بهدنبال تشدید درگیریها در منطقه، هند به مالکان شناورها، شرکتهای مدیریت کشتیرانی و شرکتهای تامین نیروی دریانورد دستور داد تا اطلاع ثانوی، از اعزام شهروندان هندی به تنگه هرمز خودداری کنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اداره کل کشتیرانی هند شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر با صدور دستوری اعلام کرد: «تا اطلاع ثانوی، هیچ دریانورد هندی نباید به کشتیهایی اعزام شود که مسیر سفر آنها شامل عبور از تنگه هرمز است.»
این نهاد با اشاره به حملات اخیر به کشتیها هشدار داد خطرات پیشروی دریانوردان و شناورهای تجاری فعال در منطقه «بهطور چشمگیری» افزایش یافته است.
در این دستور آمده است: «با توجه به تشدید وضعیت امنیتی در منطقه خلیج فارس، اداره کل کشتیرانی لازم میداند برای حفاظت از منافع دریانوردان هندی که در کشتیهای فعال در این منطقه خدمت میکنند، تدابیر احتیاطی بیشتری اتخاذ شود.»
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که در جریان حملات سه روز گذشته به کشتیها در منطقه، دو دریانورد هندی جان خود را از دست دادند.
بر اساس آمار دولت هند، این کشور با بیش از ۳۰۰ هزار دریانورد شاغل در ناوگانهای کشتیرانی، سومین تامینکننده بزرگ نیروی کار دریانوردی تجاری در جهان به شمار میرود.
در روزهای اخیر، درگیریها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
در سوی دیگر، محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر «کنترل راهبردی» حکومت ایران بر تنگه هرمز را «خواسته عمومی و ملی» خواند و تهدید کرد تا زمانی که واشینگتن سازوکار تهران برای اداره تنگه هرمز را نپذیرد، این آبراه راهبردی بسته خواهد ماند.
احضار معاون سفیر جمهوری اسلامی در دهلینو
اداره کل کشتیرانی هند در ادامه از کاپیتانهای کشتیها خواست نسبت به وضعیت امنیتی در خلیج فارس، تنگه هرمز و آبهای مجاور هوشیاری کامل داشته باشند و هشدارهای ناوبری را بهطور مستمر رصد کنند.
به گزارش رویترز، دولت هند همچنین در واکنش به کشته شدن یکی از دریانوردان هندی در ۲۳ تیر، معاون سفیر جمهوری اسلامی در دهلینو را احضار و مراتب اعتراض شدید دهلینو را به تهران ابلاغ کرد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
۲۲ تیر، روزنامه فایننشالتایمز به نقل از یک منبع آگاه خبر داد دولت دبی در حال برنامهریزی برای ساخت یک بندر جدید و یک پایانه کانتینری در سواحل شرقی امارات متحده عربی است تا از وابستگی دبی به بندر راهبردی جبلعلی در تنگه هرمز بکاهد و مسیری جایگزین فراهم کند.
همزمان با ادامه حملات نظامی به مواضع جمهوری اسلامی، آمریکا از شامگاه ۲۳ تیر بار دیگر محاصره دریایی بنادر ایران را از سر گرفته؛ اقدامی که به افزایش محدودیتهای کشتیرانی در آبهای منطقه دامن زده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد که موج تازه عملیات علیه حکومت ایران که از ساعت ۳ بعدازظهر چهارشنبه به وقت شرق آمریکا [۱۰:۳۰ شب به وقت ایران] آغاز شده بود، ساعت ۹ شب به وقت شرق آمریکا [۴:۳۰ صبح ایران] به پایان رسیده است.
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در این عملیات مراکز فرماندهی، سامانههای پدافند هوایی، توانمندیهای موشکی و پهپادی و همچنین تاسیسات پایش ساحلی ایران را هدف قرار دادند تا «توانایی ایران برای تهدید دریانوردان غیرنظامی و کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز» بیش از پیش تضعیف شود.
به گفته سنتکام، در این حملات از مهمات هدایتشونده دقیق استفاده شده و اهدافی در چندین نقطه، از جمله بندرعباس، هدف قرار گرفتهاند. این فرماندهی همچنین اعلام کرد که پیشتر در بامداد چهارشنبه نیز در یک عملیات ۹۰ دقیقهای، مواضع دفاع ساحلی و سایتهای موشک کروز در جزیره تنب بزرگ را هدف قرار داده بود.
سنتکام در پایان بیانیه خود تاکید کرد که «ارتش ایالات متحده به دستور فرمانده کل قوا، [حکومت] ایران را پاسخگو میکند.»
