یک منبع آگاه از پرونده حسن گلشن‌نژاد، شهروند ۳۶ ساله ساکن مشهد و از معترضان انقلاب ملی ایرانیان، به ایران‌اینترنشنال گفت او پس از برگزاری تنها یک جلسه دادگاه به اعدام محکوم شد. به گفته این منبع، گلشن‌نژاد در دوران بازداشت تحت شکنجه قرار گرفت.
منبع آگاه از پرونده، دوشنبه چهارم آبان به ایران‌اینترنشنال گفت حکم بدوی ساعاتی پیش به گلشن‌نژاد ابلاغ شد و اکنون او ۱۰ روز فرصت دارد به این حکم اعتراض کند.
گلشن‌نژاد، متاهل و پدر یک کودک خردسال، پنجم اسفند ۱۴۰۴ بازداشت و پس از آن به زندان وکیل‌آباد مشهد منتقل شد. تنها جلسه رسیدگی به پرونده او ۲۸ مهر، پس از حدود هشت ماه بازداشت، برگزار شد.
اتهام‌های مطرح‌شده علیه او شامل «محاربه»، «اجتماع و تبانی»، «توهین به رهبر جمهوری اسلامی»، «شرکت در فراخوان شاهزاده رضا پهلوی»، «همکاری با دولت اسرائیل» و «آسیب به اموال عمومی» است.
بر اساس اطلاعات دریافتی ایران‌اینترنشنال، گلشن‌نژاد در سه ماه نخست بازداشت از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بود و در دوران بازداشت بر اثر شکنجه، یکی از دنده‌هایش شکست.
محکومیت گلشن‌نژاد در ادامه صدور و تایید احکام اعدام برای معترضان و زندانیان سیاسی اعلام می‌شود. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اصفهان ایلیا بن‌رشید، ۲۲ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، را با اتهام «محاربه از طریق مشارکت در تخریب اموال عمومی» به اعدام . این حکم ۲۹ مهر به او در زندان دستگرد اصفهان ابلاغ شد.
در پرونده‌ای دیگر، حکم اعدام همایون شبانکاره، شهروند ۲۲ ساله، ۲۵ مهر به او ابلاغ شد. شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج او را با اتهام‌های محاربه و جاسوسی به اعدام محکوم کرد. هرانا از نگهداری طولانی‌مدت شبانکاره در سلول انفرادی و فشار بر او برای اعتراف خبر داد.
حکم اعدام منوچهر فلاح، زندانی سیاسی در زندان لاکان رشت، نیز ۲۹ مهر بار دیگر در دیوان عالی کشور تایید شد. وکلای وریشه مرادی نیز ۲۲ مهر اعلام کردند شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران بار دیگر موکلشان را به اعدام محکوم کرد.
هرانا در گزارش ماهانه خود که اول آبان منتشر کرد، از اجرای دست‌کم ۷۹ حکم اعدام در مهرماه، از جمله اعدام دو زن، خبر داد. این نهاد در همان ماه صدور دست‌کم ۲۲ حکم اعدام و تایید ۱۱ حکم در دیوان عالی کشور را ثبت کرد. این آمار مجموعه‌ای از پرونده‌ها با اتهام‌های مختلف را در بر می‌گیرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز در گزارش منتشرشده در ۲۳ مهر، اعتراف‌گیری اجباری، جلسات محاکمه بسیار کوتاه و غیرعلنی و محدودیت دسترسی به وکیل مستقل را از موارد نقض تضمین‌های دادرسی در پرونده‌های اعدام، به‌ویژه پرونده‌های امنیتی، برشمرد.
در سالروز تولد محمدرضاشاه پهلوی، مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین میراث آخرین پادشاه ایران، به نوسازی کشور، توسعه اقتصادی، تقویت هویت ملی، ارتقای حقوق زنان اشاره کردند و برخی نیز از «نام نیک» او در نسل جوان و محبوبیت شاهزاده رضا پهلوی گفتند.
ایران‌اینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «مهم‌ترین میراث محمدرضاشاه پهلوی برای ایران چه بود؟»
بیش از ۱۰ هزار نفر طی کمتر از نیم‌روز، به این پست پاسخ دادند.
در پاسخ‌ها، توسعه و سازندگی، میهن‌دوستی، احیای هویت ایرانی و جایگاه ایران در جهان از پرتکرارترین موضوعات بودند.
توسعه و نوسازی
در میان نظراتی که ارزیابی مثبتی از دوران محمدرضاشاه ارائه می‌کنند، توسعه اقتصادی و صنعتی از محورهای اصلی است.
