کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد جو بایدن و شی جین پینگ، روسای جمهوری آمریکا و چین، شنبه ۲۶ آبان در دیدار خود در پرو گفتوگوهای صریح و سازندهای در ارتباط با گسترهای از موضوعات منطقهای و جهانی، از جمله توسعه حوزههای همکاری و مدیریت عرصههای مورد اختلاف دو کشور داشتند.
طبق این بیانیه، بایدن از تلاشها برای بازنگهداشتن راههای ارتباطی بین آمریکا و چین برای مدیریت مسئولانه رقابتهای دوجانبه و گسترش حوزههای همکاری دو کشور، از جمله در مبارزه با مواد مخدر، ارتباطات نظامی، خطرات مرتبط با هوش مصنوعی و تغییرات اقلیمی استقبال کرد.
دو طرف همچنین بر ضرورت رسیدگی به خطرهای ناشی از هوش مصنوعی و همکاری بینالمللی برای ارتقاء امنیت آن، توسعه هوش مصنوعی به سود بشریت، کنترل نشدن سلاحهای اتمی با هوش مصنوعی و توسعه مسئولانه این فنآوری در عرصههای نظامی تاکید کردند.
اوکراین و تایوان
بایدن با اشاره به جنگ روسیه علیه اوکراین، از ادامه حمایت چین از صنایع نظامی روسیه عمیقا ابراز نگرانی کرد.
او اعزام هزاران نیروی کره شمالی به روسیه برای جنگ علیه اوکراین را محکوم کرد و درباره پیامدهای جدی این اقدام برای صلح و امنیت اروپا و منطقه آسیا-اقیانوسیه هشدار داد.
رییسجمهوری آمریکا همچنین بر تعهد واشینگتن به آزادی دریانوردی و صلح و ثبات در دریای جنوبی و دریای شرقی چین تاکید کرد.
دو طرف همچنین به بررسی تنشهای چین و تایوان پرداختند. بایدن تاکید کرد اختلافها در ارتباط با تنگه تایوان و چگونگی برقراری صلح و ثبات در این منطقه باید از راههای مسالمتآمیز حلوفصل شود و از چین خواست به اقدامهای نظامی بیثباتکننده در اطراف تایوان پایان دهد.
بایدن همچنین با ابراز نگرانی از «سیاستهای تجاری غیرمنصفانه» چین گفت آمریکا به انجام اقدامهای لازم برای جلوگیری از استفاده از فنآوریهای پیشرفته آمریکا در جهت تضعیف امنیت ملی ایالاتمتحده ادامه خواهد داد.
حقوق بشر، آمریکاییهای زندانی در چین و حملههای سایبری
بایدن با تاکید بر اهمیت حقوق بشر خاطرنشان کرد همه کشورها باید به تعهدات خود در این زمینه متعهد بمانند.
او با اشاره به زندانی بودن غیرمنصفانه شهروندان آمریکایی در چین، گفت واشینگتن حلوفصل این موضوع را در اولویت قرار داده است.
بایدن همچنین از ادامه حملههای سایبری چین به زیرساختهای غیرنظامی و تهدید امنیت و ایمنی مردم آمریکا عمیقا ابراز نگرانی کرد.
دوره انتقالی روان در مسیر بهبود روابط
از سوی دیگر رسانههای دولتی چین گزارش دادند شی جین پینگ در دیدار با بایدن روابط آمریکا و چین را «مهمترین رابطه دوجانبه در جهان» خواند و با اشاره به شرایط بیثبات کنونی در جهان تاکید کرد که دو کشور باید برای ایجاد ثبات بیشتر در شرایط بینالمللی تلاش کنند.
شی جین پینگ گفت چین مایل است با هدف کمک به دستیابی آمریکا و چین به یک دوره انتقالی روان در مسیر بهبود روابط خود، گفتوگوها با واشینگتن و همکاریهای دوجانبه را گسترش دهد و اختلافهای موجود را مدیریت کند.
