یادداشت و تحلیل

رئالیتی‌شوهای ایرانی تولیدشده در ترکیه، فراتر از سرگرمی، تصویری فشرده از بخشی از جامعه مهاجر ایرانی ارائه می‌کنند؛ جوانانی که آزادی بیشتری در انتخاب ظاهر، روابط و سبک زندگی یافته‌اند، اما هم‌زمان با نااطمینانی شغلی، اقامتی و هویتی زندگی می‌کنند.

در میانه جنگ و بحران، موضوع استعفای مسعود پزشکیان بار دیگر به فضای سیاسی ایران بازگشته است؛ موضوعی که این پرسش را پیش می‌کشد: اگر رییس‌جمهور استعفا دهد، چه چیزی تغییر خواهد کرد؟

معمر قذافی در اوت ۲۰۱۰ در کنار سیلویو برلوسکونی در رم، بهای دور نگه داشتن مهاجران آفریقایی از اروپا را اعلام کرد: دست‌کم پنج میلیارد یورو در سال.

اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی و سازمان‌دهی تجمع‌های حامی حکومت پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴، از تغییری در سیاست خیابانی حکومت حکایت دارد؛ تغییری که هدف آن دیگر تنها مهار معترضان نیست، بلکه حفظ خیابان به‌عنوان عرصه نمایش مشروعیت و قدرت است.

طرح دوباره احتمال استعفای مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، دو ماه پس از گزارش اختصاصی ایران‌اینترنشنال در این‌باره، بار دیگر توجه‌ها را به تنش‌های درون ساختار قدرت جلب کرده است.

تخریب شبانه و زمخت جدول‌های پیاده‌رو در خیابان سنایی تهران با پتک‌های ماموران شهرداری، فراتر از یک لجاجت ساده با پوشش اختیاری یا یک اقدام اصلاحی شهری بود. این رخداد را باید در لایه‌ای عمیق‌تر، یعنی در چارچوب نزاع شهروندان برای تمرین حق خود از شهر تحلیل کرد.

قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بریتانیا به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی در حد گروه‌های تروریستی، هرچند اقدامی ضروری و دیرهنگام بود، اما در واقع آسان‌ترین بخش مقابله با تهدید جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

گزارش تازه درباره انتقال سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی به مجموعه زیرزمینی «کوه کلنگ»، بار دیگر از بقای ظرفیت هسته‌ای تهران خبر می‌دهد، اما در شرایطی که آژانس امکان نظارت و راستی‌آزمایی ندارد، تکرار این هشدارها بدون اقدام عملی، بیش از همه به جمهوری اسلامی فرصت خریدن زمان می‌دهد.

خامنه‌ای در دی ۱۴۰۴ اعتراض بازاریان را «به‌جا» خواند؛ ۴۵ روز بعد، درباره کشته‌شدگان آن اعتراضات گفت: «به درک واصل شدند.» کدگذاری ۲۱۵ سخنرانی او نشان می‌دهد این چرخش نه یک استثنا، بلکه فشرده‌ترین اجرای الگویی بود که نخستین نمونه کاملش در واکنش او به اعتراضات مشهد ۱۳۷۱ دیده می‌شود.

پس از پلمب چندین کافه در مرکز تهران، باغچه‌ها و پیاده‌روهای مقابل کافه‌های خیابان سنایی که به پاتوقی برای شهروندان تبدیل شده بود، شبانه تخریب شدند. همزمان، در ادامه روند محدودسازی فضاهای شهری، از حضور و فعالیت چند نوازنده خیابانی و هنرمندان دست‌فروش در تجریش نیز جلوگیری شده است.

در سال‌های اخیر چهره شهرها تغییر کرده است و کافه‌ها، کتاب‌فروشی‌ها و فضاهای اجتماعی، بیش از گذشته، محل قرار، گفت‌وگو و حضور مردم شده‌اند.

اعتراض‌ها همیشه با سرکوب پایان نمی‌یابند. گاهی آنچه مسیر یک بحران سیاسی را تغییر می‌دهد، نه تصمیم یک حکومت، بلکه رویدادی است که در ظاهر ارتباط مستقیمی با سیاست ندارد؛ یک همه‌گیری، یک جنگ یا بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان.

دوران ابتدایی کرونا را یادتان هست؟ زمانی که محموله‌های ماسک و دستگاه‌های تنفسی در فرودگاه‌ها توسط کشورهای به ظاهر دوست مصادره می‌شدند، مرزها بسته شد و تمام معاهدات بین‌المللی یک‌شبه بی‌اعتبار شدند.

اکبر عبدی از معدود بازیگرانی بود که محبوبیت گسترده را با نوآوری در بازیگری کمدی پیوند زد. کارنامه او آمیزه‌ای از نبوغ، جسارت و انتخاب‌هایی بود که تا پایان عمر درباره آنها بحث شد.

یکی از ویژگی‌های کم‌نظیر جمهوری اسلامی در سیاست خارجی، توانایی تبدیل کردن «مزیت‌های نسبی» به نقاط ضعف راهبردی است.

جنگ ۴۰ روزه، نه فقط به حذف زمامدار تمامیت‌خواه جمهوری اسلامی، بلکه به کشته‌شدن ده‌ها مقام ارشد نظامی و امنیتی و حکومتی رژیم ولایت فقیه منجر شد.

نرخ رسمی بیکاری فقط کسانی را می‌شمارد که فعالانه دنبال کار می‌گردند. هر که از پیدا کردن کار ناامید شود، از آمار حذف می‌شود. اگر چرتکه بیندازیم و بیکارشدگان جنگ و میلیون‌ها ناشمرده را به آمار برگردانیم، کف نرخ بیکاری به ۳۴ درصد می‌رسد.

در دی‌ماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با سرکوب خونین معترضان، قطع اینترنت و استقرار نیروهای امنیتی در بیمارستان‌ها، نبردی دیگر نیز آغاز شد؛ نبردی بر سر روایت قربانیان و این‌که کدام مرگ‌ها در حافظه رسانه‌های جهان ثبت می‌شوند و کدام‌یک در سکوت فراموش می‌شوند.