در حالی که مقامهای ترکیه از تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ در منطقه خبر میدهند، واشینگتنپست به نقل از چند مقام ایرانی، اروپایی و یک مقام ارشد عرب نوشت که تهران تلاشها برای یافتن یک مسیر دیپلماتیک جهت خروج از جنگی را که توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شده، رد کرده است.
این رسانه یکشنبه دوم فروردین در گزارشی نوشت که جمهوری اسلامی در حال تشدید حملات به همسایگان است و باور دارد میتواند با سرعتی بیش از آمریکا در بهبود اقتصاد جهانی، به آن ضربه بزند.
واشینگتنپست به نقل از یک دپیلمات ایرانی نوشت که جمهوری اسلامی با بستن تنگه هرمز در پی این است که «تجاوزهای متجاوزان» را برای آنها «پرهزینهتر» کند.
از سوی دیگر، یکی از دیپلماتهای اروپایی مستقر در خلیج فارس به واشینگتنپست گفت: «تا زمانی که این حکومت پابرجاست، در منطقه هراسافکنی و بازارهای جهانی را از طریق قیمت نفت و گاز دچار اضطراب میکند.»
او افزود که این اقدامها برای جمهوری اسلامی «به معنای پیروزی» است و آنها برای بازگشتن به میز مذاکره هیچ فشاری احساس نمیکنند.
این دیپلمات پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی برای ایالات متحده و متحدان اروپاییاش را «متوسط» ارزیابی و تاکید کرد که این فشار هنوز بهحد بحرانی نرسیده که فشار برای مذاکره در طرف آمریکایی را افزایش دهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نخستین ساعات یکشنبه ۲ فروردین، هشدار داد که جمهوری اسلامی تا ۴۸ ساعت فرصت دارد تا تنگه هرمز را «بهطور کامل و بدون تهدید» برای کشتیرانی باز کند، در غیر اینصورت، آمریکا «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار میدهد.
وزارت امور خارجه ایران، شامگاه یکشنبه با انتشار بیانیهای بر موضع پیشین خود در خصوص عبور کشتیها از تنگه هرمز پافشاری کرد و با تکرار این ادعا که «تنگه هرمز بسته نیست»، گفت: «شناورها، وسایل و هرگونه ظرفیتهای متعلق به آمریکا و رژیم صهیونیستی، و دیگر مشارکتکنندگان در این تجاوز، واجد وصف عبور و مرور عادی و غیرمتخاصم نبوده و در چارچوب وضعیت حقوقی ناشی از مخاصمه، وفق تصمیمها و تدابیر مراجع صلاحیتدار ایران با آنها برخورد خواهد شد.»
ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا، نیز در بیانیهای که عصر یکشنبه در رسانههای داخلی منتشر شد، اعلام کرد که در صورت حمله آمریکا به نیروگاههای ایران تنگه هرمز بهطور کامل بسته میشود، نیروگاههای برق و زیرساختهای انرژی و فناوری اطلاعات، شرکتهای منطقه که سهامدار آمریکایی دارند و نیروگاههای برق کشورهای منطقه که میزبان پایگاههای آمریکا هستند، هدف حملات گسترده قرار خواهد گرفت.
پیش از صدور ضربالاجل ۴۸ ساعته ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، پنتاگون با افزایش حملات هوایی و اعزام بالگردهای تهاجمی بیشتر به منطقه در حال تشدید عملیات در اطراف این گلوگاه حیاتی بود.
به گزارش واشینگتنپست، باز کردن تنگه هرمز از طریق زور مستلزم پاکسازی مواضع جمهوری اسلامی است تا ناوهای جنگی آمریکا بتوانند نفتکشها را اسکورت کنند.
به گفته یکی از مقامهای اروپایی که پیشتر در ایران مستقر بوده، به نظر میرسد کشته شدن پیاپی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی نیز انگیزه تهران برای ورود به مذاکرات را کاهش داده است. او گفت بهویژه کشته شدن لاریجانی چشمانداز گفتوگوها را تضعیف کرده، زیرا او از معدود افرادی بود که توانایی تعامل با غرب را داشت.
تلاش وزیر خزانهداری آمریکا برای آرام کردن بازار
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، یکشنبه عصر در گفتوگو با شبکه خبری اِنبیسی با اشاره به تواناییهایی اقتصادی ایالات متحده برای ادامه جنگ، کوشید به گمانهزنیها پیرامون آثار فزاینده منفی این جنگ بر اقتصاد جهانی پاسخ دهد.