همزمان با این حملات، گزارشهای متعدد از داخل ایران از شنیده شدن صدای انفجار و فعالیت سامانههای پدافند هوایی در تهران و چندین شهر دیگر منتشر شد. بر اساس گزارشهای دریافتی از شهروندان، صدای انفجار یا شلیک پدافند هوایی در مناطق مختلف تهران از جمله جمالزاده، میرداماد، کن، پارچین، کیانشهر، شهرک غرب، سعادتآباد و یوسفآباد شنیده شده است. همچنین شهروندان از پرواز جنگندهها بر فراز مناطق جنوب، مرکز، شرق و غرب تهران خبر دادند.
کانالهای نزدیک به سپاه پاسداران اعلام کردند که سامانههای پدافند هوایی در منطقه پارچین با یک «شیء ناشناس» در آسمان تهران درگیر شدهاند. کانال «سپاه سایبری پاسداران» نیز ویدیویی منتشر کرد که به گفته آن، فعالیت پدافند هوایی در پارچین را نشان میدهد.
در استان مرکزی، معاون استاندار اعلام کرد که ساعت ۳:۳۰ بامداد، منطقهای در خارج از شهر خنداب هدف دو حمله هوایی آمریکا قرار گرفت. او گفت ساکنان این منطقه دو انفجار شدید را شنیدهاند، اما تاکنون گزارشی از میزان خسارت یا تلفات احتمالی منتشر نشده است. راکتور تحقیقاتی آب سنگین خنداب در نزدیکی محل حمله قرار دارد.
در هرمزگان، منابع استانداری به خبرگزاری تسنیم گفتند که ساعت ۱:۲۷ بامداد نقطهای در شرق بندرعباس و ساعت ۵۵ دقیقه بامداد منطقهای در حوالی سیریک هدف حمله آمریکا قرار گرفته است. خبرگزاری فارس نیز گزارش داد که دقایقی بعد، نقاطی در حوالی جزیره قشم هدف حملات آمریکا قرار گرفتند، اما جزئیاتی درباره خسارتها منتشر نشده است.
در سیستان و بلوچستان نیز گزارشهای متعددی از حملات منتشر شد. خبرگزاری تسنیم از شنیده شدن دو انفجار در کنارک خبر داد و خبرگزاری مهر نیز از وقوع انفجار در راسک گزارش داد. مهر پیشتر از شنیده شدن دستکم سه انفجار در چابهار و انفجارهایی در بندرعباس خبر داده بود.
همزمان، ویدیوهای منتشرشده در کانالهای تلگرامی وحیدآنلاین و حالوش حاکی از هدف قرار گرفتن پاسگاه دریابانی «احمدریزه» در چابهار بود. همچنین پیامهای شهروندان از حمله به پاسگاه احمدریزه، شهرک بهار، جاده رمین و مناطقی در اطراف چابهار حکایت داشت. مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون این گزارشها را تایید نکرده و درباره خسارتها یا تلفات احتمالی توضیحی ندادهاند.
در خوزستان نیز پیامهای شهروندان از شنیده شدن صدای انفجار در اهواز، بهویژه در محدوده محله گلستان، خبر داد. خبرگزاری مهر نیز گزارش داد که چهار نقطه در اطراف اهواز هدف حمله آمریکا قرار گرفتهاند.
در لرستان، خبرگزاری ایرنا به نقل از منابع محلی از شنیده شدن صدای انفجار در بخشهایی از استان خبر داد و اعلام کرد که بررسیها درباره منشأ این انفجارها ادامه دارد.
همزمان با ادامه حملات، تنش در کشورهای منطقه نیز افزایش یافت. وزارت کشور بحرین برای دومین بار طی روزهای اخیر آژیر خطر را در سراسر این کشور به صدا درآورد و از شهروندان خواست به نزدیکترین محل امن بروند و اخبار را تنها از منابع رسمی دنبال کنند.
ستاد کل ارتش کویت نیز اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور در حال رهگیری پهپادهای «متخاصم جمهوری اسلامی» هستند و صدای انفجارهای شنیدهشده ناشی از انهدام این پهپادها بوده است.
در تهران، حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، اعلام کرد که هدف عملیات جمهوری اسلامی «نابودی زیرساختهای تهاجمی آمریکا در منطقه» است و مراحل بعدی این عملیات نیز اجرا خواهد شد. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت آمریکا نباید تصور کند میتواند این درگیری را به یک «جنگ فرسایشی» تبدیل کند. این اظهارات در حالی مطرح شد که به گفته کشورهای منطقه، بخش عمده حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی پیش از اصابت به اهداف رهگیری و منهدم شدهاند.
از سوی دیگر، محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد بازگشایی تنگه هرمز منوط به اجرای «مقررات جمهوری اسلامی» از سوی آمریکا و پایبندی واشینگتن به تفاهمنامه موجود است. او هشدار داد که در صورت تداوم وضعیت کنونی، آمریکا و متحدانش باید انتظار بسته شدن دیگر مسیرهای صادرات نفت و گاز را نیز داشته باشند.
