پاکستان در حالی هفتاد و هشتمین سالگرد استقلال خود را جشن میگیرد که نخستوزیر شهباز شریف، اعلام کرد این کشور برای نظارت و توانافزایی بر قابلیتهای رزمی موشکی، نیروی جدیدی در ارتش ایجاد خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، شریف در مراسمی در اسلامآباد که برای یادآوری جدیترین درگیری دهههای اخیر پاکستان با هند (در ماه می) برگزار شد، از تشکیل «نیروی راکتی ارتش» خبر داد و گفت این نیرو به تکنولوژی مدرن مجهز خواهد شد.
نخستوزیر پاکستان افزود تشکیل این نیرو گامی مهم در تقویت توان رزمی ارتش پاکستان محسوب میشود.
او جزییات بیشتری در این باره ارائه نداد.
این مراسم یک روز پیش از هفتاد و هشتمین روز استقلال پاکستان برگزار شد.
آمادگی برای مقابله با هند
خبرگزاری رویترز نوشت که به گفته یک مقام ارشد امنیتی پاکستان، این نیرو فرماندهی مستقل خود را در ارتش خواهد داشت که مختص کنترل و استقرار موشکها در هر رویداد جنگ متعارف خواهد بود.
این مقام که نامش فاش نشد، تاکید کرد: «واضح است که این اقدام برای مقابله با هند صورت میگیرد.»
دو کشور هستهای پاکستان و هند از زمان استقلال از حکومت بریتانیا در سال ۱۹۴۷، به دلیل رقابت دیرینه، مدام تواناییهای نظامی خود را ارتقا میدهند.
تنش میان دو کشور در ماه آوریل بر سر کشته شدن ۲۶ غیرنظامی در کشمیر هند اوج گرفت.
حملهای که دهلینو، اسلامآباد را مسئول آن دانست اما پاکستان دخالت در این حادثه را رد کرد.
جنگ می ۲۰۲۵
جدیترین درگیری در دهههای اخیر میان دو کشور در ماه می رخ داد که در آن هر دو طرف از موشک، پهپاد و جنگنده استفاده کردند.
این درگیری سرانجام با اعلام آتشبس از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، خاتمه یافت.
اسلامآباد نقش آمریکا در میانجیگری را پذیرفته اما هند آن را رد میکند و میگوید این توافق مستقیم میان ارتش دو کشور صورت گرفته است.
جشن استقلال با شعار «جنگ برای حقیقت»
پاکستان هفتاد و هشتمین جشن استقلال خود را با شعار «مارکا حق» به معنی «جنگ برای حقیقت» برگزار کرد.
میلیونها نفر در سراسر کشور، این روز را که نشاندهنده تولد کشورشان در ۱۴ آگوست ۱۹۴۷ است، گرامی داشتند.
این جشن در کنار به نمایش گذاشتن میراث فرهنگی پاکستان، مشارکت بینالمللی فزاینده این کشور، بهویژه در کشورهای آسیای جنوب شرقی از جمله تایلند را برجسته کرد.
این مراسم سالانه به یاد آرمان محمدعلی جناح، بنیانگذار پاکستان، برگزار میشود که رهبری جنبش استقلال سرزمینی مسلمانان در آسیای جنوبی را بر عهده داشت.
جدا شدن از هند بریتانیایی در سال ۱۹۴۷ با هزینه انسانی قابل توجهی همراه بود.
معاریو پنجشنبه ۲۳ مرداد به نقل از یک خبرنگار اسرائیلی گزارش داد در پی این تصمیم دمشق، هواپیمای حامل لاریجانی ناچار شد مسیر خود را از حریم هوایی عراق و ترکیه دنبال کند.
سوریه در زمان زمامداری بشار اسد یکی از متحدان اصلی جمهوری اسلامی در منطقه بود اما با سرنگونی حکومت او در آذرماه سال گذشته، روابط تهران و دمشق به تیرگی گرایید.
احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، بهمن ۱۴۰۳ از سیاستهای تهران در قبال حکومت اسد انتقاد کرد و گفت حضور شبهنظامیان جمهوری اسلامی در سوریه تهدیدی برای کل منطقه بود.
الشرع۳۰ آذر نیز گفته بود مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
دیدار لاریجانی با دبیرکل حزبالله
سفر لاریجانی به لبنان و دیدار او با مقامها و سیاستمداران این کشور واکنشهای فراوانی را در پی داشته است.
او در ادامه رایزنیهای خود، بامداد ۲۳ مرداد با نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، دیدار و گفتوگو کرد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد قاسم در این دیدار از «حمایتهای مستمر» جمهوری اسلامی از «لبنان و مقاومت آن» در برابر اسرائیل و «ایستادگی ایران در کنار وحدت، حاکمیت و استقلال لبنان» قدردانی کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در روزهای اخیر موضوع خلع سلاح حزبالله بر روابط تهران و بیروت سایه افکنده است.
وزارت خارجه لبنان ۱۸ مرداد در بیانیهای اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم کرد و گفت جمهوری اسلامی بهتر است بهجای دخالت در امور سایر کشورها، به مشکلات مردم ایران بپردازد.
«سیلی» دولت لبنان به لاریجانی
معاریو در ادامه گزارش خود، فضای سیاسی پیرامون سفر لاریجانی به بیروت را «منفی» ارزیابی کرد و نوشت پیشتر شماری از جریانهای سیاسی لبنان خواستار لغو این سفر شده بودند.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۲۲ مرداد در دیدار با دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شد.
او تاکید کرد: «هیچ گروهی در لبنان اجازه حمل سلاح یا درخواست حمایت خارجی را ندارد.»
نواف سلام، نخستوزیر لبنان نیز در دیدار با لاریجانی اعلام کرد بیروت هیچگونه دخالت در امور داخلی خود را نخواهد پذیرفت و انتظار دارد حکومت ایران بهطور شفاف و صریح به این اصول پایبند باشد.
روزنامه لبنانی ندا الوطن با اشاره به مواضع اخیر مقامهای دولت لبنان نوشت صحبتهای عون و سلام، «سیلی به صورت لاریجانی» بود.
اللِوا، دیگر روزنامه لبنانی، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد لاریجانی در سفر به لبنان بهدنبال انتقال این پیام بود که هرگونه تلاش برای خلع سلاح «مقاومت» مردود است و جمهوری اسلامی آمادگی دارد از «چندین کارت» برای ممانعت از وقوع چنین رویدادی استفاده کند.
بر اساس این گزارش، لاریجانی در یکی از دیدارهای خود در لبنان تاکید کرد: «تهران به موضعگیری سیاسی بسنده نخواهد کرد و آماده است با همه امکانات موجود در کنار مقاومت بایستد و از آن حمایت کند.»
محور مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی، حماس و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
در این بیانیه که پنجشنبه ۲۳ مرداد منتشر شد، آمده است: «واتساپ یک پیامرسان خصوصی با رمزگذاری سراسری است که در برابر تلاش دولتها برای نقض حق ارتباطات امن مقاومت میکند و به همین دلیل، هدف تلاشهای روسیه به منظور مسدودسازی آن برای بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر در این کشور قرار گرفته است.»
واتساپ که متعلق به شرکت متا است، افزود: «در جهت فراهمسازی امکان دسترسی عموم مردم، از جمله کاربران در روسیه به ارتباطات رمزگذاریشده سراسری، همچنان هر آنچه در توان داریم، به کار خواهیم گرفت.»
بر اساس گزارشها، روسیه محدودسازی بخشی از تماسهای انجامشده از طریق تلگرام و واتساپ را آغاز کرده است.
مسکو این پلتفرمهای خارجی را به عدم همکاری با نهادهای مجری قانون در پروندههای مرتبط با «کلاهبرداری و تروریسم» متهم میکند.
