وب‌سایت اکسیوس به نقل از منابع آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد بنیامین نتانیاهو برای حمله به ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به دونالد ترامپ فشار می‌آورد، اما ترامپ اکنون ترجیح می‌دهد به مذاکرات فرصت بیشتری بدهد. این رویکرد موجب نگرانی نتانیاهو شده است.
اکسیوس یکشنبه ۱۰ آبان گزارش داد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شنبه ۹ آبان تلفنی درباره مذاکرات واشینگتن با جمهوری اسلامی و زمان ازسرگیری حملات نظامی گفت‌وگو کردند.
یک منبع اسرائیلی این گفت‌وگو را «دشوار» توصیف کرد و یک منبع آمریکایی گفت این گفت‌وگو «صریح» بوده است.
اکسیوس نوشت کاخ سفید و دفتر نخست‌وزیری اسرائیل از اظهارنظر درباره این تماس خودداری کردند.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سه‌شنبه ۱۲ آبان برگزار می‌شود و رای‌دهندگان درباره ترکیب جدید مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های مجلس سنا تصمیم خواهند گرفت.
وال‌استریت ژورنال بامداد یکشنبه گزارش داد ترامپ و نتانیاهو صبح شنبه ۹ آبان، در حالی که آمریکا برای احتمال ازسرگیری حملات به جمهوری اسلامی آماده می‌شد، تلفنی گفت‌وگو کردند، اما جزییاتی از محتوای این تماس منتشر نکرد.
ادامه تلاش‌های دیپلماتیک همزمان با آمادگی برای حمله احتمالی
اکسیوس نوشت ترامپ همزمان دو مسیر را دنبال می‌کند؛ تلاش برای دستیابی به توافقی برای ازسرگیری مذاکرات صلح و آمادگی برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا.
ترامپ پیش از عملیات «چکش نیمه‌شب» در خرداد ۱۴۰۴ و عملیات «خشم حماسی» در اسفند ۱۴۰۴ نیز همین رویکرد دوگانه را دنبال کرده بود.
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، هفته گذشته نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات فرستاد.
به نوشته اکسیوس، این نامه بالاترین سطح تماس واشینگتن با تهران در چند ماه گذشته بود.
رضایی شامگاه شنبه ۹ آبان در گفت‌وگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد نامه ونس را مطالعه کرده، اما هنوز پاسخی به آن نداده است.
او گفت لحن نامه «کاملا تغییر کرده» و این تغییر را نشانه تثبیت «پیروزی و اقتدار» جمهوری اسلامی دانست. رضایی افزود از آنجا که طرف آمریکایی محتوای نامه را علنی نکرده، او نیز فعلا جزییاتی درباره آن بیان نمی‌کند.
ترامپ هشتم آبان در جمع خبرنگاران گفت مذاکرات با جمهوری اسلامی «خوب پیش می‌رود» و «عجله چندانی» ندارد، اما مقام‌های جمهوری اسلامی «چندان قابل اعتماد نیستند» و پس از توافق «زیر آن می‌زنند».
او همچنین گفت آمریکا هنوز باید درباره یک یا دو سایت هسته‌ای در ایران اقدام کند و با اشاره به سایت مشکوک هسته‌ای «کوه کلنگ گزلا» افزود: «می‌توانیم این کار را در ۱۰ دقیقه انجام دهیم. برای آن برنامه داریم و می‌توانیم خیلی سریع به آن رسیدگی کنیم.»
میانجیگری قطر برای ازسرگیری مذاکرات
مذاکرات مقام‌های جمهوری اسلامی و میانجی‌های قطری یکشنبه ۱۰ آبان برای سومین روز پیاپی در دوحه ادامه یافت.
هدف این رایزنی‌ها دستیابی به توافقی برای پایان جنگ و فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۰ آبان اعلام کرد رایزنی‌ها با میانجی‌های قطری درباره طرح دو روزه تنگه هرمز ادامه دارد، اما هنوز نتیجه قطعی حاصل نشده و دستیابی به توافق به پاسخ طرف مقابل به پرسش‌های تهران بستگی دارد.
او تاکید کرد هیچ دیداری با هیات آمریکایی انجام نشده و برنامه‌ای نیز برای چنین دیداری وجود نداشته است. عراقچی افزود: «ما تلاش خود را در این مسیر انجام می‌دهیم و امیدواریم عقلانیت در طرف مقابل وجود داشته باشد تا دیپلماسی را به مسیرهای دیگر ترجیح دهد.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت اگر دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنترل کنگره را به دست بگیرند، ممکن است آن‌قدر از حق خود برای رد مصوبات کنگره استفاده کند که به «آقای وتو» تبدیل شود.
ترامپ در گفت‌وگویی اختصاصی با میراندا دیواین، ستون‌نویس روزنامه نیویورک‌پست، که بخش‌هایی از آن یکشنبه ۱۰ آبان از شبکه فاکس‌نیوز پخش شد، گفت در صورت پیروزی دموکرات‌ها، ابتدا طرح‌های مصوب کنگره را وتو خواهد کرد و احتمالا پس از یک یا دو ماه، برای دستیابی به توافق با آنها وارد مذاکره خواهد شد.
او در عین حال ابراز امیدواری کرد جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای بتوانند کنترل کنگره را حفظ کنند.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سه‌شنبه ۱۲ آبان برگزار می‌شود و در آن، تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا به رای گذاشته می‌شوند.
موضوع وتوی مصوبات کنگره در حالی مطرح می‌شود که تلاش قانون‌گذاران آمریکایی برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ در قبال جمهوری اسلامی نیز با اختلاف‌های حقوقی و سیاسی همراه بوده است.
سنای آمریکا دوم تیر، پس از مجلس نمایندگان، قطعنامه توقف اقدامات نظامی علیه جمهوری اسلامی را با ۵۰ رای موافق در برابر ۴۸ رای مخالف تصویب کرد، اما الزام‌آوری حقوقی این قطعنامه محل اختلاف است.
سنای آمریکا همچنین ۲۶ خرداد قطعنامه دیگری برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ را با ۴۷ رای موافق در برابر ۴۸ رای مخالف رد کرد.
ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه با نیویورک‌پست، که قرار است متن کامل آن دوشنبه ۱۲ آبان منتشر شود، درباره احتمال نامزدی دوباره در انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: «اگر فرصتش را داشتم، خیلی دوست داشتم دوباره نامزد شوم، اما متن قانون بسیار صریح است.»
