کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس که متحدان واشینگتن در منطقه هستند و در ابتدا با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مخالف بودند، اکنون میگویند توقف زودهنگام جنگ میتواند به تهران اجازه دهد همچنان منطقه را تحت فشار نگه دارد.
خبرگزاری رویترز بهنقل از سه منبع در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نوشت که این کشورها اکنون از آمریکا میخواهند که کار را نیمهکاره رها نکند و جمهوری اسلامی را در وضعیتی باقی نگذارد که همچنان بتواند شریان نفتی خلیج فارس و اقتصادهای وابسته به آن را تهدید کند. این را سه منبع از کشورهای خلیج فارس به رویترز گفتهاند.
در عین حال، این منابع و پنج دیپلمات غربی و عربی گفتند که واشینگتن نیز در حال فشار بر کشورهای خلیج فارس است تا به جنگ آمریکا و اسرائیل بپیوندند. به گفته سه منبع، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میخواهد با نشان دادن حمایت منطقهای از این کارزار، هم مشروعیت بینالمللی آن را تقویت کند و هم پشتوانه داخلی به دست آورد.
عبور از تمام خطوط قرمز
عبدالعزیز صقر، رییس مرکز تحقیقات خلیج فارس در عربستان سعودی که با دیدگاههای دولتها آشناست، گفت: «در سراسر خلیج فارس این احساس گسترده وجود دارد که حکومت ایران از تمام خطوط قرمز هر یک از کشورهای خلیج عبور کرده است.»
او افزود: «در ابتدا از آنها دفاع کردیم و با جنگ مخالف بودیم. اما وقتی شروع کردند به حمله به ما، به دشمن تبدیل شدند. هیچ تعریف دیگری نمیتوان برایشان داشت.»
جمهوری اسلامی در جریان جنگ به فرودگاهها، بنادر، تاسیسات نفتی و مراکز تجاری در شش کشور خلیج فارس با موشک و پهپاد حمله و عبور و مرور در تنگه هرمز، گذرگاه حدود یکپنجم نفت جهان و ستون اقتصادهای خلیج فارس، را مختل کرده است.
این حملات نگرانی کشورهای خلیج فارس را تقویت کرده است که اگر جمهوری اسلامی همچنان به هر میزان قابل توجهی از توان تهاجمی یا ظرفیت تولید تسلیحات دسترسی داشته باشد، ممکن است در هر زمان که تنشها بالا بگیرد، این شریان انرژی را بار دیگر به گروگان بگیرد.
با ورود جنگ به هفته سوم و تشدید حملات هوایی آمریکا و اسرائیل و نیز حمله به پایگاههای آمریکایی و اهداف غیرنظامی در سراسر خلیج فارس، یک منبع منطقهای گفت که فضای غالب میان رهبران کاملا روشن است: ترامپ باید توان نظامی جمهوری اسلامی را بهطور کامل تضعیف کند.
او افزود گزینه جایگزین این است که منطقه همیشه زیر تهدید زندگی کند، زیرا اگر جمهوری اسلامی بهطور جدی تضعیف نشود، همچنان منطقه را به گروگان خواهد گرفت.
روزنامه تایم اسرائیل هم در این زمینه نوشت که برای رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس، اکنون بیعملی خطر بزرگتری است.
حملات جمهوری اسلامی به همسایگانش نهتنها جریان نفت را مختل کرده، بلکه به تصویری از ثبات و امنیت که کشورهای خلیج برای گسترش تجارت و گردشگری و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی به آن تکیه داشتند، آسیب زده است.
نگرانی از شعلهور شدن جنگی گستردهتر
در پاسخ به این نگرانیها، کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا در حال درهم شکستن توانایی جمهوری اسلامی برای شلیک موشک و پهپاد یا تولید بیشتر آنها است و ترامپ در تماس نزدیک با شرکای ایالات متحده در خاورمیانه است.
بهگفته منابع منطقهای اقدام نظامی یکجانبه از سوی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس همچنان منتفی است، زیرا تنها مداخله جمعی میتواند از قرار گرفتن کشورهای منفرد در معرض تلافیجویی جلوگیری کند.
با این حال، هنوز اجماعی وجود ندارد. شش عضو شورای همکاری خلیج فارس بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی، عمان و امارات متحده عربی تنها یک تماس آنلاین داشتهاند و هیچ نشست عربی برای بررسی یک اقدام هماهنگ علیه جمهوری اسلامی تشکیل نشده است.
بهنوشته تایم اسرائیل رهبران این کشورها همچنان عمیقا نگران هستند که وارد شدن به جنگ، به یک درگیری گسترده و غیرقابل کنترل منجر شود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هفته گذشته بدون پرداختن به جزییات گفت که شرکای آمریکا در خلیج فارس بیش از پیش در حال افزایش نقش خود هستند» و تمایل دارند وارد «حالتی تهاجمی» شوند.
