امام جمعه موقت تهران: نخبگان پیشنهادهای خود را درباره بازنگری در دکترین هستهای ارائه کنند
محمدجواد حاجعلیاکبری، امام جمعه موقت تهران، با دفاع از بازنگری در دکترین هستهای جمهوری اسلامی، از «نخبگان و صاحبنظران» خواست پیشنهادهای خود را در این زمینه ارائه کنند. او تاکید کرد که نتیجه بررسیها باید به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ارائه شود تا تصمیم نهایی بر اساس نظر او اتخاذ شود.
علیاکبری جمعه هشتم آبان، در جریان خطبههای نماز جمعه، با اشاره به واکنشها به طرح بازنگری در دکترین هستهای گفت: «چرا نباید در دکترین هستهای تجدیدنظر کنیم؟»
امام جمعه موقت تهران تاکید کرد که درخواست بازنگری در دکترین هستهای ناشی از یک واکنش هیجانی نیست و آن را مطالبهای مرتبط با امنیت کشور توصیف کرد.
علیاکبری گفت: «با یک مطالبه ملی روبهرو هستیم و این موضوع به یک گروه خاص محدود نمیشود.»
در ادامه فشارهای قضایی و امنیتی بر شهروندان بهائی در ایران، حکم حبس و محرومیت از حقوق اجتماعی نویان حجازی در مازندران تایید شد، ماموران اموال سه خانه بهائیان در اصفهان را ضبط کردند و آرتین غضنفری، عکاس خبری محکوم به ۲۶ سال حبس، از حق تجدیدنظرخواهی محروم شد.
تایید حکم حجازی در دادگاه تجدیدنظر
منابع آگاه جمعه هشتم آبان به ایراناینترنشنال گفتند شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر مازندران، حکم نویان حجازی، شهروند بهائی ساکن جویبار، به هفت ماه و ۱۶ روز حبس، ۱۲۲ میلیون و ۵۰۱ هزار تومان جزای نقدی و ۱۰ سال و یک روز محرومیت از حقوق اجتماعی را تایید کرده است.
دادگاه تجدیدنظر اعتراض حجازی به حکم شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو جویبار را رد و رای دادگاه بدوی را قطعی اعلام کرد.
حجازی بابت اتهام «تبلیغ آیین بهائی» به جزای نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی و بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی» به حبس محکوم شده است.
در حکم دادگاه، «برگزاری اردوهای تفریحی و کلاسهای موسیقی برای نوجوانان و جوانان، کشف کتابها و جزوههای مرتبط با آیین بهائی از منزل حجازی و انتشار مطالب علیه جمهوری اسلامی در فضای مجازی»، از مستندات محکومیت او عنوان شدهاند.
دادگاه همچنین «عدم همکاری» در بازجویی و «انکار غیرموثر و غیرموجه» اتهامها را از دلایل تایید محکومیت دانسته است.
نیروهای امنیتی چهارم تیر ۱۴۰۴ حجازی را بدون ارائه حکم قضایی در منزلش بازداشت کردند. او ۱۲ مرداد همان سال با وثیقه آزاد شد.
لوا صمیمی، همسر حجازی، نیز هنگام پیگیری وضعیت او در بازداشتگاه کچویی ساری بازداشت و مدتی بعد با وثیقه آزاد شد.
نویان حجازی و لوا صمیمی
ضبط اموال سه خانه شهروندان بهائی در اصفهان
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند ۱۰ مامور لباسشخصی پنجم آبان به خانههای رئوف روحانی نجفآبادی، مادرش فردوس فردوسیان و مادر همسرش فروغ داراب در اصفهان یورش بردند و طی شش ساعت اموال بسیاری را ضبط کردند.
ماموران با صورتهای پوشیده، ۹ تلفن همراه، سه تلویزیون، سه لپتاپ، یک سینمای خانگی، چند دوربین عکاسی، چهار ساز موسیقی، بیش از ۱۵ چمدان و ساک، بیش از ۳۰ میلیون تومان پول نقد، تمامی طلا و جواهرات و اقلامی از جمله یک کیسه شکر، پمپ باد و نردبان را ضبط کردند.
به گفته منابع آگاه، ماموران دو النگو را با انبردست از دست خانم روحانی بریدند و گردنبند مادر سالمند روحانی نجفآبادی را نیز ضبط کردند.