بر اساس متمم بیست‌ودوم قانون اساسی آمریکا، هیچ فردی نمی‌تواند بیش از دو بار به ریاست‌جمهوری انتخاب شود.
آمادگی کاخ سفید برای احتمال پیروزی دموکرات‌ها
رویترز یکشنبه ۱۰ آبان به نقل از یک مقام کاخ سفید و دو فرد آگاه گزارش داد دولت ترامپ ماه‌هاست برای احتمال به دست گرفتن کنترل کنگره از سوی دموکرات‌ها آماده می‌شود و برنامه‌هایی برای پیشبرد بخش‌های مهم برنامه‌های خود از طریق اختیارات اجرایی رییس‌جمهوری، بدون نیاز به تایید کنگره، تدوین کرده است.
به گفته این منابع، استیون میلر، معاون رییس دفتر کاخ سفید، و راسل ووت، مدیر دفتر مدیریت و بودجه آمریکا، از ماه آوریل با همکاری دفتر مشاور حقوقی کاخ سفید در حال بررسی اقداماتی در حوزه مهاجرت، تعرفه‌های تجاری، هزینه‌های تامین مسکن و مخارج دولت فدرال هستند.
ویل شارف، مشاور حقوقی کاخ سفید، و تیم او نیز در حال بررسی اقداماتی هستند که ترامپ می‌تواند به‌طور قانونی و مستقل انجام دهد، حدود اختیارات خود را تا کجا می‌تواند گسترش دهد و چگونه از تصمیم‌هایش در دادگاه‌ها دفاع کند.
ترامپ در جریان این برنامه‌ریزی‌ها قرار گرفته و در گفت‌وگوهای مربوط به آنها شرکت کرده است.
در حالی که دستیاران ترامپ خود را برای تغییر احتمالی آرایش سیاسی واشینگتن در سال ۲۰۲۷ آماده می‌کنند، او طی یک ماه گذشته برای حفظ کنترل جمهوری‌خواهان بر کنگره، گردهمایی‌های انتخاباتی متعددی برگزار کرده است.
ترامپ یکشنبه ۱۰ آبان، دو روز مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای، برای حمایت از جمهوری‌خواهان راهی ایالت‌های کانزاس و آیووا می‌شود؛ دو ایالتی که با وجود گرایش سنتی به جمهوری‌خواهان، رقابت بر سر کرسی‌های سنا در آنها نزدیک شده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز و ایپسوس، میزان محبوبیت ترامپ میان ساکنان مناطق روستایی آمریکا در ماه اکتبر به پایین‌ترین سطح خود، یعنی ۴۵ درصد، کاهش یافته است.
همچنین طبق داده‌های آزمایشگاه انتخابات دانشگاه فلوریدا، بیش از ۵۲ میلیون آمریکایی تاکنون به‌صورت حضوری یا پستی رای داده‌اند که رکوردی در انتخابات میان‌دوره‌ای محسوب می‌شود؛ این رقم در انتخابات سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۴۶ میلیون نفر بود.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که ۱۲ آبان برگزار می‌شود، از آن جهت در آرایش سیاسی ایالات متحده اهمیت دارد که با تعیین ترکیب کنگره و بسیار از سِمت‌های انتخابی ایالتی و محلی، بر توان رییس‌جمهوری برای پیشبرد برنامه‌هایش اثر می‌گذارد.
در ساختارهای سیاسی آشنا برای شهروندان ایرانی، انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس معمولا به معنای رای‌گیری برای پر کردن کرسی نماینده‌ای است که به دلایلی مانند استعفای نماینده، مرگ او یا پذیرفتن سِمتی دیگر در دستگاه حکومت، دیگر در مجلس حضور ندارد. اما زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا به خالی شدن کرسی‌های مجلس وابسته نیست. این اصطلاح به میانه دوران ریاست‌جمهوری اشاره دارد و دلیل برگزاری آن به تفاوت طول دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی در کنگره است.
رییس‌جمهوری آمریکا برای چهار سال انتخاب می‌شود، اما دوره نمایندگی در مجلس نمایندگان فقط دو سال است. بنابراین، در میانه هر دوره ریاست‌جمهوری، شهروندان آمریکایی باید دوباره برای برای تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان، نماینده انتخاب کنند. البته، نمایندگان فعلی نیز می‌توانند نامزد شوند و در صورت پیروزی، برای دوره‌ای دیگر در مجلس بمانند.
در سنا، بال دیگری که کنگره آمریکا را تشکیل می‌دهد، دوره نمایندگی شش سال است، اما دوره نمایندگی همه سناتورها همزمان شروع نمی‌شود و همزمان پایان نمی‌یابد. کرسی‌های سنا به سه گروه تقسیم شده‌اند و هر دو سال، موعد انتخاب حدود یک‌سوم سناتورها فرا می‌رسد.
به این ترتیب، انتخابات مجلس نمایندگان و بخشی از سنا هر دو سال یک‌بار برگزار می‌شود: یک بار در سال انتخابات ریاست‌جمهوری و بار دیگر در میانه دوره چهارساله رییس‌جمهوری برگزیده. رای‌گیری دوم را «انتخابات میان‌دوره‌ای» می‌نامند. از آنجا که انتخابات کنگره در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) با انتخابات ریاست‌جمهوری همراه بود. اکنون در سال ۲۰۲۶، مردم دوباره اعضای کنگره را انتخاب می‌کنند، در حالی که موعد انتخابات بعدی ریاست‌جمهوری دو سال دیگر، در سال ۲۰۲۸، است.
افزون بر انتخابات سراسریِ میان‌دوره‌ای، رای‌گیری برای جایگزینی نماینده یا سناتوری که، مثلا، درگذشته یا استعفا کرده، «انتخابات ویژه» نام دارد و ممکن است با انتخابات عادی همزمان شود.
قدرت در آمریکا میان چه نهادهایی تقسیم شده است؟
در سطح فدرال، یعنی حکومت مرکزی آمریکا، رییس‌جمهوری در راس قوه مجریه قرار دارد. کنگره قوه قانون‌گذاری است و دو مجلس دارد: مجلس نمایندگان و سنا. بنابراین «کنگره» نام مجموع دو مجلس است، نه نهادی جداگانه. قوه قضاییه نیز شاخه سوم حکومت است.