شهروندی مهم‌ترین میراث شاه را «تلاش برای تبدیل ایران به کشوری مدرن، قدرتمند و مستقل» دانست که مردمش بتوانند در جهان جایگاهی شایسته داشته باشند.
شهروند دیگری از «توسعه و نوسازی ایران و گسترش صنایع، راه‌ها، سدها و نیروگاه‌ها» نام برد.
در پیام‌های دیگری نیز ساختن «ایران نوین»، «ایجاد ساختار عمرانی و مدرن‌سازی اقتصادی»، «توسعه صنایع و کارخانه‌ها» و «توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی» مهم‌ترین دستاوردهای دوران پهلوی توصیف شدند.
برخی به‌طور مشخص گسترش آموزش و بهداشت، تاسیس دانشگاه‌ها، سپاه دانش، تربیت نیروی انسانی متخصص و تغییر چهره شهرهای ایران را از میراث محمدرضاشاه برشمردند.
یکی از آنان نوشت: «میراث شاه، دانشمندان و جوانان تربیت‌شده آن زمان است.»
شهروندی دیگری گفت: «گذشته ای طلایی برای ما برجای گذاشت که امروز به امید احیای آن نفس می‌کشیم. اگر پهلوی نبود، احتمالا ما امروز حتی نمی‌توانستیم الگو یا رویایی برای ساختن این کشور داشته باشیم.»
حقوق زنان و اصلاحات اجتماعی
در بخش دیگری از پاسخ‌ها، جایگاه زنان و گسترش فرصت‌های آموزشی و اجتماعی برجسته شده است.
برخی مخاطبان تغییر موقعیت زنان در جامعه، افزایش دسترسی به آموزش و مشارکت بیشتر آنان در زندگی عمومی را از دستاوردهای ماندگار آن دوران توصیف کردند.
در این روایت‌ها، مقایسه گذشته با محدودیت‌های اجتماعی و شرایط اقتصادی امروز ایران نقشی اساسی دارد. شماری از مخاطبان معتقدند که انقلاب ۱۳۵۷ روند پیشرفت کشور را متوقف کرد.
شهروندی با اشاره به «آزادی و حقوق زنان، تحصیل رایگان، رشد اقتصادی، تغذیه رایگان مدارس و ملی‌گرایی»، این موارد را از مهم‌ترین میراث دوران شاه دانست.
شماری دیگر نیز از «انقلاب سفید»، «اصلاحات ارضی» و اعطای حق رای به زنان نام بردند.
حق رای زنان در جریان اصلاحات سال ۱۳۴۱ به رسمیت شناخته شد و زنان در انتخابات مجلس سال ۱۳۴۲ برای نخستین بار در جایگاه رای‌دهنده و نامزد حضور یافتند.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، قانون حمایت خانواده که در دوران پهلوی حقوقی از جمله حق طلاق و اشتغال زنان را به رسمیت شناخته بود، لغو شد.
شهروندی، «ایران نوین و مدرن با زنان قدرتمند» را میراث دوران محمدرضاشاه توصیف کرد.
هویت ملی و اعتبار بین‌المللی ایران
بخش قابل توجهی از پاسخ‌ها بر«غرور ملی»، میهن‌دوستی، هویت تاریخی و جایگاه بین‌المللی ایران متمرکز بود.
برخی مخاطبان محمدرضاشاه را نماد ایران‌گرایی، توجه به تاریخ باستان و تلاش برای افزایش اعتبار بین‌المللی ایران دانستند.
از نگاه آنان، میراث پهلوی علاوه بر زیرساخت‌ها و نهادهای مدرن، نوعی اعتمادبه‌نفس ملی بود.
یکی از مخاطبان، مهم‌ترین میراث شاه را «عزت و سربلندی ایران و ایرانی در جهان» خواند و دیگری از «زنده شدن هویت ملی» نام برد.
شهروندی نیز «صلح داخلی و جهانی» و معرفی ایران به‌عنوان کشوری موثر در ثبات منطقه‌ای را از میراث او دانست.
شماری از مخاطبان به جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی اشاره کردند و آن را اقدامی برای معرفی تاریخ و تمدن ایران به جهان خواندند.
برخی شهروندان نیز با مقایسه شرایط کنونی ایران با دوران پهلوی، از «آسایش و آرامش»، «خوش‌نامی» و «اعتبار جهانی» ایران در آن دوره یاد کردند.
