تایمز: یکی از مظنونان طرح احتمالی حمله به پایگاه فرفورد خود با پلیس تماس گرفته بود
روزنامه تایمز سهشنبه هفت مهر گزارش داد که طرح مشکوک برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا زمانی خنثی شد که یکی از پنج مظنون، خود با شماره اضطراری پلیس تماس گرفت.
روزنامه تایمز سهشنبه هفت مهر گزارش داد که طرح مشکوک برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا زمانی خنثی شد که یکی از پنج مظنون، خود با شماره اضطراری پلیس تماس گرفت.
تحقیقات ضدتروریسم در حال حاضر بر احتمال ارتباط این افراد با جمهوری اسلامی و انگیزه آنها از حضور در نزدیکی این پایگاه متمرکز شده است.
پیشتر گزارش شده بود که پلیس پس از آن پنج مظنون را بازداشت کرد که یک کشاورز در منطقه با پلیس تماس گرفت.
بهنوشته تایمز، یکی از پنج مرد مظنون در ساعات اولیه بامداد یکشنبه و پیش از بازداشت اعضای گروه به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و تروریسم، با شماره اضطراری ۹۹۹ تماس گرفته بود. هر پنج نفر شهروند بریتانیا، ساکن لندن و حدودا در میانه دهه بیست زندگی خود هستند. آنها روز دوشنبه با قرار وثیقه آزاد شدند و همچنان تحت تحقیق قرار دارند.
بهنوشته این روزنامه تحقیقات پلیس بهطور ویژه بر این موضوع متمرکز است که آیا اعضای این گروه در جریان عملیات خود در منطقه گلاسترشر بهعنوان نیروهای نیابتی حکومت ایران فعالیت میکردهاند یا خیر.
براساس این گزارش بازرسان چند احتمال را بررسی میکنند؛ از جمله اینکه اقدام آنها عملیات شناسایی و جمعآوری اطلاعات بوده، یک «تمرین آزمایشی» برای سنجش تدابیر امنیتی پایگاه محسوب میشده یا اقدامی نمایشی برای ارسال پیام به دولت بریتانیا بوده است.
انگیزه مظنونی که با پلیس تماس گرفته نیز هنوز روشن نیست. بازرسان در حال بررسی این احتمال هستند که او در آخرین لحظه از ادامه عملیات منصرف شده باشد یا اینکه تماس با پلیس خود بخشی از برنامه گروه بوده است.
نگرانی اولیه درباره احتمال وقوع قریبالوقوع یک حمله تروریستی پس از آن کاهش یافت که کارشناسان در سه ون مورد استفاده مظنونان به جای مواد منفجره، بنزین پیدا کردند.
منابع تایمز همچنین گمانهزنیهای مطرحشده در فضای مجازی را مبنی بر اینکه این افراد سارقان سوخت بودهاند، رد کردهاند.
لارنس تیلور، رییس ملی پلیس ضدتروریسم بریتانیا، سهشنبهشب گفت سه خودرو با کمک امکانات نظامی و کارشناسان پزشکی قانونی بهطور گسترده بررسی شدهاند و هیچ وسیله انفجاری دستسازی در آنها پیدا نشده است. با این حال، به گفته او، «مقداری بنزین» در خودروها کشف شده است.
یک کشاورز که بامداد یکشنبه در حال بازگشت به خانه بود، سه ون و گروهی از مردان نقابدار را مشاهده کرد و ساعت ۱:۳۶ بامداد پلیس را در جریان گذاشت. با این حال، تایمز میگوید نیروهای امنیتی تا آن زمان در محل حاضر شده بودند، زیرا یکی از مظنونان تقریبا یک ساعت پیشتر با پلیس تماس گرفته بود.
بررسی احتمال ارتباط با جمهوری اسلامی
پایگاه فرفورد پیش از این حادثه نیز بهدلیل اطلاعات امنیتی جداگانهای درباره وجود یک تهدید جدی، در وضعیت آمادهباش قرار داشت و موانع و گشتهای امنیتی در اطراف آن افزایش یافته بود.