در کنار حکومت مرکزی، هر ایالت حکومت و نهاد قانون‌گذاری خود را دارد. نمایندگان یک ایالت در مجلس نمایندگان و سنا، با نمایندگان آن ایالت در مجلس ایالتی متفاوت است.
هر ایالت، قوه مجریه خود را دارد و ریاست آن بر عهده فرماندار است. فرماندار هم با رای مردم انتخاب می‌شود. فرماندار و قانون‌گذاران ایالتی درباره بخش مهمی از بودجه، خدمات عمومی و قوانین ایالت تصمیم می‌گیرند.
مردم برای انتخاب چه کسانی رای می‌دهند؟
در سطح ملی، تمام کرسی‌های مجلس نمایندگان و حدود یک‌سوم کرسی‌های سنا به رای گذاشته می‌شود. اما فهرست کامل انتخاب‌ها به محل زندگی رای‌دهنده بستگی دارد.
تعداد نمایندگان هر ایالت در مجلس نمایندگان به جمعیت آن بستگی دارد، اما هر ایالت، کوچک یا بزرگ، دو سناتور دارد. چون دوره سناتورها همزمان تمام نمی‌شود، مردم همه ایالت‌ها در هر انتخابات میان‌دوره‌ای برای سنا رای نمی‌دهند.
در بسیاری از ایالت‌های آمریکا، قضات برخی دادگاه‌های ایالتی و محلی و دادستان‌های محلی هم با رای مردم انتخاب می‌شوند. شیوه انتخاب در همه ایالت‌ها یکسان نیست؛ برخی قضات منصوب می‌شوند و در بعضی ایالت‌ها، مردم درباره ادامه کار قضات منصوب‌شده رای می‌دهند.
برگه رای ممکن است شامل پیشنهادهای قانونی نیز باشد. بنابراین شهروندان گاهی علاوه بر انتخاب افراد، مستقیما درباره یک موضوع ایالتی یا محلی تصمیم می‌گیرند.
برای مثال، در انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان، در ایالت ماساچوست طرحی برای افزایش دسترسی عمومی به اسناد مجلس ایالتی و دفتر فرماندار به رای گذاشته می‌شود. در صورت رای آوردن طرح، بیشتر اسناد این دو نهاد مشمول قانون دسترسی عمومی به اسناد خواهد شد؛ در غیر این صورت، مقررات فعلی دسترسی به این اسناد تغییری نخواهد کرد.
رای مردم چگونه به پیروزی یک حزب تبدیل می‌شود؟
نمایندگان و سناتورها با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شوند. «کالج انتخاباتی»، ساز و کاری که در انتخاب رییس‌جمهوری نقش دارد، در انتخابات کنگره دخالتی ندارد.
هر رای‌دهنده برای کرسی‌هایی رای می‌دهد که به محل زندگی او مربوط است؛ یعنی برای مجلس نمایندگان، از میان نامزدهای حوزه انتخابیه خود یک نفر را انتخاب می‌کند و اگر انتخابات سنا نیز در ایالتش برگزار شود، جداگانه برای آن کرسی رای می‌دهد. در رقابت مرتبط با سنا، رای‌دهندگان سراسر هر ایالت از میان نامزدهای مشترک در همان ایالت انتخاب می‌کنند.
رای دادن به نامزد یک حزب در یک رقابت، رای‌دهنده را ملزم نمی‌کند در رقابت‌های دیگر نیز به همان حزب رای بدهد. برای مثال، یک نفر می‌تواند برای مجلس نمایندگان به نامزد دموکرات و برای سنا به نامزد جمهوری‌خواه رای بدهد.
پس از مشخص شدن برنده هر رقابت، تعداد کرسی‌های هر حزب در هر کدام از شاخه‌های کنگره تعیین می‌کند کدام حزب در هر مجلس اکثریت دارد. اکثریت هر مجلس را حزبی به دست می‌آورد که نامزدهایش کرسی‌های بیشتری برده باشند، حتی اگر مجموع آرای نامزدهای آن حزب در سراسر کشور کمتر از حزب رقیب باشد.
اکثریت دو مجلس جداگانه تعیین می‌شود. ممکن است جمهوری‌خواهان سنا را در اختیار داشته باشند و دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را؛ یا یک حزب هر دو را کنترل کند.
چرا کنترل این دو مجلس مهم است؟
بسیاری از برنامه‌های رییس‌جمهوری، از تغییر مالیات تا تامین هزینه طرح‌های دولتی، به همراهی کنگره نیاز دارد. برای تبدیل یک طرح به قانون، معمولا هر دو مجلس باید متن یکسانی را تصویب کنند و آن را برای امضا به رییس‌جمهوری بفرستند. مخالفت حتی یک مجلس می‌تواند این مسیر را متوقف کند.
کنگره بر عملکرد دولت نیز نظارت دارد و درباره اقدامات آن تحقیق می‌کند. تغییر اکثریت کنگره می‌تواند اولویت و شدت این نظارت را تغییر دهد.
سنا اختیار مهم دیگری دارد: تایید وزیران، سفیران و قضات فدرال معرفی‌شده از سوی رییس‌جمهوری، از جمله قضات دیوان عالی. بنابراین نتیجه انتخابات سنا می‌تواند بر ترکیب دولت و دستگاه قضایی اثر بگذارد.
با این حال، اکثریت به معنای اختیار نامحدود نیست. رییس‌جمهوری می‌تواند مصوبه کنگره را وتو کند و به کنگره بازگرداند. برای بی‌اثر کردن وتو، مجلس نمایندگان و سنا باید جداگانه دوباره به همان مصوبه رای بدهند و در هر مجلس، دست‌کم دوسوم اعضای حاضر و رای‌دهنده با آن موافقت کنند. اگر این میزان حمایت در هر دو مجلس به دست آید، مصوبه بدون امضای رییس‌جمهوری به قانون تبدیل می‌شود؛ در غیر این صورت، وتو پابرجا می‌ماند.
در سنا نیز پایان دادن به بحث و عبور از مانع رویه‌ای موسوم به «فیلیباستر» برای بسیاری از طرح‌های قانون‌گذاری معمولا به ۶۰ رای نیاز دارد؛ هرچند استثناهایی وجود دارد.