در کنار این روایت‌های غالب، برخی از پاسخ‌دهندگان ساختار قدرت در دوران پهلوی را نقد و به فقدان آزادی سیاسی در آن دوره اشاره کردند.
از میراث محمدرضاشاه تا امید به آینده با شاهزاده رضا پهلوی
در بخش دیگری از پاسخ‌ها، شماری از مخاطبان، شاهزاده رضا پهلوی را مهم‌ترین میراث پدرش دانستند.
در این دسته از نظرات، میراث محمدرضاشاه با تصورات آنان از آینده سیاسی ایران گره خورده است. یک شهروند نوشت: «ما خوشبختیم که شاهزاده را داریم؛ بهترین میراث.»
در مرداد امسال ایرانیان در ده‌ها شهر جهان به مناسبت سالگرد درگذشت شاهان پهلوی تجمع کرده بودند. شرکت‌کنندگان در شماری از این مراسم‌ها، ضمن گرامی‌داشت میراث خاندان پهلوی، از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کردند.
در این پیام‌ها، بسیاری ابراز امیدواری کردند با بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به ایران، کشور به مسیری بازگردد که رضاشاه و محمدرضاشاه پایه‌گذاری کردند.
ماندگاری نام محمدرضاشاه در میان نسل‌هایی که پس از درگذشت او متولد شدند نیز مورد توجه شهروندان قرار دارد.
یکی از شهروندان نوشت: «مهم‌ترین میراثش همین نسل جوان ایران‌دوستی است که سال‌ها بعد از مرگ او به دنیا آمدند، اما از شاه با نام نیک یاد می‌کنند.»
مخاطب دیگری نیز «نام نیک و همین عشقی که بعد از نیم قرن در دل‌ها جاری است» را مهم‌ترین میراث آخرین پادشاه ایران دانست.
دادگاهی در عراق حکم بازداشت مصطفی دعیر عبدالحسن المحمداوی، رییس شورای استان میسان، را صادر کرد. او در اعتراض به بسته شدن گذرگاه مرزی چذابه با ایران، دولت عراق را به «نافرمانی مدنی» تهدید کرده و برای بازگشایی این مسیر سه روز مهلت داده بود.
دادگاه تحقیق الکرخ سوم بغداد دوشنبه چهارم آبان در پی شکایت دفتر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، حکم بازداشت این مقام را صادر کرد.
خبرگزاری رسمی عراق به نقل از یک سند قضایی گزارش داد دفتر نخست‌وزیر خواستار پیگرد قانونی محمداوی به‌دلیل تهدید به نافرمانی مدنی و مسدود کردن جاده‌ها شده است.
دفتر نخست‌وزیر عراق نیز «تهدیدها» و «استفاده از الفاظ نامناسب» از سوی این مقام محلی را علت آغاز تحقیقات درباره او عنوان کرد.
واکنش‌ها در عراق به بسته شدن گذرگاه مرزی
نشنال‌نیوز، رسانه انگلیسی‌زبان مستقر در ابوظبی، چهارم آبان گزارش داد بسته شدن گذرگاه چذابه که در خاک عراق «الشیب» نام دارد، انتقادهایی را در استان میسان به دنبال داشته است.
دولت عراق ۲۹ مهر به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی، این گذرگاه را به روی مسافران و حمل‌ونقل کالا بست. به نوشته نشنال‌نیوز، این تصمیم به تنش میان بغداد و تهران و اعتراض سیاستمداران عراقی نزدیک به جمهوری اسلامی انجامید.
رییس شورای استان میسان سوم آبان هشدار داده بود اگر این مسیر همچنان بسته بماند، مردم ناچار خواهند شد «به نافرمانی مدنی روی بیاورند و میسان را از بقیه عراق جدا کنند».
شماری دیگر از سیاستمداران عراقی نیز به بسته شدن گذرگاه الشیب اعتراض کرده‌اند. برخی از آنها هفته گذشته به تجمع ده‌ها راننده کامیون پیوستند و از دولت خواستند در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
این گذرگاه یکی از مسیرهای مهم زمینی برای جابه‌جایی مسافران و کالاها میان ایران و عراق به شمار می‌رود. معترضان می‌گویند درآمد و معیشت آنها به فعالیت تجاری و رفت‌وآمد از این مرز وابسته است.
به گزارش نشنال‌نیوز، الزیدی از نیروهای امنیتی خواسته است امنیت تجمعات مسالمت‌آمیز را تامین کنند و با معترضان رفتاری محترمانه داشته باشند.