دونالد ترامپ نیز در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، در پاسخ به این پرسش که آیا همانگونه که آمریکا داعش را نابود کرد، ممکن است سپاه پاسداران را نیز از بین ببرد، گفت: «بله، ممکن است. خواهیم دید چه اتفاقی میافتد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت جمهوری اسلامی اکنون خواهان مذاکره است و گفت روسایجمهوری پیشین آمریکا باید سالها پیش با تهران به شیوهای متفاوت برخورد میکردند. او ضمن انتقاد دوباره از توافق هستهای دولت باراک اوباما، حمله بمبافکنهای بی-۲ آمریکا به تاسیسات هستهای ایران را «بهموقع» توصیف کرد و تاکید کرد که آن عملیات به برنامه هستهای جمهوری اسلامی پایان داده است.
ترامپ همچنین گفت که جمهوری اسلامی اکنون بهشدت تضعیف شده و گفت توان تسلیحاتی [حکومت] ایران حدود ۹۱ درصد، ذخایر موشکی آن حدود ۸۸ تا ۹۰ درصد و توان پهپادی، ظرفیت تولید و پرتابگرهای موشکی این کشور نیز به شدت کاهش یافته است. او با این حال تاکید کرد که جمهوری اسلامی همچنان خطرناک است، اما حملات آمریکا باعث شده است تهران اکنون به دنبال توافق باشد.
به گزارش سیانان، ترامپ در روزهای اخیر از مشاوران ارشد خود گزینههای مختلفی برای گسترش عملیات نظامی علیه ایران دریافت کرده است. به گفته دو منبع آگاه، این گزینهها در نشست شامگاه سهشنبه اتاق وضعیت کاخ سفید نیز بررسی شد؛ نشستی که تمرکز اصلی آن بر تشدید تلاشها برای کاهش کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز بود.
سیانان نوشت ترامپ در اظهارات علنی خود اعلام کرده است که قصد دارد در هفته آینده حملات شدیدتری علیه [حکومت] ایران انجام دهد و حتی زیرساختهای غیرنظامی و احتمالا تأسیسات انرژی را هدف قرار دهد. به نوشته این شبکه، او در پشت صحنه نیز با مقامهای ارشد دولت درباره سناریوهای مختلف اقدام نظامی گفتوگو کرده تا راههایی برای وادار کردن تهران به پذیرش خواستههای واشینگتن پیدا کند؛ زیرا به اعتقاد دولت آمریکا، تلاشهای پیشین نتوانسته [حکومت] ایران را وادار به عقبنشینی کند.
بر اساس گزارش سیانان، آمریکا طی پنج روز گذشته هر روز مواضع جمهوری اسلامی در امتداد تنگه هرمز را هدف حمله قرار داده است. تازهترین حمله روز چهارشنبه جزیره تنب بزرگ را هدف قرار داد؛ جزیرهای که به گفته این شبکه، به عنوان یکی از پایگاههای نیروهای نظامی ایران مورد استفاده قرار میگیرد.
مقامهای آمریکایی به سیانان گفتهاند هدف این حملات، کاهش توانایی [حکومت] ایران برای جلوگیری از عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است. با این حال، نابودی اهدافی مانند سامانههای راداری و پرتابگرهای موشکی میتواند زمینه را برای عملیات نظامی گستردهتر فراهم کند.
به نوشته سیانان، ترامپ اکنون دو گزینه مهم دیگر را نیز بررسی میکند: نخست، تصرف جزیره خارک که مهمترین پایانه صادرات نفت ایران به شمار میرود و دوم، بمباران مجموعههای زیرزمینی در کوه کلنگ گزله که گمان میرود با برنامه هستهای ایران مرتبط باشند.
این شبکه گزارش داد ترامپ در مصاحبههای این هفته علاقه خود به هر دو هدف را تایید کرده، اما گفته است که ممکن است عملیات زمینی برای تصرف خارک توسط کشوری دیگر انجام شود. او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز بدون ارائه توضیح بیشتر گفت: «افراد دیگری را داریم که عملیات زمینی را برای ما انجام خواهند داد.»
سیانان در ادامه نوشت ترامپ پیشتر نیز بارها نشانههایی از آمادگی برای تشدید درگیری با حکومت ایران بروز داده، اما سپس از آن عقبنشینی کرده است. با این حال، به گفته منابع این شبکه، او اکنون از اینکه [حکومت] ایران شروط هستهای مورد نظر آمریکا را نپذیرفته و همچنان عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را محدود میکند، ناراضی است.