اگر حزب رییس‌جمهوری ببازد، چه می‌شود؟
از دست دادن اکثریت کنگره، رییس‌جمهوری را خودبه‌خود برکنار نمی‌کند. او در سِمت خود باقی می‌ماند، اما ممکن است برای تصویب قوانین و تامین بودجه برنامه‌هایش ناچار به امتیاز دادن به حزب رقیب و توافق با آنها شود.
انتخابات میان‌دوره‌ای از این نظر آزمونی سیاسی برای دولت است: نشان می‌دهد حزب رییس‌جمهوری تا چه اندازه توانسته حمایت رای‌دهندگان را حفظ کند. با این حال، مسائل محلی و ویژگی‌های نامزدها نیز اهمیت دارند و نتیجه را نمی‌توان صرفا رای موافق یا مخالف دولت و شخص رییس‌جمهوری دانست.
انتخابات میان‌دوره‌ای چه تاثیری بر احتمال استیضاح رییس‌جمهوری دارد؟
اگر حزب مخالف رییس‌جمهوری در انتخابات میان‌دوره‌ای اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آورد، زمینه سیاسی برای آغاز استیضاح می‌تواند مساعدتر شود؛ اما شکست حزب رییس‌جمهوری به‌خودی‌خود به استیضاح یا برکناری او منجر نمی‌شود.
مجلس نمایندگان می‌تواند با اکثریت ساده آرا، اتهام‌های استیضاح را تصویب کند. سپس سنا محاکمه را برگزار می‌کند و برای محکومیت و برکناری رییس‌جمهوری، رای موافق دست‌کم دوسوم سناتورهای حاضر لازم است. بنابراین، حتی تسلط مخالفان بر هر دو مجلس نیز لزوما برای برکناری کافی نیست؛ ممکن است استیضاح در مجلس نمایندگان تصویب شود، اما حمایت لازم برای محکومیت در سنا فراهم نشود.
نتیجه برای ایرانیان چه اهمیتی دارد؟
تصمیم‌های مربوط به ایران و مناقشه‌ای که سال‌هاست میان واشینگتن و تهران ادامه دارد، فقط در کاخ سفید گرفته نمی‌شود. کنگره در قانون‌گذاری درباره تحریم‌ها، تخصیص بودجه دفاعی و کمک‌های خارجی و نظارت بر سیاست دولت نقش دارد. حتی برخی اختیارات رییس‌جمهوری برای معاف کردن اشخاص از تحریم‌ها، به شروط قانونی و گزارش‌دهی به کنگره وابسته است.
سنا در تایید معاهدات بین‌المللی نیز نقش دارد، اما همه توافق‌های خارجی آمریکا معاهده نیستند و همه به تایید سنا نیاز ندارند.
از این سازوکارها می‌توان نتیجه گرفت که تغییر اکثریت کنگره ممکن است پیشبرد سیاست دولت در قبال جمهوری اسلامی را آسان‌تر یا دشوارتر کند؛ اما به‌تنهایی نشانه قطعی تغییر مَسیر نیست. موضوع سیاست، موضع نمایندگان و حدود اختیار رییس‌جمهوری نیز تعیین‌کننده‌اند.
نارضایتی از جنگ ایران و افزایش بهای سوخت که به این جنگ نسبت داده می‌شود، موقعیت دولت جمهوری‌خواه دونالد ترامپ را تضعیف کرده و دامنه رقابت برای کنترل سنای آمریکا را به ایالت‌های وفادار به جمهوری‌خواهان کشانده است.
در انتخابات میان‌دوره‌ای سه‌شنبه ۱۲ آبان، دموکرات‌ها برای کسب اکثریت سنا باید شمار کرسی‌های خود را در مجموع چهار کرسی افزایش دهند. برای رسیدن به این هدف، باید کرسی‌های در معرض خطر خود را حفظ کنند و دست‌کم چهار کرسی جمهوری‌خواهان را به دست آورند. از دست دادن هر کرسی، نیاز به پیروزی در یک رقابت دیگر را بیشتر می‌کند.
در این میان، نتیجه ۱۰ رقابت ایالتی می‌تواند سرنوشت اکثریت سنا را رقم بزند. نظرسنجی‌های منتشرشده از پنجم تا هفتم آبان نشان می‌دهند رقابت در شماری از این ایالت‌ها نزدیک است.
وضعیت کنونی
در انتخابات ۱۲ آبان ۳۵ کرسی از ۱۰۰ کرسی سنا به رای گذاشته می‌شود. جمهوری‌خواهان اکنون ۵۳ کرسی و دموکرات‌ها به همراه دو سناتور مستقل متحدشان ۴۷ کرسی دارند.
دموکرات‌ها برای کسب اکثریت سنا باید تعداد کرسی‌های خود و متحدانشان را از ۴۷ به دست‌کم ۵۱ برسانند. کسب ۵۰ کرسی برای دموکرات‌ها کافی نیست؛ زیرا در سنای ۵۰ به ۵۰، جمهوری‌خواهان با اتکا به رای تعیین‌کننده جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری، کنترل سنا را حفظ می‌کنند.
اهمیت این رقابت برای دولت ترامپ به تصویب قوانین، بودجه و تایید مقام‌ها و قضات پیشنهادی محدود نمی‌شود. سنا در نظارت بر سیاست خارجی و بررسی اختیارات جنگی نیز نقش دارد؛ از این رو، تغییر اکثریت می‌تواند بر میزان همراهی کنگره با سیاست دولت در قبال ایران اثر بگذارد.
ایالت مِین؛ تلاش دموکرات‌ها برای تصاحب کرسی سوزان کالینز
در ایالت مین، یکی از دو کرسی این ایالت در سنای آمریکا به رای گذاشته می‌شود. اکنون سوزان کالینز، سناتور جمهوری‌خواه، به‌عنوان یکی از سناتورهای این ایالت در سنا حاضر است. رقیب دموکرات او تروی جکسون است که پیش‌تر ریاست سنای محلی ایالت مین را بر عهده داشت.
مین از فرصت‌های مهم دموکرات‌ها برای گرفتن یک کرسی از جمهوری‌خواهان است. رای‌دهندگان این ایالت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ به کامالا هریس رای بیشتری دادند تا ترامپ، اما کالینز در انتخابات پیشین سنا توانسته بود حمایت کافی برای حفظ کرسی خود به دست آورد.
