکو روبیو تاکید کرد هرگونه سازوکار احتمالی مدیریت تنگه شامل دریافت عوارض نخواهد بود.
مقامهای جمهوریاسلامی میگویند ایران و عمان حاکمیت مشترکی بر تنگه دارند و پس از پایان مهلت ۶۰ روزه تفاهمنامه، مدیریت مشترک و اخذ عوارض را آغاز خواهند کرد؛ اما آمریکا تنگه هرمز را آبراهی بینالمللی میداند که هر سازوکار تازه در آن نیازمند تایید کشورهای حوزه خلیج فارس است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز پیشتر گفته بود عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با ایران «قابل تضمین نیست» و در صورت انجامنشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیینشده تعلیق شوند.
آبراهی که به حال عادی بازنگشته است
با گذشت دو هفته از امضای تفاهمنامه ۱۴ بندی اسلامآباد که پایان جنگ در همه جبههها، بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی آمریکا را مقرر کرده، تردد در تنگه همچنان کسری از حجم پیش از جنگ است.
شمار تردد شناورها در سوم تیر به حدود ۷۰ مورد رسید که بالاترین رقم از آغاز جنگ است؛ در حالی که پیش از جنگ روزانه بهطور متوسط حدود ۱۳۰ شناور از این مسیر عبور میکرد.
مدیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی نیز اعلام کرده از آغاز بحران تنگه هرمز ۱۴ دریانورد کشته شدهاند و این سازمان پس از حمله به کشتی سنگاپوری، عملیات تخلیه حدود ۶۰۰ کشتی و ۱۱ هزار ملوان گرفتار در منطقه را موقتا به حالت تعلیق درآورد.
با این حال دادههای ردیابی نشان میدهد شناورها بهرغم هشدارهای تهران همچنان به مسیر جنوبی روی میآورند. مرکز مشترک اطلاعات دریایی، نهاد تحت نظارت نیروی دریایی آمریکا، نیز اعلام کرده مسیر نزدیک سواحل عمان در حال گسترش است تا امکان تردد دوطرفه فراهم شود.
در چنین شرایطی، استقرار نیروهای ویژه سپاه برای شناسایی پیشاپیش شناورهای مسیر جنوبی و تلاش این نیرو برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی، نشان میدهد تهران خود را برای اعمال کنترل بر همان کریدوری آماده میکند که واشینگتن و مسقط در حال گسترش آن هستند.