آنان به روحانی نجفآبادی و دخترش دنیا گفتند بعدا با ایشان تماس خواهند گرفت.
چند روز قبل از این یورش، ترانه خسروانی، همسر روحانی نجفآبادی، پیامکی برای حضور در دادگاه اصل ۴۹ به ریاست قاضی مرتضی براتی دریافت کرده بود.
این دادگاه با مصادره اموال و «ستاد اجرایی فرمان امام» مرتبط است.
منابع آگاه گفتند طی یک سال اخیر دهها خانواده بهائی در اصفهان پیامکهایی از دادگاه اصل ۴۹ درباره مصادره اموال دریافت کردهاند و یورش به خانهها و ضبط اموال آنان نیز به شکلی بیسابقه افزایش یافته است.
وثاق سنایی، از سخنگویان جامعه جهانی بهائی، ۳۰ شهریور به ایراناینترنشنال گفته بود فشار بر بهائیان در ایران به شدت افزایش یافته و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به «سلاحی برای آزار» آنان و دیگر اقلیتهای مذهبی تبدیل شده است.
محرومیت آرتین غضنفری از تجدیدنظرخواهی درباره حکم ۲۶ سال حبس
یک منبع مطلع نزدیک به خانواده آرتین غضنفری، شهروند بهائی و عکاس خبری محبوس در زندان تهران بزرگ، به ایراناینترنشنال گفت پس از ابلاغ حکم ۲۶ سال حبس، به او اجازه تجدیدنظرخواهی ندادهاند و تنها از طریق فرجامخواهی در دیوان عالی کشور میتواند اعتراض کند.
به گفته این منبع، مهلت اعتراض به جای ۲۰ روز، ۱۰ روز تعیین شده و با وجود تحویل حکم به وکیل غضنفری، به او اجازه گفتوگو با قاضی پرونده ندادهاند.
این منبع افزود غضنفری ملزم شده بر اساس ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، وکیل خود را از میان وکلای مورد تایید رییس قوه قضاییه انتخاب کند.
وبسایت حقوق بشری هرانا گزارش داد حکم غضنفری دوشنبه پنجم آبان از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی ابلاغ شد؛ شامل ۲۰ سال حبس بابت «اقدام رسانهای»، پنج سال بابت «اجتماع و تبانی» و یک سال بابت «تبلیغ علیه نظام».
یک منبع نزدیک به خانواده غضنفری گفت قاضی با استناد به قانون تشدید مجازات جاسوسی، برای اتهام نخست که مجازات آن ۱۰ سال عنوان شده، حکم ۲۰ سال حبس صادر کرده است.
غضنفری همچنین از عضویت در گروهها و احزاب، فعالیت در فضای مجازی و خروج از کشور محروم شده و حکم ضبط تلفن همراهش نیز صادر شده است.
هرانا نوشت غضنفری با وجود ابتلا به نارسایی قلبی، فشار خون بالا و آسم و تاکید پزشکان زندان بر ضرورت انتقالش به مراکز درمانی خارج از زندان، بهدلیل مخالفت قاضی، از خدمات درمانی تخصصی محروم مانده است.
غضنفری ۲۹ دی ۱۴۰۴ در منزلش در تهران بازداشت شد و ماموران پس از تفتیش محل زندگی و کار او، شماری از وسایل الکترونیکی، کتابها و تجهیزاتش را ضبط کردند.
فشار نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر شهروندان بهائی در شهرهای مختلف ایران در هفتههای گذشته ادامه داشته است.
در این مدت، ماموران امنیتی خانههای شماری از شهروندان بهائی را تفتیش کردهاند و وسایل شخصی آنان، از جمله تلفن همراه، لپتاپ، اسناد ملکی، طلا و جواهرات و کتابهای مرتبط با آیین بهائی را ضبط کردهاند.
نمایندگان بریتانیا و ایتالیا ششم آبان در نشست کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل، سرکوب و تبعیض علیه اقلیتهای قومی و مذهبی، از جمله بهائیان، در ایران را محکوم کردند.
جمعیت بهائیان ایران بیش از ۳۰۰ هزار نفر برآورد میشود، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی آیین بهائی را برخلاف اسلام، مسیحیت، یهودیت و دین زرتشتی، به رسمیت نمیشناسد.