کالینز می‌کوشد رای‌دهندگان را متقاعد کند که در تصمیم‌گیری‌هایش مستقل از ترامپ عمل می‌کند. در مقابل، دموکرات‌ها می‌گویند مخالفت او با ترامپ معمولا به رای‌گیری‌هایی محدود می‌شود که جمهوری‌خواهان بدون رای او نیز آرای کافی برای پیروزی دارند.
نظرسنجی سی‌ان‌ان که هفتم آبان منتشر شد، حمایت از جکسون را ۴۹ درصد و کالینز را ۴۵ درصد نشان داد. با این حال، اختلاف در محدوده خطای نظرسنجی است؛ بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت کدام نامزد پیشتاز است.
کارولینای شمالی؛ فرصتی برای تصاحب کرسی جمهوری‌خواهان
در کارولینای شمالی، دموکرات‌ها امیدوارند کرسی تام تیلیس، سناتور جمهوری‌خواه، را به دست آورند. تیلیس برای دوره بعد نامزد نشده و روی کوپر، فرماندار سابق این ایالت و نامزد دموکرات‌ها، با مایکل واتلی، رییس سابق کمیته ملی حزب جمهوری‌خواه، برای جانشینی او رقابت می‌کند.
ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ در کارولینای شمالی با حدود سه درصد اختلاف پیروز شد، اما نظرسنجی دانشگاه «های‌پوینت» که ششم آبان منتشر شد، از برتری کوپر در رقابت سنا حکایت دارد. در این نظرسنجی، ۵۴ درصد پاسخ‌دهندگان از کوپر و ۴۰ درصد از واتلی حمایت کردند.
این نظرسنجی از ۹ تا ۲۸ مهر انجام شد و نتایج آن بر پاسخ‌های ۶۲۰ نفر استوار است که احتمال مشارکتشان در انتخابات بالا ارزیابی شده بود.
پیروزی کوپر به معنای انتقال یک کرسی از جمهوری‌خواهان به دموکرات‌ها خواهد بود؛ نتیجه‌ای که دموکرات‌ها را یک گام به کسب اکثریت سنا نزدیک‌تر می‌کند.
اوهایو؛ تلاش براون برای بازگشت به سنا از مسیر کرسی ونس
در اوهایو، یک کرسی سنا به رای گذاشته می‌شود. در این ایالت شرود براون، سناتور سابق دموکرات، برای بازگشت به سنای آمریکا با جان هوستد، سناتور جمهوری‌خواه، رقابت می‌کند. براون در انتخابات ۲۰۲۴ کرسی خود را از دست داد، اما این بار نامزد کرسی دیگر ایالت شده است؛ کرسی‌ای که پیش‌تر در اختیار جی‌دی ونس بود.
ونس پس از انتخاب شدن به معاون رییس‌جمهوری از سنا کناره‌گیری کرد و فرماندار اوهایو، هوستد را به‌طور موقت به جانشینی او منصوب کرد. اکنون رای‌دهندگان تعیین می‌کنند چه کسی باقی‌مانده دوره ونس را تکمیل کند. برنده برای ادامه حضور در سنا پس از پایان این دوره، باید در انتخابات ۲۰۲۸ دوباره نامزد شود.
نظرسنجی دانشگاه سافک و شبکه یو‌اس‌ای‌تودی که ششم آبان منتشر شد، حمایت از براون را ۴۷ درصد و هوستد را ۴۴ درصد نشان داد. این اختلاف در محدوده خطای نظرسنجی است و نمی‌توان با اطمینان یکی از دو نامزد را پیشتاز دانست.
پیروزی براون یک کرسی از جمهوری‌خواهان کم می‌کند و به دموکرات‌ها می‌افزاید.
تگزاس؛ تلاش دموکرات‌ها برای پایان دادن به سه دهه ناکامی
در تگزاس، جیمز تالاریکو، نماینده دموکرات مجلس ایالتی، با کن پکستون، دادستان کل جمهوری‌خواه تگزاس، برای تصاحب یک کرسی سنای آمریکا رقابت می‌کند.
این کرسی اکنون در اختیار جان کورنین، سناتور جمهوری‌خواه، است. با این حال، کورنین در رقابت درون‌حزبی برای تعیین نامزد جمهوری‌خواهان از پکستون، نامزد مورد حمایت ترامپ، شکست خورد. بنابراین جمهوری‌خواهان با نامزدی تازه برای حفظ این کرسی رقابت می‌کنند.
پیروزی تالاریکو برای دموکرات‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. این حزب بیش از سه دهه است در هیچ انتخاباتی که رای‌دهندگان سراسر تگزاس در آن شرکت می‌کنند، پیروز نشده است. پیروزی او علاوه بر پایان دادن به این ناکامی، یک کرسی سنا را از جمهوری‌خواهان به دموکرات‌ها منتقل می‌کند.
نظرسنجی سی‌ان‌ان که هفتم آبان منتشر شد، حمایت از تالاریکو را ۴۹ درصد و پکستون را ۴۳ درصد نشان داد. سی‌ان‌ان این فاصله را اندکی بیش از محدوده خطای نظرسنجی و نشانه پیشتازی تالاریکو ارزیابی کرد.
آلاسکا؛ رقابت پلتولا برای گرفتن کرسی سناتور جمهوری‌خواه
در آلاسکا، دن سولیوان، سناتور جمهوری‌خواه، برای حفظ کرسی خود با مری پلتولا، نماینده سابق دموکرات آلاسکا در مجلس نمایندگان آمریکا، رقابت می‌کند.
ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با حدود ۱۳ درصد اختلاف در آلاسکا پیروز شد، اما به گزارش چهارم آبان رویترز، نظرسنجی‌های اخیر از برتری اندک پلتولا حکایت دارند. پیروزی او یک کرسی سنا را از جمهوری‌خواهان به دموکرات‌ها منتقل می‌کند.
شیوه رای‌گیری در آلاسکا با بیشتر ایالت‌ها متفاوت است: رای‌دهندگان می‌توانند نامزدها را به ترتیب ترجیح مشخص کنند. اگر هیچ نامزدی در شمارش انتخاب‌های اول بیش از نیمی از آرا را نگیرد، نامزد دارای کمترین رای حذف می‌شود و آرای او بر اساس ترجیح بعدی رای‌دهندگان به نامزدهای باقی‌مانده منتقل می‌شود.