زلنسکی دیدار پیشین خود با ترامپ در ماه سپتامبر را مثبت ارزیابی کرد و افزود برای دیدار مجدد با رییسجمهوری منتخب آمریکا «هر کاری که به ما بستگی دارد، انجام خواهیم داد».
او در عین حال تاکید کرد بر اساس قوانین ایالات متحده، نمیتواند پیش از آغاز رسمی دوران ریاستجمهوری ترامپ با او دیدار کند.
ترامپ با کسب ۳۱۲ رای الکترال در برابر ۲۲۶ رای کامالا هریس، پیروز انتخابات ریاستجمهوری آمریکا شد. در صورتی که کنگره ایالات متحده روز ۱۶ دی نتایج این انتخابات را مورد تایید قرار دهد، ترامپ و جیدی ونس، معاون او، روز اول بهمن رسما کار خود را در کاخ سفید آغاز خواهند کرد.
در ماههای اخیر، ترامپ ضمن انتقاد از میزان کمکهای غرب به کییف، بارها تاکید کرده قصد دارد جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان برساند اما تاکنون توضیح مشخصی درباره چگونگی تحقق این هدف ارائه نکرده است.
زلنسکی در ادامه اظهارات خود تاکید کرد اوکراین باید تمام توان خود را به کار گیرد تا جنگ با روسیه سال آینده از طریق دیپلماسی به پایان برسد.
او همچنین ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، را متهم کرد که علاقهای به برقراری صلح میان دو کشور ندارد.
گِنادی گاتیلوف، نماینده دائم روسیه در مقر سازمان ملل متحد در ژنو، روز ۲۴ آبان اعلام کرد مسکو برای مذاکره درباره پایان دادن به مناقشه اوکراین در چارچوب ابتکار ترامپ آمادگی دارد اما هر گفتوگویی در این زمینه، باید با در نظر گرفتن «واقعیتهای میدانی» و پیشرویهای روسیه در میدان نبرد صورت گیرد.
استفاده از عبارت «واقعیتهای میدانی» در گفتمان مقامهای روسیه بدان معناست که اوکراین باید مالکیت مجدد بر مناطق چهارگانهای را که در ابتدای مناقشه کنونی به اشغال روسیه درآمدند، به فراموشی بسپارد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
پس از آغاز این مناقشه، روسیه همهپرسیهایی را با اجبار همگانی به رای دادن، در چهار منطقه لوهانسک، دونتسک، خرسون و زاپوریژیای اوکراین برگزار کرد. مسکو در مهر ۱۴۰۱ اعلام کرد بر اساس نتایج این همهپرسیها، این چهار منطقه به خاک روسیه ملحق شدهاند.
زلنسکی بارها تاکید کرده برقراری صلح میان کییف و مسکو تنها در صورت خروج تمام سربازان روسی از خاک اوکراین و بازگرداندان همه مناطق اشغالشده، از جمله کریمه، امکانپذیر خواهد بود. کریمه از سال ۲۰۱۴ به دست روسیه اشغال شده است.
با این حال، در طرح پیشنهادی زلنسکی برای خاتمه مناقشه کنونی، موسوم به «طرح پیروزی»، بازگشت به مرزهای اوکراین که در سال ۱۹۹۱ از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شدند، مطرح نشده است. زلنسکی این طرح را ماه گذشته به متحدان کییف ارائه کرد.
در روزهای گذشته، تلاشها برای پایان دادن به مناقشه اوکراین شدت گرفته است.
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، روز ۲۵ آبان با پوتین بهصورت تلفنی گفتوگو کرد. این اولین تماس رهبران آلمان و روسیه در دو سال گذشته بود.
آلمان اعلام کرد هدف از این تماس یک ساعته، «تشویق» پوتین به آغاز مذاکرات آتشبس بوده است. با این حال، این اقدام صدراعظم آلمان انتقاد مقامهای اوکراینی را برانگیخت.