به گزارش سیانان، رییسجمهوری آمریکا طی روزهای اخیر مواضع متفاوتی درباره مذاکره با [حکومت] ایران اتخاذ کرده است. او چهارشنبه ۲۴ تیر در یک مراسم مرتبط با صنایع دفاعی در پنسیلوانیا گفت: «آنها شدیدا خواهان توافق هستند. کاری را که ما انجام میدهیم دوست ندارند و واقعا میخواهند توافق کنند. خواهیم دید که آیا با آنها توافق میکنیم یا اینکه کار را یکسره خواهیم کرد.» این در حالی است که او تنها یک هفته پیش ادامه گفتوگو با [حکومت] ایران را «اتلاف وقت» توصیف کرده بود.
در همین حال، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا و مذاکرهکننده اصلی دولت ترامپ با [حکومت] ایران، در گفتوگویی سهساعته با جو روگن که به نوشته سیانان سهشنبه ۲۳ تیر انجام شد، تاکید کرد جنگ تنها با ابزار نظامی قابل پایان دادن نیست. او گفت آمریکا میتواند رادارها، پهپادها و موشکهای ایران را هدف قرار دهد، اما حمله به کشتیها در تنگه هرمز همچنان آسان خواهد بود و به همین دلیل «باید آمادگی گفتوگو و تلاش برای حل مساله را نیز داشت.»
در همین زمینه، والاستریت ژورنال نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که ترامپ پس از چند روز دریافت گزارشها و پیشنهادهای مشاوران ارشد خود، به گسترش عملیات نظامی علیه ایران متمایل شده است.
به نوشته این روزنامه، گزینههای مورد بررسی شامل افزایش حملات هوایی، اعزام نیروهای زمینی برای تصرف جزایر ایران در نزدیکی تنگه هرمز و بمباران یک سایت مستحکم مرتبط با فعالیتهای احتمالی هستهای ایران است.
والاستریت ژورنال گزارش داد که ترامپ شامگاه سهشنبه در نشست اتاق وضعیت کاخ سفید درباره احتمال استفاده از نیروهای آمریکایی برای تصرف جزیره خارک و دیگر مناطق در امتداد تنگه هرمز گفتوگو کرده است. به نوشته این روزنامه، احتمال بمباران مجموعه تونلی در کوه کلنگ که تاکنون هدف حملات آمریکا قرار نگرفته، از دیگر موضوعات مطرحشده در این نشست بوده است.
این روزنامه همچنین نوشت که گسترش حملات هوایی به اهداف بیشتری در داخل ایران، از جمله تاسیسات انرژی، همچنان یکی از گزینههای اصلی مورد بررسی دولت ترامپ به شمار میرود.
حملات آمریکا به اهدافی در خاک ایران صبح و میانه روز چهارشنبه ادامه یافت و چندین نقطه در جنوب و جنوب شرق کشور هدف قرار گرفت.
سنتکام حدود ۱۴:۳۰ چهارشنبه از آغاز موج تازهای از حملات علیه جمهوری اسلامی خبر داد و حدود ساعت ۱۶:۳۰ اعلام کرد این دور از حملات را تکمیل کرده است. بهگفته سنتکام، در این حملات مراکز ذخیرهسازی و پرتاب موشکهای کروز در جزیره تنب بزرگ هدف قرار گرفت.
سنتکام در این بیانیه تاکید کرد این حملات توانایی جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را بیش از پیش کاهش داده است.
طبق بیانیه ۱۴:۳۰ سنتکام این دور حملات با هدف تضعیف بیشتر توان نظامی جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز طراحی شده بود.
استانداری هرمزگان اعلام کرد در این موج حملات نقطهای در جزیره هنگام هدف پرتابههای آمریکا قرار گرفته است.
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
ترامپ همچنین ۱۹ تیر در نامهای به کنگره اعلام کرد ارتش ایالات متحده از ۱۶ تیر عملیات «دفاعی» تازهای را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است.
موج نخست حملات: هفت ساعت حمله به سواحل جنوبی
موج نخست حملات چهارشنبه از آخرین ساعات روز سهشنبه آغاز شد. سنتکام اعلام کرده بود نیروهای آمریکا در منطقه از ساعت ۲۲:۳۰ به وقت تهران موج جدیدی از حملات علیه اهداف نظامی جمهوری اسلامی را آغاز کردهاند.
هدف این موج حملات تضعیف بیشتر توانمندیهایی اعلام شد که جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز از آنها استفاده میکند. این فرماندهی همچنین گفت این حملات در حالی آغاز شد که نیروهای آمریکایی برای ازسرگیری محاصره دریایی بنادر و مناطق ساحلی ایران آماده میشوند.
