دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا، با اعلام پایان تفاهم اولیه آتشبس با جمهوری اسلامی، مقامهای تهران را به نقض توافقهای انجامشده متهم کرد و گفت آمریکا احتمالا شامگاه چهارشنبه بار دیگر به اهدافی در ایران حمله خواهد کرد.
ترامپ عصر چهارشنبه ۱۷ تیر، پیش از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، مقامهای جمهوری اسلامی را به پایبند نبودن به توافقهای انجامشده متهم کرد و هشدار داد: «یک هشدار کوچک میدهم؛ امشب بهشدت به آنها حمله خواهیم کرد.»
ترامپ همچنین گفت نیروهای آمریکایی ۲۸ شناور کوچک نیروی دریایی جمهوری اسلامی را منهدم کردهاند و افزود اکنون تنها همین شناورها در اختیار تهران مانده است.
رییسجمهوری آمریکا گفت کشورش در بالاترین سطح به جمهوری اسلامی حمله نکرده و در صورت لزوم میتواند پلها، نیروگاههای برق و تاسیسات آبشیرینکن را هدف قرار دهد.
ترامپ همچنین با اشاره به حمله به جزیره خارک گفت به نیروهای آمریکایی دستور داده بود به تاسیسات نفتی و خطوط لوله آسیب نزنند و سایر اهداف را مورد حمله قرار دهند.
او افزود آمریکا ممکن است کنترل جزیره خارک را در دست بگیرد و حملات به این جزیره نیز شامگاه چهارشنبه بار دیگر تکرار شود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا نیز چهارشنبه در نشست مشترک با ترامپ و زلنسکی در حاشیه اجلاس ناتو، درباره حملات شامگاه سهشنبه به جمهوری اسلامی گفت: «تاسیسات زیرزمینی محل نگهداری پهپادها و موشکها، مواضع دفاع ساحلی، سایتهای راداری، مراکز نظارتی و هر قابلیتی که برای ایجاد اخلال در کشتیرانی در تنگه هرمز استفاده میشد، هدف قرار گرفت.»
هگست افزود: «هر آنچه جمهوری اسلامی بازسازی کرده بود یا از آن برای این حملات استفاده میکرد، شامگاه سهشنبه هدف قرار گرفت و اگر لازم باشد، شامگاه چهارشنبه نیز به دستور رییسجمهوری، اهداف بیشتری را هدف قرار خواهیم داد، زیرا این پیامد اقدامات آنهاست.»
مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز در نشست خبری مشترک با ترامپ در آنکارا از حملات شبانه آمریکا به جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند.
او گفت ناتو در صورتی که بتواند به حل بحران جمهوری اسلامی کمک کند، آماده ایفای نقش است، اما درباره هرگونه اقدام احتمالی باید دید در روزها و هفتههای آینده چه رخ خواهد داد.
روته در پاسخ به پرسشی درباره احتمال نقشآفرینی ناتو در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی گفت ایران خارج از قلمرو ناتو قرار دارد، اما این موضوع به معنای آن نیست که ناتو هرگز نمیتواند درگیر شود.
او همزمان تاکید کرد ناتو یک ائتلاف دفاعی است و تمرکز آن بر حفاظت از منطقه فراآتلانتیک است.
رهبران کشورهای عضو ناتو نیز در بیانیه پایانی نشست آنکارا تاکید کردند جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و از حکومت ایران خواستند بهطور کامل به آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز احترام بگذارد.
ترامپ همچنین گفت مقامهای جمهوری اسلامی برای برگزاری مراسم تشییع جنازه علی خامنهای از واشینگتن درخواست وقفه در حملات کرده و خواسته بودند در جریان مراسم هدف قرار نگیرند.
او افزود آمریکا با این درخواست موافقت کرد، اما بهگفته او، جمهوری اسلامی پس از برگزاری مراسم حملات موشکی را از سر گرفت.
