رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری ایرنا درباره اظهارات جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه گزارش آژانس منجر به جنگ ۱۲ روزه شده است، گفت این ادعا نادرست است و هیچکس نمیتواند باور کند که فعالیت نظامی بر پایه یک گزارش بینالمللی آغاز شود.
او توضیح داد که گزارش مورد اشاره تفاوتی اساسی با گزارشهای پیشین نداشت و افزود: «با وجود احترام به نظرات مختلف، چنین برداشتی اشتباه است و من از آن متاسفم، چون درست نیست سازمانی بینالمللی را به چیزی متهم کنیم که هیچ ارتباطی با آن ندارد.»
گروسی تاکید کرد که همکاری و گفتوگو با دولت جمهوری اسلامی ادامه دارد و گفت: «ما با دولت شما در حال همکاری و گفتوگوی محترمانه هستیم و قصد داریم این مسیر را ادامه دهیم.»
او ابراز امیدواری کرد که ادامه این رویکرد به ثبات وضعیت ایران و خاورمیانه کمک کند.
آل ثانی چهارشنبه هفت آبان در نشست شورای روابط خارجی در نیویورک به سوالی درباره حمله جمهوری اسلامی به پایگاه آمریکا در قطر و تغییر نقش تعیینکننده تهران در آینده منطقه پس از هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای خود در جریان جنگ ۱۲ روزه پاسخ داد.
او با اشاره به همسایگی قطر و ایران و و شراکت دو کشور در بزرگترین میدان گازی جهان، گفت: «برای من ثبات ایران نه موضوعی تجملی، که امری بسیار حیاتی است. برای رسیدن به ثبات، باید به شیوهای دیپلماتیک در مورد چگونگی دستیابی به راهحلی از مسیر مذاکره فکر کنیم.»
نخستوزیر قطر افزود: «در عینحال باید اطمینان حاصل کنیم که منطقه ما منطقهای عاری از سلاح هستهای باقی بماند... برای ما نگرانکننده است که گاهی اظهارات تندی را از اسرائیل یا ایران در مورد تشدید تنشها میشنویم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شش آبان گفت اگر در جنگ ۱۲ روزه به ایران حمله نمیشد، جمهوری اسلامی در مدتی کوتاه خود را به سلاح هستهای مجهز میکرد.
جمهوری اسلامی همواره تلاش برای ساخت سلاح اتمی را رد کرده است اما رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۳۰ مهر هشدار داد ایران اگر فراتر برود، مواد کافی برای ساخت حدود ۱۰ بمب هستهای در اختیار خواهد داشت.
نخستوزیر قطر در سخنرانی خود گفت این کشور میکوشد ما با آمریکا و جمهوری اسلامی در تعامل باشد تا مذاکرات میان دو کشور دوباره به مسیر خود بازگردد.
پیشاز این چند منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفته بودند که علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی از مسعود پزشکیان، رییس دولت، خواسته است از امیر قطر برای میانجیگری با غرب کمک بگیرد.
نخستوزیر قطر افزود: «باور دارم وقتی گفتوگوهای جدی میان ایران و آمریکا آغاز شود، میتوانیم به توافقی دست یابیم که برای همه، یعنی برای ما در منطقه، برای ایران و برای آمریکا، بهتر باشد.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سوم آبان در مصاحبهای، مشکل حکومت ایران و آمریکا را «حلناشدنی» خوانده بود.
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم آبان اعلام کرد ترامپ در نامهای به علی خامنهای، به او هشدار داد اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، «جنگ خواهد شد».
اسماعیل بقایی، سخنگوی این وزارتخانه، یک روز بعد به شکل تلویحی این موضوع را تکذیب کرد و گفت «احتمال تعرض نظامی» آمریکا همیشه وجود داشته اما تهران حین مذاکرات انتظار وقوع جنگ را نداشت.
گروسی توضیح داد که با وجود ناتوانی بازرسان در دسترسی به تاسیسات هستهای ایران، تصاویر ماهوارهای نشان نمیدهد جمهوری اسلامی تولید اورانیوم غنیشده را نسبت به پیش از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در خرداد تسریع داده باشد.
او گفت: «با این حال، مواد هستهای غنیشده تا سطح ۶۰ درصد هنوز در ایران است. این یکی از موضوعاتی است که درباره آن گفتوگو میکنیم، زیرا باید به آنجا بازگردیم و تایید کنیم که این مواد همچنان وجود دارد و برای هدف دیگری منحرف نشده است. این مسئله بسیار، بسیار مهم است.»
گروسی افزود بازرسان در اطراف محلهای نگهداری ذخایر اورانیوم شاهد تحرکاتی بودهاند. به گفته او، در غیاب دسترسی مستقیم، آژانس مجبور است به تصاویر ماهوارهای تکیه کند که اطلاعات محدودی در اختیار میگذارد.
مدیرکل آژانس هشدار داد که این ذخایر میتواند در صورت تصمیم جمهوری اسلامی به نظامیسازی برنامهاش، برای ساخت حدود ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل هنوز به درخواست آسوشیتدپرس برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
این تحرکات تازه در حالی گزارش میشود که بهرغم ادعای تهران درباره صلحآمیز بودن برنامه هستهای، آژانس و کشورهای غربی معتقدند جمهوری اسلامی تا سال ۲۰۰۳ یک برنامه سازمانیافته برای تولید سلاح اتمی داشته است.
پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در خرداد امسال و حملات هوایی آمریکا به چند سایت هستهای ایران، جمهوری اسلامی تمامی همکاریها با آژانس را به حال تعلیق درآورد. در پی این اقدام، شورای حکام آژانس برای نخستین بار طی دو دهه گذشته رأی به توبیخ ایران داد؛ موضوعی که تنشها میان تهران و نهاد نظارتی سازمان ملل را تشدید کرد.
ایران در واکنش به این تحولات، آژانس را متهم کرد که بدون ارائه سند، در حملات اسرائیل و آمریکا نقش داشته است. برخی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و رسانههای حکومتی نیز خواستار بازداشت و محاکمه رافائل گروسی در صورت بازگشت او به ایران شدند؛ تهدیدی که باعث شد پلیس ویژه اتریش، حفاظت از این دیپلمات آرژانتینی را بر عهده بگیرد.
با وجود فضای پرتنش، گروسی تایید کرد که بازرسان آژانس در حال حاضر در ایران حضور دارند و او نیز «بهطور دائم» با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در ارتباط است. او گفت: «آیا سطح همکاری مطابق انتظار است؟ نه. اما اینکه بگوییم ایران بهطور کامل مانع دسترسی ما میشود هم درست نیست. همچنین نباید تصور کرد همهچیز طبق روال پیش میرود.»
در ماه گذشته، ایران و آژانس در قاهره توافقی برای ازسرگیری همکاری امضا کردند، از جمله در زمینه بازگشت بازرسان به تاسیسات هستهای؛ توافقی که هنوز اجرایی نشده است. از آن زمان، با بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه تهران، روابط میان ایران و آژانس بار دیگر وارد مرحلهای شکننده شده است.
کشورهای اروپایی عضو برجام، با استناد به تخلفات ایران و توقف مذاکرات صلح با آمریکا، «مکانیسم ماشه» را فعال کردند؛ اقدامی که روابط با آژانس را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