جمهوری اسلامی که هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است، در ماه ژوئیه فرفورد را تهدید کرده بود؛ پایگاهی که بهعنوان یکی از مراکز پشتیبانی و استقرار برای حملات آمریکا در خاورمیانه مورد استفاده قرار میگیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر گفته بود اعضای این گروه تحت نظر بودهاند. او از تصمیم مقامهای بریتانیایی برای آزادی مظنونان با قرار وثیقه انتقاد کرده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز گفته است این ماجرا «بهوضوح دست یک بازیگر خارجی را در خود دارد»، بدون آنکه آن کشور را مشخص کند.
ترامپ سهشنبه بار دیگر از آزادی مظنونان انتقاد کرد و گفت: «من فقط از این ناراحتم که چطور به یک تروریست وثیقه میدهید؟»
ترامپ همچنین گفت این عملیات «از مدتها قبل» در جریان بوده و آمریکا نیز در آن مشارکت داشته است.
احتمال بررسی پرونده تحت قانون امنیت ملی
انتظار میرود تحقیقات پلیس چند هفته ادامه داشته باشد. کارآگاهان همچنین بررسی خواهند کرد که آیا شواهد موجود برای پیگیری پرونده تحت «قانون امنیت ملی» بریتانیا کافی است یا خیر.
این قانون برای افرادی که به نیابت از دولتهای متخاصم، از جمله ایران، به جاسوسی، خرابکاری یا اقدامات فیزیکی دست بزنند، مجازاتهایی تا ۱۴ سال زندان در نظر گرفته است. ناآگاهی نیز الزاما دفاع قانونی محسوب نمیشود؛ افرادی که «بهطور منطقی باید میدانستند» برای یک قدرت خارجی فعالیت میکنند، ممکن است تحت پیگرد قرار گیرند.
مقامهای بریتانیایی هشدار دادهاند که جمهوری اسلامی و دیگر حکومتهای متخاصم بهطور فزایندهای از نیروهای نیابتی، از جمله مجرمان سطح پایین، برای انجام «کارهای کثیف» در بریتانیا استفاده میکنند و در مقابل مبالغ نسبتا اندکی به آنها میپردازند. این اقدامات تاکنون شامل ارعاب، خشونت و آتشافروزی بوده است.
تیلور همچنین اعلام کرد پلیس در ارتباط با این پرونده املاکی را در لندن بازرسی کرده است. او در عین حال از تصمیم برای آزادی پنج مظنون با قرار وثیقه دفاع کرد و گفت آنها همچنان تحت تحقیق هستند و باید شرایط سختگیرانه وثیقه را رعایت کنند.
تیلور گفت درک میکند که آزادی مظنونان برای بسیاری تعجبآور بوده است، اما تاکید کرد این یک «تصمیم تحقیقاتی» بوده که بر تجربه و بررسی دقیق اختیارات پلیس استوار است و امنیت عمومی در مرکز تصمیمگیریها قرار داشته است.
این وبسایت حقوق بشری شامگاه سهشنبه هفتم مهر گزارش داد مرتضی ستوده، ۲۶ ساله و اهل منطقه ابتر ایرانشهر، در درگیری چندساعته در منطقه غریبآباد این شهر کشته شد.
بهگفته منابع حالوش، نیروهای نظامی پس از چند ساعت تیراندازی، خانهای را که او در آن حضور داشت با لودر تخریب کردند.
منابع محلی و شاهدان عینی به حالوش گفتند دهها خودرو نظامی و یک تانک به محل اعزام شدند و نیروهای جمهوری اسلامی از پهپاد، سلاحهای سبک و آرپیجی استفاده کردند.
بهگفته این منابع، نیروهای نظامی مسیرهای منتهی به محل درگیری را بستند و مانع نزدیک شدن مردم شدند.