ترامپ گفت: «آنها درخواست یک وقفه کردند. میخواستند برای مراسم تشییع جنازه خامنهای بروند. من گفتم این فرصت را به آنها بدهید. و آنها دو موشک شلیک کردند. منظورم این است که این دیوانهوارترین کار بود.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «ما میتوانستیم آنها را بکشیم؛ بنابراین فکر میکنم باید از این زاویه هم به موضوع نگاه کرد.»
او همچنین گفت جمهوری اسلامی درخواست کرده بود که آمریکا آنها را نکشد و افزود: «ما گفتیم قرار نیست شما را بکشیم. هیچ کاری نکردیم. در واقع، ما امنیت آنها را هم تامین کردیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در حاشیه نشست ناتو در آنکارا گفت ممکن است آمریکا محاصره دریایی جمهوری اسلامی را دوباره برقرار کند.
او افزود اگر جمهوری اسلامی تلاش کند در دریا مینگذاری کند، آمریکا با آن مقابله خواهد کرد.
ترامپ همچنین گفت آمریکا شامگاه سهشنبه جزیره خارک را هدف قرار داد و بخشی از آن را از کار انداخت.
او افزود به نیروهای آمریکایی دستور داده بود به خطوط لوله نفت آسیب نزنند، اما «بقیه اهداف» را هدف قرار دهند.
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت مقامهای جمهوری اسلامی برای برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای درخواست وقفه کرده بودند و آمریکا با این درخواست موافقت کرده است.
او گفت پس از آن جمهوری اسلامی دو موشک شلیک کرد و افزود آمریکا در آن مدت «هیچ اقدامی» علیه مقامهای جمهوری اسلامی انجام نداد.
دونالد ترامپ در دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در حاشیه نشست ناتو در آنکارا گفت آمریکا بهزودی با مقامهای جمهوری اسلامی دیدار خواهد کرد و این گفتوگوها تنها بر موضوع خلع سلاح هستهای ایران متمرکز خواهد بود.
ترامپ گفت هدف اصلی او «تغییر حکومت» در ایران نیست، بلکه جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است. او در عین حال افزود: «وقتی گروه اول را از بین میبرید، گروه دوم را هم از بین میبرید... شاید این خودش نوعی تغییر حکومت نهایی باشد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت مقامهای جمهوری اسلامی در گفتوگوها با موضوعهای مطرحشده موافقت میکنند، اما پس از پایان مذاکرات، در نشستهای خبری میگویند چنین موضوعاتی مطرح نشده است.
ترامپ همچنین گفت مقامهای جمهوری اسلامی «هر روز دروغ میگویند، فریب میدهند و مردم را میکشند»
او افزود تنها خواسته او این است که جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
ترامپ پیشتر در اظهاراتی جداگانه در حاشیه دیدار با دبیرکل ناتو، گفته بود: «از نظر من، آتشبس پایان یافته است. دیگر نمیخواهم با آنها سروکار داشته باشم.»
او مقامهای جمهوری اسلامی را «بسیار خطرناک»، «شرور» و «بیمار» توصیف کرده و گفته بود باید «سرطان» را از میان برداشت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز ۱۶ تیر جمهوری اسلامی را به «سرطان» تشبیه کرده بود.
همزمان با دور تازه درگیریها که به افزایش چشمگیر بهای نفت انجامید، جمهوری اسلامی اعلام کرد پس از حملات آمریکا به اهدافی در ایران، پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین و کویت را هدف قرار داده است.
آمریکا گفته بود حملاتش در پاسخ به حمله به نفتکشها در تنگه هرمز انجام شده است.
ازسرگیری درگیریها همچنین نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را افزایش داده است.
دادههای کشتیرانی نشان میدهد دستکم چهار نفتکش و کشتی حامل گاز طبیعی مایع از عبور از این آبراه منصرف شده و مسیر خود را تغییر دادهاند؛ تنگهای که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان بهشمار میرود.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز چهارشنبه در حاشیه نشست ناتو گفت حملات جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکا در خلیج فارس، توافق موقت را نقض کرده و تهران در انجام این حملات اشتباه کرده است.
