اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، خبر دیدار ایلان ماسک با سعید ایروانی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد را تکذیب کرد. او از آنچه «فضاسازی گسترده رسانههای آمریکایی» در این خصوص نامید، ابراز تعجب کرد.
رسانههای داخلی از عبارت «تکذیب قاطع» برای اظهارات بقائی استفاده کردند.
پیش از این یکی از نمایندگان هیات دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورک، در پاسخ به پرسش خبرگزاری تاس در مورد این دیدار گفته بود: «در این باره نظری نداریم.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز شنبه ۲۶ آبان ضمن تایید خبر دیدار ماسک با ایروانی به عنوان سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد جمهوری اسلامی برای دیدار با ماسک تقاضا داده بود.
در گزارش نیویورکتایمز که برای اولین بار خبر انجام این دیدار را منتشر کرد، گفته شده بود تقاضای دیدار از سوی ماسک داده شده.
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، نوشت که دیدار ماسک با ایروانی در روز دوشنبه ۲۱ آبان، به درخواست جمهوری اسلامی انجام شده و دو طرف درباره موضوعاتی از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، حمایت تهران از گروههای ضداسرائیلی در خاورمیانه و چشمانداز بهبود رابطه تهران و واشینگتن گفتوگو کردهاند اما هیچ تصمیم فوریای اتخاذ نشده است.
به گفته این مقام آمریکایی، محل دیدار دو طرف در نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل نبوده است.
در واکنش به انتشار خبر دیدار محرمانه ایروانی با ماسک، روزنامه کیهان که زیر نظر حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، انجام چنین دیداری را خارج از اختیارات دولت مسعود پزشکیان دانست.
همزمان روزنامه صبح نو که نزدیک به محمدباقر قالیباف است، با توجه به انتشار خبر این دیدار، «ویژگیهای مثبت نقشآفرینی ماسک در مسائل ایران و آمریکا» را بررسی کرده است.
سایت رویداد۲۴، ضمن پرداختن به این موضوع، تاکید کرد که روزنامه اصولگرای صبح نو، ارتباط نزدیک ماسک با دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا و نفوذ او در دولت جدید ایالات متحده را یک ویژگی مهم دانسته و نوشته است: «این موقعیت به ماسک امکان میدهد بهعنوان یک میانجی بین دو کشور عمل کند بدون آن که مستقیما درگیر ساختارهای رسمی دیپلماسی شود.»
صبح نو همچنین با اشاره به ویژگیهای ترامپ نوشت: «ترامپ به دلیل استفاده از تاکتیکهای غیرمتعارف در سیاستگذاری و دیپلماسی شهرت دارد. او بارها نشان داده که علاقهمند به بهرهگیری از بازیگران غیردیپلماتیک برای حل مسائل پیچیده است. انتخاب ماسک بهعنوان فرستادهای غیررسمی میتواند بهعنوان بخشی از این استراتژی غیرسنتی در ارتباط با ایران تلقی شود.»
آنچه نیویورکتایمز منتشر کرد
نیویورکتایمز روز پنجشنبه ۲۴ آبان، به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد ماسک روز ۲۱ آبان با ایروانی، دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
طبق این گزارش، «این دیدار که به تقاضای ماسک صورت گرفت»، بیش از یک ساعت طول کشید و در مکانی محرمانه که ایروانی انتخاب کرده بود، برگزار شد.
این دو مقام جمهوری اسلامی دیدار ماسک و ایروانی را «مثبت» و «خبری خوب» ارزیابی کردند.
استیون چونگ، مدیر ارتباطات ترامپ، در پاسخ به سوال نیویورکتایمز درباره صحت خبر برگزاری این جلسه گفت: «ما در مورد گزارشهای مربوط به جلسات خصوصی که اتفاق افتاده یا نیفتاده است، اظهار نظر نمیکنیم.»
ماسک هم به پرسشهای این روزنامه در این زمینه پاسخ نداده است.
کارولین لیویت، سخنگوی تیم انتقال دولت آینده ترامپ-ونس، در بیانیهای گفت: «مردم آمریکا رییسجمهوری ترامپ را دوباره انتخاب کردند زیرا به او اعتماد دارند و بر این باورند که او میتواند کشور ما را رهبری کند و صلح را از طریق قدرت به سراسر جهان بازگرداند. او وقتی به کاخ سفید بازگردد، اقدامات لازم را برای انجام این کار انجام خواهد داد.»
