بغداد و اربیل برای صادرات مجدد نفت اقلیم کردستان به ترکیه به توافق رسیدند
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، از دستیابی به «توافقی تاریخی» با اقلیم کردستان برای از سرگیری صادرات نفت این منطقه به ترکیه خبر داد. همزمان یک مقام دولت اقلیم کردستان به ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی تاثیر زیادی بر موضوع نفت عراق دارد اما در این توافق دخالتی نداشته است.
این مقام که خواست نامش فاش نشود، تاکید کرد: «تهران در این توافق دخالتی نداشت چرا که سفارت آمریکا در بغداد مستقیما در این موضوع حضور داشت.»
وزیر خارجه آمریکا در بیانیهای نقش واشینگتن را در این توافق تایید کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد روند صادرات نفت اقلیم کردستان به ترکیه از شنبه پنجم مهرماه مجددا آغاز خواهد شد.
این روند در پی بروز اختلافات میان دو طرف، طی بیش از دو سال گذشته متوقف مانده بود.
مقام دولت اقلیم کردستان به ایراناینترنشنال گفت: «ایران بهدلیل تحریمها، نفت خود را تحت عنوان نفت عراق به فروش میرساند.»
او در ادامه تاکید کرد: «کسانی که به تاسیسات نفتی کردستان حمله میکردند برای دولتهای عراق و کردستان آشکار بودند: گروهی از شبهنظامیان عراقی وابسته به ایران که از دولت عراق پول دریافت میکنند. بنابراین تا زمانی که دولت عراق به این توافق پایبند باشد، بعید میدانم دوباره حملهای به تاسیسات صورت گیرد.»
دو مقام وزارت نفت عراق در مصاحبه با رویترز گفتند بر اساس این توافق، شرکت دولتی بازاریابی نفت عراق (سومو) مسئولیت صادرات نفت خام از میدانهای اقلیم کردستان به ترکیه از طریق خط لوله را بر عهده خواهد داشت.
دولت اقلیم کردستان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تایید کرد صادرات نفت پس از توافق سهجانبه میان وزارت نفت عراق، وزارت منابع طبیعی اقلیم کردستان و شرکتهای تولیدکننده از سر گرفته خواهد شد.
مارس ۲۰۲۳، اتاق بازرگانی بینالمللی در حکمی اقدام مقامهای اربیل در صادرات نفت را «غیرقانونی» تشخیص داد و آنکارا را به پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار به بغداد محکوم کرد.
از آن زمان، انتقال نفت از طریق خط لوله کرکوک-جیهان متوقف شد.
وزارت نفت عراق در بیانیهای خبر داد طبق توافق اخیر، تمامی نفت خام استخراجشده از میدانهای اقلیم، بهجز مقادیر مورد نیاز برای مصرف داخلی، به شرکت دولتی سومو تحویل داده خواهد شد تا از طریق این خط لوله به بندر جیهان صادر شود.
واکنش آمریکا به توافق دولت عراق و اقلیم کردستان
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای با استقبال از توافق نفتی بغداد و اربیل اعلام کرد واشینگتن در دستیابی به این توافق نقش ایفا کرده است.
روبیو افزود: «این توافق به تقویت مشارکت اقتصادی سودمند میان ایالات متحده و عراق کمک میکند، زمینهای باثباتتر برای سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در عراق فراهم میآورد، امنیت انرژی در سطح منطقه را ارتقا میدهد و بر حاکمیت عراق صحه میگذارد.»
این در حالی است که وزارت نفت عراق پنجم خرداد از دولت اقلیم کردستان بهدلیل بستن قراردادهای نفت و گاز با شرکتهای آمریکایی شکایت کرده بود.
در نهایت هشت شرکت نفتی فعال در اقلیم کردستان که بیش از ۹۰ درصد تولید را در اختیار دارند، دوم مهر به توافقی اصولی با دولت عراق و دولت اقلیم برای آغاز مجدد صادرات دست یافته بودند.
پیش از تعلیق صادرات، عراق روزانه حدود ۲۳۰ هزار بشکه نفت از طریق این خط لوله به ترکیه منتقل میکرد.
