یادداشت و تحلیل

بخش پتروشیمی در ایران اکنون آشکارا در معرض تهدید قرار گرفته است. موضوعی که نشان‌دهنده تشدید قابل توجه درگیری‌هاست و احتمال بروز پیامدهای اقتصادی گسترده را برای کشور و حتی منطقه، به دنبال دارد.

تخریب میراث فرهنگی و زیرساخت‌های حیاتی، عریان‌ترین و بی‌پرده‌ترین چهره جنگ است؛ ویرانی‌ای که نه‌فقط گذشته یک ملت، بلکه حال و آینده‌اش را به آتش می‌کشد.

مذاکره راهی برای تعیین پیروز میدان جنگ است. واشینگتن می‌کوشد برتری هوایی خود را به زبان توافق ترجمه کند و تهران می‌خواهد نشان دهد بدون به رسمیت شناختن اقتدارش در تنگه هرمز، پایانی برای جنگ نیست.

«آقای هیچ‌کس در برابر پوتین»، ساخته دیوید بورنستین و پاول تالانکین که جایزه اسکار بهترین فیلم مستند سال را از آن خود کرد، تصویر عریانی است از پروپاگاندا در روسیه که برای تماشاگر ایرانی چیزی نیست جز یادآوری دقیق رفتار جمهوری اسلامی.

خیابان برای حکومت بر سر کار آمده پس از انقلاب ۵۷، همواره صحنه بازسازی اقتدار، تولید مشروعیت و تقسیم مردم به «وفادار» و «دشمن» بوده است. این روند، اکنون نیز با قدرت در حال پیگیری است تا جایی که از طرفداران، سپری انسانی ساخته است.

پس از عملیات «خشم حماسی»، وزارت خزانه‌داری آمریکا با صدور و گسترش معافیت‌های هدفمند تحریمی، مسیر فروش نفت روسیه و ایران را به سوی پالایشگران هندی هدایت کرد؛ اقدامی که هم فشار مالی بر تهران را حفظ کرد و هم جایگاه هند را در معادلات انرژی و رقابت قدرت‌های بزرگ تقویت کرد.

رسانه‌های حکومتی به نقل از قوه قضاییه از توقیف اموال علی‌رضا فغانی، پرافتخارترین داور تاریخ فوتبال ایران، به‌دلیل مواضع این داور سرشناس درباره حملات اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی خبر دادند. فغانی اکنون با موج جدیدی از انتقام‌جویی‌های حکومتی روبه‌روست.

جمهوری اسلامی از فضای تند جنگ برای انتقام از چهره‌های محبوب ورزشی استفاده می‌کند. جدیدترین هدف این روند، آزمون، مهاجم تیم ملی فوتبال ایران است که اکنون با موجی از حملات سازمان‌یافته، ترور شخصیت و به نوشته رسانه‌های حکومتی با توقیف اموال و اخراج از تیم ملی روبه‌رو شده است.

براساس داده‌های ردیابی نفتکش‌ها از شرکت «کپلر» (Kpler) که در اختیار ایران‌اینترنشنال قرار گرفته، تلاش‌های جمهوری اسلامی برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز تاکنون تغییر عملی قابل‌توجهی ایجاد نکرده است.

آیا اسرائیل واقعا برای استقرار طولانی‌مدت تا رودخانه لیتانی آماده است یا سیاست فعلی تنها تاکتیکی موقت برای اعمال فشار کوتاه‌مدت بر حزب‌الله محسوب می‌شود؟

جامعه ایران یکی از پیچیده‌ترین و متناقض‌ترین دوره‌های تاریخی خود را تجربه می‌کند؛ دوره‌ای که در آن شادی، سوگ و امید به‌طور هم‌زمان در هم تنیده شده‌اند و تصویری کم‌سابقه از وضعیت اجتماعی و سیاسی کشور را شکل داده‌اند.

به استناد روایت‌های رسانه‌ای، اگر طرف حساب دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی محمدباقر قالیباف باشد که «هدیه‌ای شگفت‌انگیز» به رییس‌جمهوری آمریکا پیشکش کرده، به فرض توافق باید در انتظار معاهده‌ای شبیه گلستان و ترکمانچای بود؛ فردی که کارنامه‌ای سیاه در ارزان‌فروشی و گران ساختن دارد.

نظام‌های اقتدارگرا معمولا دو بار سقوط می‌کنند: نخست روانی، زمانی که ترس مردم می‌ریزد و سپس سیاسی؛ زمانی که دارندگان اسلحه دچار تردید می‌شوند. تحولات اخیر در ایران کمتر شبیه یک بحران واحد است و بیشتر به یک الگوی کلاسیک فروپاشی می‌ماند که با سرعت در حال پیشروی است.

اقدام علنی و بی‌پروای جمهوری اسلامی برای حذف نام علی دایی از بلواری در تهران از سوی سخنگوی شورای شهر، پرده‌برداری رسمی از استیصال سیستمی است که در برابر اعتبار مردمی و جایگاه اجتماعی، سلاحی جز پاک کردن ندارد.

گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ایالات متحده همراه با پیشنهاد برگزاری گفت‌وگوهای سطح بالا، در حال بررسی رییس مجلس شورای اسلامی به‌عنوان یک کانال احتمالی برای مذاکره است، سوال مهمی را مطرح کرده است: آیا واشینگتن در حال سنجش این است که قدرت واقعی در ایران در دست چه کسی است؟

نشستی از مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی که در ۹ اسفند هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت، ممکن است به تصمیم‌گیری نهایی حکومت ایران درباره ساخت سلاح هسته‌ای مرتبط بوده باشد.

نوروز و نو شدن سال همیشه، حتی در خوش‌ترین سال‌ها هم با ترکیبی از سور و سوگ همراه بوده است. یاد رفتگان بخش عمده ای از مراسم آغاز سال تازه است.

«جنگ ایران به زودی پایان می‌یابد» این جمله‌ای است که دونالد ترامپ، ریيس‌جمهوری آمریکا در یک هفته گذشته بارها تکرار کرده است اما پایان جنگ، فراتر از اراده یک طرف، به معماری پیچیده‌ای از متغیرهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی گره خورده است.