در حالی که آمریکا و میانجیهای منطقهای از مذاکره قریبالوقوع با تهران خبر میدهند، منابع آگاه میگویند واشینگتن هنوز پاسخ روشنی از آنها دریافت نکرده و تردیدها درباره این روند همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، اسرائیل نگران است آمریکا امتیازهایی فراتر از حد انتظار به تهران بدهد.
وبسایت خبری آکسیوس شامگاه سهشنبه چهارم فروردین در گزارشی نوشت: «ایالات متحده و کشورهای میانجی در حال بررسی امکان برگزاری مذاکرات صلح در سطح مقامهای عالیرتبه جمهوری اسلامیاند؛ مذاکراتی که ممکن است همین پنجشنبه انجام شود، اما به گفته دو منبع آگاه هنوز در انتظار پاسخ تهراناند.»
این رسانه در گزارش دیگری که بامداد چهارشنبه پنجم فروردین منتشر کرد، باز هم به نقل از یک منبع آگاه ناشناس نوشت که جمهوری اسلامی به کشورهای میانجی اعلام کرده که بعد از دو بار فریب خوردن از ترامپ، نمیخواهد باز هم فریب بخورد.
آنها همچنین گفتهاند که تحرکات نظامی آمریکا و تصمیم ترامپ مبنی بر اعزام گسترده نیروهای تقویتی تردید تهران را نسبت به اینکه پیشنهاد مذاکره صرفا یک عملیات فریب است، افزایش داده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس بامداد چهارشنبه به نقل از یک منبع نظامی در دولت آمریکا اعلام کرد که ۱۰۰۰ نیروی نظامی از لشکر ۸۲ هوابرد ایالات متحده در روزهای آینده به خاورمیانه اعزام میشود.
پیشتر اعلام شده بود که هزاران تفنگدار دریایی و ملوان هفته گذشته سوار بر یک ناو تهاجمی آبی-خاکی به همراه یگان اعزامی تفنگداران دریایی و ناوهای جنگی همراه آن، به منطقه اعزام شدند.
ساعاتی پس از انتشار خبر آسوشیتدپرس، روزنامه نیویورک تایمز به نقل از دو مقام وزارت جنگ آمریکا نوشت که پنتاگون دستور حرکت حدود ۲۰۰۰ سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش به سوی خاورمیانه را صادر کرده است تا همزمان با بررسی ابتکار دیپلماتیک جدید با جمهوری اسلامی از سوی ترامپ، گزینههای نظامی بیشتری در اختیار او قرار گیرد.
نگرانی اسرائیل از توافقی کمتر از حد انتظار
دو منبع اسرائیلی به آکسیوس گفتهاند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نگران جزئیات توافق احتمالی است؛ اینکه در نهایت ترامپ با چیزی بهمراتب کمتر از اهداف و خواستههای اسرائیل موافقت کند، مثلا امتیازهای قابل توجهی به جمهوری اسلامی بدهد یا امکان انجام عملیات علیه حکومت ایران را محدود کند.
آکسیوس به نقل از یک منبع سوم نوشت که رهبران اسرائیل تردید دارند جمهوری اسلامی واقعا امتیازاتی را که آمریکا مدعی آنها است، ارائه کرده باشد.
منبع اسرائیلی دوم نیز به آکسیوس گفت: «نگرانی این است که ترامپ حتی اگر فقط بخشی از خواستههایش محقق شود، تصمیم به توافق بگیرد، جنگ را متوقف کند و بقیه مسائل را بدون راهحل مشخص به آینده موکول کند.»
این نگرانیها در شرایطی ابراز میشود که تایمز اسرائیل سهشنبه به نقل از یک مقام اسرائیلیِ آگاه گزارش داد که دولت آمریکا، پیش از ارائه طرح ۱۵ بندی با هدف پایان دادن به جنگ به مقامهای جمهوری اسلامی، اسرائیل را در جریان این طرح قرار داده بود.
این مقام، جزئیات مطرحشده در گزارش کانال ۱۲ اسرائیل درباره پیششرطهای آمریکا را تایید کرد، اما در عین حال گفت که نسبت به موافقت حکومت ایران با چنین چارچوبی مردد است.
او همچنین تایید کرد که واشینگتن پیش از آغاز مذاکرات خود با مقامهای جمهوری اسلامی برای پایان دادن به درگیریها اسرائیل را مطلع کرده بود، هرچند مشخص نکرد این اطلاعرسانی چه مدت پیش از آغاز مذاکرات انجام شده است.
امتیازات ادعایی جمهوری اسلامی
آکسیوس به نقل از یک منبع آمریکایی نوشت که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ به او گزارش داده که مقامهای حکومت ایران با چند محور کلیدی، از جمله کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا، موافقت کردهاند.
منبع اسرائیلی دوم به آکسیوس گفته است که احتمال دارد تهران با واگذاری حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی، پذیرش بازرسیهای گستردهتر سازمان ملل، محدود کردن بُرد موشکهای بالستیک و کاهش حمایت از نیروهای نیابتی موافقت کرده باشد.
با این حال، مشخص نیست چه کسی درون ساختار قدرت در ایران چنین تعهداتی را ارائه کرده و آیا این پیشنهادها از سوی مقامهای دارای اختیار مطرح شدهاند یا نه. جمهوری اسلامی پیشتر بسیاری از این مطالبات را رد کرده و ارزیابی اسرائیل این است که همچنان شکاف قابلتوجهی میان مواضع دو طرف وجود دارد.
ترجیح تهران: مذاکره با ونس بهجای ویتکاف و کوشنر
در همین حال، سیانان گزارش داده که نمایندگان جمهوری اسلامی به دولت آمریکا پیام دادهاند که تمایلی به ازسرگیری مذاکرات با استیو ویتکاف و جرد کوشنر ندارند و ترجیح میدهند با جیدی ونس، معاون رییسجمهور آمریکا، وارد گفتوگو شوند.
به گفته دو منبع منطقهای، ونس در مقایسه با ویتکاف، کوشنر و حتی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، فردی تلقی میشود که همدلی بیشتری با پایان دادن به جنگ دارد.
با این حال، این منابع تاکید کردهاند که احتمالا تهران در نهایت ناچار خواهد شد با هر فردی که از سوی دولت ترامپ برای مذاکره معرفی شود، تعامل کند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به سیانان گفت که تصمیمگیری درباره تیم مذاکرهکننده صرفا بر عهده رییسجمهور آمریکاست.
آکسیوس به نقل از یکی از منابع آگاهش نوشت که ویتکاف و کوشنر در روزهای گذشته بهطور مستقیم با ترام در ارتباط بودهاند و افراد بسیاری معدودی در جریان گفتوگوهای میان آنها قرار دارند.
نام ونس روز دوشنبه در خبری مرتبط با اطلاعرسانی او به نتانیاهو درباره برقراری ارتباط با جمهوری اسلامی مطرح شد. آکسیوس در این باره نوشت که تقریبا همزمان با طرح علنی موضوع مذاکره با مقامهای جمهوری اسلامی، ونس در تماس با نتانیاهو «جزئیات بیشتری» به او ارائه داده است.
این رسانه به نقل از دو مقام اسرائیلی نوشت که این کشور در روزهای گذشته به اطلاعاتی دست یافته است که نشان میدهد «چیزی در حال شکلگیری» میان آمریکا و ایران است، اما جزئیاتی فراتر از این در دست نیست.