یک ساعت پس از شروع این دور از درگیریها، ارتش آمریکا محاصره دریایی کشتیهایی را که به مقصد یا از مبدا بندرها و مناطق ساحلی ایران تردد میکنند، از سر گرفت.
بهگفته سنتکام، بیش از ۲۰ ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا و صدها هواپیمای نظامی این کشور در سراسر خاورمیانه در عملیات محاصره دریایی شرکت دارند.
سنتکام بامداد چهارشنبه اعلام کرد دور جدید حملات خود را ساعت ۱۰ شب به وقت شرق آمریکا در ۱۴ ژوئیه، برابر با حوالی ۵:۳۰ بامداد چهارشنبه به وقت ایران، به پایان رسانده است.
بهگفته این فرماندهی، عملیات هفت ساعت طول کشید و در جریان آن دهها هدف نظامی در نزدیکی تنگه هرمز و مناطق ساحلی ایران با جنگندهها، پهپادها و شناورهای نیروی دریایی آمریکا هدف حملات دقیق قرار گرفتند.
این اهداف، بر اساس اعلام سنتکام، شامل سایتهای موشکی و پهپادی، توانمندیهای دریایی و سامانههای دفاع ساحلی جمهوری اسلامی بود. ارتش آمریکا گفت هدف از این حملات، کاهش توان تهران برای تهدید کشتیرانی تجاری و خدمه غیرنظامی در تنگه هرمز بوده است.
رسانههای حکومتی و مقامهای محلی از هدف قرار گرفتن چند نقطه در جنوب و جنوب شرق ایران خبر دادند. استانداری هرمزگان اعلام کرد سهشنبه، حوالی ۱۱ شب، نقطهای در اطراف بندرعباس و نقطهای در اطراف سیریک هدف پرتابههای آمریکا قرار گرفتند، اما در این حملات مصدومیت غیرنظامی یا خسارت به زیرساختهای مسکونی و تجاری گزارش نشد.
در سیستان و بلوچستان، گزارشهایی از شنیده شدن چند صدای انفجار در بمپور و چابهار منتشر شد. اداره کل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان اعلام کرد در پی حملات شامگاه سهشنبه آمریکا به بندر چابهار، مرکز کنترل ترافیک دریایی این بندر هدف قرار گرفت.
بر اساس این اطلاعیه، برج مراقبت دریایی بندر کلانتری چابهار، اسکلهها و سایر تجهیزات دچار آسیب نشدهاند و عملیات تخلیه و بارگیری پس از بررسیهای اولیه از سر گرفته خواهد شد. رسانههای ایران گفتهاند برج مراقبت دریایی چابهار برای دومین بار طی روزهای اخیر هدف موشکهای آمریکایی قرار گرفته است.
در شهرستان بمپور، حمله به پادگان تیپ ۳۸۸ نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی به کشته شدن دستکم هفت نفر انجامید. روابط عمومی نیروی زمینی ارتش اعلام کرد هفت نفر از کارکنان پایور و وظیفه این پادگان جان باخته و شماری دیگر مجروح شدهاند. وبسایت حالوش نیز به نقل از منابع محلی گزارش داد دستکم ۵۰ مجروح به مراکز درمانی منتقل شدهاند و حال هفت نفر از آنان وخیم است.
در همان بازه شبانه، خبرگزاری فارس از اصابت پرتابههای آمریکایی به یک سوله در شهرستان دهلران خبر داد. همچنین گزارشهایی در شبکههای اجتماعی از حمله هوایی آمریکا به تبریز منتشر شد، اما رسانههای حکومتی هنوز جزئیاتی درباره اهداف یا خسارات احتمالی آن اعلام نکردهاند. در بوشهر نیز خبرگزاری مهر از فعال شدن پدافند هوایی در نزدیکی نیروگاه اتمی خبر داد و فرماندار بوشهر گفت علت آن در دست بررسی است.
حمله به کشورهای خلیج فارس
همزمان با حملات آمریکا، جمهوری اسلامی نیز حملات خود به اهداف منطقهای و پایگاههای مرتبط با آمریکا را ادامه داد. روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد در «مرحله هفتم عملیات صاعقه»، پایگاه الازرق در اردن را با پهپادهای انهدامی هدف قرار داده است.
ارتش جمهوری اسلامی گفت محل استقرار جنگندههای اف-۱۸، ساختمان اسکان و یک سوله بزرگ تجهیزات ارتش آمریکا در این پایگاه هدف حمله قرار گرفته است. در این بیانیه آمده است ارتش از زمان آنچه «نقض آتشبس» خوانده، شش مرحله عملیات پهپادی علیه پایگاهها و مراکز ارتش آمریکا در منطقه انجام داده است.