حبیب ظاهر الفرطوسی، استاندار میسان، نیز خواستار بازگشایی این مسیر شد و هشدار داد ادامه محدودیت‌ها می‌تواند قیمت کالاها را افزایش دهد و تجارت را مختل کند.
با این حال، برخی مقام‌های عراقی از تصمیم دولت دفاع کرده‌اند. عبدالامیر طعیبان، مشاور ارشد نخست‌وزیر عراق، پیش‌تر گفته بود حکومت ایران «عامدانه امنیت عراق را تضعیف کرده است».
به گفته او، افراد مرتبط با جمهوری اسلامی بدون مجوز وارد خاک عراق می‌شوند و در مناطق مرزی «هرج‌ومرج» ایجاد می‌کنند.
در هفته‌های اخیر، افزایش فعالیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای به این کشور دامن زده است.
العربی الجدید، روزنامه عربی‌زبان مستقر در لندن، ششم مهر به نقل از سه مقام عراقی گزارش داد حمله شهریورماه به خط لوله نفتی شرق‌ـ‌غرب عربستان سعودی به دست گروهی مرتبط با سپاه پاسداران و حوثی‌های یمن انجام گرفت که اعضای آن به‌صورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شده بودند.
دولت عراق در ماه‌های اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارش‌ها از مخالفت و کارشکنی مقام‌های حکومت ایران و برخی گروه‌های مسلح در این زمینه حکایت دارند.
فشار بر مسیرهای زمینی ایران
تحولات اخیر درباره گذرگاه چذابه در شرایطی رخ می‌دهد که تردد کالا از مرز زمینی ایران و پاکستان نیز طی روزهای اخیر با محدودیت‌هایی همراه بوده است.
فداحسین مالکی، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۳۰ مهر از بازگشایی یک‌طرفه مرز زمینی ایران و پاکستان خبر داد و گفت کامیون‌های مستقر در پاکستان اجازه ورود به ایران را دارند، اما مسیر تردد از ایران به پاکستان همچنان بسته مانده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم آبان اعلام کرد رایزنی‌ها با بغداد و اسلام‌آباد برای رفع مشکلات مرزی ادامه دارد.
به گفته او، مقام‌های پاکستانی علت اختلال در تردد مرزی را مسائل «فنی» اعلام کرده‌اند و مذاکرات برای حل این مشکل «روند مثبتی» دارد.
بقایی افزود سفارت و کنسولگری‌های جمهوری اسلامی در عراق پیگیر بازگشایی مرز چذابه هستند.
او همچنین تحریم‌های آمریکا را «غیرقانونی» خواند و واشینگتن را به «فتنه‌انگیزی» در روابط کشورها متهم کرد.
دولت دونالد ترامپ از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، بسته‌های تحریمی متعددی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
هدف از این اقدامات محدود کردن منابع مالی حکومت ایران، مختل کردن مسیرهای جابه‌جایی درآمدهای نفتی و جلوگیری از تامین مالی گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اعلام شده است.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی از بحران معیشت و درمان حدود ۱۳ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر شرکت هواپیمایی ایران (هما) خبر داد و نوشت دو نفر از آنها پس از ترک درمان به‌دلیل فقر، جان باختند.
جلال هاشمی، رییس هیات‌مدیره کانون بازنشستگان هما، دوشنبه چهارم آبان در مصاحبه با ایلنا گفت: «فاجعه به جایی رسیده که تنها در دو سه هفته گذشته، دو تن از همکاران بازنشسته ما به‌دلیل عدم توانایی مالی برای پرداخت هزینه‌های بیمارستان، ناچار به ترک درمان شدند و متاسفانه جان خود را از دست دادند.»
به گفته هاشمی، شرکت هما از ۱۲ قسط قرارداد سال ۱۴۰۴ با بیمه ایران، تنها دو قسط را پرداخت کرده و همین بدهی ۱۰ ماهه باعث شده است بیمه ایران خدمات بستری به بازنشستگان هما را متوقف کند.
او کسری صندوق بیمه درمانی هما را حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود هیچ نهادی مسئولیت جبران آن را نمی‌پذیرد.
این مقام صنفی خاطرنشان کرد حذف ارز ترجیحی دارو، افزایش ۳۰۰ تا ۸۰۰ درصدی قیمت داروها و بالا رفتن سهم بیماران از هزینه‌های درمان، مشکلات صندوق را تشدید کرده است.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی به‌ویژه در سال‌های اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران، پیش‌تر اعلام کرد در سال‌های گذشته و به‌ویژه پس از جنگ اخیر، هزینه‌های دارو و درمان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است، به گونه‌ای که حتی با وجود پوشش بیمه تکمیلی، بازنشستگان ناچار هستند بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمانی را شخصا پرداخت کنند.