حالوش همچنین گزارش داد ستوده در ویدیویی که پیش از کشته شدن ضبط کرد، از خانواده، بستگان و دوستانش طلب بخشش کرد. در گزارشهای منتشرشده، علت آغاز درگیری و شمار نهایی کشتهها و زخمیهای احتمالی مشخص نشده است.
خبرگزاری فارس به نقل از فرماندهی انتظامی سیستان و بلوچستان نوشت یک فرد مسلح تحت تعقیب در درگیری با ماموران پلیس ایرانشهر کشته شد. پلیس او را به ارتکاب چندین فقره قتل، سرقت به عنف و زورگیری مسلحانه متهم کرد.
ایرنا نیز به نقل از فرماندار ایرانشهر از کشته شدن دو فرد مسلح در «این عملیاتها» خبر داد، اما در این نقلقول مشخص نیست هر دو نفر در درگیری غریبآباد کشته شدهاند یا این آمار به عملیاتهای جداگانه مربوط است.
درگیری ایرانشهر در ادامه درگیریهای مسلحانه هفتههای اخیر در سیستان و بلوچستان رخ داد.
یکم مهر، درگیری در منطقه جهادآباد سراوان به کشته شدن حسین ظریفی، فرمانده قرارگاه سجاد سپاه، انجامید. سپاه مرگ او را تایید کرد و حالوش نیز از کشته شدن احمد هراتی زراعتی، مسئول اطلاعات این قرارگاه، و زخمی شدن دستکم ۱۳ نیروی دیگر خبر داد.
پیشتر نیز قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه اعلام کرده بود در درگیری ۲۱ شهریور در منطقه بخشان سراوان، سه نیروی سپاه و چهار فرد مسلح کشته شدند. حالوش در گزارش آن درگیری از تبادل آتش سنگین و هدف قرار گرفتن یک خانه مسکونی با گلولههای آرپیجی خبر داده بود.
گزارش حضور نیروهای فاطمیون در ارتفاعات زاهدان
حالوش شامگاه هفتم مهر، در گزارشی جداگانه، ویدیویی بدون صدا از افراد مسلح با یونیفورم و تجهیزات نظامی در ارتفاعات رودماهی زاهدان منتشر کرد. به نوشته این وبسایت، تصاویر حرکت و استقرار این افراد در دامنههای کوهستانی را نشان میدهد و برخی صورتهای خود را پوشاندهاند.
منابع محلی حالوش افراد حاضر در تصاویر را از اعضای فاطمیون معرفی کردند و گفتند ویدیو یکشنبه پنجم مهر ضبط شده است. انتساب این افراد به فاطمیون بر روایت منابع محلی استوار است و در گزارشهای ارائهشده، اطلاعاتی درباره ارتباط آنان با درگیری ایرانشهر وجود ندارد.
این وبسایت ۳۰ شهریور نیز ویدیویی منتشر کرده بود که بهگفته منابع محلی، آموزش نظامی اعضای فاطمیون با سلاح گرم را در یک مدرسه دخترانه نوساز در منطقه گشت سراوان نشان میداد.
حالوش همچنین از دریافت گزارشهایی درباره حضور و جابهجایی نیروهای منتسب به فاطمیون و زینبیون در شهرهای مختلف استان و واگذاری شماری از پایگاههای بسیج محلی به این نیروها خبر داد و اعلام کرد بررسی و مستندسازی این گزارشها ادامه دارد.
فاطمیون و زینبیون گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامیاند که عمده اعضای آنها بهترتیب از میان شیعیان افغانستان و پاکستان جذب شدهاند و سابقه حضور در جنگ سوریه را دارند.
در صفحه «واریز کوین» اپلیکیشن والکس، با انتخاب تتر و گزینه اییآرسی (ERC-20)، بهجای آدرس کیفپول و کد کیوآر، این پیام نمایش داده میشود: «متاسفانه در حال حاضر امکان واریز USDT در بستر شبکه ERC20 وجود ندارد.»