او در عین حال گفت انتظار دارد نشستها در چارچوب آتشبس ۶۰ روزه میان آمریکا و جمهوری اسلامی ادامه یابد و افزود پیشنهاد مشترک فرانسه و بریتانیا برای ایجاد یک ماموریت دریایی در تنگه هرمز همچنان موضوعیت دارد.
با تشدید حملات متقابل، بحران میان آمریکا و جمهوری اسلامی به یکی از محورهای اصلی نشست ناتو در آنکارا نیز تبدیل شده است؛ بحرانی که هم آینده تفاهم موقت آتشبس را مبهم کرده و هم نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز را افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۷ تیر، بر اساس دادههای رهگیری کشتیها و منابع صنعت کشتیرانی گزارش داد اختلال در تردد نفتکشها پس از حملات اخیر در تنگه هرمز تشدید شده و نگرانیها درباره امنیت یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، دستکم چهار نفتکش حامل نفت و گاز که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، پس از حملات سهشنبه مسیر خود را تغییر داده و از ادامه حرکت منصرف شدند.
این حملات پس از گزارشهایی درباره شلیک موشک از سوی جمهوری اسلامی به کشتیها در این آبراه رخ داد و مرکز مشترک اطلاعات دریایی تحت رهبری نیروی دریایی آمریکا، سطح تهدید برای عبور از تنگه هرمز را از «قابل توجه» به «شدید» افزایش داد.
دادههای شرکتهای رهگیری کشتیها نشان میدهد سه نفتکش خالی الانجی «الغریه»، «دحیل» و «الرویس» که تحت مدیریت قطر انرژی هستند، در حالی که برای بارگیری به پایانه راس لفان قطر میرفتند، پیش از ورود به تنگه هرمز تغییر مسیر دادند.
همچنین نفتکش «لیلا وادینار» با پرچم هند که دو میلیون بشکه نفت خام کویت را حمل میکند، چهارشنبه در ورودی تنگه هرمز و مقابل سواحل عمان دور زد و از ادامه مسیر منصرف شد.
در مقابل، برخی نفتکشها موفق به خروج از تنگه شدند. نفتکشهای «مرکوری هوپ»، «تنجون» و «پرتامینا پراید» که هر یک حدود دو میلیون بشکه نفت خام امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی را حمل میکردند، سهشنبه و چهارشنبه از تنگه هرمز خارج شدند.
بر اساس دادههای کشتیرانی، فرستنده نفتکش «پرتامینا پراید» هنگام عبور از تنگه هرمز خاموش بود.
کشتی قطری در انتظار عملیات نجات
رویترز همچنین گزارش داد کشتی حمل گاز مایع طبیعی(الانجی) «الرکایات» متعلق به شرکت قطری ناقلات که شامگاه سهشنبه در نزدیکی سواحل عمان هدف پرتابه قرار گرفت، همچنان در محل حادثه متوقف است و در انتظار آغاز عملیات نجات قرار دارد.
به گفته منابع آگاه، این کشتی از سمت چپ آسیب دیده و بهدلیل آتشسوزی در موتورخانه، در معرض خطر انفجار قرار گرفته بود. با این حال، همه خدمه به سلامت تخلیه شدهاند و مخازن اصلی حامل گاز طبیعی مایع آسیب ندیده است.
یک منبع صنعت انرژی نیز به رویترز گفت تا زمانی که کشتی هدف حمله دیگری قرار نگیرد، احتمال انفجار آن پایین ارزیابی میشود.
دادههای رهگیری کشتیها نیز نشان میدهد یک یدککش و یک شناور خدماتی در نزدیکی این کشتی مستقر هستند.
شرکت قطری «ناقلات»، مالک کشتی «الرکایات»، و شرکت قطر انرژی تاکنون درباره این حادثه اظهار نظری نکردهاند. وزارت خارجه قطر نیز سهشنبه تهران را مسئول کامل حقوقی این حمله دانست و معاون سفیر جمهوری اسلامی در دوحه را برای اعتراض به هدف قرار گرفتن این نفتکش احضار کرد.
