بلومبرگ در گزارشی درباره تعلیق ۶۰ روزه تحریمهای ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی، تغییرات جاری را برای نهادهای مالی و شرکتها «گیجکننده» خواند و نوشت اجرای این تغییرات بهنحوی که برای نهادهای مالی آمریکا و شرکتهای «ریسکگریز» جذاب باشد، «دشوار» خواهد بود.
این رسانه در گزارشی که یکشنبه هفتم تیر منتشر شد، نوشت روند برداشتن تحریمها به هیچوجه خطی و سرراست نیست و تلاشهای کنونی دولت آمریکا، ناظران باسابقه تحریمها و وکلای این حوزه را شگفتزده کرده است.
این گزارش با اشاره به تمایل شرکتها برای اطمینان کامل از رعایت مقررات و پرهیز از درگیر شدن در پروندههای حقوقی سنگین نوشت، دولتهای مختلف آمریکا طی سالها صدها تحریم علیه حکومت ایران وضع کردهاند. به نوشته این گزارش، این تحریمها با ایجاد لایههای متعدد محدودیت، بهنحوی طراحی شدهاند که برداشتن یکباره آنها دشوار باشد.
آدام اسمیت، مشاور ارشد پیشین مدیر دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری که بر تحریمهای آمریکا نظارت دارد، گفت: «شرکتها میخواهند صددرصد مطمئن باشند که در چارچوب مقررات عمل میکنند. معاملات موردی که طی ۶۰ روز نهایی شوند، میتوانند عملی باشند، اما ممکن است یافتن بانکها و دیگر واسطههایی که حاضر باشند این معاملات را پردازش کنند، چالشبرانگیز باشد.»
بلومبرگ در ادامه به نقل از یک منبع آگاه نوشت افزون بر این مجوز، شرکتها احتمالا از وزارت خزانهداری آمریکا میخواهند دستورالعملهایی روشن در اختیارشان بگذارد، از جمله نامههای اطمینانبخش یا برگههای توضیحی که معمولا برای پروندههای پیچیده صادر میشوند، تا به واحدهای تطبیق مقررات اطمینان دهند که مشارکت در چنین معاملاتی مجاز است.
این فرد افزود شرکتها به دنبال همان نوع دستورالعملهایی هستند که پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری وقت ونزوئلا، از سوی آمریکا در ماه ژانویه برای ونزوئلا صادر شد.
بلومبرگ در بخشی از این گزارش به قانونی به نام «بازبینی توافق هستهای ایران» اشاره کرد که در سال ۲۰۱۵ وضع شد. این قانون که مقرر میکند کنگره آمریکا هر توافق هستهای با حکومت ایران را بررسی و تصویب کند، بهعنوان یکی از مقررههایی مطرح شده که ممکن است باعث صرف نظر شرکتها، بانکها یا دیگر موسسات مالی را از پردازش تراکنشهای مرتبط با ایران شود، زیرا کنگره تعلیق تحریمها را تایید نکرده است.
بلومبرگ در ادامه به صدور «مجوز عمومی ایکس» از سوی وزارت خزانهداری که اجازه میدهد فروش نفت ایران «با وجوه مبتنی بر دلار آمریکا» انجام شود، اشاره کرد و به نقل از یک منبع آگاه نوشت برخی قانونگذاران آمریکایی معتقدند دولت ممکن است با این استدلال که یادداشت تفاهم با ایران توافقی هستهای نیست، قانون را دور بزند.
به گفته این فرد، اگر چنین اتفاقی رخ دهد، آنها احتمالا فشار بیشتری بر بانکها و شرکتهایی که با ایران تجارت میکنند وارد خواهند کرد و تعهدات آنها بر اساس قوانین آمریکا را به آنها یادآوری خواهند کرد.
این فرد همچنین به قانونی مصوب سال ۲۰۱۲ با عنوان «قانون کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه» اشاره کرد که شرکتهای پذیرفتهشده در بورسهای آمریکا را ملزم میکند برخی فعالیتهای مرتبط با ایران را به کمیسیون بورس و اوراق بهادار گزارش دهند؛ موضوعی که در صورت فروپاشی توافق، میتواند آنها را در معرض نظارت و بررسیهای بعدی کنگره قرار دهد.
خبرگزاری رویترز یکشنبه هفتم تیر گزارش داد پوتین در نشست مقامهای ارشد روسیه درباره تامین و توزیع سوخت گفت مسکو باید پیامدهای حملات پهپادی اوکراین به تاسیسات نفتی را به حداقل برساند.
او با اشاره به تداوم بحران سوخت افزود: «همه شما بهخوبی میدانید که مشکلات رانندگان و کسبوکارها همچنان ادامه دارد. متاسفانه هنوز هم در جایگاههای سوخت صف وجود دارد.»
به گفته پوتین، مسکو باید پیامدهای «حملات تروریستی اوکراین به اهداف غیرنظامی و زیرساختها» را تا حد ممکن کاهش دهد.
اوکراین در هفتههای اخیر حملات میانبرد و دوربرد خود به اهداف صنعتی در روسیه و مناطق تحت کنترل مسکو در خاک اوکراین را افزایش داده است.