بررسی گزینه تیآرسی (TRC-20) نیز نشان میدهد سرویس واریز تتر از طریق شبکه ترون غیرفعال است.
توقف این خدمات سهشنبه هفتم مهر مشاهده شد. یک روز پیش از آن، ششم مهر، دموکراتهای کمیته فرعی دائمی تحقیقات سنای آمریکا در گزارشی درباره نقش تتر در تامین مالی جمهوری اسلامی، این رمزارز را «راه نجات مالی» حکومت ایران و ابزاری برای تامین مالی گروههای نیابتی آن توصیف کردند.
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، خواستار تحقیق وزارتخانههای خزانهداری و دادگستری آمریکا درباره احتمال نقض تحریمها و قوانین بانکی از سوی شرکت تتر شد.
والکس تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعیه رسمی جداگانهای درباره علت توقف این دو سرویس یا زمان ازسرگیری خدمات منتشر نکرده است. ارتباط این محدودیت با فشارهای آمریکا بر تتر نیز مشخص نیست.
تتر با نماد USDT برای حفظ ارزشی معادل یک دلار آمریکا طراحی شده و بر بستر چند بلاکچین عرضه میشود. گزینههای ERC-20 و TRC-20 در والکس بهترتیب مسیرهای انتقال تتر بر بستر اتریوم و ترون هستند. غیرفعال شدن این خدمات در یک صرافی به معنای از کار افتادن خود شبکهها نیست.
والکس در هشدار مربوط به واریز نوشته است: «واریز ممکن است زمانبر باشد و در برخی موارد امکان بازیابی وجود نداشته باشد؛ مسئولیت با کاربر است.»
پیگیری مسیرهای رمزارزی انتقال پول جمهوری اسلامی
در یکی از تازهترین پروندهها، دادستانی نیویورک برای مصادره حدود ۶۱ میلیون دلار تتر که آن را حاصل فروش نفت تحریمشده ایران میداند، شکایت مدنی ثبت کرد. این داراییها در ۱۰ نشانی شبکه ترون نگهداری میشدند و پیشتر مسدود شده بودند. قاضی فدرال ۲۳ شهریور مجوز انتقال داراییها به کیفپول تحت کنترل افبیآی را صادر کرد، اما مصادره نهایی به رای دادگاه نیاز دارد.
پیگیری این مسیرهای مالی پیشتر به تحریم صرافیها نیز انجامیده بود. وزارت خزانهداری آمریکا ۱۰ بهمن ۱۴۰۴، دو صرافی ثبتشده در بریتانیا به نامهای «زدسکس» و «زدکسیون» را تحریم کرد. این وزارتخانه اعلام کرد دو صرافی حجم بالایی از تراکنشهای مرتبط با نهادهای وابسته به سپاه پاسداران را پردازش کردهاند.
نقش بایننس در انتقال پول برای جمهوری اسلامی نیز موضوع گزارشهای رسانهای بوده است. والاستریت ژورنال ۲۴ مرداد در گزارشی درباره تلاش بایننس برای بازگشت به بازار بریتانیا، به موضوع انتقال میلیاردها دلار رمزارز به شبکههای مالی مرتبط با حکومت ایران و سپاه از طریق این صرافی رمزارز پرداخت. بایننس این اتهامات را رد کرده و گفته است فعالیتهای غیرقانونی را تحمل نمیکند و با نهادهای تحریمشده تراکنش مستقیم نداشته است.
شرکت تتر نیز در پاسخ به گزارش ششم مهر دموکراتهای سنا، بر همکاری خود با دولت آمریکا تاکید کرد و گفت به مسدودسازی نزدیک به ۵۵۰ میلیون دلار تتر مرتبط با ایران کمک کرده است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفَک، سهشنبه هفتم مهر در بیانیهای اعلام کرد افراد و شرکتهای تحریمشده در ایران، چین، هنگکنگ، پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه فعالیت دارند. این وزارتخانه هدف اقدام تازه را تضعیف توان جمهوری اسلامی برای بازسازی برنامههای تسلیحاتی و افزایش هزینه همکاری با شبکههای خرید تجهیزات نظامی تهران عنوان کرد.