حضور نامزد دیگری با نام دن سولیوان نیز جنجال‌برانگیز شده است. نیویورک‌تایمز گزارش داد افرادی مرتبط با کارزار پلتولا در ترغیب این نامزد به حضور در انتخابات نقش داشته‌اند تا با ایجاد اشتباه میان نامهای مشابه، از آرای سناتور جمهوری‌خواه بکاهند. کارزار پلتولا در پاسخ به ای‌بی‌سی‌نیوز، هرگونه ارتباط با کارزارهای دو نامزد دارای نام سولیوان را رد کرد.
آیووا؛ رقابت برای جانشینی سناتور جمهوری‌خواه
در آیووا، جونی ارنست، سناتور جمهوری‌خواه، برای دوره بعد نامزد نشده است. اشلی هینسون، نماینده جمهوری‌خواه آیووا در مجلس نمایندگان آمریکا، می‌کوشد این کرسی را برای حزب خود حفظ کند. رقیب او جاش تورک، نماینده دموکرات مجلس محلی ایالت و دارنده دو مدال طلای پارالمپیک، است.
جنگ ایران و افزایش هزینه‌های زندگی از موضوعات مهم رقابت میان این دو کاندیدا است. هینسون خواهان پایان فوری جنگ شده و گفته است مردم آیووا نباید هزینه آن را با پرداخت پول بیشتر برای سوخت و مواد غذایی بپردازند. با این حال، او در کنگره به قطعنامه‌های پایان دادن به جنگ رای منفی داده است.
نظرسنجی موسسه اشلون اینسایتس به سفارش نت‌چویس که پنجم آبان منتشر شد، حمایت از تورک را ۴۵ درصد و هینسون را ۴۳ درصد نشان داد. این بررسی با مشارکت ۴۰۳ رای‌دهنده احتمالی انجام شد و اختلاف دو نامزد در محدوده خطای نظرسنجی است؛ بنابراین نتیجه آن، به‌روشنی از پیشتازی یکی از کاندیداها حکایت ندارد.
پیروزی تورک به معنای تصاحب یک کرسی جمهوری‌خواهان و نزدیک‌تر شدن دموکرات‌ها به کسب اکثریت سنا خواهد بود.
کانزاس؛ چالش دموکرات‌ها در پایگاه دیرینه جمهوری‌خواهان
در کانزاس، روجر مارشال، سناتور جمهوری‌خواه، برای حفظ کرسی خود با آدام همیلتون، نامزد دموکرات و کشیش مسیحی متدیست، رقابت می‌کند.
کانزاس از سال ۱۹۳۲ تاکنون هیچ سناتور دموکراتی انتخاب نکرده است. ترامپ نیز در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با حدود ۱۶ واحد درصد اختلاف در این ایالت پیروز شد. با این حال، نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند جمهوری‌خواهان برای حفظ این کرسی با رقابتی نزدیک روبه‌رو شده‌اند.
نظرسنجی سی‌ان‌ان که هفتم آبان منتشر شد، حمایت از همیلتون را ۴۹ درصد و مارشال را ۴۵ درصد نشان داد. این اختلاف در محدوده خطای نظرسنجی است و برای تعیین پیشتاز روشن کافی نیست.
پیروزی همیلتون علاوه بر پایان دادن به ۹۴ سال ناکامی دموکرات‌ها در انتخابات سنای این ایالت، یک کرسی از جمهوری‌خواهان کم می‌کند و به دموکرات‌ها می‌افزاید.
میشیگان؛ تلاش دموکرات‌ها برای حفظ کرسی سناتور کنار رفته
در میشیگان، گری پیترز، سناتور دموکرات، برای دوره بعد نامزد نشده است. عبدل السید، نامزد حزب دموکرات، برای جانشینی او با مایک راجرز، نماینده سابق جمهوری‌خواه میشیگان در مجلس نمایندگان آمریکا، رقابت می‌کند.
السید پس از شکست دادن هالی استیونز در انتخابات درون‌حزبی، نامزد دموکرات‌ها شد. او اکنون باید کرسی پیترز را برای حزب خود حفظ کند تا جمهوری‌خواهان نتوانند با تصاحب آن، اکثریت خود را در سنا تقویت کنند.
نظرسنجی سی‌ان‌ان که هفتم آبان منتشر شد، حمایت از السید را ۴۹ درصد و راجرز را ۴۲ درصد نشان داد. این شبکه گزارش داد که در مقایسه با نظرسنجی قبلی، شمار بیشتری از رای‌دهندگان دموکرات پشت نامزد حزب خود قرار گرفته‌اند.
پیروزی السید تعداد کرسی‌های دموکرات‌ها را افزایش نمی‌دهد، بلکه یکی از کرسی‌های فعلی این حزب را حفظ می‌کند. شکست او، دموکرات‌ها را ناچار خواهد کرد برای جبران این خسارت، یک کرسی بیشتر از جمهوری‌خواهان بگیرند.
نیوهمپشایر؛ رقابت برای حفظ کرسی دموکرات‌ها در برابر سناتور سابق
در نیوهمپشایر، جین شاهین، سناتور دموکرات، برای دوره بعد نامزد نشده است. کریس پاپاس، نماینده کنونی این ایالت در مجلس نمایندگان آمریکا، نامزد دموکرات‌ها برای جانشینی او در سناست.
رقیب جمهوری‌خواه پاپاس، جان سونونو، پیش‌تر سناتور نیوهمپشایر بود، اما در انتخابات ۲۰۰۸ از شاهین شکست خورد و کرسی خود را از دست داد. اکنون با کنار رفتن شاهین، سونونو برای بازپس‌گیری همان کرسی تلاش می‌کند.
نظرسنجی دانشگاه ماساچوست در لوول و موسسه یوگاو که ششم آبان منتشر شد، حمایت از پاپاس را ۴۸ درصد و سونونو را ۴۱ درصد نشان داد. از میان ۶۰۰ رای‌دهنده احتمالی شرکت‌کننده در این بررسی، ۷ درصد هنوز تصمیم نگرفته بودند به چه کسی رای بدهند. دانشگاه وضعیت پاپاس را دارای برتری اندک توصیف کرد.
