با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز جنگ در ایران و در حالی که چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود، فعالان صنعت سینمای این کشور از فشارهای همزمان ناشی از حملات نظامی و انزوای بینالمللی سخن میگویند.
همزمان با ادامه درگیریها و تنشها در تنگه هرمز، فیلمسازان ایرانی میگویند زیرساختهای غیرنظامی هدف قرار گرفته و آنها خود را «زیر حمله» و در عین حال «رهاشده» احساس میکنند.
به گزارش نشریه هالیوود ریپورتر، برخلاف برخی پیشبینیها، کشته شدن علی خامنهایi در ۹ اسفند به تضعیف جریانهای تندرو در جمهوری اسلامی منجر نشده و حتی نشانههایی از تمرکز بیشتر قدرت در میان نیروهای نزدیک به سپاه پاسداران دیده میشود. در همین حال، با وجود یک آتشبس شکننده، زندگی روزمره در تهران تا حدی به جریان افتاده، اما فضای عمومی همچنان تحت تاثیر بحثها درباره جنگ و پیامدهای آن قرار دارد.
این گزارش میافزاید صنعت سینما از نخستین بخشهایی بوده که تحت تاثیر جنگ قرار گرفته است. تعطیلی ۱۸ روزه سینماها در آغاز درگیریها و آسیب جدی به اکران نوروزی، رکود قابل توجهی در گیشه ایجاد کرده است. علاوه بر این، حملات هوایی به زیرساختهای فرهنگی نیز خسارت زدهاند؛ از جمله آسیب به ساختمان «خانه سینما»، تعطیلی سینمای تاریخی شکوفه و خسارت به خانه عباس کیارستمی و دیگر مراکز آموزشی و دفاتر سینمایی.
به گفته منابع این گزارش، تاثیر جنگ فراتر از صنعت سینما بوده و زندگی عمومی مردم را نیز بهشدت تحت تاثیر قرار داده است؛ بهطوری که دهها هزار واحد مسکونی آسیب دیدهاند. در واکنش به این وضعیت، چهرههایی مانند اصغر فرهادی و گلشیفته فراهانی از جامعه جهانی خواستهاند در برابر حملات به زیرساختهای غیرنظامی موضعگیری کنند.
در عین حال، گزارش هالیوود ریپورتر به شکاف در میان فیلمسازان ایرانی در داخل و خارج از کشور نیز اشاره میکند. برخی از فعالان خارج از ایران در ابتدای جنگ از اقدام نظامی با هدف تغییر حکومت حمایت کردند، اما با ادامه درگیریها، نگرانیها درباره تشدید سرکوب داخلی افزایش یافته است. به گفته نمایندگان «انجمن فیلمسازان مستقل ایران»، اموال تعدادی از هنرمندان مصادره شده و دهها نفر بازداشت یا ناپدید شدهاند.
در ابتدای جنگ، برخی از فیلمسازان ایرانی در خارج از کشور از اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل حمایت کردند، با این امید که به تغییر رژیم منجر شود. «انجمن فیلمسازان مستقل ایران» نیز از «اقدامات هدفمند علیه مقامهای حکومتی» حمایت کرد، در عین حال خواستار حفاظت از غیرنظامیان شد.
اما با ادامه جنگ، به گفته مهشید زمانی از اعضای این انجمن، سرکوب در داخل ایران تشدید شده و این درگیری در عمل به تقویت همان نیروهایی انجامیده که قرار بود تضعیف شوند. او میگوید: «دولت دیگر به کسی پاسخگو نیست و ادامه جنگ به نفع آن است.»
این انجمن مدعی است که مقامات ایرانی اموال دستکم ۱۱ فیلمساز و بازیگر، از جمله شیرین نشاط، نیکی کریمی و حمید فرخنژاد را مصادره کردهاند و دهها نفر دیگر بازداشت شده یا سرنوشتشان نامشخص است.
زمانی همچنین از تلاشهای واشینگتن برای پایان دادن به جنگ بدون تغییر حکومت در تهران ابراز ناامیدی کرده و گفته است: «همه احساس میکنند که رها شدهاند.»