این بسته نماینده وزارت دفاع جمهوری اسلامی در پکن، شبکه تامین قطعات الکترونیکی برای صنایع هواپیماسازی و موشکی ایران و واسطههای خرید و توزیع سلاح را در بر میگیرد. تحریمها بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ اعمال شدهاند که اشاعهدهندگان سلاحهای کشتار جمعی و ابزارهای حمل و پرتاب این سلاحها را هدف قرار میدهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای که برای اعلام تحریمهای تازه منتشر شد، گفت: «وزارت خزانهداری در چارچوب عملیات طرد اقتصادی، به هدف قرار دادن و مختل کردن فعالیت کسانی ادامه خواهد داد که با ارائه حمایت مادی، فناورانه یا مالی، به رژیم ایران امکان میدهند فعالیتهای تروریستی خود را ادامه دهد.»
او تاکید کرد واشینگتن به شناسایی، افشا و منزوی کردن حامیان جمهوری اسلامی ادامه میدهد.
کارزار «طرد اقتصادی» دوم شهریور با هدف اعلامشده قطع شریانهای اقتصادی حکومت ایران و تحریم ۷۸ فرد، شرکت و کشتی آغاز شد. با احتساب بسته آغازین و اقدام هفتم مهر، آمریکا تاکنون در هشت نوبت در چارچوب این کارزار تحریمهای تازه اعلام کرده است. این تحریمهای تازه از شبکههای مالی و نفتی تا هوانوردی، رمزارزها و تامین تجهیزات نظامی را در بر میگیرد.
شبکههای خرید تسلیحات و قطعات
به گفته وزارت خزانهداری، سید اصغر علیزاده طباطبایی، نماینده وزارت دفاع در پکن، خرید سامانههای تسلیحاتی و قطعات با کاربرد دوگانه را هماهنگ میکند. شرکت «کاوشکام آسیا» نیز برای هسا، سازنده پهپاد و هواپیماهای نظامی، و گروه صنعتی شهید باکری، مسئول برنامه موشکهای بالستیک سوخت جامد، قطعات الکترونیکی تامین کرده است. علاوه بر کاوشکام، علی فتوت احمدی، مدیر این شرکت، و پریسا لالی، نماینده آن، تحریم شدند. شرکت هنگکنگی «ایسی موجو» و «لی فن»، نماینده این شرکت در چین، نیز به فهرست تحریمها اضافه شدند.
بخش دیگر تحریمهای تازه «وسیم پاشا تجمل»، رییس گروه کاوالیر در پاکستان، و سه شرکت مرتبط با او در پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را هدف گرفته است. وزارت خزانهداری میگوید تجمل با استفاده از ارتباطات حرفهای خود برای وزارت دفاع ایران سلاح تهیه و توزیع میکند. اوفک اعلام کرد اقدام علیه شرکت مستقر در عربستان سعودی با هماهنگی دولت این کشور انجام شده است.
گسترش فشار بر مسیرهای مالی و تجاری
در بستههای پیشین، واشینگتن بانک گلدن گلوبال و دو موسسه وابسته در ترکیه را ۱۳ شهریور و ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با هوانوردی ایران را ۱۷ شهریور تحریم کرد. شبکههای پشتیبان حزبالله، کتائب حزبالله و نیروی قدس نیز ۱۹ شهریور هدف قرار گرفتند. این فشار با تحریم بانک روسی ویتیبی در ۲۳ شهریور و صرافی بیتبانک و شبکه مرتبط با بابک زنجانی در ۲۶ شهریور ادامه یافت. به گفته خزانهداری، این شبکهها در انتقال درآمدهای نفتی، تامین مالی نیروهای نیابتی و جابهجایی رمزارز برای سپاه نقش داشتند.