پیشتر خبرگزاری اینترفاکس به نقل از روسکومنادزور، سازمان ناظر بر ارتباطات روسیه، گزارش داد: «برای مقابله با مجرمان ... اقدامهایی برای محدود کردن بخشی از تماسها در این پیامرسانهای خارجی در حال انجام است.»
این سازمان افزود «هیچ محدودیت دیگری» بر عملکرد این پیامرسانها اعمال نشده است.
وزارت توسعه دیجیتال روسیه هم وعده داد در صورتی که این پلتفرمها «اجرای قوانین روسیه را آغاز کنند»، دسترسی به قابلیت تماس آنها مجددا برقرار خواهد شد.
پوتین بهدنبال «حاکمیت دیجیتال»
دولت روسیه طی چند سال گذشته بر سر موضوعات مرتبط با مدیریت محتوا و محل ذخیرهسازی دادهها در بسترهای آنلاین، درگیر مناقشات مستمر با پلتفرمهای فناوری خارجی بوده است؛ مناقشاتی که پس از آغاز جنگ این کشور علیه اوکراین در اسفندماه ۱۴۰۰ ابعاد گستردهتری یافت.
منتقدان میگویند مسکو در تلاش است تا دامنه کنترل خود را بر فضای اینترنت داخلی گسترش دهد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، تیرماه دستور آغاز طراحی یک پیامرسان تحت حمایت دولت را که با خدمات الکترونیکی حکومتی یکپارچه خواهد بود، صادر کرد.
دولت روسیه میگوید هدف از ترویج بسترهای بومی و کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی، تقویت «حاکمیت دیجیتال» خود است.
پیوند مسکو و تهران برای سرکوب شهروندان در فضای مجازی
حکومت ایران نیز در سالهای اخیر بهدنبال توسعه الگوی مشابهی بوده است.
جمهوری اسلامی با پیشبرد طرح «اینترنت ملی» و ایجاد زیرساختهای وابسته به حکومت، در مسیر قطع پیوند جامعه ایران با اینترنت جهانی و حاکم کردن کنترل کامل دولتی بر جریان اطلاعات گام برداشته است.
این سیاست که همراه با فیلترینگ گسترده و مسدودسازی پلتفرمهای پرمخاطب اجرا میشود، تلاشی سازمانیافته برای خاموش کردن صداهای منتقد، محدود کردن آزادی بیان و انحصار روایت رسمی در فضای مجازی است.
بیتکوین بامداد پنجشنبه ۲۳ مرداد برای مدتی کوتاه در بازارهای آسیایی بیش از ۱۲۴ هزار و ۵۰۰ دلار معامله شد اما سپس بهای آن اندکی کاهش یافت.
این عدد از رشدی ۰.۹ درصدی حکایت دارد. پیش از این، رکورد بالاترین قیمت بیتکوین در ماه ژوئیه به ثبت رسیده بود.
ارزش اِتِر، دومین رمزارز بزرگ جهان نیز به چهار هزار و ۷۸۰ دلار رسید که بالاترین سطح از اواخر سال ۲۰۲۱ محسوب میشود.
تونی سیکامور، تحلیلگر بازار، عوامل رشد ارزش رمزارزها را افزایش قطعیت در مورد کاهش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو، ادامه خریدهای سرمایهگذاران نهادی و اقدامات دولت دونالد ترامپ برای تسهیل سرمایهگذاری در داراییهای دیجیتال عنوان کرد.
او در یادداشتی نوشت: «از نظر فنی، در صورت تثبیت قیمت بیتکوین بالاتر از سطح ۱۲۵ هزار دلار، امکان صعود آن تا مرز ۱۵۰ هزار دلار وجود دارد.»
ترامپ، «رییسجمهور رمزارز»
از آغاز سال ۲۰۲۵ تاکنون، بهای بیتکوین حدود ۳۲ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که بهویژه تحت تاثیر دستاوردهای قابل توجه در حوزه مقرراتگذاری پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، رقم خورده است.