دموکرات‌ها برای رسیدن به اکثریت سنا به حفظ این کرسی نیاز دارند. پیروزی سونونو، یک کرسی از دموکرات‌ها کم می‌کند و به جمهوری‌خواهان می‌افزاید و مسیر دموکرات‌ها برای کسب اکثریت را دشوارتر می‌کند.
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از تحلیلگران گزارش داد نشانه‌های احتمال ازسرگیری جنگ علیه جمهوری اسلامی رو به افزایش است و رویارویی بعدی می‌تواند ظرف چند روز یا چند هفته آینده رخ دهد.
این شبکه یکشنبه ۱۰ آبان در گزارشی درباره چشم‌انداز رویارویی با حکومت ایران پس از انتخابات اسرائیل و در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، به بررسی زمان احتمالی حملات، توانمندی‌های باقی‌مانده تهران و آینده برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی پرداخت.
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، گفت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ظرف چند روز یا حداکثر چند هفته آینده به این نتیجه خواهد رسید که «دیگر فایده‌ای ندارد منتظر پاسخ ایران بماند».
او افزود ترامپ تلاش خواهد کرد پیش از آغاز به کار کنگره جدید ایالات متحده در ژانویه، دست به اقدام نظامی بزند.
آونر ویلان، از مقام‌های پیشین دستگاه امنیتی اسرائیل، نیز رویارویی با جمهوری اسلامی را «ظاهرا اجتناب‌ناپذیر» دانست و افزود: «شکاف مواضع آن‌قدر عمیق است که اگر کسی بخواهد ایرانی‌ها را به تغییر موضع وادارد، احتمالا باید دور دیگری از حملات را آغاز کند.»
این ارزیابی‌ها در حالی مطرح می‌شود که در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره سرنوشت مذاکرات تهران و واشینگتن و احتمال ازسرگیری کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۹ آبان در بحبوحه تنش‌ها با حکومت ایران، به‌صورت تلفنی گفت‌وگو کردند.
پایگاه خبری وای‌نت ۹ آبان گزارش داد ارتش اسرائیل روند آماده‌سازی خود را برای دور تازه‌ای از درگیری با جمهوری اسلامی تکمیل کرده و در انتظار تصمیم ترامپ درباره زمان آغاز حملات و اهداف جنگ است.
تغییر گفتمان هسته‌ای در تهران
کانال ۱۲ در ادامه به «تغییر گفتمان علنی» در جمهوری اسلامی درباره برنامه هسته‌ای پرداخت؛ رویکردی که ویلان آن را «زنگ خطر» توصیف کرد.
او گفت: «خطبه‌های نماز جمعه اخیر تهران را ببینید؛ دیگر از تغییر راهبرد کشور و ساخت سلاح هسته‌ای با هدف بازدارندگی صحبت می‌کنند؛ گفتمانی که پیش از جنگ اخیر وجود نداشت.»
این مقام پیشین امنیتی هشدار داد وقتی چنین موضوعاتی علنی مطرح می‌شود، «احتمالا پشت درهای بسته نیز کارها در حال پیشرفت است».
در روزهای گذشته، شماری از مقام‌های جمهوری اسلامی خواستار حرکت به‌سوی ساخت بمب اتم و خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) شده‌اند.
محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، امام جمعه موقت تهران، هشتم آبان خواستار بازنگری در «دکترین هسته‌ای» جمهوری اسلامی شد و از «نخبگان و صاحب‌نظران» خواست پیشنهادهای خود را در این زمینه ارائه کنند.
محسن اراکی، عضو هیات رییسه مجلس خبرگان رهبری و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۱۰ آبان بازنگری در عضویت تهران در ان‌پی‌تی را «ضروری» دانست.
پیش‌تر نیز محمود نبویان، نماینده مجلس، از مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، خواسته بود «مجوز» ساخت بمب اتم را صادر کند.
تنگه هرمز، تاسیسات زیرزمینی و احتمال غافلگیری هسته‌ای
رافی میرون، معاون پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل در امور هسته‌ای، در مصاحبه با کانال ۱۲ موقعیت کنونی حکومت ایران را بسیار دشوار توصیف کرد و کاهش کنترل تهران بر تنگه هرمز را عاملی برای افزایش انگیزه دستیابی به سلاح هسته‌ای دانست.
او گفت: «مهم‌ترین برگ برنده‌ای که آن را تا حدی هم‌ارز سلاح هسته‌ای می‌دانستند، کنترل تنگه هرمز بود. هرچه این کنترل بیشتر از دستشان خارج شود، تنها راهی که پیش روی خود خواهند دید، حرکت شتابان به‌سوی دستیابی به سلاح هسته‌ای است.»
میرون افزود حکومت ایران پیش‌تر برنامه‌ای کامل برای ساخت سلاح هسته‌ای با نام «آماد» داشت.
ویلان نیز تاکید کرد باید احتمال دستیابی غافلگیرانه تهران به سلاح هسته‌ای را مبنای ارزیابی‌ها قرار داد: «این احتمال که ایران روزی ناگهان در بیابان آزمایش هسته‌ای انجام دهد، قطعا وجود دارد.»
زیمت هم گفت در ماه‌های اخیر نشانه‌هایی از تلاش جمهوری اسلامی برای پیشبرد فعالیت‌ها در تاسیسات کوه کلنگ‌گزلا دیده شده است.
مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی ۱۹ شهریور با استناد به تصاویر ماهواره‌ای، از افزایش بی‌سابقه فعالیت‌های عمرانی در کوه کلنگ‌گزلا خبر داد.
ترامپ ۹ آبان در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرد با وجود از بین رفتن توان هسته‌ای جمهوری اسلامی، هنوز «یک یا دو سایت» باقی مانده که باید به آنها رسیدگی شود.
او با اشاره به کوه کلنگ‌گزلا افزود آمریکا می‌تواند اقدامات مورد نظر خود را در مدت کوتاهی انجام دهد.
توان موشکی باقی‌مانده و محاسبات تهران درباره بقای حکومت
زیمت درباره تهدید موشکی ایران در صورت ازسرگیری جنگ گفت برآورد مبنا این است که جمهوری اسلامی اکنون حدود ۱۵۰۰ فروند موشک بالستیک با قابلیت هدف قرار دادن شهرهای اسرائیل در اختیار دارد.
او اضافه کرد: «ایرانی‌ها حدود نیمی از زرادخانه موشک‌های بالستیک دوربرد خود را در تونل‌های زیرزمینی ذخیره کرده‌اند.»
