ناو «فوجیان»، پیشرفتهترین ناو هواپیمابر چین، در جریان آزمایشهای دریانوردی از تنگه حساس تایوان عبور کرد و وارد دریای چین جنوبی شد. اقدامی که میتواند نشانهای از نزدیک بودن زمان پیوستن رسمی این ناو به ناوگان ارتش چین باشد.
نیروی دریایی چین جمعه ۲۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد این سفر با هدف انجام تحقیقات علمی و ماموریتهای آموزشی صورت گرفته است.
فوجیان که نخستینبار در سال ۲۰۲۲ رونمایی شد، سومین ناو هواپیمابر چین به شمار میرود و از سال گذشته وارد مرحله آزمایشهای دریایی شده اما هنوز بهطور رسمی به خدمت ارتش درنیامده است.
نیروی دریایی چین افزود آزمایش و تمرین اخیر ناو هواپیمابر فوجیان بخشی از «روند عادی ساخت» این شناور است و «هدف مشخصی را نشانه نمیگیرد».
این اقدام همزمان با برگزاری رزمایش دو هفتهای تفنگداران دریایی آمریکا و نیروهای ژاپن در جزیره اوکیناوا انجام میشود. رزمایشی که با استفاده از سامانه موشکی «تایفون» و دیگر تسلیحات پیشرفته ضدکشتی، تا سوم مهر ادامه خواهد داشت.
شامگاه پنجشنبه ۲۰ شهریور، وزارت دفاع ژاپن اعلام کرد ناو فوجیان وارد دریای چین شرقی شده و همراه با دو ناوشکن موشکانداز چینی به سمت جنوب غرب و در جهت تایوان در حال حرکت است.
چین تایوان را بخشی از قلمروی خود میداند و بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
تایوان در تیرماه رزمایش ۱۰ روزهای را با هدف افزایش آمادگی در برابر حمله احتمالی چین برگزار کرد.
تایوان: تحرکات چین را رصد میکنیم
وزارت دفاع تایوان ۲۱ شهریور اعلام کرد با استفاده از سامانههای مشترک اطلاعاتی و نظارتی، تحرکات ناو فوجیان را رصد کرده و اقدامات لازم را صورت داده است.
یک مقام ارشد امنیتی تایوان در همین رابطه به خبرگزاری رویترز گفت ناو فوجیان که نامش برگرفته از استانی در چین در مقابل جزیره تایوان است، احتمالا راهی دریای چین جنوبی شده تا برای مراسم الحاق رسمی به ناوگان آماده شود.
وزارت دفاع چین تاکنون درباره این تحولات اظهار نظر نکرده است.
چین در پنج سال گذشته حضور نظامی خود را در اطراف تایوان تقویت کرده و با برگزاری مانورهای نظامی کوشیده است ادعای حاکمیت خود را بر این جزیره به نمایش بگذارد.
در سوی دیگر، دولت تایوان حاکمیت پکن را رد میکند و میگوید تنها مردم این جزیره میتوانند درباره آینده خود تصمیم بگیرند.
چین تنگه تایوان را آبهای سرزمینی خود میداند، در حالی که تایوان، آمریکا و بسیاری از متحدانشان آن را آبراهی بینالمللی تلقی میکنند.
دریای چین جنوبی نیز به یکی از کانونهای اصلی حضور فزاینده نظامی چین تبدیل شده است.
پکن مدعی مالکیت بر بخش اعظم این دریاست اما کشورهایی مانند فیلیپین و ویتنام با این ادعا مخالفت میکنند.
چه چیزی ناو هواپیمابر فوجیان را از دو ناو دیگر چین متمایز میکند؟
ناو فوجیان که بهطور کامل در داخل چین طراحی و ساخته شده، از نظر ابعاد و سطح فناوری نسبت به ناو «شاندونگ» که در سال ۲۰۱۹ به خدمت ناوگان دریایی چین درآمد و ناو «لیائونینگ» که در سال ۱۹۹۸ بهصورت دستدوم از اوکراین خریداری شد، پیشرفتهتر است.