در کنار تحریمها، آمریکا برای مصادره بیش از ۶۱ میلیون دلار تتر مرتبط با فروش نفت ایران اقدام قضایی کرده و به افشاگران تخلفات مالی مرتبط با جمهوری اسلامی تا ۳۰ درصد جریمههای وصولشده پاداش پیشنهاد داده است.
مصادره نهایی این رمزارزها به رای دادگاه نیاز دارد.
تحریمهای تازه نیز داراییهای مشمول صلاحیت آمریکا را مسدود میکند و بانکهای خارجی تسهیلکننده معاملات عمده با تحریمشدگان را در معرض تحریم ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی آمریکا قرار میدهد.
این تهدید، بنا بر هدف اعلامشده واشینگتن، برای محدود کردن مسیرهای دریافت درآمد، انتقال پول و خرید تجهیزات جمهوری اسلامی به کار گرفته میشود.
این روزنامه سهشنبه هفتم مهر، به نقل از شرکت تحلیل دادههای کالا و کشتیرانی کپلر نوشت میانگین صادرات روزانه نفت عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عراق در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، به ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه رسیده است.
این میزان بیش از ۸۰ درصد میانگین صادرات روزانه این کشورها در ۱۲ ماه پیش از جنگ است و نشان میدهد تولیدکنندگان منطقه توانستهاند با یافتن راههایی برای مقابله با محدودیتهای تنگه هرمز، بخش بزرگی از صادرات خود را احیا کنند.
این روزنامه بریتانیایی در گزارش خود تاکید کرد با وجود افزایش قابل توجه صدور نفت از تنگه هرمز، قیمت نفت هنوز مهار نشده است. بهای هر بشکه نفت برنت از حدود ۹۰ دلار در اوایل شهریور به بیش از ۱۰۰ دلار رسیده است؛ هرچند همچنان با اوج بیش از ۱۲۶ دلاری دوران جنگ در فروردین و اردیبهشت فاصله دارد.
کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالاها و حملونقل دریایی، دوشنبه ششم مهر گزارش داد صادرات روزانه نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در یک ماه گذشته به بیش از ۱۶ میلیون بشکه رسید. این آمار که صادرات نفت از عربستان سعودی، امارات، عراق، عمان، قطر، کویت و ایران را در بر میگیرد، همچنان حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه کمتر از سطح ماه پیش از آغاز جنگ است.
کپلر افزایش صادرات عربستان و امارات و بهبود انتقال نفت از تنگه هرمز عامل اصلی این رشد ارزیابی و برآورد کرد صادرات روزانه از مسیر تنگه در این ماه به حدود ۹ میلیون و ۷۱۹ هزار بشکه برسد.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی نوشت طی هفت روز منتهی به ششم مهر، ۱۹ ابرنفتکش از تنگه هرمز عبور کردند. هر کدام از آنها حامل دو میلیون بشکه نفت عربستان بود. رویترز تاکید کرده است که این آمار، عبور احتمالی کشتیهایی را که با سامانه شناسایی خاموش از تنگه هرمز عبور میکنند، شامل نمیشود.
انتقال نفت به بیرون از تنگه و کاهش فشار بر آمریکا
به نوشته فایننشالتایمز، احیای صادرات نفت منطقه میتواند قدرت چانهزنی تهران را در مذاکرات صلح کاهش دهد، زیرا ادامه خروج محمولهها از خلیج فارس، فشار بر آمریکا برای دستیابی به توافق را کمتر میکند.
آنشیکا پراجاپاتی، تحلیلگر شرکت مشاوره دریایی دروری، افزایش صادرات را نشانه بازگشت تدریجی شبکههای صادراتی کشورهای خلیج فارس به روال عادی پس از ماهها اختلال دانست. به گفته او، گسترش انتقال رفتوبرگشتی نفت از تنگه هرمز نقش اصلی را در این روند داشته است.