شکاف درآمدی بازنشستگان
هاشمی میانگین حقوق ماهانه بازنشستگان هما را حدود ۲۷ میلیون تومان اعلام کرد و گفت نزدیک به ۵۶۰۰ نفر از آنان حداقل‌بگیر هستند و ماهانه اندکی بیش از ۱۸ میلیون تومان دریافت می‌کنند.
به گفته او، در دوران اشتغال، مجموع سهم کارکنان و کارفرما در پرداخت حق بیمه بازنشستگی و درمان معادل ۴۲ درصد حقوق است، اما مستمری برخی از آنان پس از بازنشستگی حتی به یک‌پنجم دریافتی دوران اشتغال نمی‌رسد.
این مقام صنفی افزود بر اساس شیوه محاسبه حقوق بازنشستگی، کارکنان هما ممکن است هنگام بازنشسته شدن ۸۰ تا ۸۵ درصد درآمد خود را از دست بدهند.
او به افرادی اشاره کرد که در دوران اشتغال ماهانه حدود ۲۰۰ میلیون تومان می‌گرفتند، اما مستمری آنها در سال ۱۴۰۵ به ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان رسیده است.
هاشمی ادامه داد: «علت این فاجعه این است که در نظام اداری و مالی هما، نزدیک به ۹۰ درصد پرداختی‌ها به‌صورت "غیرمستمر" تعریف شده‌اند و بخش "مستمر" که مبنای محاسبه بازنشستگی قرار می‌گیرد، بسیار ناچیز است.»
اقتصاد ایران طی ماه‌های اخیر زیر فشار تنش‌های منطقه‌ای، محدودیت‌های تجاری و مالی و کاهش شدید ارزش پول ملی، با بحران فزاینده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند.
جهش نرخ تورم و کاهش قدرت خرید طی ماه‌های اخیر فشار بر معیشت مردم را شدت بخشیده و تامین نیازهای اساسی را برای بخش بزرگی از جامعه، به‌ویژه بازنشستگان، دشوار کرده است.
این در حالی است که با وجود وخامت بحران معیشت و افزایش فشارهای روانی بر جامعه، مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان بر تداوم سیاست خارجی تنش‌آفرین خود، به‌ویژه رویارویی با آمریکا و اسرائیل، اصرار دارند.
قطع کمک‌هزینه رفاهی
رییس هیات‌مدیره کانون بازنشستگان هما در ادامه گفت پرداخت کمک‌هزینه رفاهی به بازنشستگان از سال ۱۳۹۶ با معادل ۱۰ درصد حقوق آنان آغاز شد و در سال ۱۳۹۸ برای جلوگیری از قطع احتمالی آن، این ۱۰ درصد به حقوق پایه بازنشستگان افزوده شد.
به گفته او، پس از اجرای قانون متناسب‌سازی در سال ۱۳۹۹، پرداخت رفاهی متوقف شد، اما با پیگیری بازنشستگان، از آبان ۱۴۰۱ دوباره برقرار شد. مبلغ این کمک‌هزینه ابتدا ماهانه یک میلیون تومان بود و در مهر ۱۴۰۴ به شش میلیون تومان رسید.
هاشمی افزود مدیریت هما اسفند ۱۴۰۴ با استناد به خسارت‌های ناشی از جنگ و کاهش پروازها، پرداخت این کمک‌هزینه را قطع کرد؛ در حالی که حقوق و تمامی مزایای کارکنان شاغل در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ به‌طور کامل پرداخت شد.
او ادامه داد: «برای بازنشسته‌ای که طبق قانون پنج میلیون تومان به حقوقش اضافه شده بود، با حذف شش میلیون تومان رفاهی، دریافتی نهایی‌اش در سال ۱۴۰۵ حتی نسبت به قبل یک میلیون تومان کمتر شد.»
در ماه‌های گذشته، اعتراضات صنفی متعددی در نقاط مختلف کشور شکل گرفته است.
۲۶ مهر، بازنشستگان تامین اجتماعی و فولاد در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، رشت، کرمانشاه، اصفهان، شوش و اهواز، در اعتراض به گرانی، مشکلات معیشتی و درمانی و پرداخت نشدن مطالبات خود، تجمع کردند.