او با تاکید بر اینکه مالیات پرداختی مردم آمریکا برای تامین هزینههای جنگ با جمهوری اسلامی افزایش نخواهد یافت، گفت: «ما پول کافی برای تامین مالی این جنگ داریم و درخواست بودجه تکمیلی که پنتاگون مطرح کرده برای تقویت توانمندیهای آینده ارتش خواهد بود.»
بودجه درخواستی پنتاگون حدود ۲۰۰ میلیارد دلار است.
بسنت بدون تایید رقم ۲۰۰ میلیارد دلار گفت: «رییسجمهور ترامپ درست مانند دوره اول ریاستجمهوریاش، در حال تقویت ارتش است و میخواهد اطمینان حاصل کند که ارتش در آینده بهخوبی تامین و پشتیبانی میشود.»
او همچنین از موضع ترامپ در حمله به نیروگاهها در ایران دفاع کرد و گفت که رییسجمهوری آمریکا از «تنها زبانی که ایرانیها میفهمند» استفاده میکند.
او همچنین تاکید کرد که ترامپ «هر اقدامی که لازم باشد» برای دستیابی به اهداف خود در جنگ با جمهوری اسلامی انجام خواهد داد.
مردم آمریکا چه میگویند؟
شبکه خبری سیبیاِس ظهر یکشنبه به وقت شرق آمریکا نتایج یک نظرسنجی با مشارکت بیش از ۳,۳۰۰ بزرگسال آمریکایی را که در خلال ۱۷ تا ۲۰ مارس، یعنی سه روز پایانی اسفند ۱۴۰۴، انجام شده بود را منتشر کرد. بر اساس این نظرسنجی اکثر شرکتکنندگان (۵۷ درصد) معتقدند جنگ برای آمریکا خوب پیش نمیرود.بر اساس نتایج این نظرسنجی، آمریکاییها همزمان میخواهند جنگ خیلی زود تمام شود و در عین حال خواهان تحقق اهدافی حداکثری مانند توقف برنامه هستهای جمهوری اسلامی، تغییر رژیم در ایران، آزادی مردم ایران هستند.
۹۲ درصد از پاسخدهندگان در واکنش به اینکه در این جنگ چه چیزهایی برای آمریکا اهمیت دارند، پایان سریع جنگ را اولویت اصلی خواندهاند، ۸۰ درصد گزینه «آزادی مردم ایران» و ۷۳ درصد گزینه «توقف دائمی برنامه هستهای» جمهوری اسلامی را نیز انتخاب کردند.
افزون بر این، ۵۳ درصد از پاسخدهندگان پایان دادن به جنگ با ادامه حاکمیت جمهوری اسلامی را «غیرقابل قبول» خواندهاند.
تلاشهای کشورهای منطقه برای رایزنی با جمهوری اسلامی
واشینگتنپست به نقل از مقام عرب و چند دیپلمات اروپایی نوشت که مقامهای قطر و عمان از هفته گذشته پس از آنکه به این جمعبندی رسیدند که نیروی نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل در کوتاهمدت قادر به سرنگونی دولت ایران نخواهد بود، تماسهایی با تهران برای بررسی امکان آتشبس برقرار کردند.
ایران در پاسخ اعلام کرد تنها در صورتی وارد گفتوگو میشود که آمریکا و اسرائیل ابتدا حملات خود را متوقف کنند.
دیپلمات جمهوری اسلامی نیز در این باره به این رسانه گفت: «ایران حاضر به پذیرش یک آتشبس زودهنگام مانند جنگ ۱۲روزه نیست. مگر آنکه واشینگتن با مجموعهای از تضمینهای عدم تجاوز از جمله پرداخت غرامت مالی برای خسارات ناشی از جنگ موافقت کند.»
این اظهارات در حالی منتشر شده است که خبرگزاری آسوشیتدپرس عصر یکشنبه به نقل از یک دیپلمات قطری نوشت که این کشور در حال حاضر در هیچ تلاش میانجیگرانهای برای پایان دادن به جنگ جاری میان جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل مشارکت ندارد.
این دیپلمات گفت که قطر «در حال حاضر بر دفاع از کشور خود» و رسیدگی به بحران گاز متمرکز است.
بر اساس اعلام پنتاگون، ایالات متحده و اسرائیل تاکنون بیش از ۱۵ هزار هدف را در سراسر ایران هدف قرار دادهاند.
این درگیری اکنون به حملات علیه زیرساختهای انرژی منطقه نیز گسترش یافته است. جمهوری اسلامی در واکنش به حمله به میدان گازی پارس جنوبی، با انجام حملاتی علیه قطر، عربستان سعودی و کویت پاسخ داد که به گفته مقامهای محلی، میلیاردها دلار خسارت به یک تاسیسات گاز طبیعی در قطر وارد کرد.
