یادداشت و تحلیل

داستان ضحاک در شاهنامه از دیرباز تمثیلی از استبداد در ایران است. اهریمن بر دو شانه ضحاک بوسه می‌زند و از جای هر بوسه یک مار سیاه می‌روید؛ مارهایی که حتی قطع کردن سرشان آن‌ها را از میان نمی‌برد. تنها راه آرام کردن‌شان خوراندن مغز دو جوان در روز است.

فشار حداکثری را معمولا با شمارش بشکه‌های صادراتی اندازه می‌گیرند. معیار دقیق‌تر، وضعیت شرکتی است که در قلب این تجارت نشسته است؛ شرکت ملی نفت زیر بدهی‌ای بزرگ‌تر از کل بودجه کشور دفن شده و صورتحسابش با تورم به سفره مردم می‌رسد.

در سالیان اخیر، به دنبال درگیری‌های نظامی، تنش‌های کلامی میان جریان‌های سیاسی ایران افزایش قابل توجهی یافته است.

افزوده شدن یک حرف به نام وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در زیرنویس صداوسیما، عباس عراقچی را به «وزیر خوارج» تبدیل کرد. آنچه می‌توانست یک اشتباه تایپی ساده باشد، با توجه به سابقه صداوسیما در حمله به دولت، به نشانه‌ای از جدال میان مخالفان و حامیان مذاکره با واشینگتن تعبیر شد.

حسین طائب، از چهره‌های ارشد امنیتی جمهوری اسلامی با حکم مجتبی خامنه‌ای، به حلقه نخست قدرت بازگشته است.

ساحل سئوتا در اسپانیا؛ خبرگزاری‌ها صحنه‌ای را ثبت کردند که چند روز بعد در سراسر دنیا دست‌به‌دست شد: پسری ۱۲ ساله در حالی که او را به سمت مرز مراکش می‌بردند، به سربازها التماس می‌کرد نگهش دارند.

محسن رضایی که کارنامه چهار دهه حضورش در ساختار قدرت جمهوری اسلامی از عملیات مناقشه‌برانگیز کربلای ۴ و شکست‌های پیاپی در انتخابات ریاست‌جمهوری تا اعلان قرمز اینترپل در پرونده بمب‌گذاری آمیا امتداد دارد، یک‌شنبه ۱۸ مرداد بار دیگر به یکی از عالی‌ترین سمت‌های امنیتی حکومت ایران رسید.

محمدباقر خرازی، دبیرکل حزب‌الله ایران، بعد از کشته شدن عمویش، کمال خرازی، در جنگ ۴۰ روزه جرات یافته تا فیلم‌های بیشتری از خودش در فضای مجازی منتشر کند و ارکان مختلف نظام را زیر سوال ببرد.

رئالیتی‌شوهای ایرانی تولیدشده در ترکیه، فراتر از سرگرمی، تصویری فشرده از بخشی از جامعه مهاجر ایرانی ارائه می‌کنند؛ جوانانی که آزادی بیشتری در انتخاب ظاهر، روابط و سبک زندگی یافته‌اند، اما هم‌زمان با نااطمینانی شغلی، اقامتی و هویتی زندگی می‌کنند.

در میانه جنگ و بحران، موضوع استعفای مسعود پزشکیان بار دیگر به فضای سیاسی ایران بازگشته است؛ موضوعی که این پرسش را پیش می‌کشد: اگر رییس‌جمهور استعفا دهد، چه چیزی تغییر خواهد کرد؟

معمر قذافی در اوت ۲۰۱۰ در کنار سیلویو برلوسکونی در رم، بهای دور نگه داشتن مهاجران آفریقایی از اروپا را اعلام کرد: دست‌کم پنج میلیارد یورو در سال.

اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی و سازمان‌دهی تجمع‌های حامی حکومت پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴، از تغییری در سیاست خیابانی حکومت حکایت دارد؛ تغییری که هدف آن دیگر تنها مهار معترضان نیست، بلکه حفظ خیابان به‌عنوان عرصه نمایش مشروعیت و قدرت است.

طرح دوباره احتمال استعفای مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، دو ماه پس از گزارش اختصاصی ایران‌اینترنشنال در این‌باره، بار دیگر توجه‌ها را به تنش‌های درون ساختار قدرت جلب کرده است.

تخریب شبانه و زمخت جدول‌های پیاده‌رو در خیابان سنایی تهران با پتک‌های ماموران شهرداری، فراتر از یک لجاجت ساده با پوشش اختیاری یا یک اقدام اصلاحی شهری بود. این رخداد را باید در لایه‌ای عمیق‌تر، یعنی در چارچوب نزاع شهروندان برای تمرین حق خود از شهر تحلیل کرد.

قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بریتانیا به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی در حد گروه‌های تروریستی، هرچند اقدامی ضروری و دیرهنگام بود، اما در واقع آسان‌ترین بخش مقابله با تهدید جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

گزارش تازه درباره انتقال سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی به مجموعه زیرزمینی «کوه کلنگ»، بار دیگر از بقای ظرفیت هسته‌ای تهران خبر می‌دهد، اما در شرایطی که آژانس امکان نظارت و راستی‌آزمایی ندارد، تکرار این هشدارها بدون اقدام عملی، بیش از همه به جمهوری اسلامی فرصت خریدن زمان می‌دهد.

خامنه‌ای در دی ۱۴۰۴ اعتراض بازاریان را «به‌جا» خواند؛ ۴۵ روز بعد، درباره کشته‌شدگان آن اعتراضات گفت: «به درک واصل شدند.» کدگذاری ۲۱۵ سخنرانی او نشان می‌دهد این چرخش نه یک استثنا، بلکه فشرده‌ترین اجرای الگویی بود که نخستین نمونه کاملش در واکنش او به اعتراضات مشهد ۱۳۷۱ دیده می‌شود.

پس از پلمب چندین کافه در مرکز تهران، باغچه‌ها و پیاده‌روهای مقابل کافه‌های خیابان سنایی که به پاتوقی برای شهروندان تبدیل شده بود، شبانه تخریب شدند. همزمان، در ادامه روند محدودسازی فضاهای شهری، از حضور و فعالیت چند نوازنده خیابانی و هنرمندان دست‌فروش در تجریش نیز جلوگیری شده است.