همزمان شرکت «بحری» عربستان سعودی نیز تایید کرد نفتکش «ودیان» با پرچم این کشور ۱۶ تیر و هنگام عبور از تنگه هرمز دچار حادثه شده است. این شرکت اعلام کرد کشتی در وضعیت مناسب برای ادامه دریانوردی قرار دارد، محموله آن ایمن است و هیچیک از خدمه آسیب ندیدهاند.
رویترز همچنین گزارش داد نفتکش «سایپرس پراسپریتی» با پرچم لیبریا از دیگر شناورهایی بوده که در روزهای اخیر هدف حمله قرار گرفته است.
در پی این حملات، سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرد تا زمانی که ایمنی و امنیت خدمه کشتیها تضمین نشود، باید از عبور از تنگه هرمز اجتناب کرد.
آرسنیو دومینگز، دبیرکل این سازمان، گفت هیچ دریانوردی نباید تنها بهدلیل انجام وظیفه جان خود را به خطر بیندازد.
دادههای شرکت کپلر نشان میدهد تنها چهار نفتکش بامداد چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کردند؛ در حالی که میانگین عبور روزانه هفته گذشته ۳۴ کشتی و سهشنبه ۲۲ کشتی بود.
این رقم همچنان بسیار کمتر از میانگین روزانه ۱۲۵ تا ۱۴۰ شناور پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ است.
همچنین حدود ۱۴ کشتی حمل الانجی در نزدیکی پایانه راس لفان قطر در انتظار ماندهاند و به گفته تحلیلگران ورتکسا، صف کشتیهای خالی برای بارگیری در اوایل تیرماه به بیش از ۱۰ فروند رسیده بود.
هشدار درباره خطر انفجار کشتیهای حمل گاز مایع طبیعی
رویترز در گزارشی دیگر درباره خطرات حمل کشتیهای حمل الانجی نوشت با وجود نگرانیهای ایجادشده، تاکنون هیچ انفجار فاجعهباری در مخازن بار یک کشتی حمل الانجی در دریا ثبت نشده است.
کارشناسان میگویند الانجی در حالت مایع نمیسوزد و تنها در صورت نشت، تبدیل شدن به گاز، ترکیب با هوا و رسیدن به منبع جرقه میتواند موجب آتشسوزی یا انفجار شود.
بهگفته این کارشناسان، کشتیهای مدرن حمل الانجی با بدنه دوجداره، مخازن فوقعایق، سامانههای تشخیص گاز، تجهیزات کاهش فشار، سامانههای توقف اضطراری و تجهیزات اطفای حریق طراحی شدهاند. این کشتیها همچنین تابع دستورالعملهای سختگیرانه عملیاتیاند و خدمه آنها آموزش ویژه میبینند.
آتشسوزی در موتورخانه بهتنهایی به معنای انفجار کشتی نیست، مگر آنکه آتش به سامانههای حمل بار سرایت کند، به مخازن نگهداری آسیب بزند یا موجب نشت قابل توجه گاز طبیعی مایع شود.
در همین حال، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمهوری اسلامی را به نقض روزانه آتشبس متهم کرد و گفت ممکن است موضوع هستهای «بدون توافق» حل شود.
او همچنین با اشاره به حملات جمهوری اسلامی به شناورها در تنگه هرمز، گفت این کشتیها حق حضور در این آبراه را داشتند و آمریکا احتمالا امشب بار دیگر حملهای «بسیار شدید» علیه اهدافی در ایران انجام خواهد داد.
به این ترتیب، حملات به نفتکشها، کاهش تردد در تنگه هرمز و تهدید تازه ترامپ به حمله نظامی، نگرانیها درباره امنیت یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را بیش از پیش افزایش داده و بار دیگر باعث افزایش قیمت نفت و سوخت فسیلی شده است.