ترکیه همچنان نسبت به حکم غرامت ۱.۵ میلیارد دلاری معترض است اما اعلام کرده برای فعالسازی مجدد خط لوله آمادگی دارد.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، اذعان کرد در آنچه که مستند وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی درباره «تصاویر و اطلاعات اختصاصی بهدست آمده از اسرائیل» خوانده شده، از عکسهای آرشیوی موجود در اینترنت استفاده شده است.
فارس این اقدام را «کجسلیقگی» خواند و نوشت چنین رویکردی موجب شده «تا بهانهای به دست رسانههای معاند بیفتد و تصاویر استفادهشده در مستند را آرشیوی و کل مستند را ساختگی بخوانند».
به گفته این رسانه وابسته به سپاه پاسداران، در «مستند وزارت اطلاعات»، عنوان «عکس اختصاصی» برای «تمامی تصاویر از جمله تصاویر آرشیوی» مورد استفاده قرار گرفته است.
فارس «رسانههای ضدایرانی» را متهم کرد که با «برجسته کردن یک بیدقتی تدوینی» و «تمسخر استفاده از عکس آرشیوی» میکوشند «کل پروژه عظیم ضربه اطلاعاتی ایران را بهکلی زیر سوال ببرند».
وزارت اطلاعات در مستندی که دوم مهر با عنوان «نهانخانه عنکبوت» از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش شد، اسناد و اطلاعاتی را به نمایش گذاشت که به گفته این وزارتخانه، از دستگاه اطلاعاتی اسرائیل و در ارتباط با برنامه هستهای این کشور به دست آمده است.
این برنامه شامل مجموعهای از تصاویری بود که وزارت اطلاعات آنها را منتسب به تاسیسات هستهای و دیگر مراکز حساس اسرائیل، از جمله سایت دیمونا، خواند.
افزون بر این، جزییاتی درباره افراد دخیل در برنامه هستهای اسرائیل نیز ارائه شد.
اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، در سخنانی در این مستند از «نفوذ بزرگ» در اسرائیل و دستیابی به «گنجینهای از اطلاعات فوق محرمانه» این کشور خبر داد و آن را «محصول ماهها طراحی پیچیده، استقرار لایههای عملیاتی و اجرای موفق مراحل متعدد عملیات اطلاعاتی در دل ساختار دشمن» توصیف کرد.
با این حال، از زمان انتشار این مستند، آنچه بیش از همه در میان کارشناسان، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی بازتاب یافته، استفاده از تصاویر آرشیوی و ارائه آنها بهعنوان عکسهای اختصاصی وزارت اطلاعات بوده است.
به همین دلیل، این مستند که با تبلیغات گسترده رسانههای حکومتی در خصوص انتقال «میلیونها صفحه» اسناد تسلیحاتی اسرائیل به ایران انتشار یافت، با واکنشهای انتقادی و تمسخرآمیز گسترده روبهرو شده است.
۱۷ خرداد و تنها چند روز پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، صدا و سیما گزارش داد دستگاه اطلاعاتی حکومت ایران به «انبوهی از اطلاعات و اسناد راهبردی و حساس» از داخل اسرائیل، از جمله هزاران سند مربوط به طرحها و تاسیسات اتمی این کشور، دست یافته است.
همان زمان، کارشناسان امنیتی اسرائیل در گفتوگو با ایراناینترنشنال اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر دستیابی به اطلاعات و اسناد حساس از اسرائیل را اغراقآمیز و بخشی از یک عملیات جنگ روانی دانستند.
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را «پیروز» میدان نبرد معرفی کند.
برخی تحلیلگران انتشار مستند وزارت اطلاعات را نیز در همین چارچوب ارزیابی میکنند و آن را تلاشی تبلیغاتی برای بازسازی وجهه آسیبدیده نظام در عرصه داخلی و منطقهای میدانند.