بهائیان از زمان انقلاب ۱۳۵۷ با سرکوب سیستماتیک، محرومیت از تحصیل، تعطیلی کسبوکارها، تخریب اموال و نفرتپراکنی حکومتی روبهرو بودهاند.
البریج کلبی در مراسم افتتاح یادمان عملیات سپر صحرا و طوفان صحرا
پنتاگون از چند عضو ناتو، از جمله کشورهای بالتیک، خواسته است در اظهارنظرهای عمومی درباره تهدید روسیه محتاطتر باشند. چهار منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفتند مقامهای آمریکایی برخی اظهارات اروپاییها را «مخل امنیت قاره» دانستهاند.
رویترز جمعه هشتم آبان گزارش داد این پیامها در دیدارهای دوجانبه به لیتوانی، لتونی و استونی منتقل شده است. مشخص نیست واشینگتن همین درخواست را با دولتهای اروپایی دیگری هم مطرح کرده باشد یا نه.
منابع گفتند این گفتوگوها دوستانه بوده و لحنی تقابلی نداشته است.
پنتاگون در پاسخ به رویترز گفت درباره گفتوگوهای خصوصی میان متحدان اظهارنظر نمیکند.
این کوشش شامل مشوقهایی برای مسکو، از جمله کاهش تحریمها، و فشار بر کییف برای متوقف کردن حمله به زیرساختهای انرژی روسیه است.
به گفته یکی از منابع، اظهارات برخی رهبران اروپایی درباره گرفتار شدن روسیه و توسل آن به اقدامهای ناامیدانه، توجه مقامهای آمریکایی را جلب کرده است.
البریج کلبی، مدیر سیاستگذاری پنتاگون و از چهرههای کلیدی بازبینی حضور نظامی آمریکا در اروپا، از جمله مقامهایی بوده که این پیام را منتقل کرده است.
اختلاف نظر در ناتو بر سر لحن اظهارات درباره روسیه
یکی از منابع گفت کلبی به یک مقام بالتیک هشدار داده است که مسکو را «تحریک» نکنند.
او ظاهرا روسیه را به عنوان «موشی گرفتار در گوشه» توصیف کرده است؛ تعبیری که کریستن میشال، نخستوزیر استونی، اواخر سپتامبر درباره ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به کار برده بود.
یک مقام اروپایی مضمون پیام پنتاگون را اینطور خلاصه کرد: «آمریکا از شما حمایت میکند و در منطقه حضور دارد؛ اما درباره روسیه علنی و پرسروصدا موضعگیری نکنید.»
در دیداری جداگانه نیز از هیات استونی خواسته شد در اظهارنظرهایش «معتدل» باشد.
این رویکرد بازتاب اختلاف نظر در ناتو است: برخی مقامها میگویند برجسته کردن تهدید روسیه به راهبرد کرملین برای ایجاد ترس و تضعیف حمایت از اوکراین کمک میکند. گروهی دیگر معتقدند دولتها باید درباره خطرها شفاف باشند تا رایدهندگان ضرورت اختصاص منابع و پذیرش هزینههای دفاعی را درک کنند.
این بحث در شرایطی جریان دارد که مقامهای اطلاعاتی غرب از افزایش عملیات خرابکارانه منتسب به روسیه در اروپا خبر دادهاند. مسکو این اتهامها را رد میکند.
آلمان ششم آبان دو شهروند بلاروس را به اتهام برنامهریزی برای آتش زدن یک ساختمان یا زیرساخت حیاتی در منطقه نورنبرگ بازداشت کرد.
یکی از مقامهای اروپایی گفت توصیه پنتاگون گیجکننده است، زیرا نهادهای اطلاعاتی کشورهای بالتیک احتمال آزمودن تعهد دفاعی ناتو از سوی روسیه را پایین ارزیابی کردهاند. در مقابل، دیگر سرویسهای اطلاعاتی ناتو درباره گسترش عملیات خرابکارانه هشدار دادهاند.
پنتاگون همزمان در حال بازبینی آرایش نیروهای آمریکا در اروپاست. این روند ممکن است به کاهش چشمگیر حضور نظامی ایالات متحده در قاره سبز منجر شود.