رویترز نوشت این ناو با عرشه صاف و سامانه پرتاب الکترومغناطیسی هواپیما طراحی شده و قادر خواهد بود شمار و انواع بیشتری از هواپیماها، از جمله هواپیماهای «هشدار زودهنگام» و در آینده، جنگندههای رادارگریز را میزبانی کند.
چییه چونگ، پژوهشگر انجمن «آیندهپژوهی استراتژیک» مستقر در تایپه، گفت با الحاق ناو فوجیان به ناوگان چین، پکن میتواند سه گروه ضربت ناو هواپیمابر را در موقعیتهای تاکتیکی مختلف در غرب اقیانوس آرام مستقر کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این شبکه با عنوان «SSC AWSN» از طریق پلتفرم استریمینگ MBC Shahid در دسترس مخاطبان قرار میگیرد و بهطور اختصاصی مسابقات لیگ برتر زنان عربستان و رویدادهای بینالمللی را پوشش خواهد داد.
شبکه AWSN که در اواخر سال گذشته میلادی با مشارکت وپی گلدبرگ، بازیگر و کمدین برنده اسکار، راهاندازی شد، نخستین شبکه جهانی است که بهطور کامل به ورزش زنان اختصاص دارد. مدیرعامل این شبکه، جرج چونگ، هدف از این همکاری را «شکستن مرزها با ارائه پوشش جهانی از ورزش زنان عربستان و معرفی بیسابقه لیگها و استعدادهای بینالمللی» دانست.
این تحول در حالی رخ میدهد که ورزش زنان در عربستان سالها با محدودیت مواجه بود. دختران تا سال ۲۰۱۷ اجازه شرکت در کلاسهای ورزشی مدارس دولتی را نداشتند و زنان نیز تنها از سال ۲۰۱۸ توانستند وارد استادیومهای ورزشی شوند. تغییر این سیاستها تا حد زیادی تحت تاثیر شاهزاده ریما بندر آل سعود، سفیر عربستان در آمریکا، صورت گرفت.
راهاندازی شبکه همزمان است با آغاز فصل تازه لیگ برتر زنان عربستان که برای نخستین بار در داخل و خارج کشور پخش خواهد شد. شاهزاده ریما در این زمینه گفت: «از زمان راهاندازی لیگ در سال ۲۰۲۲، به پیشرفتهای آن افتخار میکنم. اکنون هواداران در سراسر جهان نیز میتوانند مسابقات را زنده تماشا کنند.»
عالیه الرشید، رئیس فوتبال زنان در فدراسیون فوتبال عربستان، این اقدام را «یک نقطه عطف تحولآفرین» توصیف کرد که میتواند بازیکنان را در سطح جهانی مطرح کند.
این پروژه بخشی از تلاشهای ریاض برای جذب سرمایهگذاری خارجی و گسترش نقش بخش خصوصی در اقتصاد است. امیِل لون، مدیرعامل شرکت ورزشی سعودی، نیز این همکاری را همسو با برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ و گامی برای ایجاد سکوی جهانی برای ورزش زنان عربستان دانست.
خوزه مونیوز، مدیرعامل هیوندای، روز پنجشنبه در دیترویت گفت که این عملیات باعث خواهد شد افتتاح کارخانه دستکم دو تا سه ماه به تعویق بیفتد. او توضیح داد بسیاری از نیروهای فنی بازداشتشده قصد بازگشت به کره جنوبی را دارند و جایگزینی آنها در آمریکا دشوار است، چرا که تخصصهای لازم در این کشور بهراحتی در دسترس نیست.
کارخانه مورد نظر که بهطور مشترک توسط هیوندای و شرکت کرهای «الجی انرژی سلوشن» ساخته میشود، قرار بود اواخر سال جاری افتتاح شود و هزاران کارگر آمریکایی را به کار بگیرد. اما وزارت امنیت داخلی آمریکا در چهارم سپتامبر بزرگترین عملیات اجرایی در یک مکانِ تاریخ خود را انجام داد و نزدیک به ۵۰۰ کارگر – عمدتاً اتباع کره جنوبی – را بازداشت کرد. وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرده بیش از ۳۰۰ نفر از این افراد آزاد شدهاند و روز جمعه به کشور بازخواهند گشت.