به گزارش رویترز، تمرکز اصلی این حملات بر تاسیسات نفتی روسیه بوده است.
رویترز سوم تیر به نقل از منابع آگاه گزارش داد پالایشگاه نفت مسکو پس از وارد آمدن خسارات گسترده در حملات پهپادی اوکراین، دستکم تا پایان سال جاری میلادی از مدار خارج خواهد بود.
۳۱ خرداد نیز در پی حملات پهپادی اوکراین به منطقه کراسنودار روسیه و شبهجزیره کریمه، پنج نفر کشته شدند.
این حملات که زیرساختهای انرژی و تدارکاتی را هدف قرار داد، به تشدید بحران سوخت و توقف فروش بنزین به شهروندان در کریمه منجر شد.
احتمال توقف صادرات گازوئیل روسیه
رییسجمهوری روسیه در ادامه اظهارات خود اعلام کرد برای جبران کمبودها در شرایط کنونی، از ذخایر بنزین استفاده شده و میزان این ذخایر اکنون به یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن رسیده است.
پوتین ابراز امیدواری کرد تولید بنزین در ماه ژوئیه از سطح تولید در ژوئن فراتر رود.
به گفته او، ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل همچنان یکی از گزینههای کرملین برای مهار بحران سوخت به شمار میرود و در دست بررسی قرار دارد.
با این حال، خبرگزاری اینترفکس به نقل از الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، گزارش داد در شرایط کنونی، نیازی به ممنوعیت صادرات گازوئیل وجود ندارد.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
پوتین در ادامه گفت کارگروه ویژه تامین سوخت بهصورت شبانهروزی در حال فعالیت است و شرایط موجود مستلزم «اقداماتی نظاممند متناسب با ابعاد چالشهای کنونی» برای افزایش عرضه سوخت و حفظ قیمتها در سطحی معقول است.
او بر اهمیت تامین سوخت بخش کشاورزی تاکید کرد و افزود: «باید همه تلاش خود را به کار بگیریم تا برنامههای فصلی تامین سوخت برای واحدهای کشاورزی و صنایع وابسته به آن بدون وقفه اجرا شود، زیرا برداشت محصول به آن وابسته است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۶ خرداد پس از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی خود، در حاشیه نشست گروه هفت اعلام کرد مسکو باید با کییف به توافق صلح دست یابد.
والتز یکشنبه هفتم تیر در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت: «اگر جمهوری اسلامی حتی برای لحظهای تصور کند رییسجمهور ترامپ در برابر حمله به کشتیرانی بینالمللی یا پایگاههای آمریکا واکنشی نشان نخواهد داد، سخت در اشتباه است.»
او افزود آمریکا در صورت لزوم، به اقدام نظامی برای نابودی زیرساختهایی که بهمنظور «کنترل غیرقانونی یک آبراه بینالمللی» استفاده میشوند، ادامه خواهد داد.
سفیر آمریکا در سازمان ملل به ادامه مذاکرات فنی میان واشینگتن و تهران اشاره کرد و گفت ترامپ همیشه به دیپلماسی فرصت خواهد داد، اما «صبر او ابدی نیست».
والتز تاکید کرد «فکر نکنید ترامپ هیچ گزینهای را از روی میز برخواهد داشت» و افزود هدف این است که جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
در سوی دیگر، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، پس از حملات بامداد یکشنبه جمهوری اسلامی به بحرین و کویت، در شبکه ایکس نوشت از اقدام سپاه پاسداران در «برخورد کوبنده» با آمریکا حمایت میکند.
او اضافه کرد: «تنگه هرمز به وضعیت قبل برنخواهد گشت و دیگران چارهای جز تمکین به دستورات ایران در تنگه ندارند.»
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
سنتکام، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، پیشتر اعلام کرد جنگندههای آمریکایی بامداد یکشنبه در واکنش به حمله پهپادی جمهوری اسلامی به نفتکش «امتی کیکو»، به ۱۰ هدف نظامی در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن حمله کردند.
مواضع مقامهای جمهوری اسلامی درباره تحولات تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هفتم تیر در نشست خبری مشترک با همتای عراقی خود اعلام کرد بر اساس یادداشت تفاهم، تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز و پس از رفع موانع از سوی جمهوری اسلامی، تحت «مدیریت» تهران به وضعیت پیش از جنگ باز خواهد گشت.
محمدرضا محسنی ثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به تنشهای اخیر گفت برخی کشورها تلاش کردند مسیرهای جدیدی برای تردد کشتیها در تنگه هرمز و سواحل عمان ایجاد کنند، اما این تحرکات با واکنش جمهوری اسلامی روبهرو شد.
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، نیز گفت کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز با هدف حفظ و تقویت قدرت منطقهای در دستور کار قرار گرفته است.
روحالله رحیمپور، تحلیلگر سیاسی، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی با استفاده از اهرم تنگه هرمز میکوشد موقعیت خود را در مذاکرات با آمریکا تقویت کند.
او افزود تهران با این برآورد که واشینگتن همچنان به حفظ توافق تمایل دارد، خطر گسترش تنشها به جنگی فراگیر را پایین میداند.