در پی انتشار گزارشی در سایت ایرانوایر به نقل از یک دیپلمات زن غربی درباره «چشمچرانی» کاظم غریبآبادی، معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی، و «خیره شدن به سینه زنان»، بررسی گزارشها نشان میدهد اخیرا برادر او نیز ناگهانی از سمتش در استان گلستان برکنار شده است.
بر اساس گزارش برخی رسانههای محلی گلستان و اطلاعات رسیده، برادر معاون وزیر خارجه، قاسم غریبآبادی، اخیرا در استان گلستان به دلیل آنچه «رابطه با یک زن» از کارمندان این نهاد عنوان شد، شبانه از سمت خود بهعنوان مدیرعامل جمعیت هلالاحمر این استان برکنار شد. رسانههای محلی در مردادماه خبر داده بودند که او بهطور ناگهانی از این سمت کنار گذاشته شد و همزمان رئیس شورای شهر گرگان با حفظ سمتش بهعنوان سرپرست جدید این نهاد منصوب شد.
مقامهای محلی و قضایی تاکنون درباره علت دقیق این برکناری توضیحی نداده و تکذیب یا تاییدی نیز درباره این گزارشها ارایه نکردهاند. او در سال ۱۴۰۱ در این مقام منصوب شده بود. برکناری ناگهانی و شبانه او، بدون علنی شدن دلیلش، با واکنش طعنهآمیز رسانههای محلی گلستان نیز مواجه شد.
یک دیپلمات زن غربی به سایت ایرانوایر گفت: «کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی در هنگام مکالمه مدام به سینه زنان حاضر خیره میشود. من این را به چشم خودم دیدهام و بارها از دیپلماتهای دیگر شنیدهام.» به گفته این دیپلمات «غریبآبادی چشمچرانترین دیپلمات ایرانی است.»
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش این خبر را «جعلی» خواند و گفت «ارزش پاسخگویی ندارد.»
پیش از این هم نام کاظم غریبآبادی در پی گزارشها از برداشتن یک خودکار در مذاکرات عمان با حاشیه مواجه شد.
پس از انتشار گزارشهایی درباره اینکه غریبآبادی در مذاکرات یک خودنویس طلا را از محل مذاکرات در جیبش قرار داده و با خود برده است، سفیر جمهوری اسلامی در عمان این موضوع را «دروغ» خواند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از اعمال دور جدیدی از تعرفههای سنگین بر کالاهای وارداتی به این کشور خبر داد که شامل عوارض ۱۰۰ درصدی بر داروهای تجاری ثبتشده و تعرفه ۲۵ درصدی بر کامیونهای سنگین است.
این تعرفهها قرار است از اول اکتبر (۹ مهر) اجرایی شوند.
ترامپ شامگاه پنجشنبه سوم مهر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما باید به دلایل امنیت ملی و سایر ملاحظات، از روند تولید داخلی خود محافظت کنیم.»
او شرط معافیت شرکتهای دارویی از تعرفههای جدید را «ساخت کارخانه تولید دارو» در خاک آمریکا اعلام کرد.
رییسجمهوری ایالات متحده افزود: «منظور از "ساخت" این است که پروژه یا وارد مرحله کلنگزنی شده یا در حال احداث باشد. بنابراین، اگر ساختوساز آغاز شده باشد، هیچ تعرفهای بر این محصولات دارویی اعمال نخواهد شد.»
خبرگزاری رویترز چهارم مهر گزارش داد تصمیم ترامپ، به کاهش ارزش سهام شرکتهای داروسازی در آسیا انجامیده است.
سهام شرکت ژاپنی سومیتومو فارما بیش از سه درصد سقوط کرد، شاخصهای داروسازی در هنگکنگ و هند بیش از یک درصد کاهش یافتند و سهام شرکت سیاسال استرالیا به پایینترین سطح در شش سال اخیر رسید.
اقدام جدید ترامپ در ادامه وضع تعرفههای سنگین تا سقف ۵۰ درصد علیه برخی شرکای تجاری و در نظر گرفتن عوارض هدفمند بر کالاهای وارداتی از جمله فولاد انجام میگیرد.