متحدان اروپایی نیز با احتمال کاهش نیروهای آمریکا روبهرو هستند و واشینگتن از آنان خواسته است مسئولیت بیشتری در دفاع از اروپا بر عهده بگیرند.
کشتیها در تنگه هرمز، از نمای مسندم در عمان، ۱۰ مهر ۱۴۰۵
قیمت نفت در پی حملات تازه به نفتکشها در تنگه هرمز افزایش یافت و در مسیر چهارمین رشد ماهانه پیاپی قرار گرفت. همزمان، تنشهای نظامی در منطقه و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، شرکتهای بزرگ نفتی خلیج فارس را به گسترش ذخایر نفت خام در کشورهای آسیایی سوق داده است.
بهای معاملات آتی نفت خام برنت صبح جمعه هشتم آبان با یک دلار و شش سنت، معادل ۰.۹۲ درصد افزایش، به ۱۱۵ دلار و ۹۴ سنت در هر بشکه رسید.
بهای معاملات آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۸۶ سنت، معادل ۰.۸۴ درصد افزایش، به ۱۰۲ دلار و ۸۶ سنت در هر بشکه رسید.
خبرگزاری رویترز جمعه گزارش داد قرارداد نفت برنت برای تحویل در ماه ژانویه، که حجم معاملات بیشتری دارد، با یک دلار و ۳۹ سنت افزایش به ۱۱۲ دلار و ۱۹ سنت رسید.
بر اساس این گزارش، نفت برنت در مسیر ثبت افزایش نزدیک به ۱۱ درصدی در ماه اکتبر قرار دارد و نفت خام آمریکا نیز به سوی رشد ماهانه ۱۴ درصدی حرکت میکند.
حمله به نفتکشها در تنگه هرمز
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا هشتم آبان در بهروزرسانی گزارش خود اعلام کرد یک قایق کوچک شامگاه پنجشنبه دو وسیله انفجاری به بدنه نفتکشی در تنگه هرمز متصل کرد که انفجار آنها باعث آتشسوزی در موتورخانه و از کار افتادن موقت نفتکش شد.
این سازمان اعلام کرد آتش مهار شده، خدمه سالم هستند، هیچ پیامد زیستمحیطی گزارش نشده و نفتکش به مسیر خود ادامه داده است.
عاملان حمله مشخص نیستند.
این سازمان هفتم آبان از برخورد پرتابهای ناشناس به نفتکش دیگری هنگام خروج از تنگه هرمز خبر داده بود.
سائول کاونیک، رییس تحقیقات انرژی موسسه اماستی مارکوی، گفت تداوم درگیریها در اطراف تنگه هرمز، تردید درباره دستیابی به راهحل دیپلماتیک و انتظار تشدید درگیریها در هفتههای آینده، قیمت نفت را در سطح بالایی نگه داشته است.
حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی هفتم آبان از حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی در راس تنوره، رابغ و بقیق خبر دادند. ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد یک موشک کروز شلیکشده از سوی حوثیها را رهگیری کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هفتم آبان اعلام کرد جیدی ونس، معاون او، برای کمک به تامین تجهیزات پزشکی مورد نیاز ایران با مقامهای این کشور تماس گرفته است.
این اظهارات پس از انتشار گزارشهایی در رسانههای آمریکایی مطرح شد که بر اساس آنها، ونس برای ازسرگیری مذاکرات صلح به یکی از مقامهای ارشد امنیتی جمهوری اسلامی نامه نوشته است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد جمهوری اسلامی نامه ونس را دریافت کرده، اما هنوز به آن پاسخ نداده است.
تسنیم افزود تهران خواستار پذیرش شروط خود از سوی آمریکا است و «هر موضعی که با این چارچوب مغایرت داشته باشد، پذیرفتنی نیست».
والاستریت ژورنال هفتم آبان گزارش داد برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در نشستی در کاخ سفید، گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را به ترامپ ارائه کرده است.
این نشست در حالی برگزار شد که واشینگتن احتمال آغاز دور تازهای از عملیات نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی را بررسی میکند.
در همین حال، دو منبع آگاه به رویترز گفتند شرکتهای نفتی آمریکایی اکسونموبیل و شورون، به دلیل نگرانیهای امنیتی در خاورمیانه، برنامه سفر مدیران خود به بزرگترین نمایشگاه نفت و گاز امارات متحده عربی در هفته آینده را لغو کردهاند.