تنگه هرمز که پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود، اکنون به یکی از کانونهای اصلی تنشها در منطقه تبدیل شده است.
کمتر از دو هفته پس از امضای یادداشت تفاهم تهران و واشینگتن، حملات متقابل در خلیج فارس و ادامه درگیریها در لبنان، آینده این تفاهم را با ابهام جدی روبهرو کرده است.
این در حالی است که هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس و تهدید روند دیپلماتیک متهم کردهاند.
هاآرتص یکشنبه هفتم تیر نوشت روابط پنهان قطر و اسرائیل شامل صادرات تجهیزات پیشرفته دفاعی اسرائیل بوده که برخی از آنها برای حفاظت از جان امیر قطر به کار گرفته شدهاند.
بر اساس این گزارش، در هنگام سفر امیر قطر به تهران در اسفند ۱۴۰۳، هواپیمای او به سامانه دفاعی هوابرد C-MUSIC ساخت شرکت اسرائیلی «البیت سیستمز» مجهز بود.
این سامانه با شناسایی موشکهای حرارتی زمینبههوا و ارسال پرتو فروسرخ، سامانه هدایت موشک را مختل میکند.
هاآرتص افزود برخلاف امارات متحده عربی، بحرین و مراکش که در چارچوب پیمان ابراهیم روابط رسمی با اسرائیل برقرار کردهاند، قطر و عربستان سعودی روابط دیپلماتیک رسمی با اسرائیل ندارند.
پیشتر در ۱۱ اردیبهشت، روزنامه فایننشالتایمز گزارش داد اسرائیل سامانههای تسلیحاتی پیشرفته، از جمله یک سامانه لیزری دفاعی، را به امارات متحده عربی ارسال کرده تا در برابر موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی به کار گرفته شود.
کمک اسرائیل به برنامه جنگندههای پیشرفته قطر
هاآرتص در ادامه، با استناد به تصاویر عمومی ناوگان ۱۱ فروندی خاندان حاکم قطر گزارش داد سه فروند از این هواپیماها، شامل دو بوئینگ ۷۴۷ و یک ایرباس A340-500، بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ هنگام تعمیرات در بازل سوئیس به سامانه دفاعی اسرائیلی مجهز شدند.
به نوشته این روزنامه، ارزش قرارداد مربوط به قطر مشخص نیست، اما شرکت البیت سال گذشته قراردادی ۲۶۰ میلیون دلاری با نیروی هوایی آلمان و قراردادی ۱۷۰ میلیون دلاری با نیروی هوایی هلند و اتریش برای نصب سامانههای J-MUSIC امضا کرد.
هاآرتص نوشت شرکتهای اسرائیلی در برنامه جنگندههای پیشرفته F-15QA قطر نیز مشارکت داشتهاند.
بوئینگ سال ۲۰۱۷ قراردادی چند میلیارد دلاری جهت تامین این جنگندهها برای نیروی هوایی قطر به امضا رساند و دوحه تا سال ۲۰۲۳، ۳۶ فروند از آنها را دریافت کرد.
بر اساس قرارداد وزارت دفاع آمریکا با بوئینگ، شرکتهای اسرائیلی قراردادهایی به ارزش ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلیون دلار برای تامین قطعات و سامانههای پیشرفته این جنگندهها منعقد کردهاند.
از جمله این شرکتها، دو زیرمجموعه البیت، یعنی «البیت آمریکا» و «سایکلون»، شرکت مشترک «کالینز البیت ویژن سیستمز»، صنایع هوافضای اسرائیل، شرکت «تات تکنولوژیز» و «بثال اینداستریز» بودند.
این شرکتها قطعات سازهای هواپیما، سامانه پیشرفته هدفگیری روی کلاهخود خلبانان JHMCS و عینکهای دید در شب AN/AVS-9 را برای جنگندههای قطر تامین کردهاند.
دولت بنیامین نتانیاهو سال گذشته با قراردادهای دفاعی به ارزش بیش از ۱۰۰ میلیون دلار با دوحه موافقت کرده بود.
فناوری اسرائیلی در ارتش عربستان سعودی
هاآرتص در ادامه نوشت عربستان سعودی هم بهطور غیرمستقیم مشتری صنایع دفاعی اسرائیل بوده است.
بر اساس این گزارش، وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده قرارداد جنگندههای F-15SA عربستان سعودی با بوئینگ شامل تحویل ۴۶۲ سامانه JHMCS و ۴۶۲ عینک دید در شب AN/AVS-9 بوده است؛ همان مدلهایی که به قطر نیز فروخته شدهاند.
هاآرتص ارزش فروش کلاهخودهای JHMCS به ریاض را حدود ۱۰۰ میلیون دلار برآورد کرد و افزود دوحه نیز در قراردادی جداگانه، ۱۶۰ کلاه از همین نوع را به ارزش ۳۵ میلیون دلار خریداری کرد.
در این گزارش همچنین به افشاگریهای پیشین رسانههای اسرائیلی درباره معاملات دفاعی میان اسرائیل و قطر اشاره شده است.