در این روش، تولیدکنندگان نفت محمولهها را از بندرهای داخل خلیج فارس به نفتکشهای منتظر در بیرون تنگه میرسانند. به این ترتیب، شرکتهای کشتیرانی میتوانند بدون فرستادن نفتکشهای خود به داخل خلیج فارس و پذیرش خطر عبور از تنگه، نفت بارگیری کنند.
نیلز راسموسن، تحلیلگر ارشد کشتیرانی در انجمن مالکان کشتی «بیمکو»، گفت: «این روش به شرکتهای نفتی امکان داده است صادرات خود را افزایش دهند، بدون آنکه تعداد کشتیهای حاضر به پذیرش خطر عبور از تنگه هرمز، صادراتشان را محدود کند.»
عربستان سعودی نیز علاوه بر افزایش صادرات از خلیج فارس، بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته است. این خط لوله که نفت را به دریای سرخ میرساند، پس از حمله ۱۹ شهریور از مدار خارج شده بود. دادههای مقدماتی کپلر نشان میدهد مجموع صادرات نفت عربستان در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به شش میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
صادرات امارات و بحرین نیز افزایش یافته است. فایننشالتایمز نوشت با شناسایی عبور کشتیهایی که دستگاههای فرستنده اطلاعات خود را در تنگه خاموش میکنند، ممکن است برآورد صادرات منطقه افزایش یابد.
ادامه حملات به کشتیها
احیای صادرات در شرایطی رخ داده که گزارشهای حمله به شناورها همچنان منتشر میشود. نیروی دریایی سپاه بامداد ۲۷ شهریور اعلام کرد یک نفتکش با پرچم توگو را هدف قرار داده است. به گفته سپاه، این نفتکش پس از حمله آتش گرفت و متوقف شد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز یکم مهر از اصابت پرتابهای ناشناس به یک کشتی باری در تنگه هرمز خبر داد. این حادثه به آتشسوزی، تخلیه خدمه و آسیبدیدن دو نفر انجامید. در گزارش این مرکز، عامل شلیک مشخص نشده بود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، پنجم مهر گزارش داد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی روزهای سوم و چهارم مهر، در مجموع، ۱۹ کشتی را هدف قرار دادند. این رسانه همان روز در خبری دیگر از شلیک موشک کروز دریایی به یک کشتی در تنگه هرمز خبر داد. ایراناینترنشنال نیز پیامی از یک ساکن محلی درباره شلیک موشک از ساحل به دریا دریافت کرده بود.
ادامه این خطرها هزینه حمل نفت را بالا برده است. به نوشته فایننشالتایمز، نرخ اجاره ابرنفتکشها برای عبور از تنگه هرمز به رکورد روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده و تقاضا برای خرید نفتکشهای دستدوم نیز قیمت این شناورها را به بالاترین سطح رسانده است.
با این همه، پراجاپاتی افزایش صادرات از تنگه را «گامی اولیه بهسوی بازگشت به شرایط عادی» توصیف کرد؛ روندی که هنوز حجم صادرات را به سطح پیش از جنگ نرسانده است.
سخنگوی فرماندهی آفریقای ارتش آمریکا به این روزنامه گفت پیوند توانمندیهای عملیاتی دو گروه میتواند دامنه حملات مرگبار الشباب را در شاخ آفریقا گسترش دهد و امکان بیشتری برای اعمال نفوذ و اختلال در مسیرهای دریایی دریای سرخ و غرب اقیانوس هند در اختیار حوثیها بگذارد.
این روزنامه بریتانیایی در گزارشی که سهشنبه هفتم مهر منتشر شد، همچنین به نقل از کارشناسان امنیتی و نظامی نوشت حوثیها به الشباب سلاح فروختهاند، صدها جنگجوی این گروه را برای استفاده از پهپاد و مواد منفجره آموزش دادهاند و به مناطق تحت کنترل آن در جنوب سومالی رفتوآمد دارند.
این همکاری در شرایطی گسترش یافته که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، پس از تصرف بندر مخا و پیشروی به سوی بابالمندب، برای تثبیت مواضع خود در سواحل دریای سرخ میجنگند. به نوشته فایننشالتایمز، یکدهم تجارت جهانی از این تنگه میگذرد.