ماسک در کارزار انتخاباتی ترامپ نقشی پررنگ داشت و رییسجمهوری منتخب آمریکا پس از پیروزی در انتخابات، او را به همراه ویوک راماسوامی، نامزد پیشین جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری، بهعنوان رییس اداره تازه تاسیس بهرهوری دولت منصوب کرد.
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۵ آبان گزارش داد که این نامه را رویت کرده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، اخیرا از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، بهعنوان یکی از دو رییس اداره بهرهوری دولت فدرال آمریکا منصوب شد.
ماسک همچنین در مسند مدیرعاملی اسپیساکس، میلیاردها دلار قرارداد با پنتاگون و نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده امضا کرده است.
جین شاهین، عضو ارشد کمیته روابط خارجی و جک رید، رییس کمیته نیروهای مسلح سنا، در نامه خود از مریک گارلند، دادستان کل آمریکا و همچنین بازرس کل پنتاگون خواستند نقش ماسک را در قراردادهای اسپیساکس با نهادهای نظامی و اطلاعاتی این کشور مورد بررسی قرار دهند.
این دو سناتور به گزارشها در خصوص ارتباطات ماسک با مقامهای روسی پرداختند و گفتند باید پس از بررسی این قراردادها، در خصوص محرومیت یا اخراج احتمالی ماسک از آنها تصمیمگیری شود.
شاهین و رید افزودند ماسک از میلیاردها دلار پول دولت آمریکا بهرهمند شده است و ارتباط او با «یک دشمن شناختهشده» ایالات متحده، در خصوص «قابل اعتماد بودن» ماسک بهعنوان «یک پیمانکار دولتی و دارنده مجوزهای امنیتی»، ابهامات جدی مطرح میکند.
روزنامه وال استریت ژورنال ماه گذشته از تماسهای ماسک و مقامهای روسیه خبر داد و از آن زمان تاکنون، تعدادی از اعضای دموکرات کنگره آمریکا خواستار تحقیق در این خصوص شدهاند.
روز ۲۴ آبان روزنامه نیویورکتایمز هم گزارش داد ماسک با امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، دیدار کرده است.
هدف از این دیدار که طبق گزارش روز ۲۱ آبان انجام گرفت، گفتوگو درباره کاهش تنشها میان تهران و واشینگتن عنوان شده است.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت به نظر نمیرسد درخواست شاهین و رید برای انجام تحقیقات فدرال درباره مدیرعامل اسپیساکس با موفقیت همراه باشد، زیرا ترامپ بهزودی قدرت را در کاخ سفید در دست خواهد گرفت.
ماسک یکی از حامیان اصلی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بود و ۱۱۹ میلیون دلار برای کارزار او هزینه کرد.
در گزارش ماه گذشته وال استریت ژورنال همچنین به ارتباطات ماسک با ولادیمیر پوتین و سرگئی کرینکو، معاون رییس دفتر او، اشاره شده است.
شاهین و رید در نامه خود تماسهای ماسک و معاون رییس دفتر پوتین را «بسیار نگرانکننده» خواندند و افزودند بنا بر اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، کرینکو با رهبری کارزاری مبتنی بر هوش مصنوعی در شبکه ایکس، به دنبال تامین منافع روسیه و تاثیرگذاری بر رایدهندگان آمریکایی پیش از انتخابات اخیر این کشور بوده است.
روابط روسیه و کشورهای غربی، بهویژه ایالات متحده، پس از آغاز مناقشه اوکراین به سردی کشیده است. روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
در ماههای اخیر، ترامپ ضمن انتقاد از میزان کمکهای غرب به کییف، بارها تاکید کرده قصد دارد جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان برساند اما تاکنون توضیح مشخصی در خصوص چگونگی تحقق این هدف ارائه نکرده است.
گِنادی گاتیلوف، نماینده دائم روسیه در مقر سازمان ملل متحد در ژنو، روز ۲۴ آبان اعلام کرد مسکو برای مذاکره درباره پایان دادن به مناقشه اوکراین در چارچوب ابتکار ترامپ آمادگی دارد اما هر گفتوگویی در این زمینه، باید با در نظر گرفتن پیشرویهای روسیه در میدان نبرد صورت گیرد.