ترامپ که خود را «رییسجمهور رمزارز» میخواند، طی سال گذشته به همراه اعضای خانوادهاش چندین بار بهطور مستقیم در این حوزه فعالیت داشته است.
صدور فرمان اجرایی اخیر مبنی بر فراهمسازی امکان افزودن داراییهای دیجیتال به حسابهای بازنشستگی، از روند رو به رشد ایجاد محیط مقرراتی مساعدتر در ایالات متحده حکایت دارد.
در همین راستا، صنعت رمزارز طی سال جاری موفق به کسب چندین دستاورد عمده شده که از جمله آنها میتوان به تصویب مقررات خاص برای استیبلکوینها و اصلاح ساختار مقرراتی از سوی نهاد ناظر بازار سرمایه بهمنظور سازگاری با این طبقه دارایی اشاره کرد
استیبلکوینها رمزارزهایی هستند که ارزش آنها به داراییهای باثباتی مانند دلار آمریکا یا طلا وابسته است تا از نوسانات شدید قیمتی سایر رمزارزها در امان بمانند.
این ثبات معمولا با پشتوانهگذاری کامل داراییهای واقعی یا از طریق سازوکارهای الگوریتمی تنظیم عرضه و تقاضا حفظ میشود.
جهش قابل توجه بهای بیتکوین طی ماههای اخیر به شکلگیری موج صعودی فراگیر در بازار رمزارزها منجر شده و اثرات بالقوه منفی سیاستهای تعرفهای دولت ترامپ را تا حد زیادی خنثی کرده است.
دادههای وبسایت CoinMarketCap نشان میدهد ارزش بازار کلی رمزارزها از حدود ۲.۵ تریلیون دلار در نوامبر ۲۰۲۴، همزمان با پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، به بیش از ۴.۱۸ تریلیون دلار افزایش یافته است.
صدور فرمان اجرایی ترامپ در تاریخ ۱۶ مرداد، با هدف تسهیل دسترسی حسابهای بازنشستگی به داراییهای دیجیتال، تازهترین اقدام در جهت تقویت پذیرش رمزارزها در ایالات متحده محسوب میشود.
این اقدام میتواند مزیت رقابتی چشمگیری برای شرکتهای مدیریت دارایی مانند بلکراک و فیدلیتی که صندوقهای قابل معامله رمزارز (ETF) را اداره میکنند، به همراه داشته باشد.
ورود رمزارزها به حوزه پساندازهای بازنشستگی میتواند با ریسکهایی همراه باشد، زیرا این طبقه دارایی بهطور معمول نوساناتی بسیار بیشتر از سهام و اوراق قرضه دارد. داراییهایی که مدیران سرمایه بهطور سنتی برای چنین حسابهایی بر آنها تکیه میکردند.
به گزارش نشریه دهیل، بن رودز، معاون مشاور امنیت ملی در دولت باراک اوباما، چهارشنبه در مصاحبهای با شبکه «اماسانبیسی» اظهار داشت که «احتمال بسیار اندکی» وجود دارد که اوکراین بتواند در مذاکراتی که به میانجیگری دونالد ترامپ در حال انجام است، کنترل کامل سرزمینهای اشغالی توسط روسیه را بازپس گیرد.
او گفت: «یکی از مواردی که اوکراینیها ندارند، حس امید و اطمینان از حمایت مستمر ایالات متحده است. همچنین نشانهای وجود ندارد که متحدانشان برنامهای برای پشتیبانی بلندمدت داشته باشند.»
رودز تاکید کرد که حتی اگر مذاکرات به صلح منجر شود، بازپسگیری مناطقی مانند کریمه بسیار بعید بهنظر میرسد. او گفت: «واقعیت این است که باید اذعان کرد احتمال بازپسگیری کامل مناطق اشغالی از جمله کریمه بسیار ناچیز است.»