زلنسکی در واکنش به مذاکره تلفنی سران آلمان و روسیه هشدار داد: «این دقیقا همان چیزی است که پوتین مدتها به دنبال آن بود.»
او افزود برای پوتین بسیار مهم است که از انزوای خود و روسیه بکاهد و مذاکرات معمول را انجام دهد که به جایی ختم نمیشوند.
از زمان آغاز جنگ، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۵ آبان گزارش داد که این نامه را رویت کرده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، اخیرا از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، بهعنوان یکی از دو رییس اداره بهرهوری دولت فدرال آمریکا منصوب شد.
ماسک همچنین در مسند مدیرعاملی اسپیساکس، میلیاردها دلار قرارداد با پنتاگون و نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده امضا کرده است.
جین شاهین، عضو ارشد کمیته روابط خارجی و جک رید، رییس کمیته نیروهای مسلح سنا، در نامه خود از مریک گارلند، دادستان کل آمریکا و همچنین بازرس کل پنتاگون خواستند نقش ماسک را در قراردادهای اسپیساکس با نهادهای نظامی و اطلاعاتی این کشور مورد بررسی قرار دهند.
این دو سناتور به گزارشها در خصوص ارتباطات ماسک با مقامهای روسی پرداختند و گفتند باید پس از بررسی این قراردادها، در خصوص محرومیت یا اخراج احتمالی ماسک از آنها تصمیمگیری شود.
شاهین و رید افزودند ماسک از میلیاردها دلار پول دولت آمریکا بهرهمند شده است و ارتباط او با «یک دشمن شناختهشده» ایالات متحده، در خصوص «قابل اعتماد بودن» ماسک بهعنوان «یک پیمانکار دولتی و دارنده مجوزهای امنیتی»، ابهامات جدی مطرح میکند.
روزنامه وال استریت ژورنال ماه گذشته از تماسهای ماسک و مقامهای روسیه خبر داد و از آن زمان تاکنون، تعدادی از اعضای دموکرات کنگره آمریکا خواستار تحقیق در این خصوص شدهاند.
روز ۲۴ آبان روزنامه نیویورکتایمز هم گزارش داد ماسک با امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، دیدار کرده است.
هدف از این دیدار که طبق گزارش روز ۲۱ آبان انجام گرفت، گفتوگو درباره کاهش تنشها میان تهران و واشینگتن عنوان شده است.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت به نظر نمیرسد درخواست شاهین و رید برای انجام تحقیقات فدرال درباره مدیرعامل اسپیساکس با موفقیت همراه باشد، زیرا ترامپ بهزودی قدرت را در کاخ سفید در دست خواهد گرفت.
ماسک یکی از حامیان اصلی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بود و ۱۱۹ میلیون دلار برای کارزار او هزینه کرد.
در گزارش ماه گذشته وال استریت ژورنال همچنین به ارتباطات ماسک با ولادیمیر پوتین و سرگئی کرینکو، معاون رییس دفتر او، اشاره شده است.
شاهین و رید در نامه خود تماسهای ماسک و معاون رییس دفتر پوتین را «بسیار نگرانکننده» خواندند و افزودند بنا بر اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، کرینکو با رهبری کارزاری مبتنی بر هوش مصنوعی در شبکه ایکس، به دنبال تامین منافع روسیه و تاثیرگذاری بر رایدهندگان آمریکایی پیش از انتخابات اخیر این کشور بوده است.
روابط روسیه و کشورهای غربی، بهویژه ایالات متحده، پس از آغاز مناقشه اوکراین به سردی کشیده است. روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
در ماههای اخیر، ترامپ ضمن انتقاد از میزان کمکهای غرب به کییف، بارها تاکید کرده قصد دارد جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان برساند اما تاکنون توضیح مشخصی در خصوص چگونگی تحقق این هدف ارائه نکرده است.