مونیوز تاکید کرد که فاز ساخت کارخانه نیازمند تکنسینهای بسیار تخصصی است و این مهارتها و تجهیزات بهراحتی در ایالات متحده یافت نمیشود. او گفت شرکت اکنون ناچار است برای پر کردن این خلأ نیروی انسانی، راهحلهای فوری پیدا کند.
این موضوع واکنش سیاسی در سئول را نیز در پی داشته است. لی جائه میونگ، رئیسجمهوری کره جنوبی، در سخنرانی یکشنبه گذشته به مناسبت صد روز نخست حضورش در قدرت، از دولت ترامپ خواست قوانین صدور ویزا برای نیروهای تخصصی را اصلاح کند و هشدار داد در غیر این صورت آمریکا ممکن است سرمایهگذاریهای آینده را از دست بدهد.
اویسون چونگ، رئیس گروه هیوندای موتور، نیز در مراسمی در دیترویت با ابراز نگرانی از این رویداد، بر ضرورت اصلاح مقررات ویزا تاکید کرد و گفت: «خوشحالیم که نیروها سالم به خانه بازمیگردند، اما سیستم فعلی بسیار پیچیده است. امیدواریم با همکاری دو دولت بتوانیم نظامی بهتر ایجاد کنیم.»
پیش از این، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای کره جنوبی گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، پیشنهاد داده صدها کارگر کرهای که در جریان یورش ماموران اداره مهاجرت بازداشت شدهاند، برای آموزش کارگران آمریکایی در این کشور باقی بمانند اما تنها یک نفر این پیشنهاد را پذیرفته است.
یک مقام امنیتی در اردن که نخواست نامش فاش شود به ایراناینترنشنال گفت: «فعالیتهای تهدیدآمیز جمهوری اسلامی شامل تأمین مالی و جذب نیرو از سوی آنها در سه سال گذشته سه برابر شده، تا جایی که حتی افرادی در دستگاه امنیتی هم به جاسوسی برای ایران متهم شدهاند.»
او افزود: «برای جمهوری اسلامی ایجاد هر امکان و فرصتی در اردن، هرچند کوچک و محدود، مهم است.»
کشف انبار اسلحه و سرکوب
این منبع با اشاره کشف یک انبار اسلحه در نخستین ماههای سال جاری در این کشور گفت: «این انبار ابتدا به اخوانالمسلمین نسبت داده شد و کشف آن سرکوبهای گستردهای در پی داشت، با این وجود فعالیتهای جمهوری اسلامی پس از آن همچنان ادامه یافت.»
آن زمان اردن اعلام کرد ۱۶ نفر را به اتهام ساخت موشکهای کوتاهبرد، در اختیار داشتن مواد منفجره و سلاحهای خودکار، پنهان کردن یک موشک آماده شلیک و جذب و آموزش غیرقانونی شبهنظامیان بازداشت کرده است.
اخوانِ ممنوعه
اخوانالمسلمین جنبشی صدساله و پانعربی است که با نفوذ غرب و محو شدن دین در زندگی عمومی مخالفت میکند.
اعضای این گروه سالها نفوذ قابل توجهی در پارلمان اردن و عرصه عمومی این کشور داشتهاند. حماس نیز شاخهای از این گروه به شمار میرود.
به گفته این منبع امنیتی، «حماس و حزبالله در بیروت در تامین مالی و آموزش اردنیها دخیل بودند. فلسطینیهای وابسته به حماس روی آموزش متمرکز بودند و حزبالله مکانها و نیروهای تخصصی و بودجه را فراهم میکرد.»
او اضافه کرد: «جمهوری اسلامی به دنبال ایجاد جبههای در اردن بود تا در صورت از دست دادن جنوب لبنان آن را با اردن جایگزین کند.»
«نفوذ جمهوری اسلامی در حال افزایش است»
یک منبع امنیتی دیگر هم گفت: «پنهان نیست که نفوذ منفی جمهوری اسلامی همچنان در حال افزایش است» و تاکید کرد که شهروندان اردنی نیز تهدید را بیشتر از قبل احساس میکنند.
او گفت: «افکار عمومی در اردن نشان میدهد که تهدید اصلی علیه امنیت ملی اردن ۲۰ تا ۳۰ سال پیش اسرائیل بود، اما امروز جمهوری اسلامی است و این روند طی شش سال گذشته ادامه داشته است.»