در حالی که ترامپ قرار است روز جمعه با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کند، از پیش اظهاراتی مطرح کرده که حاکی از آمادگی او برای بررسی نوعی «تبادل زمین برای صلح» است.
از زمان تهاجم نظامی روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، ارتش روسیه بخشهایی از مناطق دونتسک و لوهانسک در شرق اوکراین را تصرف کرده و سپس بهطور رسمی ادعای الحاق مناطق لوهانسک، دونتسک، زاپوریژیا و خرسون را مطرح کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در روزهای اخیر بار دیگر تاکید کرده که هرگونه واگذاری ارضی مغایر با قانون اساسی این کشور است. به گزارش پولیتیکو، او گفته است: «اگر امروز دونباس را رها کنیم، از موقعیتهای استراتژیک خود عقبنشینی کردهایم و عملاً مسیر را برای حمله بعدی روسیه به زاپوریژیا، دنیپرو و حتی خارکیف باز گذاشتهایم.»
رودز در ادامه هشدار داد که پایان جنگ نهتنها بحث مالکیت زمین، بلکه سرنوشت انسانی در دو سوی خطوط درگیری را هم شامل میشود. او گفت: «سرنوشت کودکانی که به روسیه برده شدهاند، سرنوشت افرادی که در مناطق اشغالی زندگی میکنند، و اینکه آیا آنها میتوانند انتخاب کنند که در اوکراین باقی بمانند یا نه، همه اینها سؤالهای مهمی هستند.»
او همچنین پرسید: «اگر اوکراین بخشی از خاک خود را از دست بدهد، چه تضمینهای امنیتی دریافت خواهد کرد؟ آیا اجازه پیوستن به ناتو یا اتحادیه اروپا را خواهد داشت؟»
رودز با انتقاد از دیدگاه دونالد ترامپ گفت که رییسجمهوری آمریکا، مسئله را صرفاً مانند یک «معامله ملکی» میبیند و به پیچیدگیهای راهبردی و انسانی ماجرا توجهی ندارد.
او در پایان گفت: «اینها مسائلی هستند که ترامپ در آستانه گفتوگو با پوتین به آنها نمیپردازد، و همین است که این روند را تا این حد بینظم و نگرانکننده میکند. آنچه در خطر است، صرفاً قطعهای زمین نیست — بلکه آینده و بقای اوکراین است.»
به نوشته نشریه فارنپالیسی، ترامپ پس از گفتوگوی تلفنی با رییسجمهوری روسیه که از آن ابراز «ناامیدی» کرده بود، بهطور بیسابقهای سیاست خود را در قبال جنگ اوکراین تغییر داد. او در اظهاراتی گفت: «فقط دارم میگم فکر نمیکنم پوتین بخواد متوقف بشه، و این خیلی بده.»
بلافاصله پس از این تماس، کاخ سفید تصمیم پنتاگون برای توقف ارسال تسلیحات به اوکراین را لغو کرد، ترامپ در برابر دبیرکل ناتو وعده میلیاردها دلار کمک نظامی داد و حتی تهدید کرد که در صورت ادامه جنگ، تحریمها و تعرفههایی سنگین علیه روسیه اعمال خواهد کرد. او این تهدید را ابتدا در قالب اولتیماتومی ۵۰ روزه مطرح کرد که در ادامه به کمتر از دو هفته کاهش یافت.
با وجود این مواضع، پوتین بدون عقبنشینی، به طراحی دیداری مستقیم با ترامپ روی آورد. در دیداری سهساعته در مسکو با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، کرملین پیشنهادی غیررسمی مطرح کرد که به فاصله چند ساعت، به اعلام رسمی برگزاری نشست آلاسکا انجامید؛ نشستی که به گفته فارنپالیسی، با اصرار مسکو، بدون حضور زلنسکی برگزار خواهد شد.