گِنادی گاتیلوف، نماینده دائم روسیه در مقر سازمان ملل متحد در ژنو، روز ۲۴ آبان اعلام کرد مسکو برای مذاکره درباره پایان دادن به مناقشه اوکراین در چارچوب ابتکار ترامپ آمادگی دارد اما هر گفتوگویی در این زمینه، باید با در نظر گرفتن پیشرویهای روسیه در میدان نبرد صورت گیرد.
کالاس که در دوران نخستوزیری به نقض حقوق بشر در ایران و سرکوب معترضان به دست جمهوری اسلامی در پاییز ۱۴۰۱ اعتراض کرد، از حامیان جدی اوکراین به شمار میرود.
او که قصد دارد موضوع قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی اروپا را با وزیران خارجه این اتحادیه مطرح کند، این هفته در برابر اعضای پارلمان اروپا گفت خط مشی این اتحادیه در قبال تهران، باید سختتر باشد
فرایند جایگزینی کمیسرهای اروپا
قرار است کمیتههای پارلمان اروپا پس از ارزیابی عملکرد و صلاحیت کمیسرهای پیشنهادی، نتایج را به کنفرانس روسا (شامل رییس پارلمان و روسای گروههای سیاسی) ارائه کنند.
این کنفرانس در ۲۱ نوامبر ارزیابی نهایی را انجام داده و جلسات استماع را خاتمه میدهد.
رایگیری نهایی برای تایید کل هیات کمیسرها از سوی نمایندگان پارلمان اروپا در جلسه عمومی ۲۵ تا ۲۸ نوامبر در استراسبورگ برگزار خواهدشد.
مواضع کالاس در پارلمان اروپا
کالاس این هفته در جلسه استماع پارلمان اروپا موضعی صریح و قاطع در قبال روسیه و جنگ اوکراین اتخاذ کرد و با تاکید بر این که روسیه باید هزینه تخریبهای خود را در اوکراین بپردازد، پیشنهاد داد تمامی داراییهای بلوکه شده روسیه به ارزش حدود ۳۰۰ میلیارد یورو، برای بازسازی اوکراین استفاده شود.
کالاس در این جلسه گفت: «روسیه در حال نابود کردن اوکراین است و باید برای این اقدامات پاسخگو باشد. داراییهای بلوکه شده روسیه میتواند نقشی اساسی در بازسازی اوکراین ایفا کند.»
او هشدار داد که رها کردن این کشور از سوی آمریکا میتواند منجر به تقویت چین و دیگر بازیگران استراتژیک جهان شود و گفت اگر آمریکا نگران چین است، باید به پاسخ اروپا و آمریکا به تجاوز روسیه نیز توجه داشته باشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، در دوران کمپین انتخاباتی خود بدون اشاره به جزییات بیشتر، بارها وعده داد که به جنگ اوکراین پایان خواهد داد.
کالاس در برابر اعضای پارلمان اروپا، در خصوص خاورمیانه موضعی محتاطانه اتخاذ کرد و خواستار خویشتنداری طرفهای درگیر شد.
او بر اهمیت رعایت قوانین بینالمللی بشردوستانه و محافظت از غیرنظامیان تاکید کرد.
استعفا به قصد جانشینی بورل
کالاس پس از سه سال و نیم حضور در مقام نخست وزیری استونی، روز دوشنبه ۲۵ تیر، در یک دیدار کوتاه با آلار کاریس، رییسجمهوری این کشور در کاخ ریاستجمهوری در تالین، پایتخت استونی، استعفای رسمی خود را تقدیم کرد.
کاریس در بیانیهای دوران نخستوزیری کالاس را «دورهای پر از بحران» توصیف کرد و اظهار داشت که دولت او با بحرانهای «کرونا»، «رکود اقتصادی» و «جنگ در اروپا» مواجه بود.
به گفته کاریس، روسیه با تجاوز به اوکراین «تصویر قبلی امنیت این کشور» را نابود کرد.
کابینه کالاس از ائتلاف سه حزب شامل حزب راست میانه اصلاحات، حزب سوسیال دموکرات و حزب لیبرال استونی ۲۰۰، تشکیل شد.