به گزارش رویترز، دور جدید تعرفهها چشمانداز رشد اقتصاد جهانی را تیره کرده و فرآیند تصمیمگیریهای تجاری در سطح بینالمللی را با اختلال روبهرو ساخته است.
بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) نیز تایید کرده سیاستهای تعرفهای دولت به افزایش بهای مصرفکننده منجر شده است.
ترامپ در پیام خود در تروث سوشال توضیح نداد که آیا تعرفههای تازه بر تعرفههای قبلی افزوده خواهند شد یا خیر.
این در حالی است که در توافقهای تجاری اخیر با ژاپن، اتحادیه اروپا و بریتانیا بندهایی وجود دارد که در آنها، برای برخی کالاها از جمله دارو سقف تعرفه تعیین شده است.
در واکنش به آخرین اقدام تعرفهای ترامپ، ژاپن اعلام کرد در حال بررسی پیامدهای احتمالی این تصمیم است.
استرالیا نیز تعرفههای جدید را «ناعادلانه» و «غیرموجه» خواند.
ترامپ همچنین خبر داد در راستای تحقق وعده خود برای احیای صنایع داخلی آمریکا، از اول اکتبر بر کابینتهای آشپزخانه و روشوییهای وارداتی ۵۰ درصد و بر مبلمان روکشدار ۳۰ درصد تعرفه وضع خواهد شد.
او اضافه کرد: «دلیل این اقدام، "سیل عظیم" ورود این محصولات به ایالات متحده از کشورهای خارجی است. این یک رویه بسیار ناعادلانه است.»
یون سوک یول، رییسجمهوری برکنارشده کره جنوبی، جمعه در دادگاه حاضر شد تا روند محاکمه جدیدش به اتهام کارشکنی آغاز شود. این محاکمه در حالی شروع شد که او هفتهها از حضور در دادگاهی دیگر که به اتهام «رهبری شورش» و تلاش نافرجام برای اعلام حکومت نظامی رسیدگی میکند، خودداری کرده است.
یون ۶۴ ساله پس از بیش از دو ماه غیبت در انظار عمومی و از زندان، با ظاهری لاغرتر و موهایی کوتاه و خاکستری در دادگاه حاضر شد.
خبرگزاری رویترز جمعه چهارم مهر نوشت که یون از اوایل ژوئیه با استناد به مشکلات جسمی از حضور در جلسات دادگاه سر باز زده بود.
اتهامات جدید یون به تلاش برای جلوگیری از بازداشت در ماه ژانویه بازمیگردد؛ زمانی که پس از تعلیق اختیارات ریاستجمهوری بهدنبال رأی پارلمان به استیضاح، در کاخ ریاستجمهوری سنگربندی کردند و مانع ورود ماموران شدند.
این اتهامات از سوی دادستان ویژهای که در ماه ژوئن در این پرونده منصوب شد، مطرح شده است.
تیم او دامنه تحقیقات را به یون و چندین مقام دولتی و نظامی سابق گسترش داده است.
یون که با رأی دادگاه قانون اساسی از سمت خود برکنار شد، با تحقیقات دیگری نیز روبهرو است.
دادستان ویژه دیگری نیز همسر او را به فساد متهم کرده است.
یون تمام اتهامات را رد کرده و گفته است در مقام رییسجمهوری اختیار داشته حکومت نظامی اعلام کند.
او تمام تحقیقات علیه خود را «سیاسی و بیاساس» خوانده است.
طبق کیفرخواست جدید، او در صورت محکومیت به بیش از سه سال زندان محکوم میشود. در عین حال، اگر در پرونده شورش نیز مجرم شناخته شود، با مجازات اعدام یا حبس ابد روبهرو خواهد بود.
سابقه بحران و پروندههای پیشین
تلاش یون برای اعلام حکومت نظامی در دسامبر سال گذشته، یکی از بزرگترین بحرانهای سیاسی کره جنوبی در سالهای اخیر را رقم زد.
او متهم است در هماهنگی با شماری از فرماندهان نظامی، طرح سرکوب مخالفان و لغو اختیارات پارلمان را دنبال کرده است.