پوتین با شناخت دقیق از ذهنیت ترامپ، بهدنبال تحکیم روایتی است که در آن اوکراین مسئول آغاز جنگ معرفی شود و نه روسیه. ترامپ نیز اخیراً این ادعای نادرست را بار دیگر مطرح کرده و گفته بود: «اوکراین این جنگ را آغاز کرد.»
در تحلیل فارنپالیسی، این نشست به گونهای طراحی شده که در آن، پوتین یک طرح «زمین در برابر صلح» ارائه خواهد داد؛ پیشنهادی که با ذهنیت تاجر املاک ترامپ همخوانی دارد. ترامپ تاکنون تجاوز روسیه را نه بهعنوان تهدیدی برای هویت ملی اوکراین، بلکه صرفاً در قالب یک «زمینخواری» دیده است.
پوتین حساب میکند که رییسجمهوری آمریکا اساساً به اصول نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم – مانند حاکمیت مرزها، عدم مشروعیت زور و ممنوعیت سلطهطلبی – باور ندارد. بهنقل از فارنپالیسی، ترامپ در دیدار قبلیاش با زلنسکی، جملهای معنادار گفته بود: «تو کارت برندهای در دست نداری.»
سخنان متیو ویتاکر، سفیر ترامپ در ناتو، نیز این رویکرد را تایید میکند. او در اظهاراتی گفت: «هیچ بخشی از خاک [اوکراین] که برایش در میدان جنگ نجنگیده باشی، به تو داده نخواهد شد.» این جمله – که بهگفته فارنپالیسی یادآور منطق قرن نوزدهم است – نشان میدهد که هرگونه مذاکره ارضی، با شرایط کرملین آغاز خواهد شد، نه بر پایه نقشه پیش از جنگ ۲۰۲۲ یا حتی مرزهای قبل از ۲۰۱۴.
در این چارچوب، پوتین میکوشد با حذف زلنسکی از نشست، تصویر جدیدی از روند صلح بسازد: مسکو طرف معقول و صلحطلب، و کییف مانعی برای پایان جنگ. این سناریو تنها چند ساعت پس از اعلام نشست بهثمر نشست؛ زلنسکی اعلام کرد: «اوکراینیها زمین خود را به اشغالگر واگذار نمیکنند.» فارنپالیسی مینویسد همین موضع اصولی اما صریح، پیشتر باعث شده بود که ترامپ و معاونش جیدی ونس، او را متهم به مانعتراشی در مسیر صلح کنند.
زلنسکی البته در ادامه، رویکردی دیپلماتیکتر اتخاذ کرد و با اروپا طرحی جایگزین ارائه داد. با این حال، فارنپالیسی هشدار میدهد که بازگشت ترامپ به لحن کرملین در مورد منشأ جنگ، نشانه آن است که روایت پوتین در حال تاثیرگذاری بر چارچوب مذاکرات است.
ترامپ نشست آلاسکا را «جلسهای برای سنجش فضا» توصیف کرده و گفته با «ذهنی باز» به آن وارد میشود. اما نشریه فارنپالیسی مینویسد همین نشست، بهگونهای مهندسی شده که پوتین در موقعیتی برتر ظاهر شود. یک گفتوگوی مستقیم، یک پیشنهاد ملموس – حتی اگر ناعادلانه باشد – و حذف کییف از صحنه، میتواند زمینهساز بازگشت کامل ترامپ به سیاستهای پیشیناش در قبال روسیه شود: تحسین پوتین، و فشار بر اوکراین.
در نهایت، فارنپالیسی نتیجهگیری میکند: مسکو با این تاکتیک توانسته موقتاً از تحریمها بگریزد، اما هدف نهایی پوتین فراتر از این است. او امیدوار است که نشست آلاسکا، ترامپ را برای همیشه به جبهه روسیه بازگرداند.
مسیر تاریخ ممکن است طولانی باشد، اما برای دونالد ترامپ، بهنظر میرسد که همواره بهسمت سازش با کرملین ختم میشود.