با استعفای نخستوزیر، کابینه او نیز به طور خودکار منحل میشود.
تا زمان سوگند خوردن کابینه جدید در اوایل ماه اوت، کابینه فعلی به عنوان دولت موقت به کار خود ادامه خواهد داد.
مطالعه سیاست دفاعی و خارجی
کالاس در سه سال گذشته بودجه دفاعی سالانه این کشور را نزدیک به ۱/۵ میلیارد دلار که معادل سه درصد تولید ناخالص داخلی استونی است افزایش داد.
زمانی که او نخستوزیر استونی شد، فکر میکرد سیاست خارجی نقطه ضعفش است؛ پس با توصیههای دیگر رهبران، یک برنامه مطالعاتی شخصی طراحی کرد.
او در حال حاضر در حال خواندن تاریخ ایران است و آثاری از مارگارت تاچر، هنری کیسینجر و بیوگرافی ولادیمیر زلنسکی اوکراینی در سال جاری و همچنین کتابهایی درباره خاورمیانه، اسرائیل-فلسطین و تایوان را بررسی کرده است.
کالاس درباره ایران چه میگوید؟
کالاس تاکنون چندین بار نگرانیهای خود را در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران ابراز کرده است.
او در اعتراضات سراسری که پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در پاییز ۱۴۰۱ شکل گرفت، خشونت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در سرکوب معترضان را محکوم کرد و از نقض حقوق بشر در ایران به عنوان یک نگرانی جدی برای استونی و جامعه بینالمللی یاد کرد.
کالاس همچنین در خصوص سیاستهای تهران در منطقه و همکاریهای جمهوری اسلامی با روسیه و بلاروس ابراز نگرانی کرده است.
او حکومت ایران را یکی از متحدان اصلی روسیه در جنگ اوکراین توصیف کرده و گفته است همکاریهای نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی با روسیه و بلاروس میتواند تنشهای منطقهای و جهانی را تشدید کند.
کالاس پس از حمله پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل در فروردین ماه، پستی در شبکه ایکس منتشر کرد و در آن از «حمله غیرموجه ایران به اسرائیل» به شدیدترین وجه ممکن ابراز تاسف و از هر گونه تشدید تنش نظامی در منطقه انتقاد کرد.
کالاس معتقد است چنین حملاتی میتوانند به افزایش خشونت و بیثباتی در خاورمیانه منجر شوند و باید از آنها جلوگیری کرد.
سابقه فعالیت سیاسی
کالاس از سال ۱۳۹۳ تا سال ۱۳۹۷ نماینده استونی در پارلمان اروپا بود.
در این دوره تمرکز او بر موضوعات مربوط به بازار داخلی و حمایت از مصرفکنندگان بود.
پس از بازگشت از پارلمان اروپا، کالاس به عنوان نماینده مجلس استونی انتخاب شد.
او در سال ۱۳۹۷ رهبری حزب اصلاحات استونی را به دست گرفت و جایگزین هاوی راسکو شد.
کالاس سرانجام در دی ۱۳۹۹ توانست به عنوان نخستوزیر استونی سوگند یاد کند و پا جای پای پدر خود بگذارد.
زندگی شخصی کایا
کایا کالاس در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۳۵۶ در تالین به دنیا آمد و هم اکنون ۴۷ ساله است.
پدر او سییم کالاس، نخستوزیر سابق و یکی از بنیانگذاران حزب اصلاحات است.
کالاس فارغالتحصیل رشته حقوق از دانشگاه تارتو در شهر تارتو استونی است.
او قبل از ورود به عرصه سیاست، به عنوان وکیل فعالیت میکرد.
کالاس متاهل است و سه فرزند دارد.
این زن سیاستمدار تلاش کرده تا میان زندگی حرفهای و خانوادگی خود تعادل برقرار کند. او از نقش مادر بودن به عنوان یکی از مهمترین بخشهای زندگی خود یاد میکند.