تهدید آشکار گروههای نیابتی
در بهار سال گذشته، پس از حمله اسرائیل به کنسولگری حکومت ایران در دمشق، ابوعلی عسکری، مسئول امنیتی کتائب حزبالله عراق که مورد حمایت جمهوری اسلامی است، گفت که این گروه «آماده است مقاومت اسلامی در اردن را مسلح کند» و تجهیزات لازم برای حداکثر ۱۲ هزار جنگجو را فراهم آورد.
او گفت هدفشان این است که با حمله به اسرائیل «از فلسطینیها دفاع کنند و انتقام شرف مسلمانان را بگیرند». به گفته او، این گروه قصد دارد با «قطع کردن مسیر زمینی که به موجودیت صهیونیستی میرسد» ـ اشاره به مرز اردن و اسرائیل ـ آغاز کند.
این تهدید موجب شد اسرائیل امنیت مرزی خود با اردن را تقویت کند. یکی از نمودهای این تقویت برگزاری یک رزمایش غافلگیرانه برای نیروهای ارتش اسرائیل بود که در آن سناریوی تهاجم زمینی از مرز اردن شبیهسازی شد.
این منبع امنیتی اضافه کرد که با وجود همه این تمهیدات، جمهوری اسلامی همچنان به کرانه باختری سلاح میرساند و این کار را از مسیر سوریه و اردن انجام میدهد.
دشمنِ دوستِ من
افزون بر اینها، جمهوری اسلامی اردن را متحد شمنان اصلی خود یعنی ایالات متحده و اسرائیل میداند و در برابر این کشور ایستاده است. یک مقام ارشد اردنی به ایراناینترنشنال گفت که اعتراضهای دیپلماتیک در این زمینه بیفایده بوده است.
او افزود: «به آنها (ایرانیها) گفتیم اجازه ندارند موشکهایشان را از آسمان اردن عبور دهند، اما باز هم این کار را کردند. آنها گوش نمیدهند. گفتیم از آسمان سوریه عبور کنید، اما آنها مصرّ هستند و چندان اعتنایی به پیامدها ندارند. جمهوری اسلامی کشوری است که فکر میکند باید ارباب خاورمیانه باشد.»
این مقام افزود که با وجود کاهش نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه پس از شکستهای نظامی متحدانش و جنگ ۱۲ روزه، تهدید علیه اردن همچنان پابرجاست.
او گفت: «جمهوری اسلامی کارتهایش را در لبنان و سوریه از دست داده و حالا، با وجود اینکه توانش مانند گذشته نیست، میل و ارادهاش روی اردن متمرکز شده است. آنها دوست دارند در مرز با سوریه آسیب بیشتری وارد کنند اما بسیاری از نیروهایشان را آنجا از دست دادند و سوریه هم چندان با آنها همراه نیست.»
وزارت خارجه استرالیا اعلام کرده است که این کشور در کنار زنان و دختران ایران ایستاده و از مبارزه آنان برای برابری حمایت میکند.
در این پیام آمده است که استرالیا همچنان نسبت به آزار و خشونت علیه زنان و تحمیل حجاب اجباری در ایران «شدیداً نگران» است.
همچنین دولت این کشور تاکید کرده که فشارها بر جمهوری اسلامی برای پایبندی به تعهدات حقوق بشری ادامه خواهد داشت و پیگیری پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بشر بخشی از این سیاست است.
لازم به یادآوری است که استرالیا از زمان آغاز اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سپتامبر ۲۰۲۲ تاکنون ۶۵ فرد و نهاد ایرانی مرتبط با نقض حقوق بشر را تحریم کرده است.
وزارت خارجه نیوزیلند نیز در پیام خود اعلام کرده که همچنان نگرانی عمیقی نسبت به وضعیت حقوق بشر در ایران دارد. این نگرانیها شامل محدودیت آزادی بیان، خشونت و تبعیض علیه زنان و دختران، و سرکوب اقلیتهای قومی و مذهبی است.
این وزارتخانه تاکید کرده که در واکنش به چنین نقضهایی، سیاست تعامل محدود با تهران ادامه خواهد داشت و نیوزیلند نگرانیهای خود را هم در مجامع بینالمللی و هم در تماسهای دوجانبه مطرح خواهد کرد.