هرچند جمهوری اسلامی اصرار دارد که در این حملات مواضع نظامی مرتبط با ایالات متحده را هدف میگیرد، چند کشور منطقه از رهگیری یا آسیب ناشی از حملات ایران در مناطق شهری خبر دادند.
وزارت دفاع کویت اعلام کرد چهار نفر از نیروهای نیروی دریایی این کشور در پی حمله جمهوری اسلامی به یک شناور زخمی شدهاند. به گفته این وزارتخانه، جمهوری اسلامی سهشنبه یک موشک بالستیک، پنج موشک کروز و ۳۳ پهپاد به سمت کویت شلیک کرده که همه آنها با سامانههای پدافندی رهگیری و منهدم شدهاند.
وزارت دفاع کویت گفت حملات جمهوری اسلامی علاوه بر اهداف نظامی، زیرساختهای غیرنظامی را نیز هدف قرار داده است. به گفته این نهاد، بقایای موشکها و پهپادهای رهگیریشده در نقاط مختلف کشور سقوط کرده و خساراتی بر جای گذاشته است.
بامداد چهارشنبه نیز وزارت دفاع کویت اعلام کرد یگانهای پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با یک حمله پهپادی هستند. همزمان، رسانههای عربی از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در خاک کویت خبر دادند. ستاد کل ارتش کویت اعلام کرد این صداها ناشی از تلاش سامانههای پدافندی برای مقابله با حمله بوده است.
در بحرین نیز بار دیگر آژیر خطر به صدا درآمد. ارتش بحرین بعدتر اعلام کرد صبح چهارشنبه چند موشک و پهپاد جمهوری اسلامی را رهگیری و منهدم کرده است. ارتش بحرین تاکید کرد استفاده از موشکها و پهپادها برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و اموال خصوصی، نقض آشکار قوانین بینالمللی بشردوستانه است.
تنگه هرمز، خطرناکتر از همیشه
تشدید درگیریها بر تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز اثر گذاشته است. دادههای کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالاها و حملونقل دریایی، نشان میدهد سهشنبه در مجموع تنها ۱۷ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند که فقط ۱۰ فروند از آنها در حال خروج از خلیج فارس بودند.
بر اساس این دادهها، همه کشتیهای خروجی، بهجز یک فروند، یا از «مسیر تاریک» استفاده کردند و هنگام عبور از تنگه، سامانه موقعیتیاب خود را خاموش کردند، یا از مسیر ایران عبور کردند؛ مسیری که به گفته کپلر عبور از آن نیازمند مجوز قبلی تهران است. کپلر اعلام کرد برخی کشتیها احتمالا تلاش کردهاند پیش از اجرای دوباره محاصره دریایی آمریکا، از خلیج فارس خارج شوند.
بلومبرگ نیز گزارش داد دو نفتکش حامل نفت ایران، در اقدامی غیرمعمول، مقصد خود را به کراچی تغییر دادهاند. این اقدام ممکن است نشانه تلاش این نفتکشها برای یافتن محلی امن همزمان با اجرای محاصره دریایی آمریکا باشد. این دو نفتکش پیش از ازسرگیری محاصره دریایی ایران از خلیج فارس خارج شده بودند.
سنتکام عصر چهارشنبه اعلام کرد از زمان ازسرگیری محاصره دریایی بندرهای ایران، دو کشتی تجاری که قصد عبور از این محاصره را داشتند، از سوی نیروهای آمریکایی به تغییر مسیر وادار شدهاند. این فرماندهی افزود نیروهای ارتش آمریکا همچنان در حالت آمادهباش قرار دارند و برای اجرای کامل محاصره هوشیار و آماده اقدام هستند.
جمهوری اسلامی، تندتر از قبل
در کنار تحولات میدانی، اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی نیز از تندتر شدن مواضع رسمی اعلامشده حکایت دارد.
منوچهر متکی، نماینده تهران در مجلس، در یک برنامه تلویزیونی گفت پایگاههایی در منطقه که از آنها به خاک ایران حمله میشود، «اهداف مشروع» هستند و باید یکی از آنها از سوی جمهوری اسلامی تصرف شود.
او خواستار حمله زمینی به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه شد و گفت باید «هزاران سرباز آمریکایی» اسیر و به ایران منتقل شوند.
محمدحسین صفار هرندی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز گفت «قصاص» تنها بخشی از خونخواهی است و «انتقام» به آن محدود نمیشود. او افزود آزادی قدس نیز بخشی از این انتقام است.
صفار هرندی همچنین گفت مطالبه اجرای پیام مجتبی خامنهای باید با پرهیز از اهانت به مسئولان همراه باشد و حمله یا نسبت دادن وابستگی به آنان درست نیست.
