ایراناینترنشنال
جلسه کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا درباره جنگ با حکومت ایران با حضور مقامهای ارشد اطلاعاتی دولت ترامپ چهارشنبه برگزار شد. سناتورها درباره ارزیابی تهدید جمهوری اسلامی، حملات اخیر و پیامدهای جنگ پرسشهایی را مطرح کردند.
با وجود اختلاف نظر در کنگره، نشانهای از اقدام برای توقف عملیات نظامی دیده نمیشود.
جلسه سالانه کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا درباره «تهدیدهای جهانی علیه ایالات متحده» در عمل به یک جلسه متمرکز درباره جنگ علیه جمهوری اسلامی تبدیل شد؛ جنگی که نزدیک به سه هفته از آغاز آن میگذرد و اکنون نهتنها سیاست خارجی آمریکا بلکه فضای سیاسی واشینگتن را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
مقامهای ارشد اطلاعاتی دولت دونالد ترامپ، از جمله تولسی گابارد مدیر اطلاعات ملی، جان رتکلیف رییس سازمان سیا، کاش پاتل مدیر افبیآی و روسای چند نهاد اطلاعاتی دیگر، در برابر سناتورها حاضر شدند تا درباره ارزیابیهای امنیتی و پیامدهای این درگیری پاسخ دهند.
با این حال، آنچه از فضای جلسه و گزارش رسانهها برمیآید این است که اگرچه پرسشها صریح توام با انتقاد بود، اما در عمل هیچ نشانهای از تلاش واقعی کنگره برای متوقف کردن مسیر جنگ دیده نمیشود.
بخش مهمی از جلسه به ارزیابی وضعیت ایران پس از هفتهها حمله نظامی اختصاص داشت. تولسی گابارد در شهادت خود گفت رژیم در ایران «به نظر میرسد هنوز پابرجا باشد اما به دلیل حملات به رهبری و تواناییهای نظامی آن تا حد زیادی تضعیف شده است.»
او توضیح داد که تواناییهای متعارف جمهوری اسلامی برای نمایش قدرت نظامی به شدت آسیب دیده و موقعیت راهبردی آن در منطقه کاهش یافته است. با این حال، جامعه اطلاعاتی آمریکا همچنان معتقد است که رژیم در ایران و نیروهای نیابتی آن قادرند منافع آمریکا و متحدانش در خاورمیانه را هدف قرار دهند و در صورت باقی ماندن حکومت در تهران، تلاش دوبارهای را برای بازسازی توان موشکی و پهپادی خود آغاز خواهد کرد.
اما فضای جلسه تنها به ارزیابیهای نظامی محدود نبود. یکی از موضوعات که در جلسه مطرح شد موضوع حمله موشکی ارتش به یک مدرسه ابتدایی در ایران بود؛ حملهای که رسانههای داخل ایران میگویند بیش از یکصد کشته برجای گذاشته است.
طبق گزارشها، این حمله به دلیل استفاده از دادههای هدفگیری قدیمی رخ داده است. گفته میشود این اطلاعات از سوی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا ارائه شده بود و اکنون کاخ سفید اعلام کرده که موضوع در حال بررسی است.
استعفای ناگهانی جو کنت، رییس مرکز ملی مبارزه با تروریسم، نیز فضای جلسه را تحت تاثیر قرار داد. کنت یک روز پیش از این جلسه در نامه استعفای خود نوشت که نمیتواند از جنگ جاری حمایت کند و معتقد است جمهوری اسلامی تهدید فوری برای آمریکا نبوده است. کاخ سفید این ادعا را رد کرد، اما استعفای او را میتوان به عنوان اختلاف نظر در مجموعههای اطلاعاتی در دولت آمریکا قلمداد کرد.
در کنگره نیز اختلاف نظر درباره این جنگ دیده میشود. سناتور تام کاتن، رییس جمهوریخواه کمیته اطلاعاتی سنا، عملیات نظامی علیه حکومت ایران را «بسیار موفق» توصیف کرد و گفت آمریکا سرانجام پس از دههها تردید در برابر دشمنان خود ایستاده است. در مقابل، مارک وارنر، سناتور دموکرات و نایبرییس کمیته، این درگیری را «جنگی انتخابی» خواند و گفت هیچ تهدید فوری علیه آمریکا وجود نداشت. او همچنین دولت ترامپ را به سوءمدیریت در تخلیه شهروندان آمریکایی از منطقه جنگی متهم کرد.
با وجود این اختلافها، واقعیت سیاسی در واشینگتن تصویر متفاوتی ارائه میدهد. در شرایطی که جنگ در جریان است، احتمال اینکه کنگره بخواهد یا بتواند مسیر سیاستهای ترامپ را متوقف کند بسیار اندک است. حتی منتقدان جنگ نیز بیشتر بر طرح پرسش و درخواست توضیح تمرکز دارند، نه اقداماتی که بتواند عملیات نظامی را متوقف کند. تجربه تاریخی هم نشان میدهد که کنگره آمریکا معمولاً در میانه یک درگیری نظامی تمایل چندانی به محدود کردن اختیارات رییسجمهوری در فرماندهی جنگ ندارد.
از سوی دیگر، فضای سیاسی آمریکا بهگونهای است که بسیاری از قانونگذاران نمیخواهند در میانه جنگ بهعنوان مانع عملیات نظامی یا عامل تضعیف نیروهای آمریکایی دیده شوند. همین مساله باعث میشود جلساتی از این دست بیشتر به محلی برای بیان اختلافنظرها و ثبت مواضع سیاسی تبدیل شوند، تا بستری برای تغییر واقعی مسیر سیاست.
به همین دلیل، اگرچه جلسه سنا نشان داد که پرسشهایی درباره اطلاعات، تصمیمگیری و پیامدهای جنگ با حکومت ایران وجود دارد، اما نشانهای از شکلگیری یک جبهه سیاسی قدرتمند برای متوقف کردن این جنگ دیده نمیشود. در عمل، تا زمانی که دولت ترامپ تصمیم به ادامه عملیات داشته باشد، کنگره احتمالا تنها نقش ناظر و منتقد را ایفا خواهد کرد؛ نه بازیگری که بتواند در میانه میدان مسیر جنگ را تغییر دهد.