شهروندان و نانوایان در شهرهای مختلف ایران از کمبود آرد، تعطیلی برخی نانوایی‌ها و افزایش قیمت نان خبر دادند. پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی از اختلال در تامین آرد، کاهش توان خرید مردم و نگرانی درباره ادامه فعالیت واحدهای نانوایی است.
شهروندان از شهرهای مختلف مانند تبریز، کرج، کرمان و همدان، گفتند که قطع یا تاخیر در تامین آرد، فعالیت نانوایی‌های آزادپز و تولیدکنندگان نان‌های حجیم و نیمه‌حجیم را مختل کرده است.
شهروندی ساکن تبریز گفت چند نانوایی در خیابان پاستور جدید این شهر تعطیل شده‌اند و کرکره‌هایشان را پایین کشیده‌اند.
او به ایران‌اینترنشنال گفت: «علت را پرسیدم، گفتند آرد نمی‌دهند. مدام وعده می‌دهند که سهمیه آرد را امروز یا فردا شارژ می‌کنند، اما خبری نمی‌شود.»
پیش‌تر نیز گزارش‌هایی از کمبود آرد و تعطیلی نانوایی‌ها منتشر شده بود و برخی شهروندان از کمبود نان و تعطیلی به دلایلی مانند قطع برق خبر داده بودند.
اخلال در تامین آرد و تعطیل شدن ساندویچی‌ها
گزارش‌های رسیده از نانوایان آزادپز نشان می‌دهند مشکلات تامین آرد به تعطیلی برخی واحدهای صنفی منجر شده است.
شهروندی از همدان از افزایش قیمت و کمبود آرد خبر داد و گفت این وضعیت علاوه بر نانوایی‌های فانتزی، فعالیت برخی ساندویچی‌ها را نیز متوقف کرده است.
او گفت در همدان نه تنها آرد را گران کرده‌اند، بلکه می‌گویند اساسا نیست.
یکی از نانوایان آزادپز به ایران‌اینترنشنال گفت: «نانوایی ما به‌دلیل نداشتن آرد تعطیل است و هیچ‌کس هم پاسخگو نیست.»
نانوای آزادپز دیگری با اشاره به هم‌زمانی کمبود آرد و کاهش قدرت خرید مردم گفت: «آرد ندارند که به ما بدهند و به خدا قسم مردم هم پول نان ندارند. وضعیت اقتصادیمان بحرانی شده است.»
در نظام عرضه آرد، نانوایی‌های یارانه‌ای و آزادپز از نظر قیمت خرید و شیوه تامین آرد شرایط متفاوتی دارند.
باقر خدادادی، رییس نظارت و بازرسی جهاد کشاورزی خراسان رضوی، ۲۹ مهر کاهش سهمیه آرد برخی نانوایی‌های آزادپز را تایید کرد، اما گفت کمبودهای موجود در توزیع آرد جبران شده است.
او همچنین هشدار داد کاهش ساعت فعالیت نانوایی‌ها به دلیل کمبود آرد تخلف محسوب می‌شود و با نانوایان متخلف برخورد خواهد شد.
افزایش قیمت و کمبود در فروشگاه‌ها
پیام‌های شهروندان نشان می‌دهند مشکلات تامین آرد تنها به نانوایی‌ها محدود نمانده و بر فعالیت برخی فروشگاه‌های مواد غذایی نیز تاثیر گذاشته است.
صاحب یک سوپرمارکت در کرمان گفت دو نانوایی که نان فروشگاه او را تامین می‌کردند، اعلام کرده‌اند دیگر آردی برای پخت نان ندارند.
او توضیح داد: «دو نفر از شاطرهایم تماس گرفتند و گفتند دیگر آرد وجود ندارد و نمی‌توانیم برای فردا نان بپزیم و تحویل بدهیم. رسما قحطی شروع شده است.»
در کرج نیز شهروندی از افزایش قیمت نان باگت خبر داد و گفت: «دو نان باگت خریدم که ۸۰ هزار تومان شد. قیمت آرد هم سه برابر شده است.»
ایران‌اینترنشنال ۱۶ مهر نیز در گزارشی از پیام‌های مخاطبان به افزایش بی‌سر‌وصدای قیمت نان و کمبود آرد در برخی مناطق پرداخت.
دوم تیر، قیمت انواع نان در استان تهران تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته بود.
ابهام در سهمیه و قیمت آرد
یکی دیگر از پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد سهمیه آرد نانوایی‌های آزادپز و تولیدکنندگان نان‌های حجیم و نیمه‌حجیم از حدود دو هفته پیش قطع شده است.