اوله هانسن، رییس بخش راهبرد کالا در ساکسو بانک، گفت انتخابات پارلمانی اسرائیل و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا ممکن است طی دو هفته آینده نوسان قیمت نفت را افزایش دهند و پیشبینی قیمتها را دشوارتر کنند.
او گفت حتی پس از پایان درگیریها، قیمت نفت به دلیل خطر ازسرگیری نزاع و ضرورت بازسازی ذخایر، در محدوده ۷۰ تا ۹۰ دلار در هر بشکه باقی میماند؛ در حالی که پیش از جنگ، قیمتها بین ۶۰ تا ۷۰ دلار بود.
گسترش ذخایر غولهای نفتی خلیج فارس در آسیا
والاستریت ژورنال هفتم آبان گزارش داد شرکتهای بزرگ نفتی عربستان سعودی و امارات متحده عربی در پی اختلال در حملونقل دریایی در تنگه هرمز و افزایش خطرات در دریای سرخ، ذخایر نفت خام خود را در نزدیکی مشتریان آسیایی گسترش میدهند تا خطر اختلال در عرضه نفت را کاهش دهند.
شرکت دولتی آرامکوی عربستان سعودی قصد دارد از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ ذخیرهسازی نفت خام را در تاسیسات زیرزمینی جورونگ سنگاپور آغاز کند.
این تاسیسات ظرفیت نگهداری ۱.۴۷ میلیون مترمکعب هیدروکربن مایع را دارند.
آرامکو در ژاپن، کره جنوبی، چین و چند کشور دیگر نیز ظرفیت ذخیرهسازی نفت در اختیار دارد.
شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، نیز در حال بررسی افزایش احتمالی ظرفیت ذخیرهسازی نفت خود در هند تا ۳۰ میلیون بشکه است. این شرکت اکنون حدود ۵.۹ میلیون بشکه نفت در هند، هشت میلیون بشکه در ژاپن و چهار میلیون بشکه در کره جنوبی ذخیره کرده است.
بن کیهیل، مدیر بازارها و سیاستگذاری انرژی در دانشگاه تگزاس در آستین، گفت تحولات ماههای گذشته نشان دادهاند علاوه بر حجم ذخایر نفت، امکان دسترسی به آنها نیز اهمیت حیاتی دارد.
بر اساس این گزارش، ذخایر نفتی خارج از منطقه تنها تا حد محدودی میتوانند اختلال در حملونقل دریایی را جبران کنند، اما تحویل سریعتر نفت به مشتریان و تقویت امنیت انرژی کشورهای میزبان را امکانپذیر میکنند.
در برخی توافقها نیز کشورهای میزبان هنگام شرایط اضطراری در حق برداشت از ذخایر، اولویت دارند.
اپوزیسیون ترکیه امیدوار است خشم رایدهندگان از آنچه «فشار سیاسی و قضایی» دولت میخواند، در انتخابات بعدی به شکست حزب حاکم بینجامد، اما تحلیلگران هشدار میدهند این نارضایتی، اگر به نیروی سیاسی سازمانیافته تبدیل نشود، ممکن است فروکش کند.
پیروزیهای حزب جمهوریخواه خلق در انتخابات محلی فروردین ۱۴۰۳، مخالفان رجب طیب اردوغان را امیدوار کرد که راهی برای شکست رییسجمهوری باسابقه ترکیه یافتهاند. اما اکنون اکرم اماماوغلو، مهمترین رقیب احتمالی اردوغان، در زندان است؛ حکم دادگاه حزب اصلی مخالف را دچار شکاف کرده و چند شهردار منتخب این حزب نیز به حزب عدالت و توسعه اردوغان پیوستهاند.
اماماوغلو اتهامهای فساد را رد میکند و دولت میگوید پروندههای قضایی انگیزه سیاسی ندارند و دستگاه قضایی مستقل است.
سرن سلویین کورکماز، از مدیران یک اندیشکده در ترکیه، به خبرگزاری رویترز گفت خشم عمومی از بین نرفته، اما اگر به نیروی سیاسی و تشکیلاتی تبدیل نشود، ممکن است به ناامیدی و بیتفاوتی بدل شود.
ازمیر، سومین شهر بزرگ ترکیه با حدود ۴.۵ میلیون نفر جمعیت، نمونهای از چالشهای اپوزیسیون است.