در پی این تلاش ناکام، پارلمان او را استیضاح و دادگاه قانون اساسی برکناری او را تایید کرد.
بهدنبال این ماجرا اعتراضات گستردهای در سئول و دیگر شهرهای کره جنوبی شکل گرفت و موافقان و مخالفان او تجمعاتی برگزار کردند.
اکنون با آغاز محاکمه جدید، یون نه تنها در برابر اتهامات مربوط به شورش و حکومت نظامی نافرجام قرار دارد، بلکه پروندههای فساد خانوادهاش و اتهامهای تازه کارشکنی نیز موقعیت او را دشوارتر کرده است.
این مجموعه اتهامات میتواند سرنوشت سیاسی و شخصی رییسجمهوری برکنارشده کره جنوبی را برای همیشه تغییر دهد.
پلیس دانمارک اعلام کرد حریم هوایی فرودگاه آلبورگ که برای دومین شب متوالی بهدلیل مشاهده فعالیت مشکوک پهپادی بسته شده بود، بازگشایی شد.
پلیس دانمارک در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت فرودگاه آلبورگ ساعت ۰۰:۳۵ (به وقت محلی) جمعه چهارم مهر فعالیت خود را از سر گرفت.
فعالیت این فرودگاه که محل انجام پروازهای تجاری و نظامی است، از ساعت ۱۱:۴۰ شامگاه پنجشنبه سوم مهر پس از مشاهده یک پهپاد مشکوک در منطقه به حالت تعلیق درآمد.
شب پیش از آن نیز فرودگاه آلبورگ برای حدود سه ساعت بهدلیل حضور چند پهپاد ناشناس در منطقه تعطیل شد؛ رویدادی که پس از بسته شدن فرودگاه اصلی کپنهاگ بهدلیل مشاهده چند پهپاد رخ داد و به نگرانیهای امنیتی در اروپا دامن زد.
تروئلز لوند پولسن، وزیر دفاع دانمارک، سوم مهر گفت پروازهای شبانه پهپادها بخشی از «حملات ترکیبی» هستند که «تاکتیکهای نظامی و پنهانی» را در هم میآمیزند و با هدف «ایجاد ترس» انجام میشوند.
دولت دانمارک تاکنون در خصوص فعالسازی «ماده ۴» پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) که به اعضا اجازه میدهد در صورت مواجهه با تهدیدهای امنیتی خواستار برگزاری نشست مشورتی شوند، تصمیمی اتخاذ نکرده است.
چه دستی پشت عملیات پهپادی در دانمارک قرار دارد؟
مقامهای دانمارکی میگویند عاملان این رویدادها همچنان ناشناختهاند.
با این حال، بایبا براژه، وزیر خارجه لتونی، سوم مهر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز اعلام کرد کپنهاگ به متحدان خود اطلاع داده که یک کشور در حوادث اخیر دست دارد.
براژه گفت دولت دانمارک فعالیتهای مشکوک پهپادها را یک «اقدام دولتی» میداند.
او افزود: «ما منتظر ارزیابیهای بیشتر همکاران دانمارکی خود خواهیم ماند اما نکته روشن برای همه متحدان، از جمله ما، این است که باید روی توانمندیهای مقابله با پهپاد سرمایهگذاری کنیم.»
هرچند کپنهاگ بهصورت رسمی مسکو را به هدایت پهپادهای ناشناس متهم نکرده، فین بورخ، رییس سازمان امنیت و اطلاعات ملی دانمارک، سوم مهر روسیه را «تهدیدی امنیتی» برای این کشور و اروپا خواند.
او در یک نشست خبری گفت: «خطر جاسوسی روسیه بالاست؛ همینطور خطر خرابکاری روسیه. ما این موضوع را در بخشهای دیگری از اروپا مشاهده کردهایم و درباره کشور خودمان نیز صدق میکند.»
در سوی دیگر، سفارت روسیه در کپنهاگ گمانهزنیها درباره دست داشتن مسکو در رخدادهای اخیر را رد کرد و آنها را «مضحک» دانست.
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو ناتو پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شد.