فرستنده این پیام گفت علت توقف عرضه آرد، اعلام نشدن نرخ جدید عنوان شده، اما هنوز مشخص نیست چرا قیمت آرد آزاد اعلام نمی‌شود.
این شهروند همچنین گفت برخی کارخانه‌ها، بدون صدور فاکتور دارای قیمت مشخص، آرد را در بازار سیاه می‌فروشند.
اظهارات برخی مدیران غله در استان‌های مختلف درباره توزیع سهمیه آرد نیز نشان می‌دهد سازوکار تخصیص آرد همچنان محل پرسش و نگرانی شهروندان است.
اسرائیلی‌ها سه‌شنبه پای صندوق‌های رای می‌روند اما زیر پست‌های انتخاباتی، بعضی کاربران فارسی‌زبان آرزو می‌کنند خودشان هم می‌توانستند به بنیامین نتانیاهو رای دهند. این شور در کنار احتمال آغاز دور تازه جنگ، تصویری متفاوت از انتخابات اسرائیل در ایران ساخته است.
«کاش صندوق رای تو ایران بود» آرزوی یکی از کاربران فارسی‌زبان در اینستاگرام است اما نه درباره انتخابات ایران، بلکه درباره انتخابات اسرائیل که سه‌شنبه پنجم آبان برگزار می‌شود.
زیر پستی مربوط به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، کاربری نوشته است: «کاش ما مردم ایران هم می‌تونستیم رای بدیم.»
کاربر دیگری از شیراز نوشته است: «از شیراز یک رای.»
کاربر دیگری نوشته است: «هزار تا صلوات با ۱۲ تا شمع نذر کردم بی‌بی رای بیاره.»
این واکنش‌ها از میان صدها نظر فارسی درباره نتانیاهو و انتخابات اسرائیل انتخاب شده‌اند. نظراتی که نماینده دیدگاه همه ایرانیان نیستند، اما نشان می‌دهند برای بخشی از آنها، نتیجه این انتخابات چیزی فراتر از یک رقابت سیاسی در کشوری دیگر است.
آنها امیدوارند نتانیاهو در قدرت بماند و آنچه را «کار ناتمام» مقابله با جمهوری اسلامی می‌دانند، به پایان برساند.
اما این سیاستمدار اسرائیلی چگونه به «بی‌بی جون» برخی ایرانیان تبدیل شد؟
از خط قرمز هسته‌ای تا وعده تغییر حکومت
نتانیاهو، متولد مهر ۱۳۲۸ در تل‌آویو، در خانواده‌ای دانشگاهی بزرگ شد. پدرش تاریخ‌دان بود و بخشی از نوجوانی او در آمریکا گذشت.
او که پس از خدمت در یگان ویژه ارتش اسرائیل، در موسسه فناوری ماساچوست تحصیل کرد و بعدها وارد سیاست شد، در خرداد ۱۳۷۵، وقتی ۴۶ ساله بود، برای نخستین بار نخست‌وزیر اسرائیل شد.
نتانیاهو که رهبر حزب راست‌گرای لیکود است، اکنون طولانی‌ترین دوران نخست‌وزیری در تاریخ اسرائیل را دارد.
در زندگی سیاسی او، مقابله با جمهوری اسلامی همواره جایگاه مهمی داشته است.
یکی از تصاویر ماندگارش به مهر ۱۳۹۱ بازمی‌گردد. زمانی که در سازمان ملل، تصویر کارتونی یک بمب را به نمایش گذاشت و با کشیدن خط قرمز روی آن، درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی هشدار داد.
اما رویارویی با تهران به هشدارهای هسته‌ای محدود نماند. در جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴، اسرائیل تاسیسات نظامی و هسته‌ای جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.
نتانیاهو در جریان این جنگ خطاب به ایرانیان گفت اقدامات اسرائیل می‌تواند راه را برای آزادی مردم ایران هموار کند.
حملات مشترک اسرائیل و آمریکا در نهم اسفند ۱۴۰۴ که به کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، انجامید، این رویارویی را وارد مرحله تازه‌ای کرد.
برای بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی، همین اقدامات و وعده‌های نتانیاهو درباره تغییر حکومت، او را به چهره‌ای محبوب تبدیل کرده است.
پیام فارسی در میانه کارزار انتخاباتی
نتانیاهو در سال‌های گذشته بارها کوشیده به‌طور مستقیم با مردم ایران سخن بگوید.
او در مرداد ۱۴۰۴، در بحبوحه بحران آب ایران، از فناوری آب اسرائیل گفت و وعده داد در صورت تغییر حکومت، کارشناسان اسرائیلی برای حل این بحران به ایرانیان کمک کنند.
