در روزهای شانزدهم و هفدهم جنگ علیه جمهوری اسلامی چه گذشت؟
در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی وارد هفته سوم خود شده و بر قیمت جهانی نفت اثر گذاشته، مقامات اسرائیلی و آمریکایی اعلام کردهاند که این جنگ همچنان ادامه دارد.
در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی وارد هفته سوم خود شده و بر قیمت جهانی نفت اثر گذاشته، مقامات اسرائیلی و آمریکایی اعلام کردهاند که این جنگ همچنان ادامه دارد.
اسرائیل دوشنبه ۲۵اسفنداعلام کرد برای دستکم سه هفته دیگر برنامههای عملیاتی مفصلی دارد. این در حالی است که ارتش این کشور در طول شامگاه دوشنبه اهدافی در سراسر ایران را زیر حملات سنگین قرار داد. همزمان، حملات پهپادی جمهوری اسلامی فرودگاه دبی را بهطور موقت تعطیل کرد و یک تاسیسات مهم نفتی در امارات متحده عربی را هدف قرار داد.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی اکنون وارد هفته سوم خود شده و هنوز نشانه روشنی از پایان آن دیده نمیشود. این جنگ باعث بسته شدن تنگه هرمز شده است؛ گذرگاهی حیاتی که ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند. این وضعیت قیمت نفت را افزایش داده و نگرانیها درباره جهش دوباره تورم جهانی را بالا برده است.
دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه ۲۴ اسفندخواستار تشکیل ائتلافی از کشورها برای کمک به بازگشایی این مسیر حیاتی کشتیرانی شد و هشدار داد که اگر اعضای ناتو به کمک واشینگتن نیایند، آیندهای «بسیار بد» در انتظار این ائتلاف خواهد بود.
درخواست او با واکنشی محتاطانه از سوی متحدان مواجه شد. آنها ضمن حمایت از تلاشهای دیپلماتیک برای بازگشایی مسیر، نسبت به احتمال اقدام نظامی احتیاط نشان دادند.
سرهنگ دوم نداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، به خبرنگاران گفت برنامههای عملیاتی دقیقی برای جنگ با حکومت ایران در سه هفته آینده وجود دارد و همچنین برنامههای دیگری نیز برای دورههای طولانیتر تهیه شده است.
ارتش اسرائیل اهداف خود را محدود به تضعیف توانایی ایران برای تهدید اسرائیل توصیف و اعلام کرده که زیرساختهای موشکهای بالستیک، تاسیسات هستهای و دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد.
شوشانی گفت: «ما میخواهیم مطمئن شویم که این رژیم تا حد ممکن ضعیف شود و تمام تواناییهای آن، همه بخشها و همه شاخههای دستگاه امنیتی آن را تضعیف کنیم.»
ارتش اسرائیل اعلام کرده است که هنوز هزاران هدف برای حمله در داخل ایران در اختیار دارد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه گفت تهران نه درخواست آتشبس کرده و نه پیامی با ایالات متحده رد و بدل کرده است.
حملات سنگین در سراسر ایران
رسانههای ایران گزارش دادند که در حملات شبانه به استان مرکزی در مرکز ایران پنج نفر کشته و هفت نفر زخمی شدند. این رسانهها، دوشنبه ضمن اعلام پرواز جنگندهها در مناطق مختلف تهران، گزارش دادند که انفجارهایی در مناطق شرق، مرکز و غرب تهران رخ داده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، در پی تشدید حملات هوایی گسترده به مراکز حساس نظامی و حکومتی در پایتخت، فرودگاه مهرآباد تهران شامگاه یکشنبه هدف موج جدیدی از حملات قرار گرفته است.
ارتش اسرائیل دوشنبه اعلام کرد در حال انجام حملات هوایی در تهران، شیراز و تبریز علیه «زیرساختهای رژیم تروریستی ایران» است.
همزمان در اسرائیل، آژیرهای هشدار حمله هوایی نسبت به موشکهای ایرانی به صدا درآمدند. سپاه پاسداران اعلام کرد تهران حملاتی را به مناطقی در تلآویو، پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی، پایگاه دریایی در بحرین و پایگاه هوایی شیخ عیسی در بحرین انجام داده است.
بازارهای انرژی و تنگه هرمز
بازارهای انرژی نیز با اختلال بیشتری روبهرو شدند، زیرا پس از حمله پهپادی جمهوری اسلامی به بندر فجیره در امارات متحده عربی، عملیات بارگیری نفت متوقف شد. این بندر در خلیج عمان معمولا نقطه خروج حیاتی برای نفت خام امارات است؛ حجمی معادل حدود یک درصد تقاضای جهانی نفت.
پروازها در فرودگاه بینالمللی دبی، یکی از شلوغترین فرودگاههای جهان، پس از آنکه یک حمله پهپادی به یک تاسیسات ذخیره سوخت در نزدیکی آن باعث ایجاد ستونهای دود سیاه در آسمان شد، برای چند ساعت متوقف شد.
رسانههای دولتی گزارش دادند عربستان سعودی در منطقه شرقی خود طی یک ساعت ۳۴ پهپاد را رهگیری کرده است. در هیچیک از این حوادث گزارشی از تلفات منتشر نشد.
روز دوشنبه قیمت نفت همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند. یکشنبه ترامپ گفت کشورهایی که به نفت خلیج فارس وابستگی زیادی دارند باید برای حفاظت از تنگه هرمز کمک کنند.
اگر چین به این خواست آمریکا پاسخ مثبت ندهد، ممکن است ترامپ سفر برنامهریزیشده خود به به پکن را به تعویق بیندازد. او در پیامی در شبکههای اجتماعی گفت امیدوار است چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، بریتانیا و دیگر کشورها در این اقدام مشارکت کنند.
ترامپ یکشنبه به فایننشالتایمز گفت اگر چین برای باز کردن تنگه کمک نکند، ممکن است دیدار خود با رییسجمهوری چین، شی جینپینگ را که قرار است اواخر همین ماه انجام شود، به تعویق بیندازد.
با این حال، اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا گفت اگر این سفر به زمان دیگری موکول شود، به دلیل مسائل لجستیکی ناشی از جنگ خواهد بود و به تنگه هرمز ارتباطی ندارد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفت کشورش وارد یک جنگ گستردهتر با ایران نخواهد شد، اما برای بازگشایی این آبراه با متحدان همکاری خواهد کرد؛ هرچند اذعان کرد که این کار آسان نخواهد بود.
ژاپن اعلام کرد برنامهای برای اعزام کشتیهای جنگی به این تنگه ندارد. استرالیا که گفته است یک هواپیمای نظارتی نظامی و موشکهایی برای کمک به دفاع از امارات ارسال خواهد کرد، اعلام کرد نیروی دریایی خود را اعزام نخواهد کرد.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان نیز مشارکت کشورش در هرگونه فعالیت نظامی در جنگ ایران، از جمله تلاش برای بازگشایی تنگه، را رد کرد. او گفت: «این جنگ ما نیست؛ ما آن را آغاز نکردهایم.»
اسرائیل همچنین به حملات خود در لبنان و غزه ادامه داد و نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی یعنی حزبالله و حماس را هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل دوشنبه اعلام کرد نیروهایش عملیات زمینی محدودی را علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان آغاز کردهاند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