از فعالان سیاسی و نویسندگان و روزنامهنگاران تا کنشگران دانشجویی و صنفی کارگر و معلم، از اهل سنت و بهائیان و دراویش گنابادی تا هنرمندان و حقوقدانان، و از ورزشکاران تا بازنشستگان و کشاورزان، گروههای مختلف اجتماعی در ۳۶ سال زمامداری دیکتاتور ایران، هدف برخورد امنیتی و قهری و سرکوب قرار گرفتند.
اعمال محدودیت در پوشش و تلاش برای تحمیل حجاب اجباری و برخورد خشونتبار با زنان، و سرکوب خونین معترضان در جنبش «زن زندگی آزادی»، یک شاهد بسیار مهم دیگر است.
نقطه اوج نقض فاحش حقوق بشر در ایران، شلیک گلوله مستقیم نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی به دهها هزار شهروند معترض در دیماه ۱۴۰۴ بود. قتلعامی که به دستور و با نظارت عالی دیکتاتور کشته شده، اجرا شد.
نقض گسترده حقوق اساسی و مدنی شهروندان ایران به همین سرکوبهای خشونتبار و سختافزاری محدود نبود.
۳۶ سال زمامداری خامنهای و پروژههای متوهمانه و سیاستهای ضدملی او، به تشدید تورم، فقر، بیکاری، سوءتغذیه، شکاف طبقاتی و آسیبهای اجتماعی پرشمار ازجمله رواج ناامنی، سرقت، اعتیاد و تنفروشی در ایران دامن زد.
افزون بر این همه، کاهش رفاه و قدرت اقتصادی کشور، و نیز تضعیف توان ملی و موقعیت سیاسی ایران در منطقه، به دلیل سیاستهای جنگافروزانه خامنهای، خروجی و معنایی جز اقدام علیه امنیت و منافع ملی ایران نداشت. اتهامی که در تمام ۳۶ سال دیکتاتوری او، بهانه برخورد قضایی و امنیتی، و بازداشت و زندان فعالان سیاسی و کنشگران مدنی و روزنامهنگاران و حتی فعالان صنفی بود.
صرفنظر از این، برنامههای موشکی و هستهای بسیار پرهزینه جمهوری اسلامی، و نیز سازماندادن و تقویت نیروهای منطقهای سپاه پاسداران، جملگی با هدایت و دستور خامنهای اجرایی شد. پروژههایی که صدها میلیارد دلار از ثروت و سرمایه مردم ایران را بهطور مستقیم به باد داد، و چند هزار میلیارد دلار زیان غیرمستقیم به دنبال داشت. سرمایهگذاری نجومی و بدون نظارت نمایندگان واقعی مردم در مجلس یا امکان نقد در رسانههای داخل ایران، که خروجی آن نه تنها منفعتی برای کشور و ایرانیان نداشت، بلکه بیگمان به زیان منافع و امنیت ملی ایران تمام شده است.
مرگ دیکتاتوری با این همه عارضه و خسارت، بیگمان، به معنای حذف یک عامل بسیار مهم از مدار نقض فاحش حقوق بشر و نیز فقدان یک تهدید بزرگ برای امنیت و منافع ملی ایران است.
ترامپ چهارشنبه ۱۷ تیر در مصاحبه با خبرنگاران در حاشیه دیدارش با مارک روته، دبیرکل ناتو، در آنکارا، به حملات اخیر جمهوری اسلامی علیه کشتیهای تجاری در تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: «از نظر من، آتشبس پایان یافته است. دیگر نمیخواهم با آنها سروکار داشته باشم.»
رییسجمهوری ایالات متحده افزود: «معتقدم ادامه تعامل با آنها فقط اتلاف وقت است.»
او ادامه داد: «ما گفتیم بروید مراسم تشییع خود را برگزار کنید، اما آنها بهجای آن، دیروز شروع به شلیک موشک به سمت شناورها کردند. به همین دلیل، دیشب بسیار سخت به آنها حمله کردیم.»
