بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اختلافات شدید میان تیم نزدیک به دولت مسعود پزشکیان و افراد وابسته به دفتر مجتبی خامنهای، مانع اصلی سفر هیات جمهوری اسلامی به اسلامآباد برای برگزاری دور جدید مذاکرات با آمریکا بوده است.
منابع آگاه پنجشنبه سوم اردیبهشت به ایراناینترنشنال گفتند در حالی که هیات مذاکرهکننده حکومت ایران آماده عزیمت به اسلامآباد بود، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای مبنی بر «ممنوعیت پرداختن به پرونده هستهای» به آنها ابلاغ شد.
به گفته این منابع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به این دستور، حضور در اسلامآباد را «اساسا بیفایده» خوانده و تاکید کرده است این سیاست در عمل به معنای «حکم مرگ» مذاکرات است.
بر پایه این گزارش، عراقچی همچنین نسبت به پیامدهای اتخاذ چنین رویکردی هشدار داده است.
منابع آگاه افزودند در پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای، هیات مذاکرهکننده وزارت امور خارجه بهدلیل نادیده گرفتن این خط قرمز در دور پیشین گفتوگوها، توبیخ شده است.
طبق برخی گزارشها، دور جدید مذاکرات تهران و واشینگتن قرار بود چهارشنبه دوم اردیبهشت در اسلامآباد برگزار شود، اما مقامهای جمهوری اسلامی در نهایت اعلام کردند بهدلیل ادامه محاصره تنگه هرمز از سوی ارتش ایالات متحده و «نقض آتشبس»، حاضر به شرکت در گفتوگوها نیستند.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از تمدید آتشبس موقت با تهران خبر داد و در عین حال، تاکید کرد محاصره تنگه هرمز و بنادر جنوبی ایران ادامه خواهد یافت.
ترامپ افزود با توجه به وجود شکاف در ساختار حاکمیت ایران، به مقامهای جمهوری اسلامی برای ارائه پیشنهادشان در مذاکرات فرصت داده است.
مجتبی خامنهای بهشدت با تمدید مذاکره مخالف است
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، سوم اردیبهشت گفت «هوشیاری» مجتبی خامنهای بهعنوان «فرمانده کل قوا» و «فردی که کشور را اداره میکند»، قابل توجه است.
او افزود: «اخبار ما مبنی بر این است که ایشان بهشدت با هرگونه تمدید مذاکره در چنین شرایطی مخالف هستند.»
مجتبی خامنهای از زمان کشتهشدن پدرش، علی خامنهای، در ۹ اسفند در حمله آمریکا و اسرائیل که گفته میشود موجب جراحت شدید خود او نیز شده است، با وجود آن که مجلس خبرگان تحت فشار سپاه پاسداران او را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید، در انظار عمومی حضور نیافته است.
همچنین تاکنون هیچ ویدیو یا فایل صوتی از او منتشر نشده است.
انتقاد تند قالیباف از مخالفان توافق
پیشتر در ۳۱ فروردین، ایراناینترنشنال گزارش داد محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و سرپرست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در جلسهای با مشاورانش، بهتندی از مخالفان توافق با آمریکا و «برخی فعالان همسو با جبهه پایداری» انتقاد کرده است.
بر پایه این اطلاعات، قالیباف افرادی چون سعید جلیلی و امیرحسین ثابتی را «شبهنظامیان افراطی» توصیف کرده و هشدار داده است آنها «ایران را نابود خواهند کرد.»
به گفته منابع آگاه، او تاکید کرده این «جریان شبهنظامی» با استفاده از صداوسیما و تهییج بدنه اجتماعی حامی اصولگرایان، در پی تشدید مخالفتها با مذاکره و توافق با آمریکا است.
او همچنین درباره حذف خود از ریاست مجلس و کنار گذاشته شدن عراقچی از وزارت امور خارجه ابراز نگرانی کرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، دوم اردیبهشت با اشاره به تمدید آتشبس موقت گفت: «به رژیم ایران این انعطافپذیری را نشان دادیم تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند، زیرا بیشتر رهبرانشان از صفحه روزگار محو شدهاند و بین آنها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