حزب عدالت و توسعه هرگز در این شهر پیروز نشده بود، اما جمال توغای، شهردار منتخب مخالفان در سال ۲۰۲۴، این ماه به حزب اردوغان پیوست.
توغای گفت تصمیمش به سود ازمیر است؛ اردوغان نیز ادعای مخالفان مبنی بر اعمال فشار بر شهردار را تهمت خواند.
چاغاتای گوچ، رهبر حزب نو در ازمیر، به رویترز گفت دولت تصور میکند میتواند با فشار روند سیاسی را هدایت کند، اما در انتخابات متوجه اشتباه خود خواهد شد.
برخی شهروندان ازمیر نیز با این جابهجایی مخالفت کردند. مردی ۵۰ ساله که نام خانوادگیاش را به رویترز نگفت، تاکید کرد: «این توغای است که به حزب عدالت و توسعه پیوسته، نه مردم ازمیر.»
زنی ۶۷ ساله هم گفت این شهر هرگز به آن حزب رای نداده و اکنون به اوزگور اوزل رای خواهد داد.
با این حال، برخی ساکنان ازمیر گفتند پیوستن شهردار به حزب حاکم ممکن است خدمات بیشتری برای شهر به همراه بیاورد.
مردی ۴۶ ساله ابراز امیدواری کرد حمایت دولت به بازسازی شهر کمک کند.
شهروند دیگری گفت توغای «چاره دیگری نداشت» وگرنه ممکن بود سر از زندان سیلیوری درآورد. زندانی که شماری از مخالفان دولت در آن محبوس هستند.
پیش از این دادگاه ترکیه در حکمی جنجالی اوزل را از رهبری حزب جمهوریخواه خلق کنار گذاشت و کمال قلیچداراوغلو را به این سمت بازگرداند؛ اقدامی که به بحران در حزب مخالف اردوغان دامن زد.
اوزل در واکنش، حزب نو را برای ادامه بسیج مخالفان تشکیل داد.
انتخابات ریاستجمهوری و پارلمانی ترکیه قرار است در در اردیبهشت یا خرداد ۱۴۰۷ (ماه می ۲۰۲۸) برگزار شود؛ هرچند یک مشاور اردوغان گفته است ممکن است زودتر برگزار شود.
برگزاری زودهنگام انتخابات میتواند به اردوغان امکان دهد با دور زدن محدودیت قانون اساسی، بار دیگر نامزد شود.
فرامرز توفیقی، فعال کارگری، برآورد وزارت راه از انتظار ۲۷ساله برای خرید مسکن را زیر سوال برد و گفت کارگران توان پسانداز ندارند. به محاسبه او، خرید خانهای ۵۰متری در تهران با پسانداز ماهانه ۱۰ میلیون تومان، حدود ۱۰۴ سال طول میکشد.
به گزارش ایلنا، توفیقی این اظهارات را در پاسخ به حبیبالله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، مطرح کرد که چهارشنبه ششم آبان، برآوردهای نزدیک به یک قرن برای خانهدار شدن را زیر سوال برده بود. طاهرخانی گفته بود ترکیب درآمد کمدرآمدترین افراد با متوسط قیمت مسکن تهران، تصویری از وضعیت متوسط کشور ارائه نمیدهد و برای محاسبه شاخص باید متوسط درآمد و قیمت مسکن شهری مبنا قرار گیرد.
معاون وزیر راه، «دوره دسترسی» به مسکن را با فرض اختصاص تمام درآمد به خرید خانه، ۸.۵ سال اعلام کرده و گفته بود با فرض پسانداز یکسوم درآمد، «دوره انتظار» به حدود ۲۶ تا ۲۷ سال میرسد. او همچنین با اشاره به محله آرژانتین تهران گفته بود خرید خانه در چنین محلهای برای یک کارگر حداقلبگیر میتواند به انتظار صدساله منجر شود.
توفیقی در مقابل، اصل فرض پسانداز را محل پرسش دانست. او به ایلنا گفت دریافتی بسیاری از کارگران حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان است، در حالی که هزینه سبد معیشت خانوار به حدود ۸۰ میلیون تومان رسیده است. به گفته او، وقتی درآمد برای تامین هزینههای جاری کافی نیست، نمیتوان کنار گذاشتن یکسوم حقوق برای خرید خانه را فرضی عملی دانست.