ترامپ مقامهای جمهوری اسلامی را «بسیار خطرناک»، «شرور» و «بیمار» توصیف کرد و گفت حکومت ایران سالهاست او را در فهرست اهداف خود قرار داده است.
۱۶ تیر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد تضعیف حکومت ایران به معنای پایان تهدیدهای آن نیست.
او همانند ترامپ، جمهوری اسلامی را به «سرطان» تشبیه کرد و گفت: «زمانی که تودهای سرطانی را از بدن خارج میکنید، ممکن است دوباره بازگردد. اما از یک چیز مطمئن هستید: اگر آن را خارج نکنید، ممکن است جانتان را از دست بدهید.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که شماری از مقامهای جمهوری اسلامی و حامیان حکومت در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، خواستار «گرفتن انتقام» و ترور ترامپ و نتانیاهو شدند.
در پی حملات جمهوری اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز طی ۴۸ ساعت گذشته، تنشها در منطقه بار دیگر شدت گرفته است.
بامداد ۱۷ تیر، ارتش آمریکا به دهها هدف نظامی جمهوری اسلامی حمله کرد و سپاه پاسداران نیز از حمله به پایگاههای نظامی ایالات متحده در بحرین و کویت خبر داد.
ترامپ در ادامه اظهارات خود با اشاره به درگیریهای اخیر گفت: «هر بار که آنها حمله کنند، ما پاسخ خواهیم داد.»
او افزود پاسخ ایالات متحده به حملات جمهوری اسلامی «۲۰ برابر شدیدتر» بود.
در میان واکنشهای گسترده و محکوم کردن حملات حکومت ایران، جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، حملات به بحرین و کویت را بهشدت محکوم کرد و گفت این اقدامات نشان میدهند تهران همچنان در پی تضعیف تلاشهای بینالمللی و منطقهای برای برقراری امنیت و صلح است.
دبیرکل ناتو: در موضوع ایران با ترامپ همنظر هستم
دبیرکل ناتو در دیدار با ترامپ، از حملات اخیر آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» توصیف کرد.
روته خطاب به رییسجمهوری آمریکا گفت: «این یک پاسخ بسیار قوی بود و من در این موضوع با شما همنظر هستم.»
دبیرکل ناتو همکاری نکردن برخی اعضای این ائتلاف با واشینگتن در جریان جنگ ایران را «موارد استثنایی» خواند و افزود پنج هزار هواپیما از فرودگاههای اروپا در حمایت از عملیات «خشم حماسی» به پرواز درآمدند و اروپا به سکویی بزرگ برای «نمایش و اعمال قدرت آمریکا» تبدیل شد.
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان واشینگتن و متحدان اروپاییاش در ناتو تبدیل شده است.
ترامپ در ماههای اخیر بارها اعضای ناتو را به حمایت ناکافی از ایالات متحده در جنگ با حکومت ایران متهم کرده است.
نتانیاهو شامگاه سهشنبه ۱۶ تیر در مصاحبه با شبکه «نیوزمکس» گفت: «آنها قطعا سلاح شیمیایی دارند. این را میتوانم به شما بگویم. این هم تهدید دیگری است که از جانب آنها وجود دارد.»
او همچنین اعلام کرد برنامه هستهای جمهوری اسلامی در پی کارزار نظامی اخیر بهشدت آسیب دیده و تهران قادر به تولید سلاح اتمی نیست.
نتانیاهو ادامه داد: «ما بخش بزرگی از زیرساختهای آنها، تعداد زیادی از سانتریفیوژها و بسیاری از کارخانهها و تاسیسات مرتبطی را که برای تولید سلاح هستهای استفاده میکردند، نابود کردیم. همچنین ۲۰ نفر از برجستهترین دانشمندان هستهای آنها را از میان برداشتیم.»