این پیام‌ها اکنون و در روزهای حساس کارزار انتخاباتی‌اش نیز متوقف نشده‌اند.
نتانیاهو پنج‌شنبه ۳۰ مهر، تنها پنج روز مانده به انتخابات، پستی به زبان فارسی در اینستاگرام منتشر کرد و نوشت: «مردم ایران شایسته زندگی در آزادی، امنیت و کرامت هستند.»
این پیام در حالی منتشر شد که او در داخل اسرائیل برای حفظ قدرت با رقبای جدی روبه‌روست، اما همزمان در کشوری دیگر، برخی کاربران فارسی‌زبان، مشتاق ماندنش بر سر کار هستند.
از «بی‌بی جون» تا «بی‌بی گل»
«بی‌بی» لقب شناخته‌شده نتانیاهو در اسرائیل است، اما این لقب در میان برخی طرفداران ایرانی او رنگ‌وبوی دیگری گرفته است. آنها نخست‌وزیر اسرائیل را «بی‌بی جون» صدا می‌زنند و گاهی هم با الهام از ترانه مشهور معین، از او با عنوان «بی‌بی گل» یاد می‌کنند.
این ابراز علاقه از چشم خود نتانیاهو هم دور نمانده است. او در اردیبهشت ۱۴۰۵، در مصاحبه با شبکه سی‌بی‌اس آمریکا گفت که ایرانیان او را «بی‌بی جون» صدا می‌زنند.
ترانه «بی‌بی گل» معین که اجرای آن در کنسرت‌هایش با شور و همخوانی تماشاگران همراه می‌شود، بخشی از شوخی‌های سیاسی درباره نتانیاهو است.
کاربران فارسی‌زبان با استفاده از این ترانه، ویدیوهایی درباره نخست‌وزیر اسرائیل می‌سازند و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.
محبوب‌تر در ایران یا اسرائیل؟
بر اساس نظرسنجی موسسه گمان که داده‌های آن از ۳۰ خرداد تا شش تیر ۱۴۰۵ گردآوری شد، ۵۰.۶ درصد پاسخ‌دهندگان داخل ایران نگاه مثبت و ۳۸.۱ درصد نگاه منفی به نتانیاهو داشته‌اند.
این نظرسنجی با مشارکت آنلاین بیش از ۳۱ هزار نفر و وزن‌دهی آماری انجام شد و نتایج آن باید با توجه به روش نمونه‌گیری ارزیابی شود.
اما در اسرائیل تصویر متفاوت است.
در نظرسنجی موسسه اسرائیلی «مداد» که اول آبان منتشر شد، در انتخاب میان نتانیاهو و گادی آیزنکوت برای نخست‌وزیری، ۳۷ درصد نتانیاهو و ۴۷ درصد آیزنکوت را ترجیح دادند.
هرچند پرسش‌های این دو نظرسنجی یکسان نیستند، نتایج نشان می‌دهند نتانیاهو در داخل اسرائیل با مخالفت‌های قابل توجه روبه‌روست.
امید به تغییر، ترس از جنگ
در میان واکنش‌های فارسی به انتخابات اسرائیل، برخی نه فقط خواهان پیروزی نتانیاهو، بلکه منتظر اقدام دوباره او علیه جمهوری اسلامی هستند.
یکی از کاربران نوشته است: «بی بی جون ۹۰ میلیون ایرانی به تو رای میدن ... کار رو تمام کن.»
دیگری می‌پرسد: «خب قبل رای ریزی چرا کار رو تموم نمی‌کنید؟»
اما در کنار این بی‌صبری، نگرانی از جنگ هم دیده می‌شود.
کاربری خواستار صلح و آرامش شده و دیگری از تهدیدهای پی‌درپی نتانیاهو انتقاد کرده است.
نتایج گمان هم نشان می‌دهد نگاه مثبت به نتانیاهو لزوما به معنای موافقت با جنگ نیست. در این نظرسنجی، ۳۸.۲ درصد گفته‌اند پیش و پس از جنگ با مداخله نظامی خارجی موافق بوده‌اند، در حالی که ۲۶.۷ درصد در هر دو مقطع مخالف آن بوده‌اند.
در همین حال، نتانیاهو درباره احتمال حملات جمهوری اسلامی در آستانه انتخابات هشدار داده، اما پیش‌تر گفته بود قصد ندارد پیش از رای‌گیری حمله‌ای پیشگیرانه را علیه جمهوری اسلامی آغاز کند.
