دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی «تا حدی» با شروط مورد نظر واشینگتن در مذاکرات هستهای موافقت کرده است. این اظهارنظر نشان میدهد بنبست طولانیمدت در گفتوگوهای ایران و آمریکا ممکن است بهزودی شکسته شود.
ترامپ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت در جریان سفر خود به قطر گفت: «ما به دستیابی به توافق بسیار نزدیک شدهایم. احتمالا امروز خبرهایی را دیدهاید مبنی بر اینکه ایران تا حدودی با شرایط مورد نظر موافقت کرده است. ما اجازه نخواهیم داد هیچگونه فعالیت هستهای در ایران صورت گیرد.»
ترامپ بار دیگر جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را خواسته اصلی دولت خود برشمرد و افزود: «آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند. فقط همین. خیلی ساده است.»
اظهارات رییسجمهوری آمریکا در شرایطی مطرح میشوند که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ماه گذشته هشدار داد جمهوری اسلامی ذخایر کافی از اورانیوم غنیشده برای ساخت چندین کلاهک هستهای در اختیار دارد و میتواند ظرف چند ماه برای تولید سلاح اتمی اقدام کند.
تاکنون چهار دور از مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شده است.
ایراناینترنشنال ۱۸ اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد دو طرف بر سر موضوع ادامه غنیسازی در خاک ایران با یکدیگر اختلاف نظر دارند و این مساله ادامه گفتوگوها را تحتالشعاع قرار داده است.
بیشتر بخوانید: برلین: تروئیکای اروپایی در استانبول با ایران مذاکره نمیکند و تنها یک نشست خواهند داشت
ترامپ: در قبال تهران تنها دو راه باقی مانده است؛ دیپلماسی یا حمله نظامی
ترامپ در ادامه سخنان خود در دوحه مجددا تاکید کرد تنها دو گزینه در برابر حکومت ایران قرار دارد و پرونده هستهای تهران یا از مسیر دیپلماتیک یا از طریق اقدام نظامی حل خواهد شد.
او افزود ترجیح میدهد مسائل با ایران از طریق دیپلماسی حل و فصل شود: «یک راهحل بسیار بسیار خوب وجود دارد و یک راهحل خشن با خشونتی که مردم تاکنون مشابه آن را ندیدهاند. من تمایلی به انتخاب گزینه دوم ندارم، هرچند برخیها - و در واقع بسیاری - خواهان آن هستند. اما من نمیخواهم آن مسیر را بروم.»
برخی گزارشها حاکی از آن هستند که مقامهای جمهوری اسلامی با اعمال محدودیتهای چشمگیر بر برنامه هستهای تهران موافقت کردهاند.
علی شمخانی، مشاور ارشد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۴ اردیبهشت در مصاحبه با شبکه خبری انبیسینیوز اعلام کرد تهران آماده است در صورت لغو تحریمهای اقتصادی از سوی آمریکا، غنیسازی اورانیوم در سطوح تسلیحاتی را متوقف کند، میزان ذخایر خود را کاهش دهد و بازرسیهای بینالمللی را بپذیرد.
وقتی از شمخانی پرسیده شد که آیا جمهوری اسلامی آماده است بیدرنگ چنین توافقی را بپذیرد، او پاسخ داد: «بله.»
شمخانی با اشاره به امکان بهبود روابط میان تهران و واشینگتن افزود: «هنوز این فرصت وجود دارد. اگر آمریکاییها به گفتههای خود عمل کنند، قطعا میتوان روابط بهتری داشت.»
در تحولی دیگر، ترامپ مصاحبه علی شمخانی با شبکه انبیسی درباره آمادگی جمهوری اسلامی برای «صرف نظر از اورانیوم با غنای بالا» را در شبکه اجتماعی خود، تروت سوشال، بازنشر کرد.
روابط دیپلماتیک ایران و آمریکا از سال ۱۳۵۸ قطع شده و تنشها میان دو کشور طی دهههای گذشته ادامه داشته است.
بیشتر بخوانید: تحریم تازه آمریکا علیه شبکه تامین مواد حیاتی موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی
ترامپ: میخواهیم ایران موفق باشد و پیشرفت کند
ترامپ در ضیافت شام رسمی تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، ابراز امیدواری کرد مشکلات با جمهوری اسلامی بهصورت مسالمتآمیز حل و فصل شود: «ما میخواهیم ایران موفق باشد، پیشرفت کند و بهخوبی عمل کند. ما میخواهیم این مساله با صلح پایان یابد، نه به شکلی وحشتناک.»
او گفت دولتش در حال پیشبرد «مذاکراتی بسیار جدی با ایران برای دستیابی به صلحی پایدار و بلندمدت» است و بهصورت تلویحی نقش خود را در این فرایند، میانهرو توصیف کرد.
رییسجمهوری ایالات متحده افزود: «بهنوعی میتوان گفت که من [برای ایران] دوست خوبی هستم، چون خیلیها ترجیح میدهند که من مسیر بسیار سختگیرانهتری را در پیش بگیرم.»
پایگاه خبری اکسیوس ۲۵ اردیبهشت به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه گزارش داد دولت ترامپ در جریان دور چهارم مذاکرات هستهای در عمان، پیشنهادی رسمی برای توافق با جمهوری اسلامی ارائه کرده است.