در تازهترین نمونه از این تهدیدها، چهارشنبه ۲۴ تیر دیوارنگاره جدید میدان انقلاب، ترامپ را در حالی به تصویر میکشد که به پشت روی جعبهای سیاه شبیه تابوت افتاده است.
پیامهای فارسی متعددی زیر تصویر دیده میشود و عبارت انگلیسی «We will kill Trump» نیز بهطور مستقیم رییسجمهوری آمریکا را به مرگ تهدید میکند.
شهرداری تهران همچنین از طرح جدید دیوارنگاره میدان فلسطین با شعار «خون در برابر خون» رونمایی کرد؛ طرحی که با محوریت خونخواهی خامنهای، حاوی تصویری تهدیدآمیز علیه ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و اعضای خانوادههای آنها است.
همزمان، روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی منتشر میشود، نوشت «انتقام» ابزاری قدرتمند برای بازدارندگی و جلوگیری از «امامکشی» است و خونخواهی باید چنان بازدارندگیای ایجاد کند که «نه ترامپ بلکه هر وارث دیگر او» نیز به مشارکت در جنگی دیگر در منطقه فکر نکند.
کیهان ۱۷ تیر هم در صفحه نخست خود نوشت «ترامپ نباید زنده بماند». حسین شریعتمداری، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این روزنامه نیز ترامپ و خلبانان دخیل در کشتن خامنهای را «واجبالقتل» خواند.
سالار ولایتمدار، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز گفت مردم شعار «انتقام، انتقام» سر میدهند و باید برای پرداخت هزینه آن آماده باشند.
او افزود ممکن است در این مسیر زیرساختهای کشور آسیب ببیند و جامعه با کمبودهایی مواجه شود.
علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه نیز در بیانیهای اعلام کرد مطالبه «انتقام و خونخواهی امام شهید» حتمی و قطعی است و مسئولان نباید بهدلیل مشکلات اقتصادی یا نگرانی از هزینههای جنگ و آسیب به زیرساختها، مسیر مذاکره و تفاهمنامه با «کفار» را ادامه دهند. او خواستار پایان دادن به تفاهمنامه و در پیش گرفتن «راه جهاد و استقامت» شد.
در همین حال، شاهرخ رامین، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، درباره طرح موسوم به «انتقام از ترامپ» گفت کسی که بخواهد انتقام بگیرد، «این را بهصورت قانون درنمیآورد».
رسول فلاحتی، امام جمعه رشت، نیز گفت آمران و عاملان کشتن رهبر جمهوری اسلامی سرانجام مجازات خواهند شد.
این مواضع در ادامه موجی از تهدیدها در روزهای گذشته مطرح میشود؛ زمانی که شماری از مقامهای جمهوری اسلامی، نمایندگان مجلس، چهرههای نظامی و نهادهای حکومتی بارها بر «قصاص» و «خونخواهی» خامنهای تاکید کردند و در مواردی ترامپ را بهطور مستقیم به مرگ تهدید کردند.
۲۲ تیر بیش از ۱۸۰ نماینده مجلس با صدور بیانیهای خواستار پیگیری خونخواهی خامنهای، «قصاص قاتلان، آمران و مباشران» کشتن او و تصویب قانونی برای خونخواهی رهبر پیشین جمهوری اسلامی و کشتهشدگان جنگهای اخیر شدند.
در روزهای گذشته، محمدجواد لاریجانی، کارشناس صداوسیما، محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای، محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی، حسن قشقاوی، حسینعلی حاجیدلیگانی و اسماعیل کوثری، اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس و محسن قمی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، در مواضعی جداگانه بر «قصاص» و «انتقام» تاکید کردند.
قمی گفت «قصاص ترامپ بر گردن ماست» و حاجیدلیگانی نیز اعلام کرد مسلمانانی در سراسر جهان برای اجرای آن اقدام خواهند کرد.
حسین کنعانیمقدم، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران نیز گفت اگر تصمیم به ترور ترامپ گرفته شود، جمهوری اسلامی «بهراحتی» میتواند این کار را انجام دهد.
حسین تنگسیری، فرزند علیرضا تنگسیری، فرمانده پیشین نیروی دریایی سپاه که در جنگ اخیر کشته شد نیز گفت همه منافع، پایگاههای نظامی و ناوهای جنگی آمریکا در منطقه «اهداف موجه» جمهوری اسلامی خواهند بود و افزود این تلافی حتی میتواند در خلیج مکزیک یا سانفرانسیسکو انجام شود.
همچنین جمعی از دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاههای قم در بیانیهای، خونخواهی خامنهای را «تکلیف شرعی، عقلانی، سیاسی و تمدنی» خواندند و اعلام کردند برای طراحی و اجرای عملیاتهای «استشهادی» علیه عاملان کشتن او و حمله به منافع آمریکا و اسرائیل در هر نقطه جهان «لحظهشماری» میکنند.