این مواضع در شرایطی بیان میشود که سه سال پس از قتل مهسا امینی، اعتراضات گسترده و سرکوبهای حکومتی همچنان نقطه اصلی نگرانیهای جامعه جهانی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران است.
بر اساس این گزارش، چین در رژه نظامی اخیر خود مجموعهای از موشکهای هایپرسونیک ضدکشتی را به نمایش گذاشت که به گفته کارشناسان میتوانند تهدیدی مستقیم برای ناوهای هواپیمابر آمریکا باشند. چین از سال ۲۰۲۰ وسیله گلاید هایپرسونیک DF-ZF را وارد خدمت کرده و شمار آزمایشهایش در دهه گذشته دستکم ۲۰ برابر بیشتر از آمریکا بوده است. این سامانه میتواند پس از رها شدن از یک موشک حامل در جو زمین، با سرعتی چند برابر صوت به سمت هدف حرکت کند و مسیر خود را نیز تغییر دهد.
روسیه نیز با برنامههایی چون «آوانگارد» و «زیرکون» مدعی است این سلاحها را وارد مرحله تولید کرده است. آوانگارد یک وسیله گلاید هایپرسونیک است که میتواند بر روی موشکهای قارهپیما نصب شود و با سرعتی بسیار بالا، سامانههای دفاعی را پشت سر بگذارد. زیرکون موشک کروز هایپرسونیک دریایی است که برای هدف قرار دادن کشتیهای جنگی و تأسیسات ساحلی طراحی شده و سرعت آن حدود ۹ ماخ برآورد میشود. به زبان ساده، موشکی که با سرعت ۹ ماخ حرکت میکند، در یک ساعت میتواند بیش از ۱۱ هزار کیلومتر بپیماید؛ یعنی چیزی حدود فاصله تهران تا توکیو.
با وجود تبلیغات کرملین، کارنامه عملیاتی مسکو چندان قابلتوجه نبوده؛ اوکراین اعلام کرده دهها موشک «کینژال» و حتی برخی از موشکهای «زیرکون» روسیه را سرنگون کرده است. کینژال موشکی هواپرتاب است که بر پایه فناوری موشکهای بالستیک قدیمی ساخته شده و مسکو آن را هایپرسونیک معرفی میکند، اما قدرت مانور و فناوری آن نسبت به نسلهای جدید محدودتر است.
در سوی دیگر، ایالات متحده با وجود سرمایهگذاریهای جدید، بارها در توسعه این سلاحها دچار تاخیر شده است. ارتش آمریکا وعده داده سامانه «دارک ایگل» که سامانه گلاید هایپرسونیک ارتش آمریکا است را تا پایان امسال عملیاتی کند.
نیروی هوایی آمریکا همچنین پروژههای ARRW و HACM را به ترتیب برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ برنامهریزی کرده است. ARRW یک وسیله گلاید هایپرسونیک هواپرتاب که از جنگندهها شلیک میشود. HACM موشک کروز هایپرسونیک نیروی هوایی آمریکا که با موتور جتهای خاص (اسکرمجت) کار میکند و هدف آن حملات سریع و دقیق به اهداف استراتژیک است.
با این حال، به گفته کارشناسان، واشینگتن همچنان به برتریهای دیگری مانند ناوگان گستردهتر و هواپیماهای پنهانکار خود تکیه دارد که چین فاقد آن است.
فارین پالیسی یادآور میشود که موشکهای هایپرسونیک به دلیل سرعت بسیار بالا و قابلیت تغییر مسیر، رهگیرناپذیر محسوب میشوند و برای هدف قرار دادن نقاط حساس و فوری مانند ناوهای هواپیمابر یا فرماندهان ارشد نظامی طراحی شدهاند.
این رقابت تنها به سه قدرت اصلی محدود نمیشود. در سالهای اخیر جمهوری اسلامی ایران نیز مدعی دستیابی به فناوری موشکهای هایپرسونیک شده است. با این حال، بسیاری از تحلیلگران غربی این ادعا را بیشتر در حد تبلیغات نظامی و جنگ روانی میدانند تا واقعیتی قابل اتکا.