پیشتر «مرکز مطالعات راهبردی بگین-سادات» دانشگاه بار-ایلان اسرائیل گزارش داد جمهوری اسلامی ممکن است در شرایطی که در ساخت سلاح هستهای ناکام مانده، بهدنبال تقویت چشمگیر ظرفیتهای خود در حوزه تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک باشد.
این اندیشکده هشدار داد چنین روندی میتواند تهدیدی برای اسرائیل، منطقه و مردم ایران به شمار آید.
ایراناینترنشنال دیماه ۱۴۰۴ از تلاش جمهوری اسلامی برای استفاده از عوامل شیمیایی و بیولوژیک در کلاهک جنگی موشکهای بالستیک دوربرد خبر داد.
حکومت ایران را به حال خود رها نخواهیم کرد
نتانیاهو در ادامه مصاحبه خود گفت: «ایران در آستانه فروپاشی است. سپاه پاسداران که عملا کنترل ایران را در دست دارد، بخش زیادی از منابع مالی خود را از دست داده است؛ یعنی همان صنایعی که از آنها برای تامین مالی خود بهرهبرداری میکرد.»
نخستوزیر اسرائیل در عین حال هشدار داد تضعیف حکومت ایران به معنای پایان تهدیدهای آن نیست.
او افزود: «این بدان معنا نیست که آنها را به حال خود رها کنیم، چون دوباره به سراغ آن [برنامه هستهای] خواهند رفت. زمانی که تودهای سرطانی را از بدن خارج میکنید، ممکن است دوباره بازگردد. اما یک چیز را میدانید: اگر آن را خارج نکنید، ممکن است جانتان را از دست بدهید.»
او همچنین گفت جمهوری اسلامی با تهدید آمریکا و تلاش برای دستیابی به موشکهای بالستیک دوربرد و سلاح هستهای، امنیت ایالات متحده را به خطر انداخته است و این موضوع یکی از دلایل ورود واشینگتن به جنگ بود.
نتانیاهو مشارکت آمریکا را در کارزار نظامی اخیر علیه تهران «ضروری» دانست و افزود دونالد ترامپ این تصمیم را بر اساس منافع ایالات متحده اتخاذ کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در پی حملات جمهوری اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز طی ۴۸ ساعت گذشته، تنشها در منطقه بار دیگر شدت گرفته است.
بامداد ۱۷ تیر، ارتش آمریکا و سپاه پاسداران در ادامه این تنشها، دست به حملات متقابل زدند.
مردم ایران جمهوری اسلامی را سرنگون میکنند
نتانیاهو در ادامه مصاحبه خود با اشاره به سرکوب مردم ایران به دست جمهوری اسلامی گفت: «این حکومتی است که در کشوری با حدود ۹۰ میلیون جمعیت بر سر کار است و اکثریت قاطع مردم، چیزی حدود ۸۰ درصد، از آن متنفرند.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «مردم این حکومت را در واقع گروهی از اراذل و اوباش مذهبی میدانند که کشور را تصرف کردهاند و با زور اسلحه آنها را در کنترل خود نگه داشتهاند و به سوی مردم شلیک میکنند.»
به گفته نتانیاهو، در حالی که مردم ایران در «فقر مطلق» به سر میبرند، دیکتاتورها و عوامل سرکوب مانند «پادشاهان» زندگی میکنند.
او در پایان تاکید کرد: «فکر نمیکنم این وضعیت دوام بیاورد. در نهایت مردم آنها را کنار خواهند زد. ما فقط باید اندکی به آنها کمک کنیم.»
در هفتههای گذشته، حکومت ایران موجی از سرکوب شهروندان را از طریق احضارها و بازداشتهای گسترده، صدور احکام سنگین حبس و افزایش چشمگیر اجرای حکم اعدام به راه انداخته است.
کنشگران بر این باورند که جمهوری اسلامی بهویژه پس از درگیری نظامی اخیر قصد دارد با ایجاد فضای رعب و وحشت، مانع از فوران دوباره خشم عمومی علیه بحرانهای فزاینده معیشتی و سیاسی شود.