این انتقاد در ادامه هشدارهای نمایندگان کارگری درباره شکاف مزد و معیشت مطرح میشود. پیش از این ایلنا، پایه مزد سال ۱۴۰۵ را ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان و حداقل دریافتی کارگر متاهل دارای یک فرزند را با احتساب مزایا، ۲۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان گزارش کرده بود. همان گزارش به اظهارات محسن باقری، عضو کارگری تشکل حکومتی «شورای عالی کار»، در ۳۰ مرداد اشاره داشت که بر اساس محاسبات گروه کارگری، هزینه سبد معیشت از ۸۰ میلیون تومان گذشته است؛ رقمی که برآورد این گروه بود و نباید آن را با مصوبه تازه شورای عالی کار یکسان دانست.
توفیقی برای محاسبه زمان خرید خانه، قیمت هر مترمربع مسکن در تهران را ۲۵۰ میلیون تومان در نظر گرفت؛ رقمی که به گفته او، در محدوده میانگین قیمت شهریور ۱۴۰۵ قرار دارد. با این فرض، یک واحد ۵۰متری ۱۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قیمت خواهد داشت. تامین این مبلغ با پسانداز ماهانه ۱۰ میلیون تومان، معادل نیمی از حقوق فرضی ۲۰ میلیون تومانی، به هزار و ۲۵۰ ماه یا حدود ۱۰۴ سال زمان نیاز دارد.
با این حال، دو عدد ۲۷ و ۱۰۴ سال بر پایه مفروضات یکسان به دست نیامدهاند: رقم وزارت راه درباره متوسط مناطق شهری است، اما محاسبه توفیقی به خرید خانهای ۵۰متری در تهران با درآمد مشخص یک کارگر مربوط میشود. همچنین، در متن ایلنا سند آماری مستقلی برای میانگین قیمت ۲۵۰ تا ۲۷۰ میلیون تومانی هر مترمربع مسکن تهران ارائه نشده است؛ بنابراین، رقم ۱۰۴ سال باید بهعنوان نتیجه محاسبه توفیقی با این مفروضات خوانده شود، نه شاخص قطعی انتظار همه خانوارها.
توفیقی همچنین گفت میانگینهای کشوری، نیاز کارگران به سکونت نزدیک محل اشتغال در شهرهای صنعتی را نشان نمیدهد. به اعتقاد او، ارزانتر بودن مسکن در شهرهای دورتر، بدون وجود فرصت شغلی و امکان دسترسی به محل کار، لزوما راهحلی برای خانوارهای مزدبگیر نیست.
او بیثباتی اقتصادی و افزایش قیمتها را نیز مانع دیگری برای تحقق این برآوردها دانست. محاسبه قیمت امروز خانه بر مبنای پسانداز امروز، بهخودیخود پیشبینی زمان واقعی خرید در آینده نیست؛ تغییر قیمت مسکن، دستمزد، بازده پسانداز و امکان دریافت تسهیلات میتواند نتیجه را تغییر دهد.
اختلاف بر سر این شاخص پیشینه دارد. تسنیم در گزارشی در دهم شهریور ۱۴۰۵ یادآوری کرده بود که هنگام رونمایی از طرح جامع مسکن در سال ۱۳۹۴، هدف کاهش «دوره دسترسی» از ۱۲ سال به هشت سال تا افق ۱۴۰۵ اعلام شده بود؛ شاخصی که فرض میکند تمام درآمد خانوار به خرید مسکن اختصاص یابد. همان گزارش نوشت وزارت راه در حال بازنگری طرح جامع مسکن است و در مطالعات تازه، توجه به بازار اجاره، توان پرداخت خانوارها و حمایت از مستاجران کمدرآمد مطرح شده است.
توفیقی در پایان تاکید کرد حتی انتظار ۲۷ساله نیز به معنای آن است که فردی با ورود به بازار کار در ۲۰سالگی، در صورت تحقق همه مفروضات، تازه در ۴۷سالگی امکان خرید خانه پیدا میکند. او خواستار اقدام عملی برای تامین مسکن مزدبگیران شد و گفت اعلام شاخصها بدون توجه به توان واقعی پسانداز، مشکل سرپناه آنان را حل نمیکند.