رویترز نیز ۳۰ شهریور گزارش داد حوثیها برای تصرف ارتفاعات راهبردی تعز و لحج پیشروی کردهاند تا پشت جبهه نیروهای خود در اطراف بابالمندب را امن کنند و مواضع تازه بهدستآمده را حفظ کنند.
تیم لندرکینگ، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور یمن، به فایننشالتایمز گفت همکاری با الشباب با راهبرد حوثیها برای فشار بر این آبراه از هر دو سو سازگار است. به گفته او، گسترش نفوذ فراتر از مرزهای یمن، اهمیت این رابطه را برای حوثیها افزایش داده است.
از فروش سلاح تا همکاری عملیاتی
گولید احمد، کارشناس سومالیایی امنیت منطقه، به فایننشالتایمز گفت روابط دو گروه از قاچاق فراتر رفته و به همکاری عملیاتی در زمینه تسلیحات، پهپادها و دانش فنی تبدیل شده است.
به گفته او، اگر الشباب توان استفاده از موشکهای میانبرد و قایقهای بدون سرنشین دریافتی از حوثیها را پیدا کند، دامنه تهدید میتواند به غرب اقیانوس هند گسترش یابد.
مت برایدن، رییس پیشین هیات کارشناسان سازمان ملل در امور سومالی، نیز به این روزنامه گفت ممکن است شمار جنگجویان سومالیایی آموزشدیده نزد حوثیها به ۱۵۰۰ نفر، شامل نیروهای الشباب و دیگر گروههای سومالیایی، برسد.
برایدن و احمد از شواهد تلاش الشباب برای دستیابی به تسلیحات پیشرفتهتر، از جمله موشکهای زمینبههوای ایرانی اس-۳۵۸، خبر دادند، اما تاکید کردند این موشکها تاکنون در میدان نبرد سومالی مشاهده نشدهاند.
به گفته برایدن، حوثیها از همکاری با الشباب برای نصب رادار و تجهیزات دیگر در سومالی استفاده میکنند تا رفتوآمد کشتیها را از سواحل آفریقا زیر نظر بگیرند.
در سوی دیگر این مسیر دریایی، اسکاینیوز عربی ۲۸ شهریور به نقل از منابع نظامی یمنی از نصب رادار در ارتفاعات ساحلی یمن و بازدید چهار عضو سپاه از مخا و بابالمندب خبر داده بود. در زمان انتشار آن گزارش، سپاه و حوثیها به این خبر واکنشی نشان نداده بودند.
هشدار آمریکا در میانه تردید درباره مداخله نظامی
هشدار تازه درباره همکاری حوثیها و الشباب در حالی مطرح میشود که واشینگتن در هفتههای گذشته درباره ورود دوباره به نبرد با این گروه یمنی محتاط بوده است.
نیویورکتایمز ۳۰ شهریور گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، حملات برنامهریزیشده به مواضع حوثیها را در واپسین مراحل آمادهسازی متوقف کرد. به نوشته این روزنامه، فشار جنگ ایران بر ارتش آمریکا از دلایل تردید مشاوران ترامپ درباره گشودن جبههای تازه بود.
با این حال، ابعاد بلندمدت همکاری حوثیها و الشباب هنوز روشن نیست. پیتر سالزبری، استاد مدعو دانشگاه کلمبیا، به فایننشالتایمز گفت حوثیها خواهان جذب نیرو در سومالی و استفاده از خاک این کشور برای رصد خلیج عدن و انجام حملات هستند.
او افزود ممکن است این رابطه به آموزش و انتقال محدود سلاح ختم شود یا به الگویی شبیه حمایت جمهوری اسلامی و حزبالله از حوثیها بینجامد. سالزبری این الگو را اینطور توضیح داد: «توان نظامی الشباب بهتدریج افزایش مییابد و همزمان بیش از گذشته به حوثیها وابسته میشود.»