همزمان با افزایش این تهدیدها، مقامهای آمریکایی نیز از دریافت اطلاعاتی درباره طرح جمهوری اسلامی برای کشتن ترامپ خبر دادند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، ۲۰ تیر تایید کرد اسرائیل اطلاعاتی درباره یک طرح مشخص برای کشتن رییسجمهوری آمریکا در اختیار او قرار داده است.
ترامپ نیز ۱۹ تیر گفت اگر اتفاقی برای او بیفتد، از پیش دستور داده است جمهوری اسلامی با حملاتی روبهرو شود که «هرگز چنین سطحی» از آن را ندیده باشد.
ترامپ ۱۷ تیر نیز در نشست خبری آنکارا گفت: «من هدف شماره یک ایران برای کشتن هستم» و افزود «دیروز هم فهرست دیگری منتشر شد که نام من در صدر آن بود»؛ اشارهای که در فضای موج تازه تهدیدها و انتشار فهرستها و فراخوانهای علنی علیه او مطرح شد.
ترامپ سهشنبه ۲۳ تیر در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد تمایلی به جنگ زمینی ندارد، اما «گاهی به عملیات زمینی نیاز است».
او افزود: «افراد دیگری هستند که این عملیات را برای ما انجام خواهند داد.»
رییسجمهوری آمریکا مشخص نکرد منظورش از «افراد دیگر» چه کسانی است.
سیانان چهارشنبه ۲۴ تیر به نقل از کارشناسان نظامی گزارش داد در صورت مطرح بودن چنین سناریویی، جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، یا بخشهایی از سواحل جنوبی ایران در امتداد خلیج فارس، میتوانند از اهداف احتمالی باشند.
با این حال، کارشناسان تاکید کردند اجرای هرگونه عملیات آبیخاکی علیه جمهوری اسلامی حتی برای ارتش آمریکا با چالشهای جدی همراه خواهد بود.
بر اساس این گزارش، عملیات آبیخاکی به شرایط مناسب دریایی و زمینی نیاز دارد و نیروهای مدافع معمولا قادرند مسیرهای احتمالی پیاده شدن نیروهای مهاجم را از پیش مورد شناسایی قرار دهند و با مینگذاری، ایجاد موانع و استقرار توپخانه، پهپادها، مهمات و پیادهنظام، از این مناطق دفاع کنند.
حفظ و پشتیبانی از نیروهای مهاجم پس از ورود به ساحل نیز مستلزم ایجاد خطوط تدارکاتی گسترده است؛ مواضعی که خود میتوانند در معرض حمله قرار گیرند.
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
ترامپ همچنین ۱۹ تیر در نامهای به کنگره اعلام کرد ارتش ایالات متحده از ۱۶ تیر عملیات «دفاعی» تازهای را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است.
توان نظامی آمریکا برای عملیات زمینی
دنیل اس. هوگستین، از فرماندهان ارتش آمریکا، پیشتر در نشریه «میلیتری ریویو» نوشته بود توازن نبرد در مناطق ساحلی طی سالهای اخیر بهطور قابل توجهی به سود نیروهای مدافع تغییر کرده است.
با وجود این چالشها، ارتش ایالات متحده نیروهایی در منطقه دارد که برای انجام چنین ماموریتهایی آموزش دیدهاند.
به گزارش سیانان، یگان یازدهم اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا که معمولا دارای بیش از دو هزار نیرو است، در منطقه حضور دارد و بر شناورهای گروه آمادگی آبیخاکی ناو «یواساس باکسر» مستقر است.
این یگانها معمولا برای ماموریتهایی مانند تخلیه افراد و عملیات آبیخاکی، از جمله انتقال نیرو از دریا به ساحل و حمله، به کار گرفته میشوند.
آنها همچنین از بخشهای رزمی زمینی و هوایی برخوردارند و برخی از نیروهایشان برای انجام عملیات ویژه آموزش دیدهاند.
علاوه بر این، نیروی واکنش فوری لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا میتواند ظرف چند ساعت برای انجام ماموریتهایی مانند تصرف بندرها یا فرودگاهها اعزام شود.
فرانک مککنزی، فرمانده پیشین سنتکام، ۲۱ تیر در مصاحبه با شبکه سیبیاس گفت ایالات متحده نهتنها از توانایی برقراری امنیت در تنگه هرمز برخوردار است، بلکه در صورت لزوم میتواند کنترل جزیره خارک را نیز در دست بگیرد.
او اضافه کرد: «این کاری است که باید به آن فکر کنیم، زیرا در اختیار داشتن بخشی از خاک ایران میتواند عامل مهمی در مذاکرات آینده با [حکومت] ایران باشد.»