ویلان نیز در توصیف نگاه حاکم در تهران به احتمال رویارویی دوباره گفت مقام‌های جمهوری اسلامی معتقدند حکومت با وجود ضربات احتمالی، پابرجا خواهد ماند.
او افزود: «می‌گویند قرار است ضربه بخوریم؛ حتی رهبرانمان هم ممکن است کشته و جایگزین شوند. به بخش‌های مختلفی آسیب خواهند زد، ولی نمی‌توانند حکومت را سرنگون کنند. ما هم پاسخ شدیدی خواهیم داد.»
نتانیاهو در جریان کارزار انتخابات سراسری اسرائیل بارها بر لزوم سرنگونی حکومت ایران تاکید کرد.
نخست‌وزیر اسرائیل ۲۲ مهر گفت کشورش در دو سال آینده جمهوری اسلامی را سرنگون خواهد کرد و نیروهای نیابتی تهران را از بین خواهد برد.
دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در حالی تلفنی گفت‌وگو کردند که واشینگتن گزینه‌های حمله دوباره به ایران را بررسی می‌کند و میانجی‌ها برای جلوگیری از تشدید درگیری می‌کوشند. همزمان، گزارش‌ها درباره پیشرفت مذاکرات با مواضع محتاطانه تهران همراه شده است.
وال‌استریت ژورنال گزارش داد رییس‌جمهوری آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل روز شنبه، ۳۱ اکتبر، برابر با ۹ آبان، در بحبوحه تنش‌ها با حکومت ایران تماس تلفنی داشتند. در روایت منتشرشده از این تماس، جزئیاتی درباره تصمیم‌های احتمالی دو طرف ارائه نشده است.
گزینه‌های نظامی روی میز ترامپ قرار گرفت
این تماس دو روز پس از دیدار دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با ترامپ در کاخ سفید انجام شد. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی و افراد مطلع گزارش داده بود که کوپر در این نشست، گزینه‌های نظامی درباره ایران را تشریح کرده است.
پیت هگست، وزیر جنگ، و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز در این نشست حضور داشتند.
با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه در آتلانتا گفت ترامپ هنوز درباره حملات تازه به ایران تصمیم نگرفته و ترجیح می‌دهد اختلاف‌ها از راه دیپلماتیک حل شود. او همچنین از تعیین مهلت برای مذاکرات خودداری کرد و گفت تماس‌های مستقیم و غیرمستقیم با تهران ادامه دارد.
ترامپ می‌گوید برای پایان دادن به درگیری وقت دارد
ترامپ روز جمعه هشتم آبان گفته بود مشکلات مالی فزاینده، تهران را به مذاکره علاقه‌مند کرده است. او به خبرنگاران گفت: «گفت‌وگوهایی در جریان است. آنها می‌خواهند مذاکره کنند» و تاکید کرد حکومت ایران حقوق سربازان و نیروهای پلیس خود را نمی‌پردازد.
رییس‌جمهوری آمریکا همچنین گفت برای پایان دادن به درگیری، ضرب‌الاجلی فوری در نظر ندارد و افزود: «راستش را بخواهید، وقت داریم. این یک جنگ است، اما جنگی معمولی نیست.»
روایت‌های متفاوت از پیشرفت مذاکرات دوحه
در کنار بررسی گزینه‌های نظامی، تلاش‌های دیپلماتیک در قطر ادامه یافته است. رویترز شنبه به نقل از منبعی مطلع گزارش داد نمایندگان حکومت ایران پس از بیش از ۱۲ ساعت گفت‌وگو با نمایندگان قطر در تهران، مذاکرات را در دوحه دنبال کرده‌اند. به گفته این منبع، تلاش‌های میانجی‌ها با تماس‌های منظم با واشینگتن هماهنگ می‌شود.
در متن خبر اولیه، به نقل از منابع دخیل در میانجیگری که با روزنامه «العربی الجدید» صحبت کرده‌اند، از تفاهم‌های مقدماتی درباره برنامه هسته‌ای ایران، تردد در تنگه هرمز و مشوق‌های اقتصادی احتمالی سخن گفته شده بود. همان منابع از احتمال پیوستن هیاتی آمریکایی به گفت‌وگوهای دوحه و نقش چین و روسیه به‌عنوان ضامن توافق احتمالی خبر داده بودند.
اما عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در گفت‌وگو با الجزیره گفت تهران برنامه‌ای برای دیدار با مقام‌های آمریکایی ندارد. به گزارش آسوشیتدپرس، او تعیین شکل مستقیم یا غیرمستقیم مذاکرات را به پذیرش شروط جمهوری اسلامی از سوی واشینگتن موکول کرد، هرچند تلاش‌های اخیر آمریکا برای گفت‌وگویی گسترده‌تر را گامی مثبت دانست.
اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای و رفع محدودیت‌های اقتصادی ادامه دارد
یکی از اختلاف‌های اصلی، ترتیب رسیدگی به خواسته‌های دو طرف است. واشینگتن می‌خواهد موضوع هسته‌ای از آغاز مذاکرات مطرح شود؛ تهران خواهان آن است که آمریکا ابتدا محاصره بنادر ایران را پایان دهد و تحریم صادرات نفت را رفع کند.
تلاش‌های کنونی در ادامه میانجیگری قطر و پاکستان انجام می‌شود. این دو کشور در ماه خرداد به شکل‌گیری تفاهمی کمک کردند که هدف آن بازگشایی کامل تنگه هرمز، پایان محاصره بنادر ایران و آغاز مذاکرات برای حل‌وفصلی گسترده‌تر، شامل برنامه هسته‌ای، بود.
تهران درباره پاسخ «بدون محدودیت جغرافیایی» هشدار داد
همزمان با این تماس‌ها، مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به آمریکا و اسرائیل درباره پیامدهای حمله تازه هشدار داد.
بر اساس بیانیه دفتر او، خامنه‌ای به فرماندهان ارشد نظامی گفته است هر سطح یا نوعی از تهدید باید با پاسخی «فوری و موثر، بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو شود. این موضع‌گیری در حالی بیان شد که هنوز نتیجه‌ای نهایی از تلاش‌های دیپلماتیک اعلام نشده و واشینگتن نیز تصمیمی برای ازسرگیری حملات اعلام نکرده است.
